Advies bij medicatieafhankelijke

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Advies bij medicatieafhankelijke"

Transcriptie

1 Advies bij medicatieafhankelijke hoofdpijn

2

3 ADVIES BIJ MEDICATIEAFHANKELIJKE HOOFD- PIJN U heeft het advies gekregen om te stoppen met alle pijnstillers, omdat u mogelijk medicatieafhankelijke hoofdpijn heeft. Hiermee maakt u de eerste stap naar het verminderen van uw hoofdpijn. Wanneer u vaker dan 2 dagen per week een pijnstiller slikt tegen hoofdpijn, kan dit op den duur uw hoofdpijn verergeren. Hierdoor kan een behoefte ontstaan om opnieuw een pijnstiller te gebruiken. Met pijnstillers bedoelen wij ook triptanen. Elk type pijnstiller dat u slikt tegen hoofdpijn kan medicatieafhankelijke hoofdpijn geven. Dit effect kan al na enkele maanden optreden. Zelfs een half paracetamolletje per dag kan op den duur uw hoofdpijn verergeren. Medicatieafhankelijke hoofdpijn is meestal anders dan de hoofdpijn die u voorheen had. Vaak is de hoofdpijn in de loop van de jaren toegenomen in frequentie of in hevigheid. De hoofdpijn voelt anders en kan verplaatst zijn naar andere plekken in het hoofd. U kunt meer, minder of andere bijverschijnselen ervaren, bijvoorbeeld last van licht en geluid, misselijkheid of braken. De hoofdpijn kan veranderen van een kloppende pijn naar een stekende, drukkende of zeurende pijn. In plaats van aanvallen kunt u de hele dag last van hoofdpijn hebben. De pijnstillers die u nu slikt hebben in dat geval meestal minder effect of lijken niet te werken. Ondertussen is het innemen een automatische handeling geworden. Door het slikken van de pijnstillers heeft u kunnen doorwerken of aan uw (zorg)verplichtingen kunnen voldoen. Hierdoor heeft u dankzij de pijnstillers jaren kunnen functioneren. Nu bent u echter op het punt gekomen dat u niet meer op dezelfde wijze kunt doorgaan, omdat u in een vicieuze cirkel terechtgekomen bent. Het is tijd om die cirkel te doorbreken. 1

4 Waarom het advies te stoppen met de pijnstillers? Op dit moment heeft u vaker of heftiger hoofdpijn dan voorheen. Mogelijk heeft u nu zelfs dagelijks hoofdpijn waarbij de hoofdpijn meestal in de ochtend het hevigst is. Om te onderzoeken welke hoofdpijn onder de verergerde hoofdpijn zit, is het belangrijk dat u gedurende een aantal weken stopt met het slikken van pijnstillers, zodat het oorspronkelijke karakter van de hoofdpijn duidelijk wordt. Dan kan de hoofdpijn daarna beter behandeld worden. Bij migraine kan dan eventueel gestart worden met een preventief medicijn met als doel de frequentie van overblijvende aanvallen te halveren. Bovendien kan na de eerste ontwenningsfase mogelijk een betere aanvalsbehandeling worden gestart. Beiden zijn afhankelijk van wat voor soort hoofdpijn er overblijft na de ontwenningsfase. Uw hoofdpijn zal na het onttrekken van de medicatie waarschijnlijk al veel minder zijn. Direct stoppen of afbouwen? Er zijn twee manieren om te stoppen: direct met alles stoppen; afbouwen van de medicijnen. Direct stoppen met alle pijnstillers heeft veruit de voorkeur. Hierbij let u ook op overmatig gebruik van cafeïnehoudende middelen. Dit betekent dat u sterk mindert of stopt met het drinken van koffie, cola etc. Bespreek dit met uw behandelaar (zie ook het kopje Middelen-afhankelijke hoofdpijn). Fase met meer hoofdpijn Reken erop dat de hoofdpijn de eerste dagen tot twee weken toeneemt. U kunt er behoorlijk ziek van zijn, misselijk worden en soms van braken. Bovendien kan spierpijn optreden, extreme vermoeidheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid en angst. Bij langdurig medicijngebruik kan deze periode langer zijn. Daarom is het verstandig het stopmoment goed te plannen. Bespreek vooraf met uw partner en familie uw voor- 2

5 nemen om te stoppen met de medicatie. Zo weten zij dat zij in deze periode minder beroep op u kunnen doen en dat ze mogelijk moeten bijspringen wanneer u het huishouden of uw werk niet kunt doen. Wanneer de hoofdpijn toeneemt, kunt u immers geen pijnstiller nemen om weer te functioneren. In deze situatie heeft u rust in uw hoofd nodig en de zekerheid dat sommige (zorg)taken worden overgenomen door uw partner, familie en vrienden. Vraag vrienden en familie om support. Berichtjes kunnen heel wat steun geven. Geef aan als het niet goed gaat. Bespreek het traject ook met uw werkgever en collega s. Vraag of het mogelijk is om rustig te kunnen werken of om naar huis te gaan als het niet meer gaat. Soms is het nodig één of twee weken ziekteverlof op te nemen. Open zijn over het traject geeft u soms al rust. Schroom niet aan te geven als het mis gaat. Hoofdpijn is niet zichtbaar. Overgangsfase Na een poosje merkt u dat de hoofdpijn verandert. De pijn gaat op een andere plek zitten of de aard van de hoofdpijn is anders dan u gewend bent. De hoofdpijn is meestal nog dagelijks aanwezig, maar minder dan voorheen. Ontspanning in deze fase is belangrijk. Bedenk dat eenvoudige bezigheden als het maken van een legpuzzel, creatief bezig zijn, tekenen/kleuren een ontspanning kan zijn. Niet het resultaat, maar het ontspannen is nu belangrijk. Blijf niet de hele dag met hoofdpijn op de bank zitten. Ga, als dit mogelijk is, naar buiten en probeer te bewegen zonder veel inspanning. Het is voldoende uw conditie op peil te houden. Afhankelijk van triptanen Migrainepatiënten die uitsluitend triptanen gebruiken, kunnen ook medicatieafhankelijke hoofdpijn ontwikkelen. Heeft u het idee dat de aanvallen van migraine elkaar vaker opvolgen, kijk dan naar uw triptange- 3

6 bruik. Houd een dagboek bij zodat u inzicht krijgt in uw medicijngebruik. Probeer tijdig aan de bel te trekken, misschien heeft u wel een preventief medicijn nodig naast de aanvalsbehandeling. Met die medicijnen kan het aantal aanvallen vaak tot de helft gereduceerd worden en heeft u minder triptanen nodig. Blijft het aantal triptanen dat u gebruikt te hoog, dan kan afhankelijkheid van de medicijnen ontstaan. Het hoofdpijndagboek vindt u op: De gevolgen van het stoppen met triptanen Stoppen met triptanen is niet makkelijk, maar levert sneller resultaat op dan stoppen met andere pijnstillers. Meestal zijn de eerste twee weken het zwaarst en verergert de hoofdpijn/migraine zich. U kunt ernstige moeheid en spierpijn krijgen. Na twee weken ontstaat meestal verbetering. De hoofdpijn kan op andere plekken voorkomen, milder aanwezig zijn en minder vaak optreden. Het verloop verschilt van persoon tot persoon. Na de stopperiode krijgt u het advies de triptanen niet vaker te gebruiken dan 2 dagen per week of niet meer dan 8-10 keer per maand. Wanneer u merkt dat bij een frequentie van 2 dagen per week er meer aanvallen optreden, krijgt u het advies het gebruik van triptanen te reduceren naar maximaal 1 dag per week. Middelenafhankelijke hoofdpijn Wanneer u hoofdpijn krijgt van middelen, die hoofdpijn kunnen veroorzaken wanneer u ze niet inneemt, dan heeft u middelenafhankelijke hoofdpijn. Denk hierbij aan cafeïnehoudende dranken als koffie, thee, cola, energiedrankjes, Red Bull, ice-tea en chocolade. Ruim gebruik veroorzaakt in de loop van tijd gewenning, waardoor mensen hoofdpijn kunnen krijgen. U kunt de cirkel doorbreken door te stoppen met alle koffie, thee en andere middelen. Afbouwen kan ook, maar dan duurt de afkickperiode langer. Ook bij deze aandoening wordt de hoofdpijn in eerste instantie ernstiger. Eerdergenoemde adviezen gelden ook bij deze vorm 4

7 van hoofdpijn. Het afkickproces van middelenafhankelijke hoofdpijn zonder pijnstillers is milder en korter dan van medicatieafhankelijke hoofdpijn. U krijgt het advies om ten minste zes weken niets te gebruiken. N.B. een combinatie van afhankelijkheid van medicijnen en van coffeïnehoudende producten komt ook voor. Volg dan de instructies bij beide aandoeningen. * Een normale reep is 100 gram en een grote reep is 200 gram. In de meeste blikjes energiedrank zit ongeveer evenveel cafeïne als in een gemiddeld kopje filterkoffie en ongeveer 4 keer zoveel als in 1 glas cola. Wat mag wel tijdens het ontwenningsproces? dranken zonder cafeïne: rooibosthee of alle soorten kruidenthee, zwarte thee zonder theïne; vruchtensappen, frisdrank; melkproducten; water. 5

8 Wat mag niet? pijnstillers; triptanen/anti migraine middelen; cafeïnehoudende producten: koffie, gewone (zwarte) thee, groene thee, chocolade(melk), cola, ice-tea, Red Bull, Aa-drank; blackbooster, kauwgum met cafeïne. Tips drink voldoende, bij voorkeur veel water. Bent u dit niet gewend? Dan kun u bijv. het alarm op uw telefoon gebruiken; eet op tijd. Begin de dag met een ontbijt. neem de tijd om te eten, te drinken en voor pauzes; ga op tijd slapen en sta op tijd op; houdt uzelf bezig, maar pas uw tempo aan; stel uw grenzen, durf nee te zeggen; doe iets waar u van geniet. Regel verwenmomentjes voor uzelf. Waarom een hoofdpijndagboek? In het hoofdpijndagboek houdt u dagelijks bij hoe vaak u hoofdpijn heeft, zodat duidelijk wordt wanneer en in welke mate u hoofdpijn heeft. Bovendien wordt u bewust van het gebruik van pijnstillers/triptanen. Als u gaat stoppen met alle pijnstillers, is het belangrijk het dagboek goed bij te houden. U en uw behandelaars kunnen daarmee zien welke veranderingen optreden. Het is niet nodig om een perfect werkstuk af te leveren, het gaat erom dat u dagelijks kort opschrijft hoe ernstig de hoofdpijn is en of u last heeft van bijverschijnselen zoals last van licht en geluid, misselijkheid en braken. Als u per ongeluk toch een pijnstiller heeft genomen noteert u dat ook. Het hoofdpijndagboek vindt u op: Het resultaat Hoe lang u geen pijnstillers mag slikken, is afhankelijk van de ernst en frequentie van de hoofdpijn. De aard 6

9 van de oorspronkelijke hoofdpijn speelt eveneens een rol. De migrainepatiënt met triptan-afhankelijke hoofdpijn reageert in het algemeen sneller dan de patiënt met een andere hoofdpijn. De mate van verbetering van de hoofdpijn verschilt van persoon tot persoon. We gaan ervan uit dat dit gemiddeld 3 maanden duurt. Sommige personen hebben langer de tijd nodig, bijv. 3 tot 6 maanden. Iedereen die een periode geen pijnstillers heeft gebruikt loopt het risico terug te vallen in oude gewoonten. Blijf waakzaam hierover. Adviezen na de ontwenning Neem niet vaker dan 2 dagen per week een pijnstiller tegen hoofdpijn. Gebruikt u alleen een triptan, neem dan niet meer dan 8 tot 10 triptanen per maand. Gebruikt u meer, dan bevindt u zich al snel weer in de gevarenzone. Neem in dit geval contact op met uw behandelend arts of met de verpleegkundige van het hoofdpijn_ centrum. Wat kan het hoofdpijncentrum voor u doen? Als u het advies krijgt om te stoppen met alle pijnstillers in verband met uw hoofdpijn, kijken we of de hoofdpijnverpleegkundige u telefonisch kan begeleiden. U kunt contact opnemen via polikliniek neurologie en vragen naar: Syta Vissers, hoofdpijnverpleegkundige Hoofdpijncentrum Haarlem Telefoon: (023) Meer info 7

10 8

11 9

12 Kennemer Gasthuis Locatie noord Vondelweg 999 Haarlem Locatie zuid Boerhaavelaan 22 Haarlem Postadres Postbus AK Haarlem Telefoon: (023) Website:

Advies bij medicijnafhankelijke. hoofdpijn

Advies bij medicijnafhankelijke. hoofdpijn Advies bij medicijnafhankelijke hoofdpijn Haarlem U heeft vaak hoofdpijn. Misschien heeft u medijcijnafhankelijke hoofdpijn. Daarom geeft de neuroloog u het advies om (tijdelijk) te stoppen met het innemen

Nadere informatie

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Tijdens uw bezoek aan de hoofdpijnpolikliniek is overmatig gebruik van pijnstillers besproken. Dit kan

Nadere informatie

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn

Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Stoppen met pijnstillers bij medicatie-afhankelijke hoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Tijdens uw bezoek aan de hoofdpijnpolikliniek is overmatig gebruik van pijnstillers besproken. Dit kan

Nadere informatie

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Afdeling neurologie Locatie Eindhoven De eerste gedachte bij de behandeling van hoofdpijn en of migraine is vaak het gebruik van medicatie. Echter voeding, stress

Nadere informatie

Stoppen met pijnstillers

Stoppen met pijnstillers NEUROLOGIE Stoppen met pijnstillers Ontwenning bij medicijnafhankelijke hoofdpijn In overleg met uw arts heeft u besloten om te stoppen met de medicijnen die mogelijk uw hoofdpijn veroorzaken of hebben

Nadere informatie

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Afdeling neurologie De eerste gedachte bij de behandeling van hoofdpijn en of migraine is vaak het gebruik van medicatie. Echter voeding, stress en een onregelmatig

Nadere informatie

Chronische pijn, wat kunt u zelf doen?

Chronische pijn, wat kunt u zelf doen? Chronische pijn, wat kunt u zelf doen? CHRONISCHE PIJN, WAT KUNT U ZELF DOEN U heeft chronisch pijn. Chronische pijn is pijn die langer bestaat dan drie tot zes maanden, die (afhankelijk van het soort

Nadere informatie

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE

Hoofdpijn. Hoofdpijn MIGRAINE Hoofdpijn Hoofdpijn is een van de meest voorkomende pijnklachten. Het overgrote deel van de Nederlandse bevolking (naar schatting 90 procent) heeft af en toe hoofdpijn. Hoofdpijn is in de meeste gevallen

Nadere informatie

Stoppen met medicatie

Stoppen met medicatie Stoppen met medicatie bij hoofdpijnklachten Hoofdpijn polikliniek Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Wat moet u doen als u dagelijks pijnstillers slikt voor uw hoofdpijn? 4 2. Hoe krijgt u hoofdpijn door

Nadere informatie

Symptomen bij hoofdpijn

Symptomen bij hoofdpijn 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M19 van juli 2004. Een klassieke migraine met eenzijdige en een aura lijkt gemakkelijk te diagnosticeren. Migraine heeft echter

Nadere informatie

Medicatie afhankelijke hoofdpijn

Medicatie afhankelijke hoofdpijn Medicatie afhankelijke hoofdpijn en adviezen bij het stoppen van pijnstillers In deze brochure krijt u informatie over medicatie afhankelijke hoofdpijn. Daarnaast worden u adviezen gegeven hoe hiermee

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Medicatie afhankelijke hoofdpijn. www.kinderneurologie.eu Medicatie afhankelijke hoofdpijn Wat is medicatie afhankelijke hoofdpijn? Medicatie afhankelijke hoofdpijn is hoofdpijn die ontstaat als gevolg van het veelvuldig gebruik van pijnstillers voor hoofdpijnklachten.

Nadere informatie

Chronische migraine. Afdeling neurologie

Chronische migraine. Afdeling neurologie Chronische migraine Afdeling neurologie Wat is migraine? Migraine is een veelvoorkomende hersenziekte. Ongeveer 15% van de Nederlandse bevolking heeft migraine. Bij een migraine aanval hebben patiënten

Nadere informatie

PSA procedurele sedatie en analgesie

PSA procedurele sedatie en analgesie PSA procedurele sedatie en analgesie PSA (procedurele sedatie en analgesie) Deze brochure is bedoeld om patiënten te informeren die een ingreep of onderzoek moeten ondergaan in het ziekenhuis waarbij

Nadere informatie

De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier)

De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier) De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier) De patiënt met acuut optredende verwardheid/delier Uw familielid, vriend(in) of kennis is opgenomen vanwege een ziekte, een ongeval en/of een operatie.

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. Dit is een onschuldige vorm van hoofdpijn. Komt deze hoofdpijn regelmatig voor en houdt deze

Nadere informatie

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel PATIENTENINFORMATIE AAN VOLWASSENEN MET LICHT TRAUMATISCH HOOFD-/HERSENLETSEL U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval

Nadere informatie

Leefregels bij hartfalen

Leefregels bij hartfalen Leefregels bij hartfalen Leefregels bij hartfalen Deze informatie gaat over de leefregels bij hartfalen. Dit is een belangrijk onderdeel bij de behandeling. U kunt het verloop van hartfalen beïnvloeden

Nadere informatie

Kinderen op bezoek op de IC

Kinderen op bezoek op de IC Kinderen op bezoek op de IC KINDEREn OP BEZOEK OP DE INTENSIVE CARE Een opname op de intensive care kan een indrukwekkende gebeurtenis zijn voor de patiënt en zijn naasten. Kinderen willen natuurlijk

Nadere informatie

Lichttherapie hoe vindt de behandeling plaats? 1

Lichttherapie hoe vindt de behandeling plaats? 1 Lichttherapie Lichttherapie Bij lichttherapie wordt u behandeld met bepaalde ultraviolette stralen (UV-A of UV-B). Deze stralen maken ook deel uit van het zonlicht. Ze hebben een gunstig effect op verschillende

Nadere informatie

Adviezen om hoofdpijn bij kinderen te voorkomen of verminderen

Adviezen om hoofdpijn bij kinderen te voorkomen of verminderen Adviezen om hoofdpijn bij kinderen te voorkomen of verminderen In deze folder geven wij een aantal adviezen om hoofdpijnklachten te voorkomen en/of te verminderen. Omdat medicijnen niet altijd een oplossing

Nadere informatie

Hartonderzoek met inspanning

Hartonderzoek met inspanning Hartonderzoek met inspanning Hartonderzoek met inspanning U krijgt op de afdeling nucleaire geneeskunde een hartonderzoek met inspanning. In deze informatie leest u waarom, waar en hoe het onderzoek gaat

Nadere informatie

Wegwijzer voor hoofdpijnpatiënten. Deze pdf bevat hyperlinks.

Wegwijzer voor hoofdpijnpatiënten. Deze pdf bevat hyperlinks. voor hoofdpijnpatiënten Deze pdf bevat hyperlinks. Juni 2015 De wegwijzer is bedoeld voor mensen met (ernstige) hoofdpijnklachten. De wegwijzer heeft tot doel ondersteuning te bieden aan hoofdpijnpatiënten

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling. beroerte

Poliklinische revalidatiebehandeling. beroerte Poliklinische revalidatiebehandeling na een beroerte POLIKLINISCHE REVALIDATIEBEHANDELING NA EEN BEROERTE Wat is een beroerte Bij een beroerte of CVA (de medische term) is de bloedtoevoer in de hersenen

Nadere informatie

Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) POP-adviescentrum

Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) POP-adviescentrum Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) POP-adviescentrum Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie (POP) -adviescentrum Kennemer Gasthuis Wat is de POP-poli? POP staat voor Psychiatrie - Obstetrie (verloskunde)

Nadere informatie

Hydroxychloroquine (Plaquenil)

Hydroxychloroquine (Plaquenil) Hydroxychloroquine Hydroxychloroquine (Plaquenil) Uw reumatoloog heeft Hydroxychloroquine voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is

Nadere informatie

Hoofdpijncentrum. Neurologie

Hoofdpijncentrum. Neurologie Hoofdpijncentrum Neurologie U bent door uw huisarts doorverwezen naar het Hoofdpijncentrum van Orbis Medisch Centrum. In deze folder treft u informatie aan over de praktische gang van zaken. Hoofdpijn

Nadere informatie

Informatiefolder Hoofdpijn

Informatiefolder Hoofdpijn Informatiefolder Hoofdpijn Inhoudsopgave Soorten hoofdpijn 3 Migraine (Spier)spanningshoofdpijn Medicatieafhankelijke hoofdpijn Chronisch dagelijkse hoofdpijn Clusterhoofdpijn Kinderen Wanneer moet u een

Nadere informatie

Prednison of Prednisolon

Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Uw maag, darm- en leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met Prednison. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte van

Nadere informatie

Slaapstoornissen bij ouderen

Slaapstoornissen bij ouderen Slaapstoornissen bij ouderen Een goede nachtrust is belangrijk. Tijdens de slaap krijgt het lichaam de tijd om te herstellen. Daarnaast lijkt slaap ook invloed te hebben op het geheugen. Met het ouder

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Hoofdpijn Hoofdpijn bij kinderen komt regelmatig voor. Vaak is de oorzaak duidelijk, bijvoorbeeld slaapgebrek, drukte of lawaai.

Nadere informatie

Behandeling van een hartritmestoornis (cardioversie)

Behandeling van een hartritmestoornis (cardioversie) Behandeling van een hartritmestoornis (cardioversie) Behandeling van een hartritmestoornis (cardioversie) De cardioloog heeft bij u een hartritmestoornis geconstateerd. De behandeling van deze ritmestoornis

Nadere informatie

PET-CT scan bij mensen met diabetes

PET-CT scan bij mensen met diabetes PET-CT scan bij mensen met diabetes PET-CT scan bij mensen met diabetes U krijgt op de afdeling nucleaire geneeskunde een PET-CT scan. In deze informatie leest u waarom, waar en hoe het onderzoek gaat

Nadere informatie

Migraine en clusterhoofdpijn

Migraine en clusterhoofdpijn Hoofdpijn polikliniek Migraine en clusterhoofdpijn Migraine en clusterhoofdpijn zijn twee verschillende vormen van hoofdpijn. De kenmerken verschillen, evenals de behandeling. Voor beide vormen geldt dat

Nadere informatie

Operatie van een liesbreuk (open techniek)

Operatie van een liesbreuk (open techniek) Operatie van een liesbreuk (open techniek) operatie van een liesbreuk (open techniek) Een liesbreuk ontstaat door een opening of zwakke plek in de buikwand ter hoogte van de lies. Een dergelijke opening

Nadere informatie

Azathioprine of 6-Mercaptopurine

Azathioprine of 6-Mercaptopurine Azathioprine of 6-Mercaptopurine Azathioprine/6-Mercaptopurine Uw maag-darm-leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met het Azathioprine (Imuran) of 6-Mercaptopurine (Puri-Nethol).

Nadere informatie

Vragenlijst Hoofdpijn Centrum Zutphen

Vragenlijst Hoofdpijn Centrum Zutphen sticker met patiëntgegevens Datum: Verpleegkundige: Vragenlijst Hoofdpijn Centrum Zutphen Instructie: Wilt u de ingevulde vragenlijst alstublieft binnen twee weken na ontvangst terug zenden in bijgevoegde

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling

Poliklinische revalidatiebehandeling Poliklinische revalidatiebehandeling bij pijn Revalidatieprogramma voor mensen met complexe pijnproblematiek Naast revalidatieprogramma s voor mensen met problemen op het gebied van houding en beweging

Nadere informatie

Hartonderzoek met Dobutamine

Hartonderzoek met Dobutamine Hartonderzoek met Dobutamine Hartonderzoek met Dobutamine U krijgt op de afdeling nucleaire geneeskunde een hart onderzoek met Dobutamine. In deze informatie leest u waarom, waar en hoe het onderzoek

Nadere informatie

Wat kunt u zelf doen?

Wat kunt u zelf doen? Hoofdpijn Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Altijd vervelend, maar niet altijd even ernstig, of van even lange duur. Er zijn dan ook verschillende soorten hoofdpijn: spanningshoofdpijn, migraine,

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW

KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW Ik wil stoppen met slaapmiddelen In het kort Een goede voorbereiding maakt stoppen met slaapmiddelen makkelijker. Uw huisarts helpt u graag bij het stoppen. Als u stopt,

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Slaapcentrum Slingeland Medische psychologie en Maatschappelijk werk Adviezen om beter te slapen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft last van slapeloosheid. Dit kan invloed hebben

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn. Wat is spanningshoofdpijn en wie heeft het? Kenmerken van spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn komt veel voor en kan het leven van degene die het heeft erg beïnvloeden. Deze folder is bedoeld om u inzicht te geven in wat spanningshoofdpijn is en mogelijke behandelingen

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven

Spanningshoofdpijn. Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Spanningshoofdpijn Afdeling neurologie Locatie Eindhoven Veel mensen hebben wel eens hoofdpijn. Vaak is dit spanningshoofdpijn. De pijn kan een uur tot een paar dagen duren. De hevigheid van de pijn wisselt

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran)

Azathioprine (Imuran) Azathioprine Azathioprine (Imuran) Uw reumatoloog heeft u Azathioprine voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is het belangrijk dat

Nadere informatie

Gebroken enkel (Enkelfractuur)

Gebroken enkel (Enkelfractuur) Gebroken enkel (Enkelfractuur) Gebroken enkel (enkelfractuur) Het enkelgewricht wordt gevormd door de botdelen van het onderbeen en de voetwortel. Een gebroken enkel ontstaat vaak door een draaiende of

Nadere informatie

Baarmoederslijmvlieskanker

Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker (endometrium carcinoom) Deze folder geeft u informatie over het verwijderen van de baarmoeder, met de eierstokken en eventueel het omliggend weefsel

Nadere informatie

Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie

Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie KAAKGEWRICHTSKLACHTEN EN FYSIOTHERAPIE U bent bij de kaakchirurg/kno arts/tandarts/orthodontist/ tandarts-gnatoloog in behandeling voor klachten van uw kaakgewricht.

Nadere informatie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook

Nadere informatie

Polygrafie bij OSAS. Voor de polygrafie wordt u verwacht op: Dag : Datum : Tijd :

Polygrafie bij OSAS. Voor de polygrafie wordt u verwacht op: Dag : Datum : Tijd : Polygrafie bij OSAS Polygrafie bij OSAS Wat is OSAS? Het Obstructieve Slaap Apneu Syndroom (OSAS) is een syndroom dat gekenmerkt wordt door korte ademhalingsstops tijdens de slaap. Soms uiten de klachten

Nadere informatie

3. De aanzet tot de slikbeweging vindt plaats en het voedsel komt in de keel. 4. De slokdarm verplaatst het voedsel in de richting van de maag.

3. De aanzet tot de slikbeweging vindt plaats en het voedsel komt in de keel. 4. De slokdarm verplaatst het voedsel in de richting van de maag. Slikproblemen SLIKPROBLEMEN Deze folder is bedoeld voor iedereen die te maken heeft met mensen met slikstoornissen, maar ook voor patiënten die problemen hebben met slikken. In deze folder wordt uitgelegd

Nadere informatie

LefLunomide Het effect van Leflunomide Het gebruik samen met andere geneesmiddelen Wijze van innemen

LefLunomide Het effect van Leflunomide Het gebruik samen met andere geneesmiddelen Wijze van innemen Leflunomide Leflunomide (Arava) Uw reumatoloog heeft u Leflunomide voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is het belangrijk dat u er

Nadere informatie

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd U heeft diabetes mellitus en wordt geopereerd. U krijgt adviezen om

Nadere informatie

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Hoofdpijn WAT IS HOOFDPIJN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL HOOFDPIJN

Nadere informatie

Oefeningen bij nekklachten

Oefeningen bij nekklachten Oefeningen bij nekklachten Inleiding U bent in het het Kennemer Gasthuis geweest voor uw nekklachten. In deze folder bieden wij u tips en oefeningen betreffende nekklachten. Het is een aanvulling op de

Nadere informatie

Raadgevingen na een kaakchirurgische behandeling

Raadgevingen na een kaakchirurgische behandeling Raadgevingen na een kaakchirurgische behandeling RAADGEVINGEN NA EEN KAAKCHIRURGISCHE BEHANDELING Vandaag heeft u een kaakchirurgische operatie ondergaan. Het is mogelijk dat u enige tijd last heeft van

Nadere informatie

Sulfasalazine (Salazopyrine )

Sulfasalazine (Salazopyrine ) Sulfasalazine Sulfasalazine (Salazopyrine ) De reumatoloog heeft u Sulfasalazine voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is het belangrijk

Nadere informatie

Calciumscore van het hart en CT-scan van de kransslagaderen

Calciumscore van het hart en CT-scan van de kransslagaderen Calciumscore van het hart en CT-scan van de kransslagaderen Calciumscore en ct-scan van de kransslagaderen van het hart U krijgt op de afdeling nucleaire geneeskunde een calciumscore van het hart en een

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct

Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie. Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie Activiteiten voor de eerste weken na een hartinfarct Centrum voor Revalidatie Fysiotherapie In deze folder vindt u informatie voor de eerste weken na uw ontslag

Nadere informatie

De behandeling van een prostaatvergroting

De behandeling van een prostaatvergroting De behandeling van een prostaatvergroting De behandeling van een prostaatvergroting (kijkoperatie) De uroloog heeft bij u een prostaatvergroting vastgesteld. Om uw klachten te verminderen, heeft hij u

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Adviezen om beter te slapen U heeft last van slapeloosheid. Dit is een veel voorkomende klacht, waarvoor vaak geen duidelijke oorzaak te vinden is. In deze folder leest u tips om beter te kunnen slapen.

Nadere informatie

Neurologie. Hoofdpijnpoli

Neurologie. Hoofdpijnpoli Neurologie Hoofdpijnpoli 1 Polikliniek neurologie Telefoon: 0591-69 14 20 Hoofdpijnverpleegkundige Telefoon: 0591-69 14 20 Email: info.hoofdpijnpoli@sze.nl 2 Inleiding In deze brochure vindt u informatie

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

Slaaphygiene tips voor een gezonde slaap

Slaaphygiene tips voor een gezonde slaap Slaaphygiene tips voor een gezonde slaap Inleiding Deze folder geeft u informatie over slapeloosheid. Slapeloosheid is een veelvoorkomende klacht. Er zijn mensen die moeite hebben om in slaap te vallen,

Nadere informatie

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd.

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd. Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd. Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd U heeft diabetes mellitus en wordt geopereerd. U krijgt adviezen om

Nadere informatie

Vragenlijst. Neurologie / Hoofdpijnpoli. Bij hoofdpijnklachten. Hoofdpijncentrum locatie Venray. Voorletter(s): Geboortedatum:

Vragenlijst. Neurologie / Hoofdpijnpoli. Bij hoofdpijnklachten. Hoofdpijncentrum locatie Venray. Voorletter(s): Geboortedatum: Neurologie / Hoofdpijnpoli Vragenlijst Bij hoofdpijnklachten Hoofdpijncentrum locatie Venray Naam: M / V Voorletter(s):... Geboortedatum:.. Wilt u deze lijst zo volledig mogelijk invullen en meenemen naar

Nadere informatie

Botulinetoxine type A behandeling bij volwassenen met spasticiteit

Botulinetoxine type A behandeling bij volwassenen met spasticiteit Botulinetoxine type A behandeling bij volwassenen met spasticiteit BOTULINETOXINE TYPE A BEHANDELING BIJ VOLWASSENEN MET SPASTICITEIT Hevige stijfheid of gespannenheid in de spieren wordt spasticiteit

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Chirurgie afdeling , kamer...

Chirurgie afdeling , kamer... Chirurgie afdeling... - 5, kamer... Afdeling chirurgie In deze folder vindt u informatie over de afdeling en de dagelijkse gang van zaken. Andere wetenswaardigheden leest u in de opnamefolder. De afdeling

Nadere informatie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie FIBROMYALGIE 286 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen. U leest meer over

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Let op! Speciale voorbereiding

Let op! Speciale voorbereiding Myocardscintigrafie Let op! Speciale voorbereiding 24 uur voor het onderzoek mag u geen cafeïne meer gebruiken. De uitslag van het onderzoek kan namelijk door de cafeïne onbetrouwbaar zijn. Voorbeelden

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Diabetes en zwangerschap DIABETES EN ZWANGERSCHAP Bij diabetes mellitus is er te veel glucose in uw bloed: de bloedglucosewaarde is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent, er is dan sprake

Nadere informatie

Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate )

Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate ) Methotrexaat Methotrexaat (Emthexate, Ledertrexate ) Uw reumatoloog heeft u Methotrexaat voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is

Nadere informatie

Chirurgie afdeling... - 5, kamer...

Chirurgie afdeling... - 5, kamer... Chirurgie afdeling... - 5, kamer... DE VERPLEEGAFDELING CHIRURGIE In deze folder vindt u informatie over de afdeling en de dagelijkse gang van zaken. Andere wetenswaardigheden leest u in de opnamefolder.

Nadere informatie

Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek TweeSteden ziekenhuis

Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek TweeSteden ziekenhuis Vragenlijst Hoofdpijnpolikliniek TweeSteden ziekenhuis Instructie U bent verwezen naar de hoofdpijnpolikliniek van de neurologie van het TweeSteden ziekenhuis in Waalwijk. Om uw afspraak op de polikliniek

Nadere informatie

Leefregels na een gynaecologische operatie

Leefregels na een gynaecologische operatie Leefregels na een gynaecologische operatie LEEFREGELS NA EEN GYNAECOLOGISCHE OPERATIE U heeft een gynaecologische operatie ondergaan en u mag weer naar huis. Om uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen

Nadere informatie

MYOCARDSCINTIGRAFIE MET ADENOSINE, DOBUTAMINE OF FIETSBELASTING

MYOCARDSCINTIGRAFIE MET ADENOSINE, DOBUTAMINE OF FIETSBELASTING MYOCARDSCINTIGRAFIE MET ADENOSINE, DOBUTAMINE OF FIETSBELASTING (Lees deze folder alstublieft 48 uur van tevoren) 346 Afspraak afdeling Nucleaire Geneeskunde Mevrouw/meneer Datum Tijdstip Inspanningsonderzoek

Nadere informatie

Paramedische dienst. algemene informatie locatie zuid

Paramedische dienst. algemene informatie locatie zuid Paramedische dienst algemene informatie locatie zuid Algemene informatie paramedische dienst locatie zuid Wij heten u van harte welkom op onze paramedische afdeling en vinden het prettig om u nader te

Nadere informatie

Informatiefolder BRMO voor patiënt en familie

Informatiefolder BRMO voor patiënt en familie Informatiefolder BRMO voor patiënt en familie BIJZONDER RESISTENTE MICRO-ORGANISMEN, WAT ZIJN DIT? Bij u is aangetoond dat u een Bijzonder Resistent Micro-organisme heeft. In deze folder leest u algemene

Nadere informatie

Informatie over lithium

Informatie over lithium Informatie over lithium Afdeling Psychiatrie Uw arts heeft u het middel... voorgeschreven. In deze folder krijgt u informatie over de werking en bijwerking van het medicijn. Wanneer moet u uw geneesmiddel

Nadere informatie

Operatie aan de amandelen bij volwassenen

Operatie aan de amandelen bij volwassenen Operatie aan de amandelen bij volwassenen operatie aan de amandelen bij volwassenen Deze folder geeft informatie over ontstekingen aan de amandelen en de behandeling daarvan bij volwassenen. De amandelen

Nadere informatie

Prikkelbare Darm Syndroom

Prikkelbare Darm Syndroom MEDISCH CENTRUM Prikkelbare Darm Syndroom 2 Wat is een prikkelbare darm? We spreken van het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of spastisch colon wanneer iemand gedurende tenminste 12 weken in de loop van

Nadere informatie

BEWEGEN BIJ KANKER 17041

BEWEGEN BIJ KANKER 17041 BEWEGEN BIJ KANKER 17041 Inleiding De ziekte kanker, maar ook de behandeling, zoals chemotherapie, operatie, bestraling en hormonale therapie, kunnen aanleiding geven tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie Onco-Move Bewegen tijdens chemotherapie Introductie De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Zorg bij maagklachten en misselijkheid

Zorg bij maagklachten en misselijkheid Zorg bij maagklachten en misselijkheid Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Voorkomen van maagklachten 6 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 0437 Inleiding Uw arts heeft u morfineachtige pijnstillers (zie tabel) voorgeschreven tegen de pijn. Deze

Nadere informatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016 Starten met Triumeq Patiënteninformatie Vooraf U krijgt deze folder omdat u Triumeq gaat gebruiken om hiv te remmen. In deze folder vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker

OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker Supplement informatiewijzer oncologie OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Bewegen tijdens de behandeling van kanker 2.1 Instructie 2.2 Doel 2.3 Bespreking

Nadere informatie

POLYSOMNOGRAFIE Voorbereiding Het onderzoek Voorbereiding onderzoek (1 uur)

POLYSOMNOGRAFIE Voorbereiding Het onderzoek Voorbereiding onderzoek (1 uur) Polysomnografie POLYSOMNOGRAFIE Uw behandelend arts heeft een polysomnografie-onderzoek met u afgesproken. Dit is een onderzoek waarbij hersenactiviteit en meerdere lichaamsfuncties tijdens slaap worden

Nadere informatie

Hartonderzoek met inspanning

Hartonderzoek met inspanning Hartonderzoek met inspanning Het hart onderzoek met inspanning Binnenkort wordt u op de afdeling nucleaire geneeskunde verwacht voor een onderzoek van uw hart (het hartscintigram). In deze folder leest

Nadere informatie

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Maagklachten en misselijkheid Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer arts raadplegen 5 Voorkomen

Nadere informatie

Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor

Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor Revalidatie-adviezen na operatie aan een hersentumor Herstel na een hersenoperatie U bent geopereerd aan een hersentumor. In deze folder staan adviezen voor de opbouw van activiteiten en uw conditie. Opbouw

Nadere informatie

BEWEGEN BIJ PROSTAATKANKER

BEWEGEN BIJ PROSTAATKANKER BEWEGEN BIJ PROSTAATKANKER 1014 Inleiding De ziekte prostaatkanker, maar ook de behandeling, zoals een operatie, bestraling, hormonale therapie en chemotherapie, kunnen aanleiding geven tot langdurige

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen, een handleiding voor patiënten

Doorliggen voorkomen, een handleiding voor patiënten Doorliggen voorkomen, een handleiding voor patiënten Wat is doorliggen? Wanneer u een langere periode in bed moet liggen of vaak in dezelfde houding ligt of zit, krijgt uw huid het zwaar te verduren.

Nadere informatie

Om deze geneesmiddelen juist te gebruiken is het belangrijk, dat u er een aantal dingen over weet. Lees ook de bijsluiter van de apotheek.

Om deze geneesmiddelen juist te gebruiken is het belangrijk, dat u er een aantal dingen over weet. Lees ook de bijsluiter van de apotheek. 6Thioguanine of 6TG 6THIOGUANINE OF 6TG Uw maag-darm-leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met het middel 6 Thioguanine of 6TG. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte

Nadere informatie

Meander Move: bewegen tijdens de behandeling van kanker

Meander Move: bewegen tijdens de behandeling van kanker Meander Move: bewegen tijdens de behandeling van kanker Inhoudsopgave Inleiding 1 Bewegen tijdens de behandeling van kanker 2 o Instructie o el o Bespreking o Bewegen en chemotherapie Welke vorm van lichamelijke

Nadere informatie