Leidingen in Waterstaatswerken

Transcriptie

1 Leidingen in Waterstaatswerken Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l

2 Stichting Wateropleidingen, oktober 2012 Groningenhaven PE Nieuwegein Versie 2.0 Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Stichting Wateropleidingen.

3 Inhoudsopgave 1. Leidingen in waterstaatswerken: een inleiding Waterstaatswerken Primaire waterkeringen Regionale waterkeringen Ondergrondse buisleidingen in Nederland Wederzijdse beïnvloeding waterkeringen en ondergrondse buisleidingen Het wettelijke kader rondom leidingen en waterstaatswerken Wet- en regelgeving waterkeringen Wet- en regelgeving ondergrondse buisleidingen De vergunningverlenende instanties Overleg met de vergunningverlener Kruising van waterstaatswerken Tracékeuze Het belang van gebiedskennis Literatuurverwijzing Informatiebronnen Basisprincipes ontwerp Inleiding Ontwerp van het leidingtracé Ontwerpprocedure Voorontwerp De ontwikkeling van varianten voor het tracé Onderzoek van de tracévarianten Overleg met de vergunningverleners Technisch onderzoek tracévarianten Vaststellen van het voorkeurstracé Beschikbaar maken van het tracé Kwaliteitsonderzoeken op het tracé Faalmechanismen waterstaatswerken Overloop/golfoverslag Piping Heave Macrostabiliteit Micro-instabiliteit Afschuiving voorland Zettingsvloeiing voorland Totstandkoming NEN3650-serie De aanleiding voor normering De Pijpleidingcode De rol van Studiegroep Pijpleidingen voor vloeistoffen en gassen Opbouw NEN3650-serie NEN3650-serie Vaste opbouw normdelen Leidingen vallend onder NEN3650-serie Definitie leiding conform NEN3650-serie... 56

4 Groep I en Groep II leidingen Leidingen in of nabij belangrijke waterstaatswerken Leidingen in waterbeheersingsconstructie: NEN3650 of Leidraad Kunstwerken Het stellen van eisen aan leidingen in waterstaatswerken Keurzones Wegen Onderscheidende leidingkenmerken Aard van het transportmedium Ligging van de leiding Leidingtypen en verbindingen Druk in de leiding Leidingmateriaal Overige NEN3650-serie gerelateerde begrippen Invloedszone Externe en waterstaatkundige veiligheid Berekeningsmethoden Gereduceerde sterkteberekening Vereenvoudigde sterkteberekening Uitgebreide sterkteberekening Bronvermelding Grondmechanica Inleiding Geologie van de ondergrond in Nederland Afzettingen in het Kwartair Het Pleistoceen Afzetting van grind Afzetting van fijne deeltjes De gelaagdheid van de ondergrond Het Holoceen Geohydrologische situatie in Nederland Grondwater Infiltratie- en kwelgebieden Geotechnisch onderzoek Algemeen Grondonderzoek door middel van druksonderingen Grondonderzoek door middel van boringen Laboratoriumonderzoek Meting van grondwaterstanden en stijghoogten Gronddruk Geofysisch onderzoek en obstakeldetectie Historisch onderzoek Geotechnisch advies Beschrijving van de aangetroffen grondgesteldheid en informatie over grondwater Randvoorwaarden ten behoeve van ontwerp en uitvoering Toetsing diepteligging van leiding bij HDD Beïnvloeding van de omgeving door het boren Bronvermelding

5 4. Aanlegmethoden Inleiding Open sleuf technieken Historie Zettingen Sleufaanvulling Stabiliteit van de sleuf Zinker Aanleg vervangende waterkering Sleufloze technieken Inleiding Horizontaal gestuurde boringen (HDD) Micro tunneling methode (GFT) Gronddeformaties en omgevingbeïnvloeding Monitoring bij aanleg Buisbelasting en -gedrag Basisbegrippen voor buisleidingen Definitie buisleiding Soorten buismateriaal Soorten buissystemen Sterkteleer Materiaalsterkte Stijfheid Afmetingen en geometrie Buisbelasting Inwendige druk Temperatuurverschillen bovenbelasting eigen gewicht zettingsverschillen reactiekrachten spatkrachten Toetsen op bezwijkgedrag Samenvatting Beheer en onderhoud kabels en leidingen Inleiding Wetgeving netbeheerders Beheer Liggingsmogelijkheden van kabels en leidingen Controles kabels en leidingen Bronvermelding Berekeningsmethoden Interactie tussen leiding en grond: modelbeschrijving Liggerwerking bij zetting- of zakkingverschillen Ringwerking, belastinghoek en ondersteuningshoek

6 Grondbelasting Grondreactie, beddingconstanten Evenwichtsdraagvermogen van grond (lateraal) Grondwrijving Adhesie Hoek van inwendige wrijving en buiswandruwheid Grondzettingen Uitvoeringszakkingen Verkeersbelasting Eigen massa Grondbelasting bij HDD Faalmechanisme en calamiteiten Wateroverspanning door lek Ontgronding door lek Verweking door explosie Explosiekrater Piping door zettingsverschillen Kwel door boorgat Combinaties van calamiteiten Berekening verstoringszone en veiligheidszone Monitoring Inleiding Meettechnieken Zet- en zakbaakgegevens Metingen van kathodische bescherming Voegmetingen Lekzoekmetingen Corrosie metingen AC Intelligent pigging Vragenlijst aan beheerders Het vergunningverleningsproces Inleiding De Waterwet Algemeen Watervergunning Aspecten van de watervergunning Revisievergunning Procedures Vergunningprocedure watervergunning Fasen in de vergunningprocedure Spoorwegwet Provinciale vaarwegenverording Provinciale Wegenverordening Wet beheer Rijkswaterstaatswerken De keur Voorwaarden en eisen voor vergunningverlening Configuratie leiding/waterkering

7 Vervangende waterkering Dijkversterking Relatieve sterkte Jumpers Tijdelijke leidingen en constructies Materiaaleigenschappen Uitgebreide of vereenvoudigde berekeningen Schadefactor (importantiefactor) Afsluiters Geleed en ongeleed Bekleding en kathodische bescherming Vergunningsdocumenten Verkeersbelasting Kwelschermen Mantelbuizen Toezicht bij uitvoering Dijkbewakingsorganisatie Toetsing bestaande leidingen Inleiding Kenmerkende verschillen tussen toetsen en ontwerpen van leidingen Een berekeningsmethodiek voor bestaande leidingen Kroonberoep Gasunie Het ontstaan van een rekenmethodiek voor bestaande leidingen Toetsingsmethodiek primaire waterkeringen Wettelijk toetsinstrumentarium Voorschrift Toetsen op Veiligheid; katern 10 Niet-waterkerende objecten De essentie van de toetsmethodiek Belastingen Bepaling van het beoordelingsprofiel Beoordelingsschema Toetsing van pijpleidingen en kabels Beschrijving toetsstappen in gebruik zijnde leidingen niet aangelegd door HDD Stap 1: Eenvoudige toetsmethode Stap 2: Gehanteerde ontwerpmethode Stap 3: Compensatie pijpleiding Stap 4: Toetsresultaat Bijzondere Waterkerende Constructie Stap 5: Toetsing pijpleidingen Stap 6; Controle beheer en onderhoud zijn mogelijk Toetsing leidingen in Maaskaden Vuistregels niet-waterkerende objecten Filters voor parallelle pijpleidingen Filters voor pijpleidingkruisingen Toetsmethodiek overige waterstaatswerken Aanpak toetsing leidingen in primaire waterkeringen door waterschap Hollandse Delta Relatie waterkeringbeheerder - leidingbeheerder Gezamenlijke belangen delen Uitwisselen informatie Bespreken actuele zaken

8 Aanpak veiligheidsbeoordeling leidingen in primaire waterkeringen Uitvoeren archiefonderzoek Definiëren van de vraagstelling Opstellen communicatiestrategie Begeleiding beoordelingstraject Rapportage resultaten Resultaten en ervaringen Resultaten Ervaringen Knelpunten