1 Wijziging eigen bijdrage rechtsbijstand; invoering Diagnose en triage, met ingang van 1 juli 2011.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Wijziging eigen bijdrage rechtsbijstand; invoering Diagnose en triage, met ingang van 1 juli 2011."

Transcriptie

1 Reactie van de vfas (vereniging van Familierecht Advocaat Scheidingsmediators) op de aangekondigde bezuinigingen in de gefinancierde rechtshulp en de verhoging van de griffierechten De vfas heeft kennis genomen van de brief van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 31 oktober 2011 waarin de voorgenomen bezuinigingen in de gefinancierde rechtshulp worden weergegeven. Deze reactie richt zich met name op de gevolgen voor de rechtzoekenden in het familierecht. Hoewel afzonderlijk voorgelegd aan de Tweede Kamer, kan deze maatregel niet los worden gezien van de overige voorgenomen bezuinigingen, met name de invoering van de kostendekkende griffierechten. 1. Zowel aan het voorstel kostendekkende griffierechten als aan de verhoging eigen bijdrage bij familiezaken ligt het uitgangspunt van de vervuiler betaalt ten grondslag. Hierbij wordt er aan voorbij gegaan dat de rechtspraak een fundamenteel onderdeel is van een rechtsstaat. Het is de taak van de overheid er voor te zorgen dat de rechtspraak voor iedere burger toegankelijk is, ongeacht zijn financiële positie. De artikelen 18 GW en 6 EVRM schrijven dit ook voor. Ontegenzeggelijk is het effect van deze maatregelen dat voor ten minste een deel van de bevolking, te weten de minder draagkrachtigen, de toegang tot de rechter aanzienlijk wordt bemoeilijkt of zelfs onmogelijk wordt gemaakt. 2. Zowel de griffierechten als de eigen bijdragen zijn onlangs al aanzienlijk verhoogd (griffierechten per 1 januari 2011 en eigen bijdragen per 1 juli ): * Bij de rechtbank ging het griffierecht voor een familiezaak van 208,- naar 258,- en zal bij de kostendekkende griffierechten verder stijgen naar 500,-. * Voor de toevoegingsgerechtigde geldt dat thans 71,- verschuldigd is, na de verhoging zal dit worden: 125,- voor onvermogenden, 250,- voor minvermogenden en 375,- voor de middeninkomens. * Voor een kort geding in familierechtelijke sfeer bedraagt het griffierecht thans 263,- en zal als een geding met onbepaalde waarde 1.500,- gaan bedragen. * Voor de toevoegingsgerechtigde geldt dat thans 71,- verschuldigd is voor een kort geding, na de verhoging zal dit worden: 375,- voor onvermogenden, 750,- voor minvermogenden en 1.125,- voor de middeninkomens. * Bij het gerechtshoven ging het griffierecht reeds van 263,- naar 284,- en zal bij de kostendekkende griffierechten 1.250,- gaan bedragen. * Voor de toevoegingsgerechtigde geldt dat thans 284,- verschuldigd is, na de verhoging zal dit worden: 313,- voor onvermogenden, 625,- voor minvermogenden en 938,- voor de middeninkomens. * De eigen bijdragen bedroegen respectievelijk 101,- / 159,- / 274,- / 482,-/ 757,- en zijn reeds verhoogd naar 125,- / 183,- / 297,- / 503,- / 775,- 2. De eigen bijdrage in familiezaken zal volgens het ontwerp verder worden verhoogd naar respectievelijk 330,- / 400,- / 550,- / 700,- / 825,-. 1 Wijziging eigen bijdrage rechtsbijstand; invoering Diagnose en triage, met ingang van 1 juli

2 Ingeval sprake is van een zgn. bewerkelijke zaak of het overnemen van de zaak door een andere advocaat dient de rechtzoekende deze eigen bijdrage tweemaal te voldoen. Weliswaar kan een korting van 50,- worden gekregen indien de rechtzoekende eerst naar het juridisch loket gaat en een verwijzing naar een advocaat via een zgn. diagnosedocument krijgt, maar in een scheidingssituatie wendt de rechtzoekende zich veelal rechtstreeks tot een advocaat. Het juridisch loket verstrekt immers slechts een algemeen advies, maar kan de rechtzoekende niet in rechte bijstaan. * In geval van een echtscheiding wordt een rechtzoekende geconfronteerd met meer kosten rond een echtscheiding, zoals de kosten van diverse uittreksels (veelal rond de 12,- per stuk). Degenen die net boven de toevoegingsgrens zitten, dienen zelf de kosten van betekening door een deurwaarder te voldoen (ongeveer 100,- per betekening). Per 1 januari 2012 zal de advocaat in alle gevallen moeten zorgdragen voor inschrijving van het echtscheidingsverzoek in het huwelijksgoederenregister 3. De kosten van inschrijving zullen 175,- bedragen De Minister wilde aanvankelijk de eigen bijdrage verhogen voor uitsluitend scheidingen en daarbij twee categorieën hanteren. De Minister heeft zijn plannen aldus bijgesteld dat een algehele verhoging wordt toegepast, waarbij echter toch een extra verhoging zal plaatsvinden voor scheidingszaken. Bovendien zal de verhoging niet alleen gelden voor echtscheidingen, maar ook voor alle scheidingsgerelateerde (vervolg)zaken, zoals omgang en alimentatie. 4. De rechtzoekenden in scheidingszaken worden onevenredig getroffen door de bezuinigingen. Niet alleen worden zij geconfronteerd met sterk verhoogde griffierechten, zij krijgen ook nog eens een extra verhoogde eigen bijdrage opgelegd. Als rechtvaardiging hiervoor verwijst de Staatssecretaris naar de eigen verantwoordelijkheid van de burger. De Minister stelt in zijn brief van 8 maart 2011 over de toegang tot het recht: De verhoging van de eigen bijdrage is met name gerechtvaardigd in het geval van de burgers mag worden verwacht dat zij meer verantwoordelijkheid nemen om zelf een voorziening te treffen voor de risico s die zij in hun persoonlijk leven lopen. Dit is een geheel nieuw uitgangspunt in het kader van de gefinancierde rechtshulp. Het beginsel dat de burger toegang dient te hebben tot het recht geldt voor íedereen. Dit beginsel kent geen uitzondering voor situaties waarin de burger zichzelf (of een ander) in een moeilijk parket heeft gebracht. Wanneer de overheid aan de hand van gedragingen van de burger of gebeurtenissen in zijn leven gaat bepalen voor wie de deur wel open staat en voor wie de deur slechts op een kier wordt gezet, wordt afbreuk gedaan aan dit fundamentele beginsel en bevinden wij ons op een hellend vlak. 2 De inkomenscategorieën lopen van ,- tot ,- voor een alleenstaande en van ,- tot ,- voor gehuwden/samenwonenden/eenoudergezin. 3 Wet aanpassing gemeenschap van goederen. 4 Voorstel wijzigingsvoorstel kostendekkende griffierechten, pagina 5 artikel F aanpassing van artikel 23 lid 1. 2

3 5. De risico s die burgers in hun persoonlijk leven lopen kunnen vrij ruim worden opgevat. De Minister geeft niet aan waarom de situatie van scheiding daarin een bijzondere rol zou innemen. Hij benoemt wel de eigen verantwoordelijkheid van burgers. Betekent dit dat wanneer (rechts)problemen ontstaan waar men zelf wellicht enige invloed op heeft, men zwaarder belast mag worden bij de toegang tot het recht? Bijvoorbeeld het onderdeel zijn van een burenruzie/geschil/overlast waarvoor de rechter moet worden ingeschakeld, het veroorzaken van een terechte reden van een ontslag, het verzeild raken in een erfrechtelijk geschil, het laten ontstaan van een huurachterstand enzovoort. Wanneer men de stelling van de Minister doortrekt, zijn er meer categorieën die voor een eigen beursje in aanmerking zouden komen. Niet alleen gaat de Minister hiermee op de stoel van de rechter zitten, het stelsel van gefinancierde rechtshulp wordt hiermee op oneigenlijke gronden uitgekleed. 6. De Minister gaat er aan voorbij dat voor veel betrokkenen de scheiding geen eigen keuze is. Zij worden geconfronteerd met de beslissing van de ander. De andere partij heeft zich wellicht reeds enigszins kunnen voorbereiden, de verlatene kan volledig door de scheiding worden overvallen. Maar ook degene die de beslissing tot scheiding neemt, zal dit niet lichtvaardig doen. Juist in een periode die emotioneel zwaar is dienen beíde partijen te kunnen beschikken over een deskundige begeleiding bij de afwikkeling van alle juridische en financiële aspecten van de scheiding. 7. De Minister geeft niet aan welke voorzieningen de betrokkenen zouden moeten treffen om in de eigen verantwoordelijkheid te voorzien. Een spaarplan voor de echtscheiding vanaf het moment van huwelijkssluiting, het aangaan van een lening (via internet, bij een kredietinstelling of een familielid) of het aangaan van een rechtsbijstandverzekering? Voor de laatste geldt dat de verzekeringsmaatschappijen in hun dekking tot nu toe wel mediation vergoeden, maar niet een echtscheiding met een eigen rechtshulpverlener of op tegenspraak. Wanneer de dekking hiermee zou worden uitgebreid, zal dit onherroepelijk leiden tot een verhoging van de premies. 8. In Nederland zijn er ieder jaar ongeveer echtscheidingen en wordt maal een samenwoning beëindigd. Totaal zijn daar minderjarige kinderen bij betrokken 5. Uit de cijfers blijkt dat scheiding inmiddels een geaccepteerd maatschappelijk verschijnsel is, waar velen in hun leven mee te maken krijgen. Het is te prefereren wanneer partijen onderling kunnen komen tot afspraken over de scheiding. Het grootste deel van de scheidingen wórdt ook onderling afgewikkeld: 42% wordt geregeld via de advocaten van partijen, 13% door mediation en 22% op overige wijze (gezamenlijke advocaat, zelfstandig, internet). Slechts in 21% van de gevallen wordt een scheiding inhoudelijk aan de rechter voorgelegd Vanwege de emotionele en financiële impact van een scheiding, zeker ook voor de kinderen die daarbij zijn betrokken, is het verkrijgen van een snelle en rechtvaardige beslissing een groot maatschappelijk belang. Een slecht geregelde echtscheiding kan leiden tot uitval op het werk, tot armoede, spanningen tussen ouders en/of het ontbreken van contact tussen een ouder en een kind en problematiek bij de kinderen, op langere termijn. Voor het krijgen van 5 Handboek Scheiden en de Kinderen, Ed Spruijt en Helga Kormos 2010, hoofdstuk 3: Cijfers en feiten over scheiden en kinderen. 6 Onderzoek NTS NIPO Scheiden in Nederland 2011, uitgevoerd in opdracht van de vfas. 3

4 zo n snelle en rechtvaardige beslissing moet kwalitatief goede rechtshulp beschikbaar blijven voor iedereen, ook financieel gezien. 10. Wanneer voldoende wordt geïnvesteerd in het toegankelijk maken van een deskundig begeleide en goed geregelde echtscheiding met een lange houdbaarheidsduur, dan loont dit voor de langere termijn. Er zal nadien minder behoefte zijn aan het starten van vervolgprocedure(s). Het is hierom van belang dat met name op het moment dat de scheiding moet worden geregeld, voor beíde partijen goed gekwalificeerde advocatuur en rechtspraak beschikbaar blijft. De beloning bestaat niet alleen uit de mindere belasting die dat oplevert op het budget van de rechtshulp en de rechtspraak, maar ook uit het kunnen voorkomen van de schadelijke gevolgen van een slecht geregelde scheiding voor de maatschappij in het algemeen en kinderen in het bijzonder. 11. Het is zinvol geweest dat in de afgelopen jaren goed is ingezet op mediation. Voor deze categorie zal de eigen bijdrage niet worden verhoogd. Niet alle situaties lenen zich echter voor mediation, bijvoorbeeld wanneer vanwege de scheidingsproblematiek de communicatie zwaar is verstoord, in de situatie van huiselijk geweld danwel andere bijzondere situaties. In die gevallen moet men voldoende toegang tot een advocaat kunnen hebben. 12. Uit de cijfers blijkt dat de advocatuur een grote rol speelt bij het tot stand komen van afspraken bij de scheiding. In die gevallen zal de scheiding inhoudelijk worden afgedaan door het sluiten van een convenant en behoeft de rechter de echtscheiding slechts te formaliseren door een marginale toetsing van het convenant en het verstrekken van een (echtscheidings)beschikking. De belasting voor het gerechtelijk apparaat is gering. Het keurig regelen van de scheiding op deze wijze heeft echter geen invloed op de kosten: ook voor deze gevallen wordt de eigen bijdrage voor de rechtshulp verhoogd en ook in deze gevallen geldt het verhoogde griffierecht. 13. Wanneer het niet lukt om hetzij via mediation, hetzij via advocaten (in viergesprekken) tot oplossingen te komen, dan zal een geschil aan de rechter moeten worden voorgelegd. Uit het feit dat slechts in 1/5 van de gevallen de rechter wordt ingeschakeld voor een inhoudelijke beoordeling kan worden geconcludeerd dat de betrokkenen die de wil en de mogelijkheden hebben om er onderling uit te komen, de weg naar deze vorm van geschiloplossing weet te vinden. Voor een beperkte categorie blijkt die weg niet haalbaar. Ook zij dienen op korte termijn te kunnen beschikken over een gekwalificeerde advocaat, die een procedure voor hen kan starten. Het kan daarbij gaan om een bodemprocedure, maar ook om voorlopige voorzieningen of een kort geding. Juist in scheidingssituaties kunnen zich bijzonder emotionele en complexe situaties voordoen, bijvoorbeeld wanneer een ouder de kinderen niet kan zien of wanneer gezinsleden zonder financiële middelen zijn achtergelaten. Voor dergelijke situaties moet men snel een advocaat kunnen inschakelen en toegang tot de rechter hebben (voorlopige voorzieningen). 14. Het is van belang er op te wijzen dat het incassorisico voor zowel het griffierecht als de eigen bijdrage volledig bij de advocaat ligt. De rechtbank vangt de procedure pas aan nádat het griffierecht door de advocaat is voldaan. De Raad voor Rechtsbijstand brengt op de vergoeding van de advocaat (die pas na volledige afronding zal worden uitbetaald) de eigen bijdrage in mindering, de advocaat dient deze in rekening te brengen bij de cliënt. Met de 4

5 verhoogde eigen bijdrage en de verhoogde griffierechten gaat het om een aanzienlijk incassorisico, zeker wanneer men dit afzet tegen de uiteindelijk door de Raad voor Rechtsbijstand te ontvangen vergoeding. Bijvoorbeeld: eigen bijdrage 825,- en griffierecht 250,- = totaal 1.075,- incasso; op een vergoeding van de Raad van 10 punten (in een echtscheiding op tegenspraak) ad 112,94 = 1.120,94 minus de eigen bijdrage van 825,- = 295,94. Met een dergelijk groot incassorisico zal de advocaat eerst betaling verlangen van de rechtzoekende(n) alvorens zijn werkzaamheden aan te vangen en procedure(s) te starten. Het risico dat de kosten door de rechtzoekende(n) niet zullen worden voldaan wordt onaanvaardbaar groot, speciaal voor de kleinere kantoren. In een periode waarin cliënten zich graag gesteund willen zien door hun advocaat, zet deze situatie de relatie tussen de advocaat en zijn cliënt onder druk. Dit geldt te meer in de situatie dat hoger beroep moet worden ingesteld, en naast een nieuwe eigen bijdrage ook de verhoogde griffierechten van 313,- tot 938,- moeten worden voldaan, dit alles onder de tijdsdruk van een fatale beroepstermijn. 15. Met name in de situaties waar een voorlopige voorziening of een kort geding noodzakelijk is (geweld, geen contact kinderen, geen alimentatie) zal het gaan wringen. De lagere inkomenscategorieën zullen niet makkelijk of helemaal niet op korte termijn over de verschuldigde bedragen kunnen beschikken. Ook bij de laagste categorie van de onvermogenden, die een inkomen op absoluut minimumniveau hebben, gaat het om bedragen van 330,- eigen bijdrage en 125,- griffierecht. Hoe moet dit worden voldaan, wanneer de andere echtgenoot zijn inkomen op een andere rekening laat storten en andere gelden niet of niet meer voorhanden zijn? De bijzondere bijstand biedt geen soelaas meer, nu de gemeenten de aanbeveling hebben gekregen niet zonder meer een tegemoetkoming te verstrekken in deze kosten 7, danwel de bijzondere bijstaand is komen te vervallen. Hiermee is de belemmering in de toegang tot het recht een feit: er is op korte termijn rechtshulp en een beslissing van de rechter nodig, maar vanwege de financiële drempel is de burgers van de toegang tot het recht afgesloten. 16. De drempel treft de onvermogenden en de middengroepen, die ook al de gevolgen ondervinden van de overige bezuinigingen die door de overheid zijn aangekondigd, bijvoorbeeld voor wat betreft het Kindgebonden budget, de verlaging van de tegemoetkoming kinderopvang en het aanscherpen van de voorwaarden voor een alleenstaande ouderkorting. Scheidende mensen worden hiernaast getroffen door de gevolgen van de financiële crisis doordat zij worden geconfronteerd met onverkoopbare woningen, restschulden na verkoop, tegenvallende beleggingsresultaten in (spaar)polissen die wel moeten worden verdeeld en verhoogde eisen aan het afsluiten van een nieuwe hypotheek. Hier komt bij dat zich extra kosten voordoen doordat van hetzelfde inkomen twee huishoudens moeten worden gerund, twee woningen moeten worden bewoond, dubbele kinderkamers moeten worden ingericht enzovoort. 7 Brief Ministerie SZW aan Colleges van Burgemeester en Wethouders d.d. 30 juni 2011, paragraaf 3. 5

6 17. In 2009 hebben 47% van de scheidende vrouwen een toevoeging ontvangen voor de echtscheidingsprocedure en 28% van de mannen 8. Vrouwen zijn veelal financieel minder draagkrachtig dan mannen en hierom eerder aangewezen op het stelsel van gefinancierde rechtshulp. De drempel, die door de bezuinigingen wordt opgeworpen, zal deze groep harder treffen. In het overgrote deel van de gevallen blijven vrouwen zorgen voor de kinderen, zodat ook de kinderen de gevolgen hiervan ondervinden. Dit betreft niet alleen de gevolgen van de financiële krapte, maar ook het ongeregeld laten van mogelijk onrechtvaardige situatie(s), doordat rechtshulp en rechtspraak niet danwel onvoldoende toegankelijk zijn. 18. Wanneer men vanwege de echtscheiding onder het minimum uitkomt, zal een beroep op de bijstand worden gedaan. De gemeente stelt veelal als voorwaarde dat eerst aanspraak wordt gemaakt op alimentatie, waarvoor door de aanvrager een procedure tegen de ex-echtgenoot moet worden gestart. Terwijl de overheid enerzijds de burger dwingt tot procederen, worden anderzijds zodanige financiële drempels opgeworpen dat procederen niet betaalbaar is. 19. Door de hoge kosten ontstaat het gevaar dat alleen de meest draagkrachtige van de partijen zich kan laten adviseren en voorstellen ter afwikkeling kan (laten) doen. Wanneer de andere partij de kosten van eigen rechtshulp niet kan of durft aan te gaan, zal deze zich hier mogelijk maar in voegen. Niet ondenkbeeldig is dat, om dubbele kosten te voorkomen, ook enige druk van de andere (draagkrachtige) partij zal worden uitgeoefend om in te stemmen met het zijnerzijds gedane voorstel. Dit draagt het risico in zich dat wordt ingestemd met een regeling, die onvoldoende recht doet aan de belangen van de ander. Wanneer achteraf blijkt dat een onjuiste, onvolledige of onrechtvaardige regeling tot stand is gekomen, zijn de problemen veel groter. Niet alleen moeten dan alsnóg alle kosten worden gemaakt om de zaak weer recht te zetten, lang niet altijd zal een reparatie überhaupt nog mogelijk zijn. 20. In de markt werpen zich steeds meer spelers op die aanbieden een echtscheiding voor een bodemprijs te regelen. Voor dergelijke bodemprijzen kan geen afdoende inhoudelijke, juridische en financiële begeleiding worden geboden. Met de verhoogde kosten voor het inschakelen van een advocaat wordt het steeds aantrekkelijker dergelijke prijsknallers in te schakelen, met alle maatschappelijke gevolgen vandien. 21. Het aantal scheidingsprocedures is al een aantal jaren vrij stabiel. Er is zelfs een lichte daling te constateren van het aantal toevoegingen, die voor echtscheidingen worden verstrekt 9. Wel blijkt het aantal procedures over scheidingsgerelateerde zaken in de laatste jaren te zijn gestegen 10. Het betreft onder andere de onderwerpen alimentatie, ouderlijk gezag/voogdij en omgangsregelingen. Hieruit kan het belang kunnen worden afgeleid van een goed geregelde echtscheiding in eerste instantie. 22. De toename van scheidingsgerelateerde zaken zal gedeeltelijk worden veroorzaakt door het beëindigen van samenwoonrelaties. Bij de beëindiging van samenwoonrelaties doet zich de complicatie voor dat er geen procedure bestaat waarin de diverse onderwerpen gezamenlijk kunnen worden voorgelegd aan de rechter, zoals dat wel kan bij een echtscheiding (verdeling van zorg en opvoeding, alimentatie, afwikkeling vermogen). Voor ieder onderwerp dient een procedure te worden gestart, hetgeen uiteraard een groter beroep op het (gerechtelijk) stelstel 8 Hoeveel kost gesubsidieerde rechtsbijstand voor scheidingen?, dr. M.J. ter Voert en drs. T. Geurts, FJR afl. 7/8, juli/augustus Volumeanalyse Raad voor Rechtsbijstand eerste half jaar zie noot 8. 6

7 met zich mee brengt. Er kan winst worden behaald indien ook voor ex-samenwoners één samenhangende procedure zou worden ingevoerd. De Minister heeft aangekondigd een wetsvoorstel terzake voor te bereiden. 23. Hetzelfde geldt voor het onderwerp alimentatie, voor welk onderwerp een toename in de toevoegingen te constateren is. Ook over dit onderwerp wordt reeds discussie gevoerd en wordt bezien of tot een vereenvoudiging van de wijze van berekenen van een (kinder)alimentatieverplichting kan worden gekomen. Dit zal mogelijk leiden tot vermindering van het aantal geschillen over alimentatie. 24. Wellicht zijn meerdere slagen te maken en te winnen door het invoeren van efficiëntere procedures en methodes. Vanuit de Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand zijn bovendien alternatieven aangedragen voor de thans voorgenomen bezuinigingen, waarbij de taakstelling op een evenwichtiger wijze wordt behaald In zijn brief van 31 oktober jl. stelt de Staatssecretaris de (gevolgen van de) wetsontwerpen op genoemde terreinen af te wachten, enkele van de aangedragen alternatieven af te wijzen en deze gedeeltelijk nader te zullen onderzoeken. Het is echter zaak deze aanpassingen eerst in te voeren en de alternatieven serieus te onderzoeken. Mogelijk zal de taakstelling reeds op deze wijze worden behaald. Wat thans voorligt is echter de kwestie omkeren: het opwerpen van drempels in de toegang tot het recht vóórdat voldoende alternatieven onderzocht zijn. Partijen hebben immers geen keuze: zij dienen een advocaat in te schakelen voor het aanvragen van een echtscheiding en om de geschillen waar zij zelf niet uit kunnen komen, voor te leggen aan een rechter. Door hen hierbij te confronteren met de hoge kosten zoals de Minister voorstaat, komt de toegang tot het recht onmiskenbaar in gevaar. De vfas doet een beroep op u om uw goedkeuring te onthouden aan de voorliggende bezuinigingen op de gefinancierde rechtshulp en de verhoging van de griffierechten. 8 november 2011 vfas, vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsmediators, namens het bestuur, i/o Mw. mr. E.A.T.M. Steverink bestuurslid 11 Brieven van de Orde van Advocaten en Raad voor Rechtsbijstand van 24 februari 2011, 20 mei 2011 en 7 juni 2011 aan de Minister betreffende taakstelling gefinancierde rechtsbijstand uit regeerakkoord

8 Samenvatting reactie vfas op de aangekondigde bezuinigingen in de gefinancierde rechtshulp en de verhoging van de griffierechten 1. De cumulatie van kosten bij de scheiding maakt dat de toegang tot de rechter voor de lagere inkomens sterk wordt bemoeilijkt of onmogelijk wordt gemaakt. 2. Er bestaat geen rechtvaardiging om burgers in een scheidingssituatie zwaarder te belasten dan anderen: de eigen verantwoordelijkheid geldt wel voor meer gebeurtenissen of gedragingen. Daar komt bij dat de scheiding voor velen geen eigen keuze is. 3. Een scheiding is een ingrijpende gebeurtenis die juridisch en financieel goed moet worden geregeld. Iedereen moet daarbij toegang tot deskundige hulp hebben. 4. Dit geldt zeker in geval een spoedvoorziening nodig is, bijv. om weer contact met de kinderen te kunnen krijgen. 5. Vrouwen zijn vaker dan mannen aangewezen op gefinancierde rechtsbijstand, de verhoogde kosten treffen hen extra zwaar. 6. Het risico bestaat dat de meest draagkrachtige partij de scheiding gaat regelen, waar de ander zich noodgedwongen bij neerlegt. 7. Wanneer men zich vanwege de hoge eigen bijdrage wendt tot een ondeskundige begeleiding levert dit uiteindelijk meer (juridische en maatschappelijke) kosten op, zowel voor de betrokkenen als voor de rechtspraak. 8. Een slecht geregelde scheiding leidt tot grote schade voor de betrokkenen, maar ook voor de maatschappij als geheel (uitval, armoedeval, verstoorde contacten, emotionele impact op kinderen, noodzaak vervolgprocedures). 9. De verhoogde kosten belemmeren juist de groep van on- en minvermogenden, die ook al worden getroffen door veel andere bezuinigingsmaatregelen van de overheid en de financiële crisis (onverkoopbare woningen, waardedaling polissen, vermindering toeslag kinderopvang, dubbele woonlasten door scheiding enz). 10. Het grote incassorisico voor de advocaat zet de relatie tussen de advocaat en de cliënt onder grote druk, vooral in spoedeisende situaties. 11. Er kan winst worden behaald in meer efficiëntere procedures en methoden, alsmede in de aangedragen alternatieven voor de bezuiniging. De resultaten hiervan zouden eerst moeten worden afgewacht alvorens de huidige drempels worden opgeworpen. 8 november

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M.

Scheidingen 2014. Factsheet 2015-2. Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand. Aantal scheidingen. Auteur: M. Factsheet 215-2 Scheidingen 214 Gerechtelijke procedures en gesubsidieerde rechtsbijstand Auteur: M. ter Voert Oktober 215 Dit factsheet geeft cijfermatige ontwikkelingen met betrekking tot scheidingen.

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH s Gravenhage

Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH s Gravenhage Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH s Gravenhage Den Haag, 20 december 2012 uw kenmerk : ontwerpbesluit aanpassingen

Nadere informatie

Begrote besparing per 2018 (x 1 mln.)

Begrote besparing per 2018 (x 1 mln.) BIJLAGE bij brief aan de Eerste Kamer briefnr. 536442 Overzicht maatregelen stelselvernieuwing De leden van de SP-fractie, van de D66-fractie en van de CDA-fractie hebben verzocht om een overzicht met

Nadere informatie

Ontwikkeling hoogte eigen bijdrage gesubsidieerde rechtsbijstand 2002-2014

Ontwikkeling hoogte eigen bijdrage gesubsidieerde rechtsbijstand 2002-2014 Factsheet 2015-3 Ontwikkeling hoogte eigen bijdrage gesubsidieerde rechtsbijstand 2002-2014 Auteur: M. ter Voert September 2015 Op 13 februari 2015 is de Commissie onderzoek oorzaken kostenstijgingen stelsel

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken Directie Wetgeving Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden?

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden? U gaat scheiden U bent getrouwd en u wilt niet langer bij uw partner blijven. Dan kunt u gaan scheiden. Als u gaat scheiden, moet u veel dingen regelen. Dit informatieblad helpt u daarbij. U vindt informatie

Nadere informatie

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Directie Strategie en Ontwikkeling bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies. Artikel 1 Toepasselijkheid

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies. Artikel 1 Toepasselijkheid Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Artikel 1 Toepasselijkheid 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn vastgesteld door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies

Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Algemene Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Artikel 1 Toepasselijkheid 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn vastgesteld door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 31 753 Rechtsbijstand B VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 1 februari 2013 De leden van de vaste commissie voor Veiligheid & Justitie

Nadere informatie

Burgerlijk wetboek, Boek 1

Burgerlijk wetboek, Boek 1 U gaat scheiden Burgerlijk wetboek, Boek 1 Artikel 150 Echtscheiding tussen echtgenoten die niet van tafel en bed gescheiden zijn, wordt uitgesproken op verzoek van één der echtgenoten of op hun gemeenschappelijk

Nadere informatie

Ontwerpbesluit aanpassing eigen bijdrage rechtzoekenden

Ontwerpbesluit aanpassing eigen bijdrage rechtzoekenden Regelingen en voorzieningen CODE 6.1.2.35 Ontwerpbesluit aanpassing eigen bijdrage rechtzoekenden bronnen www.rijksoverheid.nl, onder documenten en publicaties > kamerstukken> 2012, 22.11.2012 Verslag

Nadere informatie

Personen- & Familierecht

Personen- & Familierecht Personen- & Familierecht Betrokken en deskundig! GRATIS SPREEKUUR Maandag: 12.00 tot 14.00 uur Woensdag: 17.00 tot 18.00 uur EEN VERTROUWD ADRES. Van der Putt Advocaten staat al meer dan 40 jaar garant

Nadere informatie

Kostenontwikkeling toevoegingen scheidingen 2002-2014

Kostenontwikkeling toevoegingen scheidingen 2002-2014 Factsheet 20157 Kostenontwikkeling toevoegingen scheidingen 20022014 Auteur: M. ter Voert September 2015 Op 13 februari 2015 is de Commissie onderzoek oorzaken kostenstijgingen stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator)

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator) vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator) De ondergetekenden: Mr. @, in deze optredend als advocaat-mediator, kantoorhoudende te @ aan de @. Mr. @ is lid van de vfas ( www.verenigingfas.nl).

Nadere informatie

Nieuwe richtlijn kinderalimentatie

Nieuwe richtlijn kinderalimentatie Nieuwe richtlijn kinderalimentatie maart 2013 mr T.G. Gijtenbeek De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch Boers Advocaten

Nadere informatie

NDERLANDS OPDE VAN ADVOCATEN

NDERLANDS OPDE VAN ADVOCATEN 335 335 NDERLANDS OPDE VAN ADVOCATEN 0 OD I II I1I IAl I II Ç:) 1%..) 1 Aan het Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de staatssecretaris De heer mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HMG Den

Nadere informatie

Samenvatting. Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum Cahier 2015-5 5

Samenvatting. Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum Cahier 2015-5 5 Samenvatting De Algemene Rekenkamer (AR) heeft aanbevolen dat de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie beter inzicht verschaft in niet-gebruik van gesubsidieerde rechtsbijstand. Onder niet-gebruikers

Nadere informatie

AlgemeneVoorwaardenverwijsarrangementJuridischLoket RaadvoorRechtsbijstand versie augustus 2012

AlgemeneVoorwaardenverwijsarrangementJuridischLoket RaadvoorRechtsbijstand versie augustus 2012 AlgemeneVoorwaardenverwijsarrangementJuridischLoket RaadvoorRechtsbijstand versie augustus 2012 Artikel1.Algemeen De Stichting het Juridisch Loket (verder te noemen: het Juridisch Loket) heeft op grond

Nadere informatie

Scheiden en Alimentatie

Scheiden en Alimentatie Scheiden en Alimentatie Dagelijks worden aan CSG Advocatuur tientallen vragen gesteld over Scheiden en Alimentatie. Op deze pagina vindt u de antwoorden op de aan CSG Advocatuur meest gestelde vragen over

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsmediator, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. A.J. de Jong, in deze optredend als advocaat-scheidingsmediator,

Nadere informatie

Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies

Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Voorwaarden NVJ voor rechtsbijstand en juridisch advies Artikel 1 Toepasselijkheid 1.1 Deze voorwaarden zijn vastgesteld door het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). 1.2 Alle

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 436 Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de

Nadere informatie

BEMIDDELINGSOVEREENKOMST. mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer],

BEMIDDELINGSOVEREENKOMST. mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer], BEMIDDELINGSOVEREENKOMST De ondergetekenden: mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer], en de partners: [naam en achternaam],

Nadere informatie

Artikelen. Bijna 33 duizend echtscheidingszaken afgehandeld in 2007. Arno Sprangers en Nic Steenbrink

Artikelen. Bijna 33 duizend echtscheidingszaken afgehandeld in 2007. Arno Sprangers en Nic Steenbrink Artikelen Bijna 33 duizend echtscheidingszaken afgehandeld in 7 Arno Sprangers en Nic Steenbrink In 7 werden 32,6 duizend huwelijken door de Nederlandse rechter ontbonden. Dit is vrijwel gelijk aan het

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsbemiddelaar, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. R.R.J.A. Olie-Hallmans, in deze

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene.

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-16 d.d. 9 januari 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. C.E. du Perron, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Naar aanleiding van de uitzending van Tros Radar d.d. 23 februari 2015.

Naar aanleiding van de uitzending van Tros Radar d.d. 23 februari 2015. Vrijblijvende en ter oriëntatie bedoelde toelichting op procedure misleiding Staatsloterij en de eventuele mogelijkheid tot het verkrijgen van schadevergoeding of een andere vorm van compensatie. Naar

Nadere informatie

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief'

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief' 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden?

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden? U gaat scheiden U bent getrouwd en u wilt niet langer bij uw partner blijven. Dan kunt u gaan scheiden. Als u gaat scheiden, moet u veel dingen regelen. Dit informatieblad helpt u daarbij. U vindt informatie

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden:

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsbemiddelaar, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. M.A. Zon, in deze optredend als

Nadere informatie

Personen- en Familierecht. Betrokken en deskundig!

Personen- en Familierecht. Betrokken en deskundig! VAN DER PUTT ' ADVOCATEN Personen- en Familierecht Betrokken en deskundig! De echtscheiding U heeft een ingrijpend besluit genomen: u en uw partner gaan uit elkaar. Aan zo'n stap is uiteraard heel wat

Nadere informatie

Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag

Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag Agendanr. : Doc.nr : B2003 14372 Afdeling: : Sociale Zaken en Werkgelegenheid B&W-VOORSTEL Onderwerp : Langdurigheidstoeslag 2003 Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag Algemeen:

Nadere informatie

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren.

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. 1. Inleiding Naar verwachting zal nivellering via de inkomensafhankelijke zorgpremie (IAP) worden vervangen door nivellering via het belastingstelsel. De IAP

Nadere informatie

31753 Rechtsbijstand. Nr. 83 Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

31753 Rechtsbijstand. Nr. 83 Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 31753 Rechtsbijstand Nr. 83 Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 20 mei 2014 Inleiding Tijdens de regeling van werkzaamheden

Nadere informatie

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. 34 231 Voorstel van wet van de leden Van Oosten, Recourt en Berndsen-Jansen tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en van enige andere wetten in verband met de herziening van het stelsel van

Nadere informatie

Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam

Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam Beslissing als bedoeld in artikel 43 van de Gerechtsdeurwaarderswet in de zaak met nummer 135.2003 van: [ ], wonende te [ klaagster, ], Duitsland, tegen: [

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de weledelgestrenge heer mr. I.W. Opstelten, Minister Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de weledelgestrenge heer mr. I.W. Opstelten, Minister Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. de weledelgestrenge heer mr. I.W. Opstelten, Minister Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Amsterdam, 31 mei 2011 Betreft: wetsvoorstel kostendekkend griffierecht,

Nadere informatie

Inhoudsopgave : 1. Inleiding. 2.1 De procedure. 2.2 De kinderen. 2.3 Alimentatie. 2.4 Huwelijksgoederen. 2.5 Voorlopige voorzieningen. 2.

Inhoudsopgave : 1. Inleiding. 2.1 De procedure. 2.2 De kinderen. 2.3 Alimentatie. 2.4 Huwelijksgoederen. 2.5 Voorlopige voorzieningen. 2. SCHEIDEN Inhoudsopgave : 1. Inleiding 2.1 De procedure 2.2 De kinderen 2.3 Alimentatie 2.4 Huwelijksgoederen 2.5 Voorlopige voorzieningen 2.6 Pensioen 2.7 De fiscus 2.8 De kosten 3. De rol van de advocaat

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

1.1 De partijen geven hierbij opdracht aan # om overeenkomstig de Gedragsregels voor hen als vfas-advocaatscheidingsmediator

1.1 De partijen geven hierbij opdracht aan # om overeenkomstig de Gedragsregels voor hen als vfas-advocaatscheidingsmediator vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat familiemediator, #, in deze optredend als vfas-advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te Amersfoort aan

Nadere informatie

Mr TH.P.M. Moons, kantoorhoudende te Amersfoort, aan de Piet Mondriaanlaan nr. 75. de partners: mevrouw, wonende te. en de heer, wonende te ;

Mr TH.P.M. Moons, kantoorhoudende te Amersfoort, aan de Piet Mondriaanlaan nr. 75. de partners: mevrouw, wonende te. en de heer, wonende te ; BEMIDDELINGSOVEREENKOMST De ondergetekenden: Mr TH.P.M. Moons, kantoorhoudende te Amersfoort, aan de Piet Mondriaanlaan nr. 75 en de partners: mevrouw, wonende te en de heer, wonende te ; VERKLAREN HET

Nadere informatie

Geachte mevrouw Jadnanansing,

Geachte mevrouw Jadnanansing, Tweede Kamer der Staten Generaal Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie Mevrouw T.M. Jadnanansing Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Onderwerp AO 20 februari 2014 m.b.t. de toegang

Nadere informatie

: adviescommissie familie- en jeugdrecht : Advies in het kader van het rapport Naar een kindvriendelijke advocaat van de Kinderombudsman.

: adviescommissie familie- en jeugdrecht : Advies in het kader van het rapport Naar een kindvriendelijke advocaat van de Kinderombudsman. Aan de Vaste commissie voor Veiligheid en Justitie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag, 7 april 2016 dossiernummer: telefoonnummer: 070 335 35 74 e-mail: j.vollaard@advocatenorde.nl

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 32 450 Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en aanverwante wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht

Nadere informatie

B&W 30 maart 2010 Gemeenteblad. Vast te stellen de gewijzigde invulling van richtlijn nr. B078 Kosten rechtsbijstand

B&W 30 maart 2010 Gemeenteblad. Vast te stellen de gewijzigde invulling van richtlijn nr. B078 Kosten rechtsbijstand Jaar: 2010 Nummer: 31 Besluit: B&W 30 maart 2010 Gemeenteblad RICHTLIJN NR. B078 KOSTEN RECHTSBIJSTAND Het college van burgemeester en wethouders, Gelet op artikel 35 eerste lid Wet werk en bijstand (WWB)

Nadere informatie

Reactie vfas op het Wetsvoorstel Scheiden zonder rechter

Reactie vfas op het Wetsvoorstel Scheiden zonder rechter Reactie vfas op het Wetsvoorstel Scheiden zonder rechter Den Haag, 13 februari 2014 Inleiding De vereniging van Familierecht Advocaten en Scheidingsmediators (vfas) heeft kennisgenomen van het concept-wetsvoorstel

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Datum Zaaknummer : 98220 Programma : Economie, werk en inkomen Cluster : Samenleving Portefeuillehouder: dhr. V.G.M. van den Berg Informatie

Nadere informatie

Afdeling Samenleving Richtlijn 730 Ingangsdatum: 01-10-2012

Afdeling Samenleving Richtlijn 730 Ingangsdatum: 01-10-2012 Afdeling Samenleving Richtlijn 730 Ingangsdatum: 01-10-2012 VERHAAL VAN BIJSTAND Algemeen Op grond van artikel 61 van de Wet werk en bijstand (WWB) kunnen door het College de kosten van bijstand worden

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden:

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsmediator, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator Mr. K. van Bijsterveld, in deze optredend

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Ontwerp van een besluit houdende regels met betrekking tot de eigen bijdrage voor de rechtzoekende in geval van verlening van gesubsidieerde rechtsbijstand alsmede enige nadere regels omtrent de vaststelling

Nadere informatie

Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Wet griffierechten burgerlijke zaken in verband met de invoering van kostendekkende griffierechten

Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Wet griffierechten burgerlijke zaken in verband met de invoering van kostendekkende griffierechten Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en de Wet griffierechten burgerlijke zaken in verband met de invoering van kostendekkende griffierechten Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Maatregelen toekomstbestendig stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand

Maatregelen toekomstbestendig stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand en toekomstbestendig stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand Deze tabel geeft een overzicht van de maatregelen die in de brief zijn aangekondigd. Hierbij is per maatregel een realisatiedatum opgenomen, alsmede

Nadere informatie

L f. vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid. De ondergetekenden:

L f. vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid. De ondergetekenden: vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid De ondergetekenden: Mr...., in deze optredend als advocaat-mediator, kantoorhoudende te 1083 HJ Amsterdam aan de De Boelelaan 7. Mr.... is advocaat-lid

Nadere informatie

raadsvoorstel Aan de raad,

raadsvoorstel Aan de raad, raadsvoorstel Agendapunt 2015, nr IX-5 Te behandelen door mevrouw drs. I.G. Saris onderwerp Blad 1/5 Aan de raad, Inleiding Sinds 2007 is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Rechtsbijstandverzekering. voor particulieren

Klaverblad Verzekeringen. Rechtsbijstandverzekering. voor particulieren Klaverblad Verzekeringen Rechtsbijstandverzekering voor particulieren Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunt u geen rechten ontlenen. Wilt u precies weten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 712 Aanpassing van de Wet op de rechtsbijstand aan richtlijn 2003/8/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de

Nadere informatie

IK GA SCHEIDEN WAT NU?

IK GA SCHEIDEN WAT NU? IK GA SCHEIDEN WAT NU??? DE ORGANISATIE VOOR WELZIJN MET ZORG i n C a p e l l e a a n d e n I J s s e l In deze pdf vindt u informatie over echtscheiding, scheiden en financiën en scheiden en kinderen.

Nadere informatie

Protocol omgang met gescheiden ouders

Protocol omgang met gescheiden ouders Protocol omgang met gescheiden ouders 1. Algemeen Als ouders van een kind gaan scheiden is dat een zeer ingrijpende gebeurtenis. Dat geldt voor de ouders, maar zeker ook voor hun kinderen. Om duidelijk

Nadere informatie

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet van 28 april 1994, tot vaststelling van regels met betrekking tot de verevening van pensioenrechten bij echtscheiding of scheiding van tafel en bed (Wet

Nadere informatie

VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE

VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE Agendering door griffie Betreft : Brede Commissie d.d. 25-08-2014 Agendapunt 4a Vraag en / of opmerking door: Naam / fractie : CDA - Van Helden Onderwerp : Hulp bij

Nadere informatie

Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken

Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken Beleidsregel subsidiëring medisch haalbaarheidsonderzoeken in letselschadezaken Directie Toegang Rechtsbestel/5362391/05/DTR/12 juli 2005 5362391 Bijlage De Minister van Justitie, Gelet op artikel 4:23,

Nadere informatie

Verkenning Impact Eigen Bijdrage Wrb en Griffierechten

Verkenning Impact Eigen Bijdrage Wrb en Griffierechten Verkenning Impact Eigen Bijdrage Wrb en Griffierechten Significant B.V. Thorbeckelaan 91 3771 ED Barneveld T 0342 40 52 40 KvK 39081506 info@significant.nl Ministerie van Veiligheid en Justitie Barneveld,

Nadere informatie

2015D08205 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2015D08205 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2015D08205 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 5 maart 2015 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën inzake

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Individuele Rechtshulp LAD (versie 2014) Inleiding

Algemene voorwaarden Individuele Rechtshulp LAD (versie 2014) Inleiding Algemene voorwaarden Individuele Rechtshulp LAD (versie 2014) Inleiding De LAD is de representatieve werknemersorganisatie voor artsen in Nederland. De LAD behartigt de materiële en immateriële belangen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 698 Wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte in verband met de modernisering en vereenvoudiging

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011; De raad van de gemeente Schiermonnikoog; overwegende, dat het noodzakelijk is het verstrekken van toeslagen en het verlagen van uitkeringen van bijstandsgerechtigden jonger dan 65 jaar bij verordening

Nadere informatie

Mr. Max Verhagen, Uw Advocaat en Mediator. Home. Kantoor. Particulier. Zakelijk. Kwaliteitsbewaking. Contact 1 / 23

Mr. Max Verhagen, Uw Advocaat en Mediator. Home. Kantoor. Particulier. Zakelijk. Kwaliteitsbewaking. Contact 1 / 23 Home Kantoor Particulier Zakelijk Kwaliteitsbewaking Contact 1 / 23 Sitemap Home Mr. Max Verhagen, Uw Advocaat en Mediator 2 / 23 Gaat het om: Incasso / scheiden / alimentatie / overig familierecht, of

Nadere informatie

vfas- MEDIATIONOVEREENKOMST De ondergetekenden:

vfas- MEDIATIONOVEREENKOMST De ondergetekenden: vfas- MEDIATIONOVEREENKOMST De ondergetekenden: De vfas-advocaat in de zin van artikel 4 lid 1 7 van de statuten van de vfas, mr. @, in deze optredend als vfas-advocaat mediator, kantoorhoudende te @ aan

Nadere informatie

Stichting WSA Research

Stichting WSA Research Stichting WSA Research Wetenschap & Kwaliteit van Leven World Solutions Association Graafseweg 274 6532 ZV Nijmegen Telefoon 024-3732422 E-mail: info@wsaresearch.nl Website: wsaresearch.nl Januari 2015.

Nadere informatie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie De Kinderombudsman Position paper kleinkinderen en omgang na scheiding 1 april 2015 Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie Inleiding De Kinderombudsman is door

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 716 Wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet, de Wet op het kindgebonden budget, de Wet werk en bijstand, de Wet inkomstenbelasting 2001,

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 107 d.d. 7 juni 2010 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. E.M. Dil Stork en mr. B.F.

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 107 d.d. 7 juni 2010 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. E.M. Dil Stork en mr. B.F. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 107 d.d. 7 juni 2010 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. E.M. Dil Stork en mr. B.F. Keulen) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Rechtspleging en Rechtsbijstand

Directoraat-Generaal Wetgeving, Rechtspleging en Rechtsbijstand a Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Rechtspleging en Rechtsbijstand Directie Wetgeving Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag geadresseerde Bezoekadres Schedeldoekshaven 100 2511

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN INDIVIDUELE BELANGENBEHARTIGING

ALGEMENE VOORWAARDEN INDIVIDUELE BELANGENBEHARTIGING ALGEMENE VOORWAARDEN INDIVIDUELE BELANGENBEHARTIGING Informatie, advies en rechtsbijstand Artikel 1 1. Leden van CNV Publieke Zaak hebben recht op informatie, advies en rechtsbijstand op de terreinen van

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2013 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

Protocol Gezag en omgang na scheiding. Datum 30 januari 2013

Protocol Gezag en omgang na scheiding. Datum 30 januari 2013 Protocol Gezag en omgang na scheiding Datum 30 januari 2013 Status Definitief Inleiding - 5 1 Doel van het onderzoek - 6 2 Uitgangspunten - 7 3 Werkwijze van de Raad - 8 3.1 Eerste informatieronde - 8

Nadere informatie

Algemene voorwaarden van Gresnigt & Van Kippersluis Advocaten

Algemene voorwaarden van Gresnigt & Van Kippersluis Advocaten Algemene voorwaarden van Gresnigt & Van Kippersluis Advocaten 1.1 Gresnigt & Van Kippersluis Advocaten, tevens handelende onder de naam GVK Advocaten, hierna ook het kantoor genoemd, is een maatschap naar

Nadere informatie

FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING

FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING & FAMILIE- & ERFRECHT ADVOCATUUR NOTARIAAT ESTATE PLANNING Familie- & Erfrecht - Advocatuur Onze advocaten zijn zeer ervaren en de meeste zijn ook scheidingsmediator. Wij treden veel op voor ondernemers

Nadere informatie

Team personen- en familierecht www.dehaanlaw.nl

Team personen- en familierecht www.dehaanlaw.nl Team personen- en familierecht www.dehaanlaw.nl De Haan team personen- en familierecht Het personen- en familierecht is het onderdeel van het recht dat zich, kortweg, bezighoudt met alle juridische vragen

Nadere informatie

Dag van de Scheiding. Dag van de Scheiding

Dag van de Scheiding. Dag van de Scheiding Wat maakt een scheidingsproces tot een succes? De onderstaande steekwoorden geven de kern weer van de gegeven antwoorden op de vraag wat een scheidingsproces tot een succes maakt: Kunt u vijf aspecten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 322 Kinderopvang Nr. 137 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Werkwijze verdelen en verrekenen in echtscheidingsprocedures per 1 april 2013

Werkwijze verdelen en verrekenen in echtscheidingsprocedures per 1 april 2013 Werkwijze verdelen en verrekenen in echtscheidingsprocedures per 1 april 2013 oktober 2013 mr T.G. Gijtenbeek De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht.

Nadere informatie

VERGADERING HAMERRAAD d.d. 19 juni 2012 AGENDA NR. III / 4

VERGADERING HAMERRAAD d.d. 19 juni 2012 AGENDA NR. III / 4 VERGADERING HAMERRAAD d.d. 19 juni 2012 AGENDA NR. III / 4 VOORSTEL 1. tot vaststelling van de verordening voorziening maatschappelijke ondersteuning Gemeente Gennep en intrekking van het raadsbesluit

Nadere informatie

Aan de Algemene Raad van de Nederlandse Orde van Advocaten

Aan de Algemene Raad van de Nederlandse Orde van Advocaten Aan de Algemene Raad van de Nederlandse Orde van Advocaten Rotterdam, 18 november 2004 Betreft : Adviescommissie Familie- en Jeugdrecht Nederlandse Orde van Advocaten Inzake : adviesaanvraag wetsvoorstel

Nadere informatie

Convenant loonregres

Convenant loonregres Overwegingen: Aon pleegt voor werkgevers onder meer loonregres ex. artikel artikel 6:107a BW; Aon is van mening dat er op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b en c BW voor de zogenaamde buitengerechtelijke

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 30 436 Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Rechtsbijstandverzekering. particulieren

Klaverblad Verzekeringen. Rechtsbijstandverzekering. particulieren Klaverblad Verzekeringen Rechtsbijstandverzekering voor particulieren Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies

Nadere informatie

Het verwijzingsproces door het Juridisch Loket

Het verwijzingsproces door het Juridisch Loket Fact sheet 2009-2 Het verwijzingsproces door het Juridisch Loket Starten mediations? Auteur: J.A. Schimmel Achtergrond Het ministerie van Justitie heeft vanaf april 2005 twee beleidsmaatregelen ingevoerd

Nadere informatie

Gefinancierde rechtsbijstand vergeleken Een rechtsvergelijkend onderzoek naar drie rechtsbijstandstelsels

Gefinancierde rechtsbijstand vergeleken Een rechtsvergelijkend onderzoek naar drie rechtsbijstandstelsels CENTRUM VOOR AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT UNIVERSITEIT VAN TILBURG Gefinancierde rechtsbijstand vergeleken Een rechtsvergelijkend onderzoek naar drie rechtsbijstandstelsels C.M.C. van Zeeland J.M. Barendrecht

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 oktober 2012;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 oktober 2012; De raad van de gemeente Cuijk; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 oktober 2012; gelet op artikel 255 van de Gemeentewet, artikel 26 van de Invorderingswet 1990 en

Nadere informatie

C O N C E P T. Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

C O N C E P T. Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van houdende wijziging van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 in verband met de verrekeningsbevoegdheid van de raad voor rechtsbijstand bij een proceskostenveroordeling Ingevolge artikel

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Verzekeraar.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Verzekeraar. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-310 d.d. 27 oktober 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting Rechtsbijstandverzekering,

Nadere informatie