Medische Beeldvorming

Transcriptie

1 az Sint-Blasius Draaiboek Medische Beeldvorming Voor alle informatie en administratie i.v.m. je stage: Begeleiders: Anja De Wever & Philippe Devreese tel: 052/

2 Inhoudstafel 1. VOORWOORD VOORSTELLING VAN HET ZORGCENTRUM DOELSTELLING VAN HET ZORGCENTRUM PATIËNTENPOPULATIE DAGINDELING PROCEDURES DOELSTELLINGEN TE VERWEZENLIJKEN DOOR DE STAGIAIR BIJLAGEN Draaiboek MBV 2

3 1. VOORWOORD Beste Medewerker, Van harte welkom op onze dienst Medische Beeldvorming. U hebt gekozen voor een dynamische technische dienst in volle expansie. U zal hierin niet teleurgesteld worden. Van conventionele diagnostiek is deze dienst uitgegroeid naar meer multidisciplinaire interventies dankzij de hoogtechnologische apparatuur en de uitzonderlijke beeldkwaliteit. Echter, apparatuur kan men vernieuwen, maar de nood aan helpende handen blijft nog steeds dezelfde. Een geruststellend woord, eventjes iemand wat beter toedekken of een comfortabele houding geven, een moment van begrip, dit kan door de techniek nog niet vervangen worden. De taak van de verpleegkundige medische beeldvorming is zeer gevarieerd, maar ook veeleisend. In een poging om een beroepsprofiel neer te schrijven som ik u drie belangrijke functies op welke de basis uitmaken van onze opdracht : 1. zorg voor optimale beeldkwaliteit van het onderzoek met aandacht voor het comfort van de patiënt, 2. de zorg voor de patiënt, voor, tijdens en na het onderzoek, 3. niet direct patiëntgerichte maar ondersteunende activiteiten. Dit profiel hoeft u niet vooraf te bezitten. Het zal uw werk boeiend maken en leerrijk en verzekert na verloop van tijd een grotere vakbekwaamheid en professionalisering. Hiermede beogen we voor u een grotere arbeidstevredenheid en optimale voldoening in ruil voor de door u geleverde inspanningen. Ik wens u van harte succes, Deborah Bracke Draaiboek MBV 3

4 2. VOORSTELLING VAN HET ZORGCENTRUM Naam van de verpleegeenheid: Medische beeldvorming MBV Telefoonnummer van de verpleegeenheid: 052/ Geografische ligging: Technisch blok, eerste verdieping, route 10 Administratieve voorstelling: Het verpleegkundig departement: Hoofdverpleegkundige: Deborah Bracke Medewerkers medische beeldvorming : 23 verpleegkundigen; 9 medische secretaressen; 7 radiologen; 2 logistieke hulpen. Eventueel assistent radioloog. Referentieverpleegkundige: o Ziekenhuishygiëne : De Bondt Ariane Baeyens Stefanie Bussé Christine Bracke Deborah Buggenhout Marijke Camermans Hilde Cooreman Lindsey Cooreman Kelly Elewaut Gertjan De Boeck Thun De Bondt Ariane De Knop Anneke D Hondt Mieke Doddema John Govaert Annemie Broodcorens Els De Kempeneer Nelly Van Driessche Liesbeth Smet Herlinde Vande Wiele Nathalie Christiaens Ingrid Verpleegkundigen Hooft Carine Ketels Wendy Reynaerts Nadia Sabbe Ann Segers Lotte Steyaert Katrien Stremes Kenny Vaes Kristel Van Damme Wendy Secretaressen De Pauw Veronique Eeckhaudt Krista Anne Claudine Van Renterghem Jessy Logistiek assistente Van Der Welk Linda Draaiboek MBV 4

5 Artsen: Geneesheer diensthoofd Dr. Declercq H. Dr. Van Ginderachter P. Dr. Bafort J. Dr. Vanzieleghem B. Dr. Buyl L. Dr. Van Kerkhove F. Dr. Van de Putte A. Medisch diensthoofd: Dr. Declercq H. Draaiboek MBV 5

6 3. DOELSTELLING VAN HET ZORGCENTRUM Karakteristiek voor onze zorgverlening: Het kortdurende contact met de patiënt (klant) Meestal is hij/zij angstig voor het onbekende, het technische en het resultaat Meestal heeft hij/zij pijn of een ongemak Onze tussenkomst is zorg ondersteunend maar niet blijvend. We doen ten allen tijde ons best om het de patiënt zo aangenaam mogelijk te maken door voldoende inlichtingen te verschaffen over het onderzoek. Het management omvat een strategisch, tactisch en een operationeel beleid. Dit proces omvat 5 geïmplementeerde acties en een voortdurende feedback: plannen, organiseren, functies bezetten, dirigeren en controleren. Wie zijn onze klanten? De patiënt beste onderzoek meest comfortabele snelle bediening korte verblijfsduur Het functioneel aspect van klantvriendelijkheid (patiëntcaring) zijn de steunpeilers De arts eist hoge kwaliteit nieuwe interventies up-to-date werken snelle service minimum aan onderzoeken Het technologisch beeldvormend aspect is een evident kenmerk van onze dienst. De overheid ALARA-Principe (Al Low As Reasonable Available). Beste onderzoek voor de patiënt met zo weinig mogelijk stralenbelasting en zoveel mogelijk informatie. Draaiboek MBV 6

7 4. PATIËNTENPOPULATIE Algemene gegevens (demografische gegevens): Gehospitaliseerde patiënten: Binnen de korte verblijfsduur van een hospitalisatieperiode Snelle service noodzakelijk Ambulante patiënten patiënten met een afspraak patiënt uit consultatie/dokters, specialisten patiënten uit consultatie/huisarts Spoedopname Pathologie, ingrepen, onderzoeken: Naast twee zalen voor conventionele digitale radiologie, beschikt de dienst Medische Beeldvorming ook nog over: CT scan s Deze zijn 2 dimensioneel maar hebben de mogelijkheid om beelden achteraf 3- dimensionaal te reconstrueren. (alleen bij helical en multislice). De buis draait in een cirkel loodrecht op de lengte-as van de patiënt. De stralen worden opgevangen door detectoren in de cirkel die gegevens onder digitale vorm doorsturen naar een computer. Deze computer reconstrueert het beeld op het scherm. De dikte van de schijf hangt af van de stralenbundel uitgezonden door de buis en is in dikte regelbaar. Bij de eerste CT s werd telkens 1 snede gemaakt op een bepaald niveau waarna de tafel met de patiënt opschoof en er weer een nieuwe snede gemaakt werd. In de volgende fase kwam de spiraal CT of helical. MX16. In dit geval blijft de buis draaien en stralen uitzenden terwijl de tafel continu opschuift aan een bepaalde snelheid. Het voordeel is tijdswinst. Op deze CT worden meestal onderzoeken zonder contrast uitgevoerd zoals bv. Schouder, voet, knie, heup. Ook arthro s worden hier gescand. Er bestaat wel de mogelijkheid tot het scannen met contrast! De nieuwste CT is een volume CT of multislice ICT Hier geldt hetzelfde principe als bij de helical maar nu worden er meer stralenbundels naast mekaar uitgezonden. Draaiboek MBV 7

8 Voordeel: alles gaat sneller, de stralenbundels zijn dunner en geven een beter beeld en meer detail, men heeft zo de mogelijkheid om zeer kleine structuren te beoordelen, bv. Coronairen en beentjes in het middenoor. Op deze CT worden meestal onderzoeken met contrast uitgevoerd zoals abdomen, thorax en angio s. 3 namiddagen per week gebeuren hier ook de Cardio CT s Praktisch: Meestal na afspraak Voor sommige onderzoeken moet patiënt nuchter zijn Spoedscans voor alle mogelijke onderzoeken Telkens bevragen voor een contrastonderzoek of patiënt minstens 4 uur nuchter is en of hij/zij allergieën heeft. MR scan 3 dimensioneel Deze onderzoeksmethode maakt gebruik van magnetische velden en elektromagnetische pulsen die door het lichaam worden gezonden. Voordeel Geen stralenbelasting Niet invasief Kan doorsneden maken door het lichaam in alle vlakken Geeft een uitstekend beeld van weefseldetail Nadeel Erkenning Kostprijs Pacemakers en sommige prothesen worden niet op MR toegelaten Claustrofobie Maakt veel lawaai Praktisch: Meestal ambulant een afspraak Ook gehospitaliseerde patiënten De onderzoeken worden gepland volgens rooster, vb Neuro Orthopedie Mammo Arterio Abdomen Urgentie: centraal zenuwstelsel (vb jongere patiënten met uitvalsverschijnselen en spoedpatiënten). Draaiboek MBV 8

9 Echografie zalen geen stralenbelasting minst invasief Berust op Ultrageluidsgolven welke met hoge frequentie (2, MHz) uit de sonde worden uitgezonden. Door een gelsubstantie worden deze geluidsgolven in het menselijk lichaam gestuurd en botsen op verschillende weefselstructuren. Deze verschillende weefsels veroorzaken een verschillende terugkaatsing en op basis hiervan krijgen we beeldvorming (principe radar). De toepassingen zijn zeer breed, gaande van zwangerschap, hersenen bij baby s, buik, spieren, pezen en bloedvaten. Voor de verschillende doeleinden worden verschillende sonden gebruikt. Deze techniek wordt ook gebruikt bij multidisciplinaire interventies, zoals mammotomie, evacuerende puncties, afname van biopten, pre-operatieve lokalisaties van borstletsels, abcesdrainage e.d. C-BOOG 1 dimensioneel/conventionele radiografie. Dit is een röntgentoestel waarbij de röntgenbuis en de beeldversterker rond de patiënt kan roteren. Voordeel: -rotatie van de buis - -rechtstreekse TV-beelden tijdens het onderzoek -het digitale beeld wordt opgeslagen, geen film Reconstrueerbaar op de computer. Bijwerken van het beeld. Afdrukken op laserprinter. Omzetten van röntgenstralenenergie naar elektrische energie naar beeld. Onderzoeken op C-BOOG: Arthrografie Cystografie Smd Colongrafie Cholangio Hysterografie Draaiboek MBV 9

10 Digitale Mammografiezaal De mammografie is het basisonderzoek van de borsten, waarbij gebruik gemaakt wordt van een speciaal röntgentoestel (senograaf) dat met lage KV (ongeveer 28 KV) werkt. BMD botdensitometer BMD staat voor Bone Mineral Density. De densiteit van het bot wordt gemeten met aanduiding van het calciumgehalte per cm². Dit onderzoek stelt de botontkalking vast en volgt het op in geval van osteoporose. In de campus te Zele: Zele is het dagziekenhuis, hier hebben we ondertussen ook een uitgebreide waaier aan mogelijke onderzoeken. MX16 Digitale conventionele zaal waar ook contrastonderzoeken op gebeuren Echozaal o Mammografie (nog niet digitaal) o BMD Hier werken dagelijks: 2 verpleegkundigen (1 op CT en 1 op conventionele) 1 halftijds secretaresse 1 radioloog Draaiboek MBV 10

11 5. DAGINDELING Uurroosters: zie arbeidsreglement (via intranet school) Dagindeling per shift: TAKEN PER BEZETTING verantwoordelijke RX-zaal 1 RX-zaal 2 C-BOOG MAMMO ECHO BOTDENSITOMETRIE ICT MX16 MRI Toezichthoudend Conventionele RX Conventionele RX TAKEN BEZETTING OPMERKING Dynamische onderzoeken Mammografie, screeningen, echografische & (mammografische) puncties Positioneren patiënten voor echo 8u-16u30 1 hoofdverpleegkundige 8u-16u30 8u-16u30 9u-17u30 8u-16u30 8u-16u15 1 logistieke medewerker Botdensitometrieonderzoeken 14-15u CT-onderzoeken met en zonder contrast, puncties onder CT, cardio-ct, virtueel colon CT-onderzoeken (beperkt contrast) MRI-onderzoeken 7u15-8u / 8u- 16u30 3 verpleegkundige/ 16u30-18u 9u45-16u30 7u15-15u n 14u-19u vervangend (dag)verantwoordelijke cardio: woensdag, donderdag en vrijdag 13u-17u dinsdag, woensdag en donderdag voormiddag extra vpk Draaiboek MBV 11

12 NACHT CAMPUS ZELE WEEKEND Nachtbezetting voor CT, dynamische onderzoeken en conventionele RX Mammografie en screeningen, positioneren echografie, CTonderzoeken met en zonder contrast, conventionele RX, puncties Conventionele RX, dynamische onderzoeken, ctonderzoeken, positioneren echografie 22u -7u00 9u-18u30 2 verpleegkundige 7u-15u 1 verpleegkundig 14u-22 9u-13u Ct-onderzoeken (afhankelijk van beschikbaarheid van cardioloog en/of anesthesist: contrast) dringende puncties eventueel mogelijk Secretariaat d'monde 11 Secretariaat d'monde 22 Secretariaat d'monde 44 Secretariaat d'monde 53 Secretariaat zele Onthaal aan loket, inschrijven van onderzoeken, verwijzen van patiënten naar onderzoekszaal, aanvragen verdelen op zalen, cd's branden, post verdelen 7u30-15u46 Telefonie en afsprakenbeheer 8u-16u16 Typen van medische verslagen aan de hand van spraakherkenning en aflos van logistieke op echo Typen van medische verslagen aan de hand van spraakherkenning en aflos van andere taken secretaresse Onthaal aan loket, inschrijven van onderzoeken, verwijzen van patiënten naar onderzoekszaal, aanvragen verdelen op zalen, telefonie, afsprakenbeheer en typen van medische verslagen aan de hand van spraakherkenning 9u24-17u40 16u16-19u 9u-13u Stagiairs sluiten aan op zaal bij een verpleegkundige. taken pakket overlapt taken pakket overlapt taken pakket overlapt taken pakket overlapt taken pakket overlapt Stralingsprotectie: Sedert het verschijnen van het KB van 20 juli 2001 zijn alle medewerkers van een dienst voor Medische Beeldvorming verplicht een opleiding te volgen en een bekwaamheidsgetuigschrift te behalen in het kader van radioprotectie. Draaiboek MBV 12

13 6. PROCEDURES Je kan alle procedures terugvinden op het zoekcentrum: Draaiboek MBV 13

14 7. DOELSTELLINGEN TE VERWEZENLIJKEN DOOR DE STAGIAIR Zie bijlage 3 Algemeen doelstellingsblad stagiairs verpleegkunde en vroedkunde. Draaiboek MBV 14

15 8. BIJLAGEN Bijlage 1: plattegrond van het ziekenhuis: Draaiboek MBV 15

16 Bijlage 2: plattegrond van de afdeling Draaiboek MBV 16

17 Bijlage 3: Algemeen doelstellingsblad stagiairs verpleegkunde en vroedkunde Technieken Uitgevoerd eerste jaar verpleegkunde Gekend Doelstelling 1 e x 2 e x 3 e x Hygiëne : Bedbad + detailzorgen Toilet aan wastafel, in bad en douche Aanbrengen incontinentiemateriaal Huid en Zintuigen : Stomazorg ( huishoudelijk proper) Urogenitaal stelsel : Plaatsen urinaal / bedpan Verwijderen blaaskatheter Staalafname urine ( en faeces) Spijsverteringsstelsel : Toedienen klein lavement Toedienen groot lavement Bloedsomloopstelsel : TED-kousen en Dauerbinden aanbrengen Controle insteekplaats perifeer infuus Verwijderen perifeer infuus Medicamenteus : Voorbereiding medicatie voor inspuiting Voorbereiding minibag Voorbereiding hoofdinfuus Verwisselen minibag SC inspuitingen IM inspuitingen Toedienen insuline Indruppelen ogen, neus en oren Aanbrengen zalf Toedienen perorale medicatie Toedienen rectale medicatie Medisch rekenen In verband met stellen diagnose : Glycemie bepaling parametercontrole Overige : Ergonomie EHBO Kinderzorg Draaiboek MBV 17

18 Technieken Uitgevoerd Tweede en/of derde jaar verpleegkunde Gekend Doelstelling 1 e x 2 e x 3 e x Urogenitaal stelsel : Eenmalige blaassondage Plaatsen verblijfskatheter Blaasspoeling Verwisselen suprapubische katheter Spijsverteringsstelsel : Plaatsen en verwijderen maagkatheter Toedienen sondevoeding met medicatie Bloedsomloopstelsel : Plaatsen perifeer infuus Perifere bloedafname Bloedafname via centraal infuus of PAC Capillaire bloedafname Aanprikken poortkatheter Infuustherapie Huid en zintuigen : Droog aseptisch verband Verzorging van vochtafgevende wonde Aanbrengen van vetgazen/vochtige kompres Verzorging van een besmette wonde Plaatsen wiek wondspoeling Verzorging en verwijdering van redondrain Verzorging en verwijdering van penrose dr Verwijdering draadhechting /wondhaakjes Aanbrengen wondstrips Verzorging externe fixator Verzorging insteekplaats thoraxdrain Ademhalingsstelsel : Aspireren Canulezorg In verband met stellen diagnose : Nemen van een wondstaal Assistentie bij medische handelingen : Assisteren bij puncties Overige : Administratie opname patiënt Meevolgen doktersronde op kamer Draaiboek MBV 18