Toetsingsprotocol Kwaliteitsnormering Bouwvergunningen

Transcriptie

1 Toetsingsprotocol Kwaliteitsnormering Bouwvergunningen gemeente Oirschot juli 2007 Vastgesteld door B&W op

2 Inhoudsopgave 1 INLEIDING BOUWBESLUIT IN HOOFDLIJNEN UITWERKING TOETSINGSPROTOCOL PRIORITERING BEOORDELINGSCRITERIA BOUWWERKCATEGORIEËN TOETSNIVEAUS... 6 Bijlage Overzicht Beoordelingscriteria Bouwbesluit Vastgesteld door B&W op

3 1 Inleiding De gemeente Oirschot heeft het aspect veiligheid hoog op de prioriteitenlijst staan. Het veiligheidsaspect speelt een grote rol bij het bouwen van allerlei soorten gebouwen en bouwwerken. Om deze reden is het noodzakelijk dat bouwaanvragen worden getoetst aan het Bouwbesluit. De wetgever heeft de technische voorschriften in het Bouwbesluit niet naar zwaarte gedifferentieerd. Het is praktisch onmogelijk om alle geldende voorschriften even uitputtend te toetsen. Hiervoor ontbreken de (financiële) middelen en capaciteit. Bovendien vraagt niet elk bouwwerk dezelfde controle. Belangrijk is tot een adequate wijze van toetsing te komen zodat de veiligheid voldoende kan worden gewaarborgd. Een bouwvergunning verlenen wij alleen als voldoende aannemelijk is dat een bouwwerk voldoet aan het Bouwbesluit 2003 en de bouwverordening. Bij de preventieve toets is niet met zekerheid vast te stellen dat voldaan wordt aan alle voorschriften. Ook zijn bouwaanvragen vaak niet tot in detail uitgewerkt. Daarom is de technische toets in de nieuwe Woningwet beperkt tot een aannemelijkheidsbeoordeling. Hiermee stelt de Woningwet duidelijk dat de gemeente met het toetsen van een bouwaanvraag niet de verantwoordelijkheid overneemt van de vergunninghouder of bouwpartij. Landelijk project CKB Het platform bouw en woningtoezicht grote gemeenten is in 2003 gestart met het project Collectieve Kwaliteitsnormering Bouwvergunningen (CKB). Aanleiding is onder andere het instorten van een parkeerdek in Tiel en balkons in Maastricht. Zowel vanuit het publiek en het bestuur als VROM-inspecties en klanten is druk ontstaan op de toetsingskwaliteit van aanvragen om bouwvergunningen. Onder het motto 100% toetsen kunnen we niet is door een 27-tal gemeentelijke afdelingen bouw- en woningtoezicht uitvoering gegeven aan het project CKB. Deze gemeenten hebben een systeem ontwikkeld dat inzicht in de wijze van toetsen verschaft. Toetsingskwaliteit is het afspreken van een minimaal toetsniveau, er voor zorgen dat daadwerkelijk wordt getoetst en inzicht verschaffen in hetgeen is getoetst. Op 6 juni 2003 hebben deze gemeenten overeenstemming bereikt over het minimale toetsingsniveau van bouwvergunningen. Dit collectieve minimum wordt gezien als een verantwoord niveau van toetsing. Vanuit het landelijke project wordt getracht dat zoveel mogelijk gemeenten zich conformeren aan dit collectieve minimum of een hoger toetsniveau nastreven. De gemeente Boxtel heeft project CKB verder uitgewerkt tot een werkbaar model, om zodoende inzichtelijk manier van werken te krijgen, die geschikt is voor een gemeente van die omvang. Dit model heeft de naam Boxtels kwaliteitsmodel bouwbesluit gekregen, afgekort BKB. Wij zijn erg te spreken over het uiteindelijke model van Boxtel. Om deze reden hebben wij dit model overgenomen. Doelstelling Het doel van het toetsingsprotocol is om de verlening van bouwvergunningen transparanter te maken en uniformiteit in de technische toetsing te bewerkstelligen. Tevens vormt de kwaliteitsnormering een basis voor het toezichtniveau. Met het toetsingsprotocol legt de gemeente Oirschot zichzelf voor iedere bouwaanvraag een minimum toetsingsniveau op. Vastgesteld door B&W op 1 van 6

4 Beoogd resultaat Het (bestuurlijk) vaststellen van de toetsniveaus van de diverse voorschriften. Hierdoor kunnen medewerkers van het team Vergunningen afgewogen en expliciete keuzes maken bij het toetsen van bouwaanvragen. Reikwijdte De matrix met toetsniveaus en de checklists hebben uitsluitend betrekking op de voorschriften als beschreven in het Bouwbesluit. Deze voorschriften hebben betrekking op veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en energiezuinigheid. De voorschriften richten zich op het bouwen van woningen, woonketen, woonwagens en andere gebouwen en bouwwerken. Vastgesteld door B&W op 2 van 6

5 2 Bouwbesluit in hoofdlijnen In het Bouwbesluit zijn voorschriften gegeven voor het bouwen van woningen en woongebouwen, woonwagens en standplaatsen, niet tot bewoning bestemde gebouwen en voor bouwwerken geen gebouwen zijnde. Het Bouwbesluit maakt onderscheid tussen: - woonfunctie; - bijeenkomstfunctie; - celfunctie; - gezondheidsfunctie; - industriefuncties; - kantoorfunctie; - logiesfunctie; - onderwijsfunctie; - sportfunctie; - winkelfunctie; - overige functie; - bouwwerk geen gebouw zijnde. De voorschriften voor de verschillende bouwwerken zijn onderverdeeld in vier thema s, te weten veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en energiezuinigheid. De voorschriften kunnen wat betreft zwaarte per gebruiksfunctie verschillen. Bovendien hanteert het Bouwbesluit verschillende niveaus met betrekking tot deze voorschriften. Bij verandering van zowel het gebruik als de technische staat van een bouwwerk zijn de voorschriften voor nieuwbouw uitgangspunt. Indien sprake is van een ondergeschikte verbouwing kan vrijstelling voor een lager niveau worden gegeven met als ondergrens het bestaande niveau als beschreven in het Bouwbesluit. Veiligheid De voorschriften die uit het oogpunt van veiligheid zijn gesteld hebben betrekking op de constructie, het gebruik, beperking van brand en sociale aspecten: - Voorschriften met betrekking tot gebruiksveiligheid hebben tot doel ongevallen in en om een gebouw te voorkomen. Hierbij kan worden gedacht aan het vallen van een hoger gelegen verdiepingsvloer door het ontbreken van afscheidingen. - De voorschriften over brandveiligheid hebben betrekking op de bouwkundige aspecten en hebben tot doel het voorkomen van brandgevaarlijke situaties, beperking van uitbreiding van brand, het beperken van rookvorming en het uitbreiden van rook, alsmede het bevorderen van veilig vluchten bij brand. - Voorschriften over sociale veiligheid hebben tot doel het tegengaan van het onbevoegd binnendringen van woongebouwen. Gezondheid Voorschriften op het gebied van gezondheid richten zich op de bescherming tegen schadelijke of hinderlijke invloeden en/of stoffen, wering van ongedierte, watervoorziening en daglichttoetreding. - Voorschriften over bescherming tegen schadelijke of hinderlijke invloeden richten zich op het tegengaan van geluidsoverlast door bijvoorbeeld verkeersgeluid van buiten of gebouwinstallaties. De voorschriften gaan ook over het tegengaan van vochtoverlast. Vastgesteld door B&W op 3 van 6

6 - Voorschriften over bescherming tegen schadelijke of hinderlijke stoffen hebben betrekking op de afvoer van afvalwater, fecaliën en hemelwater, verversing van de binnenlucht en toe- en afvoer van lucht voor verbrandingstoestellen. Bovendien zijn deze voorschriften gericht op beperking van het gebruik van schadelijke materialen en het binnendringen vanuit de grond afkomstige stoffen en straling. - De voorschriften over de wering van schadelijke of hinderlijk gedierte zijn gericht tegen het doordringen van ratten en muizen in een gebouw. - Voorschriften met betrekking tot watervoorziening hebben een goede drinkwatervoorziening in een gebouw of bij een gebouw tot doel. Deze regels normeren de inrichting en omvang van de drinkwatervoorziening en warmwatervoorziening. - Het doel van een goede daglichttoetreding is dat in een gebouw voldoende daglicht kan toetreden en dat de daarin aanwezige personen naar buiten kunnen kijken. Voldoende daglicht en uitzicht hebben een positieve invloed op de gemoedstoestand van de mens. Bruikbaarheid De voorschriften die uit het oogpunt van bruikbaarheid worden gesteld houden verband met de toegankelijkheid, ruimten en opstelplaatsen, gemeenschappelijke ruimten en opstelplaatsen, telecommunicatiesignalen en verplaatsing en vervorming van de constructie. Ook aan de toegankelijkheid van een gebouw voor rolstoelgebruikers worden eisen gesteld. Deze eisen hebben betrekking op de vrije doorgang van deuren en gangen, hoogteverschillen tussen vloeren en de aanwezigheid van bepaalde voor rolstoelgebruikers noodzakelijke voorzieningen. - De voorschriften die betrekking hebben op ruimte en opstelplaatsen zijn vooral gericht op de aanwezigheid van verblijfsruimten, toiletruimten, badruimten, technische ruimten bergruimten en buitenruimten - Voorschriften voor gemeenschappelijke ruimten hebben betrekking op ruimten die voor gemeenschappelijk gebruik zijn samengevoegd. - Met het oog op het ontvangen van telecommunicatiesignalen worden eisen gesteld aan de aanwezigheid van onbedrade buizen waarmee breekwerk achteraf kan worden voorkomen. - De voorschriften met betrekking tot verplaatsing en vervorming van een bouwwerk zijn gesteld om te voorkomen dat de bruikbaarheid van het bouwwerk vermindert door bijvoorbeeld verzakkingen of het doorbuigen van vloeren. Energiezuinigheid Voorschriften op het gebied van energiezuinigheid omvatten thermische isolatie en de beperking van luchtdoorlatendheid van de scheidingsconstructies van een verwarmd gebouw, alsmede de energieprestatie van gebouwen. De voorschriften zijn gericht op het terugdringen van het gebruik van gas en elektriciteit. - De voorschriften die betrekking hebben op thermische isolatie van gebouwen zijn bedoeld om de begane grondvloer, wanden en daken zodanig te isoleren dat de warmte niet naar buiten kan wegvloeien. - Voorschriften over luchtdoorlatendheid moeten er toe leiden dat de constructie van de begane grondvloer, de gevel en het dak zodanig zijn afgesloten dat geen buitenlucht ongecontroleerd het gebouw kan binnendringen. - Voorschriften met betrekking tot de energieprestatie leiden tot energiebesparing. Vastgesteld door B&W op 4 van 6

7 3 Uitwerking toetsingsprotocol 3.1 Prioritering beoordelingscriteria In dit hoofdstuk wordt het toetsingsprotocol nader uitgewerkt. Uitgangspunt is een model op basis van de ernst van een calamiteit ( effect ) en de kans hierop. Dit leidt grofweg tot de volgende mogelijkheden: 1. Kans klein, gevolgen niet ernstig ( klein leed, mee leren leven!) 2. Kans groot, gevolgen niet ernstig ( terugkerende irritatie, structurele organisatorische maatregelen treffen) 3. Kans klein, gevolgen wel ernstig (Aandacht voor besluitvorming. Nadruk op toezicht en handhaving) 4. Kans groot, gevolgen wel ernstig (Nadruk op besluitvorming, aandacht voor toezicht en handhaving) Het effect is omschreven in 3 klassen. Elke klasse levert een puntenscore op binnen de schaal van 1 3. Op dezelfde wijze is de kans beschreven. Invloed bestuur Het is essentieel dat het college bij dit proces betrokken wordt. Tenslotte zijn zij bestuurlijk verantwoordelijk voor de in de uitvoering gemaakte keuzes. Door de formule Risico = Effect x Kans + Bestuurlijke Prioriteit wordt een score van 2 12 verkregen. Deze score bepaalt welk soort toets wordt toegepast op het criterium van het Bouwbesluit. Tabel 1: Omschrijving Effect, Kans en bestuurlijke prioriteit Score Effect 3 Groot effect, met slachtoffers en grote materiële schade 2 Gemiddeld effect, mogelijk slachtoffers, beperkte tot grote materiële schade 1 Laag effect, hooguit materiële schade Score Kans 3 Redelijk grote inschatting 2 Gemiddelde inschatting 1 Lage inschatting Score Bestuurlijke prioriteit 3 Aan dit onderdeel wordt bestuurlijk hoge prioriteit toegekend 2 Aan dit onderdeel wordt bestuurlijk beperkte prioriteit toegekend 1 Aan dit onderdeel wordt bestuurlijk geen prioriteit toegekend Om de berekening te kunnen maken, hoe bouwaanvragen getoetst moeten worden, heeft het team Vergunningen de onderdelen Effect en Kans ingevuld. Het college heeft de kolom bestuurlijke prioriteit ingevuld. Door dan de formule Risico = Effect x Kans + Bestuurlijke Prioriteit uit te voeren, is een score van 1 12 verkregen. Deze score bepaalt welk soort toetsing wij toepassen op het criterium van het Bouwbesluit. Vastgesteld door B&W op 5 van 6

8 3.2 Bouwwerkcategorieën Niet elk gebouwtype heeft een zelfde belangrijkheid. Het rendement van het uitgebreid toetsen van een brug is groter dan dat van een garagebox. Hiervoor is onderscheid gemaakt in verschillende gebouwtypen. Door een indeling in 6 gebouwtypen wordt vervolgens het rendement van de toetsing bepaald. (Tabel 3, bron: gemeente Helden) Tabel 2: Soorten bouwwerken Type Omschrijving Rendement A Publiek toegankelijke bouwwerken, bruggen, tunnels e.d. Hoog B Bedrijfsmatige bouwwerken met hoge gebruiksintensiteit en projectmatige nieuwbouw woningen C Particuliere nieuwbouw woningen D Bedrijfsmatig vrijstaande bijgebouwen en bedrijfsmatige bouwwerken met een lage gebruiksintensiteit E Particuliere vrijstaande bijgebouwen en particuliere aan- en uitbouwen F Bouwwerken geen gebouw zijnde Laag 3.3 Toetsniveaus Wij hebben onderscheid gemaakt in vier toetsniveaus. Tabel 3: Uitwerking toetsniveaus per onderdeel van het Bouwbesluit Score Niveau Inhoud toets Sneltoets ( Indien nodig: is het aanwezig?) Visueel ( Kloppen de uitgangspunten?) Representatief ( Controle enkele onderdelen) Integraal (Alles controleren, maar niet narekenen!) De te toetsen criteria uit het Bouwbesluit vormen de basis voor het model. Voor elk criterium is een risico inschatting van het effect en de kans gemaakt. Als alle keuze zijn gemaakt, dan komt door middel van de eerder genoemde formule, het toetsingsniveau van de onderdelen van het Bouwbesluit. Omdat niet bij elk bouwwerk dezelfde onderdelen moeten worden gecontroleerd, kan het zijn dat wij voor bouwwerken met een laag rendement, het toetsingsniveau 1 of meer niveaus omlaag hebben gebracht. Vastgesteld door B&W op 6 van 6