Tips voor goed toiletgedrag

Transcriptie

1 Patiënteninformatie Tips voor goed toiletgedrag Adviezen voor patiënten over een normale blaas- en darmfunctie terTER_

2

3 Inhoudsopgave Pagina 1 Algemeen 5 2 De blaasfunctie Adviezen (blaas) Enkele tips 5 3 De darmfunctie Adviezen (darm) Enkele tips 7 4 Hevige aandrang Wat dan te doen? 8 5 Belangrijke tips voor een goede spijsvertering 9 6 Voedingsvezels 9 7 Tot slot 10 3

4 Tips voor goed toiletgedrag Adviezen voor patiënten over een normale blaas- en darmfunctie. U heeft een afspraak in Tergooi gehad vanwege uw plas- of darmklachten. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen en uw bezoek aan het ziekenhuis zo aangenaam mogelijk te maken. Ter nazorg van uw onderzoek, informeren we u met deze folder met tips voor goed toiletgedrag. Daarnaast zetten we een aantal praktische zaken en nuttige informatie voor u op een rij. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Op pagina 10 vindt u de contactgegevens van de betreffende afdeling. De medewerkers van de afdeling of uw behandelaar beantwoorden uw vragen graag. 4

5 1 Algemeen Het dagelijkse toiletbezoek lijkt zo vanzelfsprekend. De meeste mensen beschouwen hun toiletgedrag als normaal, maar is dit wel juist? Wat is een normale blaasfunctie, wat is een normale darmfunctie en hoe gaat u er op een goede manier mee om? 2 De blaasfunctie De blaas heeft twee functies: zowel het opslaan als het ledigen van urine. De normale blaasinhoud bij volwassenen varieert van 350 tot 500 milliliter. Bij dit volume krijgt u meestal een aandranggevoel waarop u reageert door de blaas te ledigen. Als u al een aandranggevoel heeft bij 150 tot 200 milliliter en hier regelmatig aan toegeeft door vaak te plassen, krijgt de blaas niet de kans te ontplooien tot een normale blaascapaciteit. Vaak plassen kan hinderlijk zijn. Minder gaan drinken werkt averechts, omdat té geconcentreerde urine blaasontstekingen veroorzaakt. Als u daarentegen regelmatig te lang wacht en te weinig plast, neemt de blaasinhoud toe tot meer dan 500 milliliter. Hierdoor raakt de blaaswand op den duur overrekt, waardoor de blaas niet meer krachtig kan samentrekken en onvoldoende ledigt. Een normale plasfrequentie overdag is vijf tot zeven keer en in de nacht nul tot één keer. Een vochtinname van anderhalf tot twee liter per dag is voldoende voor een normale blaasfunctie. 2.1 Adviezen (blaas) Een ontspannen houding op het toilet kan het urineren aanzienlijk vergemakkelijken. 2.2 Enkele tips De voeten staan goed gesteund op de grond. De knieën losjes van elkaar (kleding tot over de knieën). Ga rechtop zitten (de onderrug iets hol). Laat de schouders los en adem ontspannen. Neem de tijd om de blaas goed te ledigen. Ontspan zoveel mogelijk en met name de bekkenbodem. Hoe meer deze spier ontspant, des te gemakkelijker kan de blaas de urine lozen. Pers niet mee. Door mee te persen krijgt u meer druk rond de plasbuis, waardoor de urinepassage bemoeilijkt. 5

6 Onderbreek de straal niet (geen stippeltjes plassen), omdat u hierdoor de blaas stoort tijdens het ledigen. Om de blaas volledig te ledigen, kunt u weer een aantal keren het bekken kantelen (onderrug hol en bol maken). Kom dan weer rechtop zitten en ontspan zoveel mogelijk (een fles met een nauwe hals schudt u ook leeg). Knijp tot slot de bekkenbodemspier aan, trek in maar laat ook weer los! Veeg niet te veel met toiletpapier. Spoel liever na met wat water en dep daarna droog. 6

7 3 De darmfunctie De endeldarm is in staat om de ontlasting voor enige tijd op te slaan en daarna op een willekeurig moment te lozen. Als de darmwand door ontlasting of door gasvorming wordt gerekt, ontstaat er een aandranggevoel. Meestal geeft u gehoor aan dit gevoel en laat u de ontlasting komen. Als u vaak windjes ophoudt, ontstaat er op den duur een opgeblazen en onaangenaam gevoel in de buik. Als u het aandranggevoel voor ontlasting regelmatig wegknijpt, hoopt de ontlasting zich op en droogt te veel in. Daardoor moet u harder persen hetgeen pijn en beschadiging kan veroorzaken (bijvoorbeeld aambeien of verzakkingen). Een normale ontlastingsfrequentie is één tot twee keer per dag of één keer per twee dagen. 3.1 Adviezen (darm) Een ontspannen houding op het toilet kan het ontlasten aanzienlijk vergemakkelijken. 3.2 Enkele tips De voeten staan goed gesteund op de grond. Nog beter is een verhoging van ongeveer vijftien centimeter onder de voeten. Hierdoor buigen de heupen iets meer dan negentig graden en komt de darm beter voor de uitgang. Ga licht onderuit zitten (de onderrug is iets bol). Laat de schouders los en adem rustig door. Neem de tijd om de darmen goed te ledigen. Ontspan zoveel mogelijk. Hoe beter de bekkenbodem ontspant, des te gemakkelijker komt de ontlasting. Pers niet mee. Door hard te persen zwellen de aambeien, waardoor de uitgang vernauwt. Hierdoor zou u nog harder moeten persen, waardoor beschadigingen kunnen optreden. Na het ontlasten kunt u een aantal keren het bekken kantelen (onderrug hol en bol maken), waardoor er eventueel nog wat ontlasting kan nakomen. Knijp tot slot de bekkenbodem aan, trek in maar laat ook weer los. Veeg niet teveel met toiletpapier. Spoel liever na met wat water en dep daarna droog. 7

8 4 Hevige aandrang Het kan voorkomen dat u een hevig aandranggevoel nog even moet beheersen voordat u op het toilet zit. Bedenk dat uzelf het signaal geeft tot urineren en ontlasten. U kunt het altijd nog een paar minuutjes ophouden. 4.1 Wat dan te doen? Reageer niet door direct naar het toilet te rennen, maar ga eerst zitten. Laat de buik los en adem rustig door. Span de bekkenbodemspier lichtjes aan en houd het vast voor 5 tot 10 seconden, herhaal dit een paar keer totdat het aandranggevoel verdwijnt. Pas dan loopt u rustig naar het toilet. Als u op het toilet zit, geeft u het signaal om te plassen of te ontlasten. 8

9 5 Belangrijke tips voor een goede spijsvertering Neem tijd om te eten en ga er zoveel mogelijk bij zitten. Beter drie keer per dag een volledige maaltijd dan frequent kleine hapjes. Blijf alert op het signaal van verzadiging; overeet u niet. Eet en drink niet te heet, anders heeft u kans dat u lucht aanzuigt waardoor extra gasvorming ontstaat. Ook koolzuurhoudende dranken kunnen extra gasvorming veroorzaken. Voorkom ten behoeve van een goede darmpassage te strak zittende kleding. IJsgekoelde dranken belemmeren een goede spijsvertering. Neem na de maaltijd nog een paar minuten rust voordat u uw activiteiten weer oppakt. Eet vezelrijke voeding. 6 Voedingsvezels Waarom zijn vezels nodig voor een goede darmwerking? Vezels trekken vocht aan waardoor de ontlasting meer volume krijgt en soepeler wordt. Door het toegenomen volume van de ontlasting wordt de passage in de darmen gestimuleerd. U kunt het aandranggevoel beter waarnemen. U kunt meer ontlasting in één keer kwijtraken zonder onnodig te persen. 9

10 7 Tot slot Zorg voor voldoende vocht- en vezelinname. Dit betekent anderhalf tot twee liter vocht en dertig gram vezels zoveel mogelijk verspreid over de dag per dag. Vraag naar de lijst met vezels in voedingsmiddelen. De polikliniek Urologie biedt u deze informatie aan namens afdeling Fysiotherapie, T Het team bekkenfysiotherapie. Tergooi TER-7056-nl

11 Ruimte voor aantekeningen 11

12 T Locatie Blaricum Rijksstraatweg AN Blaricum Locatie Hilversum Van Riebeeckweg XZ Hilversum Locatie Weesp C.J. van Houtenlaan 1b 1381 CN Weesp