STICHTING VERDRONKEN GESCHIEDENIS

Transcriptie

1 STICHTING VERDRONKEN GESCHIEDENIS JAARVERSLAG 2009

2 Het doel van de stichting is: Het bevorderen van multidisciplinair onderzoek betreffende de natuurlijke ontwikkelingsgeschiedenis (geomorfologie, ecologie), de menselijke bewoning en gebruik, en van de cultuurhistorie van het trilaterale Waddenzeegebied; Het toegankelijk maken en presenteren van de verkregen onderzoeksresultaten voor zowel beleidsmakers, wetenschappers als een breed publiek, en hierdoor bijdragen aan de waardering en de bescherming van het Waddenzeegebied in al zijn facetten. websites: 2

3 1. De Stichting De Stichting Verdronken Geschiedenis werd opgericht op 17 januari 2007, en is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel te Groningen onder nr Het bestuur bestond in 2009 uit: Voorzitter: Prof. Dr. Dick E.H. de Boer (hoogleraar middeleeuwse geschiedenis, Rijksuniversiteit Groningen) Secretaris: Dr. Karel Essink (oud-senioradviseur/marien ecoloog, Rijkswaterstaat) Penningmeester: Drs. Eddy de Jonge (directeur RHC Groninger Archieven) Lid: Drs. W. van Vulpen (initiatiefneemster zoektocht naar het eiland Bosch) Het Comité van Aanbeveling bestond uit: Prof. Dr. Horst Lademacher emeritus hoogleraar Zentrum für Niederlande-Studien (Universiteit Münster) Dr. Pieter Winsemius oud-minister De heer Hans Alders oud-minister, oud-commissaris der Koningin in de provincie Groningen Prof. Dr. Wubbo Ockels oud-ruimtevaarder; hoogleraar Duurzame Technologie (TU Delft) Prof. Dr. Morten Pejrup hoogleraar geografie (Universiteit van Kopenhagen) 3

4 2. Organisatie Het Stichtingsbestuur behartigde de formele en financiële gang van zaken. Daartoe vergaderde het bestuur vijf keer te Groningen. Het bestuur overlegde vier keer met de directeur en enkele medewerkers van het Museumhuis Groningen. Hierbij werd onder meer gesproken over afstemming met het masterplan Waddenland van het Museumhuis en het indienen van een gezamenlijke subsidieaanvraag bij het Waddenfonds. Een Coördinatiegroep initieerde en begeleidde diverse activiteiten. Hiertoe werd drie keer vergaderd in Groningen, en één keer in Esens (Duitsland). De Coördinatiegroep bestaande uit de heren A. Buursma, F. Driesens, K. Essink, H. Feenstra, A. Heinze, H-J. Frick en de dames Y. Nijlunsing en U. Oltmanns werd uitgebreid met de heer J. de Jagher. Agendaleden waren de heren A.P. Oost, L. Oorschot en K. de Vries. De secretaris trad op als voorzitter van een Duits-Nederlandse werkgroep voor het project Stormvloed Hiervoor werd zeven keer te Nieuweschans en Beerta vergaderd. Er werden in september/oktober twee evaluatiegesprekken gehouden, te Beerta en Oudeschans. De zorg voor de website was in handen van F. Driesens (webmaster) en K. Essink (contentbeheer). 4

5 3. Projecten In het verslagjaar werd aan de volgende projecten gewerkt: Thema 1: Regiostudies Ontstaans- en bewoningsgeschiedenis van het eiland Mandø(DK). Een door Leo Oorschot opgesteld rapport The flooded village of Mandø kwam gereed. Het rapport is gepubliceerd op uitgave in het Deens kon nog niet worden gerealiseerd. Verdronken dorpen Dollard Stormvloed Veel tijd en energie werd besteed aan het programma ter herdenking de Cosmas- en Damianusvloed van 26 september 1509, waardoor de Dollard zijn grootste omvang verkreeg. Er werd een speciale website in de lucht gebracht: Op 19 september werd te Leer (D) een symposium gehouden Stormvloed 1509 Geschiedenis van de Dollard. Acht gerenommeerde wetenschappers uit Duitsland en Nederland gaven voordrachten. Er waren 120 deelnemers. Op 26 september vond s morgens een herdenkingsbijeenkomst plaats in een meer dan volle kerk te Pogum (D), waarna nabij het plaatselijke gemaal een gedenkteken werd onthuld. s Middags en s avonds vond een dijkevent plaats te Emden, Pogum en Nieuwe Statenzijl. Hoogtepunt was s avonds een synchroon gepresenteerd stormvloedverhaal, waarbij 15 van de verdronken Dollard dorpen middels skybeamers zichtbaar werden gemaakt. In Nieuwe Statenzijl waren er rond 2000 bezoekers. Stormvloed 1509 was een samenwerkingsproject van Stichting Verdronken Geschiedenis, Ländliche 5

6 Akademie Krummhörn en Museumhuis Groningen / Masterplan Waddenland. Subsidies werden onder meer verkregen van Eems Dollard Regio/Interreg IVa Deutschland-Nederland, Prins Bernhard Cultuurfonds, H.S. Kammingafonds, Huis voor de Groninger Cultuur, EWE Stiftung, Essent BV. en Regionaal Cultuurplan Oost-Groningen Voor het dijkevent te Nieuwe Statenzijl werd een wezenlijke bijdrage geleverd door de gemeente Reiderland en het Waterschap Hunze en Aa s. Nieuw project. Een eerste stap werd gezet in het formuleren van een kleiner project Hogeland Oude Weer. Dit betreft onder andere de ligging van een oude kweldergeul en uitwateringssluis (zijl) nabij het dorp Den Andel. Thema 2: Relaties eilanden vasteland Masterplan Waddenland - Identiteit, geschiedenis en leefbaarheid van een cultuur-landschap In mei werd bericht ontvangen dat de samen met het Museumhuis Groningen gedane subsidieaanvraag bij het Waddenfonds (tender 2008) niet was gehonoreerd. Besloten werd geen nieuwe subsidieaanvraag bij het Waddenfonds (tender 2009) in te dienen, maar te beraden op alternatieve subsidiëring. Relatie Engelsmanplaat/Schiermonnikoog Wierum. Een eerste stap werd gezet in het formuleren van een kleiner project omtrent de geo(morfo)logie en cultuurhistorie van het Waddengebied tussen het dorp Wierum en de eilanden Engelsmanplaat en Schiermonnikoog. 6

7 4. Overige activiteiten Staatsbosbeheer (SBB) Met SBB werd overlegd over de cultuurhistorische elementen in hun beheersterreinen. Tevens werd overlegd over instructie van vogelwachters op onbewoonde Waddeneilandjes m.b.t. archeologische strandvondsten. Lezingendag Leeuwarden - Op 7 maart organiseerde de Stichting, samen met het Natuurmuseum Fryslân een lezingendag Historie van de Wadden. De volgende onderwerpen kwamen aan de orde: de oudste geschiedenis van het eiland Ameland (E. Kramer, Fries Museum), de rol van het kloosterwezen in de Middeleeuwen (H. Mol, Fryske Akademy), de vroegste bewoning van het kweldergebied (mw. A. Nieuwhof (Groninger Instituut voor Archeologie), scheepsarcheologie (M. Manders, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed) en oesters in de Waddenzee van steentijd tot heden (K. Essink, St. Verdronken Geschiedenis). Er waren ca. 60 toehoorders. Verdronken Dorpen Zeeland Op 14 oktober namen H. Feenstra en A. Buursma deel aan een workshop ter afsluiting van het project Verdronken dorpen in Zeeland van Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ). A. Buursma presenteerde de werkwijze en ervaringen van de Stichting in het Waddenzeegebied. Waddenacademie - Op 10 december nam de secretaris deel aan het symposium van de Waddenacademie te Leeuwarden. Hier werd o.a. het implementatieplan Wadden Verleden gepresenteerd, waarin aandacht wordt gegeven aan de betekenis van landschap en cultuurhistorie incl. archeologie Oesters in de Waddenzee Op 12 december gaf K. Essink in Leeuwarden voor de leden van de Schelpenwerkgroep Friesland een lezing over oesters in de Waddenzee, van steentijd tot heden. 7

8 Geschiedenis Dollard Er is een aanvang gemaakt met de voorbereiding van publicatie van de voordrachten van het symposium op 19 september, aangevuld met enkele andere bijdragen. 8

9 5. Financiën De grootste mutaties betroffen het project Stormvloed Binnen dit project komt het op 19 september te Leer gehouden symposium geheel ten laste van de Stichting. Een deel van de kosten verbonden aan het dijkevenement te Nieuwe Statenzijl op 26 september is weliswaar betaald door de Stichting, maar komt ten laste van het Museumhuis Groningen. Een finale verrekening hiervan vindt in 2010 plaats, na de afrekening van de nog te ontvangen subsidies van de Eems Dollard Regio en andere subsidieverstrekkers. De voor het project Stormvloed 1509 gemaakte kosten veroorzaakten een sterke daling der liquide middelen. Dit wordt grotendeels gecompenseerd door de uitbetaling in 2010 van ca ,00 aan toegekende subsidies. Het exploitatieoverzicht 2009 wordt gepresenteerd op de pagina s 10 en 11. 9

10 Exploitatieoverzicht 2009 Ontvangsten Begroting Realisatie Verschil 2 Symposium Stormvloed , ,50 3 Giften / donaties 0,00 0,00 4 Subsidie provincie Groningen 0,00 0,00 5 Ontvangen rente 51,12 51,12 6 Dijkevenement Stormvloed , ,00 Totaal 0, , ,62 Ontvangsten 0, , ,62 Uitgaven 0, , ,20 Kosten 2008 betaald in 2009 Verschil 0, ,58 10

11 Uitgaven Begroting Realisatie Verschil 7 Bankkosten 17,49-17,49 8 Dijkevenement St , ,75 9 Symposium St , ,00 10 Coördinatiegroep 344,51-344,51 11 KvK 32,14-32,14 12 Reis- en verblijfskosten 560,47-560,47 13 Website 161,84-161,84 14 Irischeques 90,00-90,00 Totaal 0, , ,20 Saldo Saldo Toe-/afname Kas 0,00 0,00 0,00 Bank , , ,58 Spaar 0,00 0,00 0,00 Liquide middelen , , ,58 Verschil 0,00 11

12 6. Public relations De website werd regelmatig geactualiseerd. Er werden drie versies onderhouden: een Nederlandse, een Duitse en een Engelse. De website werd keer bezocht met in totaal bijna hits. Voor Stormvloed 1509 werd een speciale website ingericht: Hier werd een totaaloverzicht van de herdenkingsactiviteiten gepresenteerd, waarbij doorgelinkt kon worden naar elk van de afzonderlijke activiteiten. Deze website werd keer bezocht met in totaal hits. Veel aandacht werd besteed aan Stormvloed 1509 : een persconferentie op 11 mei te Nieuweschans, annonces op websites en in periodieken van derden, persberichten, direct mailing, interviews in o.a. het Dagblad van het Noorden en Trouw, en radio/tv-interviews bij RTV Noord, NDR- Oldenburg en RTV Blauwe Stad. De volgende publicaties verschenen: Leo Oorschot - The flooded village of Mandø. (zie: ) Karel Essink - Verdronken Geschiedenis. Mededelingen van de Vereniging voor Terpenonderzoek Nr. 12 (juni 2009): 7. Albert Buursma - De Stormvloed van 1509 herdacht. Stad & Lande 18(2): Elles Bulder e.a. De stormvloed van 1509 een dijk van een evenement. Coupure Nr. 7 (aug. 2009), Nieuwsbrief van Masterplan Waddenland. Opgesteld te Groningen, november 2010 Dr. K. Essink, secretaris Hooiweg EE Paterswolde 12