MARATHON. Wie komen op de Wall of Fame? Sociëteit Olympisch Stadion - Amsterdam. SOS-secretaris. Schröder 75 jaar. Chris

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MARATHON. Wie komen op de Wall of Fame? Sociëteit Olympisch Stadion - Amsterdam. SOS-secretaris. Schröder 75 jaar. Chris"

Transcriptie

1 Sociëteit Olympisch Stadion - Amsterdam MARATHON 28e jaargang nummer 120 april 2009 Oprichting sociëteit 1 februari 1967 foto Juuryt van de Vooren Wie komen op de Wall of Fame? De Olympische Winterspelen zijn in aantocht. Van 12 tot en met 28 februari 2010 wordt in het Canadese Vancouver (lees Van Coevorden) gestreden om de felbegeerde Olympische medailles. De Nederlandse successen zullen daarna weer worden bijgeschreven op de Wall of Fame, die de ingang van het Olympisch Stadion Amsterdam siert. De laatste Nederlandse successen waren van Marjan Timmer, Irene Wüst en Bob de Jong. Wie volgen? Chris Schröder, secretaris van de S.O.S, werd op 14 april 75 jaar. Hij is sinds 1989 lid van de Sociëteit en Erelid van zijn geliefde voetbalclub AFC. Zijn vrienden van AFC en S.O.S. zullen op vrijdag 17 april in het clubhuis van AFC het glas op hem heffen. Proficiat. SOS-secretaris Chris Schröder 75 jaar

2 2 Sociëteit Olympisch Stadion Olympisch Stadion DE Amsterdam secretariaat/ledenadministratie telefoon of bank giro bestuur Nelleke Penninx, voorzitter / Chris Schröder, secretaris / Renze Hasper, penningmeester / Carla de Groot Hans de Bie / Henk Foppen / erevoorzitters Nico J. van Galen sr. Henk Olderburger Jan van Galen ereleden Harry van der Pol Piet Kranenberg Jack van Zanten lid van verdienste Daniël van Akkeren Amsterdam Swim Cup weer terug Van 16 tot en met 19 april wordt in het Sloterparkbad de Amsterdam Swim Cup 29=009 gehouden. Het is voor de Nederlandse deelnemers de laatste kwalificatie voor de WK in Rome komende zomer. Naast de Nederlandse top doen ook internationaal grote namen mee, zoals de Zweden Stefan Nystrand, 12-voudig Europees kampioen vrije slag en Lars Frölander, Olympisch kampioen Sydney en 9-voudig wereldkampioen vlinderslag. De leden van de Sociëteit zijn uitgenodigd om voor 35,- op vrijdag 17 april het VIP-programma mee te maken en een hele middag verrassend snelle zwemsport te zien en veel lekkers te proeven. Chinese Olympische toorts in Stadion De Olympische toorts van Beijing 2008 is toegevoegd aan de collectie van het Olympisch Stadion. Dit object is vanaf nu te bezichtigen in de Olympic Experience, het sportmuseum in het Stadion. Hier zijn nog vier andere Olympische fakkels te bezichtigen. De toorts is ontworpen door Lenovo, één van de hoofdsponsoren van Beijing In november vorig jaar werd deze aan het Olympisch Stadion geschonken. Agenda Sociëteit 20 april Nico Scheepmaker beker Regardz 4 mei Herdenking gevallen sporters Olympisch Stadion 4 juni Sportdebat Regardz 29 juni Zomerborrel BPF-ruimte september Paralympische sporten Regardz 28 september Herfstborrel BPF-ruimte 21 oktober Zesdaagse Wielerbaan Sloten 20 november Jaardiner Olympisch Stadion 17 december Kerstborrel BPF-ruimte

3 VOORzittersWOORD Beste leden van de Sociëteit Olympisch Stadion Foto Carla de Groot Mijn vorige voorwoord schreef ik in de sneeuw, nu doe ik het in de stralende zon. De lente is begonnen, de zomer kondigt zich al aan. Het is mooi te zien hoe het leven verandert. De ramen gaan open, de bezem erdoor, de muffe winterlucht moet eruit. Iedereen trekt naar buiten, de terrassen zitten overvol; ik heb de eerste korte broeken en slippers al gesignaleerd. Een nieuwe lente en een nieuw geluid, schreef Herman Gorter 120 jaar geleden. Dat geldt misschien ook wel een beetje voor de Societeit. Tijdens de jaarvergadering afgelopen woensdag is Hidde Reinhard met algemene stemmen verkozen tot nieuw bestuurslid. Een mooi en bijzonder moment. Als bestuurslid Externe contacten zal Hidde sterk maken voor de positie van de Sociëteit naar buiten toe. Maar hij wil zich ook inzetten voor het ontsluiten van het bijzondere netwerk binnen de vereniging. Onze leden zijn een bron van kennis en ervaring. Dat is een kracht van de Societeit en van onschatbare waarde. We kunnen daar nog veel meer gebruik van maken. En we zullen dat ook moeten doen als we nieuwe en vooral ook jongere leden willen aantrekken. De vereniging staat er goed voor. Het ledenaantal is stabiel, de begroting is gezond en het programma voor komend jaar belooft weer veel. Maar dat betekent niet dat we achterover kunnen leunen. Het gaat niet vanzelf. We zullen er aan moeten blijven trekken. De opkomst bij sommige bijeenkomsten is te laag. Dat is jammer. De verjonging en verbreding van ons ledenbestand vindt wel plaats, maar met kleine stapjes. Hier ligt een taak voor ons als bestuur, maar het is ook een verantwoordelijkheid voor de hele vereniging. Samen maken we immers de SOS. Wij staan open voor ideeën. Laat het ons weten. Tot slot nog de website. Deze vordert, maar niet zo snel als ik zou willen. Hij staat in de startblokken, maar voordat we hem echt de lucht in schieten, moet hij ook echt goed zijn. We zitten nu in de testfase. Ik verwacht over een kleine maand het teken: Ready for take-off te kunnen geven. Jullie ontvangen hier bericht van. Met de komst van de website zal ook de Marathon een verandering ondergaan. Het aantal nummers wordt teruggebracht naar vier. Daar waar de website vooral gebruikt wordt voor actualiteiten, zal er in de Marathon meer ruimte komen voor verdieping. Voor de duidelijkheid: De Marathon blijft, het is en blijft ons visitekaartje naar buiten toe. Ik heb zin in het komende jaar! Nelleke Penninx Voorzitter Sociëteit Olympisch Stadion 3

4 Sociëteit is weer aan een bruisend 2009 begonnen door Hans de Bie Voorzitter Nelleke Penninx jaagde de algemene ledenvergadering van de Sociëteit Olympisch Stadion er met plezier en vakvrouwschap snel door heen. Met het prettige vooruitzicht van een goed buffet en de voordracht door Henk Kraaijenhof. Op de eerste aprildag in de BPF-ruimte van het Olympisch Stadion. Over de manieren van communicatie met de leden van de sociëteit wist zij te vertellen, dat de in aanbouw zijnde website al een stukje op dreef is. Maar er is sprake van enige vertraging, die niet lang zal duren, aldus de SOS-chairwoman. Door de komst van de website zal het eigen magazine Marathon (al in zijn 28 e jaargang) dit jaar van zes naar vier afleveringen teruggaan. Website actueel De website zal door haar grotere mogelijkheid om actueel te zijn korte berichten tellen, vooral ook aankondigingen en een grote hoeveelheid foto s plaatsen met korte onderschriften. Marathon, waarvoor Nelleke Penninx grote lof en bewondering uitsprak, zal nog meer verdieping in zijn artikelen aanbrengen. Uiteraard ook voorzien van foto s. In achtergrondverhalen, interviews en opiniestukken. We plannen ook op de website een zogeheten smoelenboek. Een overzicht van door de SOS-leden zelf geschreven CV s van henzelf. Het deel van de website, waarop deze persoonlijke informatie komt en daarbij ook de ledenlijst, zal alleen toegankelijk zijn door middel van gebruikersnaam en wachtwoord. Dus alleen voor de leden van de sociëteit zelf. De naam van de SOS-webite is: www. societeitolympischstadion.nl Meer sportevenementen De huisstijl van de Sociëteit O.S. wordt eenduidiger, zowel op de website als in de Marathon, aldus SOS-voorzitter Penninx. En partnerlidmaatschap van de SOS gaat 100,--kosten. Het SOS-bestuur streeft er naar om de leden in de gelegenheid te stellen meer verschillende sportevenementen gezamenlijk te bezoeken. Zoals bijvoorbeeld een wedstrijd in het kader van het WK Honkbal in juni a.s. in Amsterdam. Het tot dusver volledige 4 programma van de Sociëteit zal gepubliceerd worden. Met extra aandacht voor het Jaardiner van de SOS dat zal plaatsvinden op vrijdag 20 november. Opnieuw in het Olympisch Stadion. Nieuw bestuurslid Als nieuw bestuurslid trad Hidde Reinhard toe. Afkomstig uit de sporten hockey, roeien en atletiek. Hij gaat zich voor de SOS bezighouden met externe contacten en evenementen. De evenementencommissie, waarvan de bestuursleden Henk Foppen en Hidde Reinhard deel uitmaken, functioneert tot tevredenheid. Hidde s eerste reactie: Het Olympisch Stadion heeft n stukje in m n hart veroverd. Mijn nieuwe functie is een grote uitdaging voor mij. Ik koppel knowhow graag aan verjonging van het ledenbestand van de SOS. Carla de Groot en Hans de Bie, beiden aftredend maar verkiesbaar, werden voor het SOS-bestuur herkozen. Naast de bijeenkomsten in het Olympisch Stadion en de bezoeken aan sportevenementen heeft de SOS voor dit jaar drie gezellige borrelavonden op het programma staan: Zomerborrel (29/6), Herfstborrel (28/9) en Winterborrel (17/12). De Sociëteit Olympisch Stadion is met de interessante presentaties van Jochem Uytenhage en Henk Kraaijenhof duidelijk al weer aan een bruisend 2009 begonnen. Zo stelde de SOS-voorzitter Penninx terecht vast.

5 Henk Kraaijenhof: Balans door Verandering Henk Kraaijenhof, bewegings- en voedingsdeskundige, presenteerde na afloop van de jaarlijkse ledenvergadering begin april zijn kennis en filosofie over het ontwikkelen en uitvoeren van innovatieve gezondheidsconcepten. Met als hoofdmotto: Balans door Verandering. Hij zegt: Je kunt alleen verbeteren wat gemeten is. Een goede diagnostiek van de mate van gezondheid is het uitgangspunt om tot een optimale gezondheid, vitaliteit en goede prestaties te komen. Kraaijenhof telt een flink aantal (top)sporters, die hun succesvolle carrière mede aan hem te danken hebben. Aan Kraaijenhof s aanpak van zijn innovatief gezondheids- en vitaliteitsmanagement. Sporters in verschillende sporten, zoals atletiek, tennis, zwemmen en golf. De vroegere Nederlandse topatlete Nelli Cooman en één van s-werelds beste tennissers Ivanovic behoorden tot zijn klantenkring. Foto s Carla de Groot Positief ironisch De voordracht van Henk Kraaijenhof was niet alleen interessant, maar mede door zijn soms wat positief ironische toevoegingen het beluisteren goed waard. Bijvoorbeeld als hij, nota bene als fysiologische leermeester van diverse toptennissers, rustig beweert dat hij niet het verschil tussen forehanden backhand weet. Of als Kraaijenhof met een glimlach op de lippen roept, dat sport niet meer is dan voorbereiding op de jacht of op de oorlog. Denk maar aan: boksen, boogschieten, worstelen, geweer schieten, pijltjes werpen, judo en speerwerpen. Filosofisch voegt hij er dan aan toe, dat hoe zwaarder de sportwedstrijd is, hoe hoger je tot een prestatie komt. Daarnaast is sport een stressbuffer, vindt deze alleraardigste unieke sportconsulent. Allosta, de naam van Kraaijenhof s bedrijf, betekent Balans door Verandering, dat komt van het fysiologische begrip allostase. Zijn website: vertelt er alles over. 5

6 _EEX_advertentie :51 Pagina 1 6

7 Pronkstuk Piet van Heusden Jan Derksen 90, proficiat! Jan Derksen heeft op 23 januari zijn 90ste verjaardag gevierd. Jan werd één keer wereldkampioen sprint bij de amateurs (1939) en tweemaal bij de profs: in 1946 (toen hij de Fransman Senfftleben klopte in Zürich) en in 1957 door winst op zijn vriend en rivaal Arie van Vliet, in het Belgische Rocourt. Hij veroverde 15 maal de nationale sprinttitel, 2 maal bij de amateurs en 15 maal bij de profs, waarvan de laatste 7, vanaf 1957 tot aan het einde van zijn loopbaan in 1963, achter elkaar. Het feest werd in kleine, huiselijke kring met o.a. echtgenote en zoon Jan jr en niet te vergeten een trouwe schare wielervrienden zoals Herman Krott, Henk Faanhof, Harry Mater en Hennie Marinus gevierd. Namens de redactie van Marathon van harte gefeliciteerd, Jan! "Mijn vader vond dat ik eerst maar een vak moest leren," zei Sociëteitslid Piet van Heusden onlangs in het Parool. Hij kreeg een ereplaats in de rubriek Pronkstukken, in dit geval van ASC Olympia. Piet, bijna 80, werd in 1952 wereldkampioen achtervolging in het Parijse Parc des Princes. Hij had bij de clubkampioenschappen van Olympia de nationale kampioen Patsi Willekes verslagen en werd door zijn club naar de nationale titelstrijd in het Olympisch Stadion gestuurd. Hij werd door de organisatie reserve geplaatst en moest op een reservebank wachten totdat Klaas van Est niet op kwam dagen, "waarna een tot op het bot gemotiveerde Van Heusden alle notabelen van de KNWU te kijk zette en Nederlands kampioen achtervolging werd," schreef Steven van der Gaag. In Parijs versloeg hij de regerend wereldkamapioen Mino de Rossi, de Italiaan die volgens Piet "al weer ansichtkaarten had laten drukken met zichzelf als wereldkampioen." Thuis wachtte hem een huldiging op het Mercatorplein en kreeg hij bloemen van een Italiaanse ijssalonhouder omdat De Rossi hem niet had gefeliciteerd. De foto is geen pose want Piet traint nog geregeld in het Velodrome. "Ik doe het rustig aan," zegt Piet tegen de verslaggever, "omdat jij er bent." Typisch Piet die even later zegt: "Wil je een stroopwafel." Bep van Houdt 7

8 Astrid Aafjes van Women Win: Vrouwen mobiliseren via sport door Giovanna Chen Deze maand is de inschrijving voor de Dam tot Damloop gestart. Dit jaar viert organisator Le Champion haar 25-jarig jubileum en heeft de samenwerking gezocht met Stichting Women Win. Dit resulteert in een extra dimensie aan de loop: de Women Win Damloop, een specifieke vrouwenloop over 4 Engelse Mijl op 20 september. Met als doel om enerzijds meer vrouwelijke deelnemers te trekken en anderzijds het belang van sport te benadrukken voor de empowerment van vrouwen. Women Win is de eerste organisatie die, sinds haar oprichting 2 jaar geleden, sport inzet als katalysator voor sociale verandering van vrouwen wereldwijd. Oprichtster Astrid Aafjes heeft zich altijd al beziggehouden met ontwikkelingsvraagstukken ten aanzien van vrouwen. Toen zij nog werkzaam was voor Mama Cash werd zij door Nike uitgenodigd deel te nemen aan de Course Feminine van 2006 in Casablanca. Course Feminine is de jaarlijkse hardloopwedstrijd georganiseerd door Nawal El Moutawakel die Olympisch goud hordelopen won in Los Angeles El Moutawakel was de eerste moslimvrouw die Olympisch kampioen werd. Sport heeft haar zo geholpen in het leven. Zij wilde graag wat terugdoen en begon Course Feminine te organiseren in Marokko waar ze vandaan kwam. Hiermee wilde ze moslimvrouwen aan het sporten te krijgen. Vrouwen die in moslimlanden vrij weinig zichtbaar zijn buitenshuis zag je actief meedoen, zag je dansen en zingen. Ter plekke waren ook allerlei organisaties aanwezig die graag meer wilden doen met sport. Maar er was te weinig geld, en er was nog geen echt platform aanwezig. Toen ben ik begonnen met een businessplan, wat heeft geleid tot de oprichting van Women Win, vertelt Aafjes. Sport als motor voor vrouwenemancipatie Sport als motor voor vrouwenemancipatie wordt nu steeds meer erkend. Ook het ministerie van VWS stelt nu een budget beschikbaar voor ontwikkelingssamenwerking in deze richting, voegt Aafjes hieraan toe. De projecten die Women Win subsidieert vinden vooral veel in ontwikkelingslanden plaats, omdat daar de behoefte het grootst is. Maar hoe wordt Women Win daar ontvangen? Je zou kunnen zeggen dat in samenlevingen waar de acceptatie van vrouwendeelname in sport gering is, ook weerstand wordt geboden tegen de werkzaamheden van Women Win. Hoe wordt daarmee omgegaan? Het is belangrijk lokaal vertrouwen te creëren. Wij subsidiëren organisaties ter plaatse. Bij de projecten proberen we zoveel mogelijk de ouders erbij te betrekken en we willen hele grote groepen mee laten doen. De voorwaarden moeten passen bij lokale omstandigheden, zoals de inzet van vrouwelijke coaches en rekening houden met bepaalde kledingvoorschriften. In Rwanda bijvoorbeeld waar we vrouwen wilde laten voetballen. In het begin was men erop tegen dat vrouwen daar gingen voetballen. Nu zie je ze in korte sportbroekjes meedoen. Bij de vrouwen vertaalt sport

9 zich in meer zelfvertrouwen, beter bewustzijn in het eigen lichaam en het creëren van een sociaal netwerk. De emancipatie gaat veel verder dan de sport alleen en heeft ook effect voor de gemeenschap. Migrantenvrouwen Weliswaar ligt de grootste focus van Women Win in ontwikkelingslanden, maar ook in Nederland hebben zij verschillende projecten lopen. Hier in Nederland richten wij ons veel op migrantenvrouwen, die de taal minder beheersen en meer in sociaal isolement verkeren. Wij proberen vrouwen uit hun huis te halen. Voor hun is het een soort van eerste stap om buitenshuis actief te zijn. Dit werkt weer door in het beter beheersen van de Nederlandse taal en de stap zetten om weer naar school te gaan. Van sport wordt je zelfverzekerder, ook bij mij is dit het geval. Als ik gestresst ben en ik ga rennen, dan voel ik me weer opgeladen en het ik meer kracht om ook andere dingen op te pakken. Bij de afgelopen Olympische Spelen in Beijing hebben de Nederlandse vrouwelijke sporters de mannen met de medailles sterk overheerst. Denk je dat het voor vrouwen moeilijker is om de top te bereiken? Ook in NL? Dat hangt van veel factoren af. Als er minder wordt geïnvesteerd in vrouwen in de sport dan zal dit leiden tot minder talent. Dit vormt dan weer een vicieuze cirkel. Dat er nu meer vrouwen hebben gewonnen werkt zeer stimulerend. Meer rolmodellen zijn nu naar voren gekomen zoals de hockeyvrouwen. Dit steekt ook andere vrouwen weer aan. Ook is het belangrijk dat de nieuwe generatie wordt gestimuleerd. En dat de media ook bewuster wordt van de rol van de vrouw in de sport. Weliswaar is de deelname van sport hier in Nederland verspreid over de beide seksen nagenoeg gelijk. In bepaalde domeinen lijken vrouwen in de sport nog weinig representatief te zijn. Neem bijvoorbeeld het aantal vrouwelijke sportcommentatoren en verslaggevers of vrouwen in sportbesturen. Er valt voor vrouwen op diverse terreinen dus nog veel te winnen. Foekje Dillema Binnenkort is de uitreiking van de jaarlijkse Nico Scheepmaker beker aan het beste sportboek van het jaar. Een van de boeken die op de lijst van nominaties staat is Het verwoeste leven van Foekje Dillema. De grootste tragedie uit de Nederlandse sportgeschiedenis, geschreven door Max Dohle. Foekje Dillema was in de jaren 40/50 een van de snelste sprinters ter wereld. Na een seksetest werd ze door de KNAU geschorst, omdat ze niet volwaardig als vrouw werd beschouwd. Haar Nederlandse record op de 200 m werd zelfs uit de boeken geschrapt vanwege haar homoseksualiteit. Vallen onderwerpen als de positie van lesbische vrouwen ook onder Women Win? Wij richten ons op discriminatie van vrouwen in het algemeen, om die discriminatie door middel van sport te doorbreken, daar valt ook homoseksualiteit onder. In Afrikaanse landen bijvoorbeeld hebben we ook te maken met dergelijke onderwerpen. Door te gaan sporten komen de meiden als het ware undercover bij elkaar. Sport is een apolitieke manier om bij elkaar te zijn en kunnen ook andere zaken bespreekbaar worden gemaakt, aldus Aafjes, oprichtster van Women Win. Lees voor meer over Women Win via 9

10 Voetbal in de Tweede Wereldoorlog' thema 4 mei herdenking Stadion Op 4 mei wordt in geheel Nederland de Tweede Wereldoorlog herdacht. Sinds 2005 is er op die dag ook bij het Olympisch Stadion een bijeenkomst, waarbij de aanwezigen nadrukkelijk stilstaan bij de gevolgen voor de Nederlandse sport. Dit initiatief bleek de vervulling van een onuitgesproken wens van de Nederlandse sport om één moment per jaar stil te staan bij de zwartste bladzijden uit de nationale geschiedenis. Dit jaar wordt de sportherdenking voor de vijfde opeenvolgende maal georganiseerd. Om het belang hiervan te benadrukken is in 2007 het Comité Sportherdenking 4 mei Olympisch Stadion gevormd. De leden hiervan zijn Martin Dijkstra (bewoner Oud-Zuid en initiatiefnemer van de herdenking), Jan-Coen Hellendoorn (oud-voorzitter stadsdeel Oudzuid, voorzitter Comité), Job van Amerongen (sportliefhebber, secretaris Comité), Simone Freling (Ajax), Hans Lubberding (directeur Olympisch Stadion) en Jurryt van de Vooren (sporthistoricus). Dit Comité nodigt u uit om op 4 mei 2009 aanwezig te zijn bij deze herdenking. Het thema dit jaar is voetbal in de Tweede Wereldoorlog. Het Verzetsmuseum Amsterdam opent namelijk in april een tentoonstelling over dit onderwerp. De bijeenkomst valt uiteen in twee delen: een inhoudelijk programma en de herdenking. Vanaf uur praat Frits Barend in de Olympic Experience het museum van het stadion - met voetballers, die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Dit programmaonderdeel duurt één uur en is voor iedereen toegankelijk. De herdenking zelf begint om stipt uur. Geïnteresseerden, die deze bijeenkomst willen bijwonen, zijn vanaf 12 uur welkom in de Olympic 10 Experience. Zoals u merkt, valt deze bijeenkomst niet samen met de Nationale Dodenherdenking, maar is al vroeg in de middag. Dat is een bewuste en een symbolische keuze, want op 3 september 1939 was er in Rotterdam om half één in de middag een voetbalwedstrijd gaande tussen DFC en SVV. Daar werd het nieuws bekendgemaakt dat Groot- Brittannië, Frankrijk, Australië, India en Nieuw-Zeeland de Duitsers de oorlog hadden verklaard. Op dat tijdstip van half één in de middag hoorde de Nederlandse sportwereld dus voor het eerst van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Op de herdenking wordt gesproken door Erica Terpstra (voorzitter NOC*NSF), Carolien Gehrels (sportwethouder Amsterdam) en Eddy Linthorst (sportwethouder stadsdeel Oudzuid). Later op de dag wordt nog een gedenksteen gelegd bij het huis van sportverslaggever Han Hollander. Samen met zijn vrouw en dochter werd hij op 9 juli 1943 vermoord in concentratiekamp Sobibor.

11 Vancouver wil gaan schitteren met Winterspelen en Paralympics De Olympische Winterspelen, volgend jaar in Vancouver, boezemen Henk Gemser, chef de mision van de Nederlandse afvaardiging, geen angst in. Vrees dat de organisatie door de wereldwijde kredietcrisis met nog een klein jaar voor de boeg alsnog in de financiële problemen zal komen heeft hij niet. Ook niet over de perfecte organisatie zelf. Zoals hij aan de Volkskrant liet weten: De Canadezen hebben alles onder controle. In Whistler, het skidorp, zijn extra wegen aangelegd voor de sporters. Zodat zij niet klem raken in het verkeer. We krijgen hier geen Italiaanse toestanden, zoals bij de Spelen van In Turijn was het schaatsstadion pas twee maanden voor de Spelen klaar. De Canadezen hebben alles onder controle, aldus Gemser. Ook Vanoc, de Olympische werkmaatschappij in Vancouver, liet weten, dat het budget op een oor na financieel goed is afgewerkt. Alleen het geplande centrale mediacentrum is er niet van gekomen, liet Vanoc aan Volkskrantjournalist John Volkers weten. Vancouver wil wereldwijd gaan schitteren met de Winterspelen en de Paralympische Spelen. Spelen reeds drie maal in Canada De Winterspelen van Vancouver vinden plaats van februari De maand daarop in deze Canadese stad gevolgd door de Paralympische Spelen van maart. Het is de derde keer dat Canada het Olympisch topevenement organiseert. In 1976 de Zomerspelen in Montreal en in 1988 de Winterspelen in Calgary. De komende Spelen tellen 85 landen, die elkaar in zeven sporten sportief gaan bestrijden. Ski-cross is door het IOC aan het Olympische speelprogramma toegevoegd. De Spelen worden op 12 februari 2010 geopend in het BC Place Stadion. De Winterspelen na Vancouver gaan plaatsvinden in Sotsj in Rusland. Hulp aan gewonde soldaten Tweede Wereldoorlog De Paralympische Spelen begonnen in 1948 om de gewonde soldaten uit de Tweede Wereldoorlog te helpen. Het evenement is uitgegroeid tot het op een na grootste sportevenement van de wereld. Alleen de Olympische Spelen zijn groter. De eerste Spelen voor atleten met een beperking werden in 1948 gehouden in het Engelse stadje Stoke Mandeville. De Britse Sir Ludwig Guttmann hoopte op deze manier de kwaliteit van het leven van de gewonden uit de oorlog te verbeteren. Hij gebruikte hiervoor sport als middel. Vier jaar later kreeg het evenement een internationaal karakter. Nederland is sinds de start van de Paralympische Spelen niet alleen altijd aanwezig geweest, maar heeft het evenement bovendien zelf een keer georganiseerd. In 1980 vonden de Paralympische Spelen plaats in Arnhem. 11

12 Het tweede leven van Jochem Uytdehaage heeft zich na zijn sportieve loopbaan gestort op het begeleiden van jong talent. In het Olympisch Stadion vertelde hij aan de leden van Sociëteit over zijn nieuwe leven. Jochem Uytdehaage heeft zijn stempel gedrukt op het schaatsen van dit decennium als winnaar van zowel het EK, het WK en twee gouden Olympische medailles. In 2004, nog tijdens zijn actieve loopbaan, was hij oprichter van Stichting Sporttop. Het idee is om jonge sporttalenten te begeleiden door een direct contact met een mentor, die zelf heeft gepresteerd op het allerhoogste niveau. Het is in feite zijn tweede leven geworden in de topsport. Maar waar een tijdgenoot als Gianni Romme koos voor de coaching, begon Uytdehaage dus een eigen clubje. Inmiddels zijn hier heel veel mensen bij betrokken. Ik heb zelf veel fouten gemaakt als sporter, zei Uytdehaage tijdens een bijeenkomst van de Sociëteit, en ik heb veel dingen goed gedaan. Er bestond echter niets om mijn ervaringen als topsporter door te geven aan nieuw talent, waardoor die kennis wegvloeide. Het bleek dat niemand eerder op het idee was gekomen om jong sporttalent door directe begeleiding te helpen in hun ontwikkeling. En dat terwijl Nederland zulke grote ambities koestert met topsport. Contact met mentor is belangrijk Een talent kan beter worden door direct contact met een mentor, die zelf uit de topsport komt. Het gaat dan bijvoorbeeld om Rens Blom, die zeilster Jeske Kisters begeleidt. Esther Vergeer geeft haar ervaringen door aan schaatster Renske Mulder. Uytdehaage zelf is de mentor van turner 12

13 Jochem Uytdehaage door Jurryt van de Vooren Anthony van Assche. In totaal worden 25 jonge sporters begeleid door 25 mentoren. In de directe contacten kunnen de jonge sporters om raad vragen als het gaat om de organisatie van trainingen, mediabegeleiding, mentale druk, de relatie met vrienden en familie en de commerciële zaken. Uytdehaage: Zelf heb ik als jonge sporter dingen meegemaakt waar ik een mentor had kunnen gebruiken. De relatie tussen sport en studie bijvoorbeeld was bij heel moeizaam. Dan was ik zo hard aan het studeren dat ik te vermoeid was om nog een topprestatie te leveren. Het heeft mij mijn juniorperiode gekost. Steun van buitenkan helpen Hier had steun van buiten kunnen helpen. Uit eigen ervaring weet ik echter dat een sporter pas wordt geholpen als die prijzen heeft gewonnen. Ach, het is heel Nederlands om iemand pas te steunen als die veel succes heeft behaald. Zelf kreeg ik van alles aangeboden toen ik olympisch kampioen was geworden. Dan werd ik door een fietsenmaker gebeld, die me een fiets aanbood. Dat snap ik wel, want zo krijgt die man gratis reclame. Maar ik had al een fiets, dus daar deed ik niets mee. Die telefoonnummers heb ik wel allemaal onthouden en nu bel ik ze terug. Of ze die fiets nog steeds willen geven, maar dan aan één van onze talanten. En weet je heel grappig is? Dat gebeurt dan ook! Al die contacten van vroeger gebruik ik dus om de sporters van nu te helpen. En om heel eerlijk te zijn gaat dat voor een olympisch kampioen aanzienlijk makkelijker dan voor iemand anders. De talenten beoefenen allemaal een individuele sport, wat niet geldt voor de begeleiders. Het is een keuze om dat nu zo te doen omdat we langzaam willen opbouwen. Ook de jonge teamsporters zullen later zeker door ons worden begeleid. Gemiste kans van NOC*NSF De huidige activiteiten van Uytdehaage zijn dus nieuw in de Nederlandse topsport. Eigenlijk is het een gemiste kans van NOC*NSF en de sportbonden om dit niet zelf te doen, maar dat wil niet zeggen dat ik haatdragend ben. Integendeel, we willen juist heel graag met ze samenwerken. En eigenlijk is onze opzet krachtiger dan een officieel aangestuurd project, omdat het een initiatief is geweest van de sporters zelf. 13

14 Wilma Rudolph: De Zwarte Gazelle door Bab Barens In Rome, de stad waar 1581 jaar eerder keizer Theodosius een einde had gemaakt aan de oude Olympische Spelen, werden in 1960 de zeventiende moderne Olympische Spelen gehouden sporters uit 83 landen, waaronder 610 vrouwen namen er aan deel, met oude Romeinse monumenten als het decor. De marathon begon op Capitolinum, een van de zeven heuvelen van Rome, waar de later legendarische Abebe Bikila op blote voeten uiteindelijk bij het monumentale Arco di Constatino als eerste de eindstreep passeerde. Het goud voor het boksen was voor Cassius Clay, later meer bekend als Muhammad Ali. Ook viel er tijdens deze Spelen de eerste dode. De Deense wielrenner Knud Jensen, die in de hittegolf door een overdosis stimulerende middelen stierf. De Duitser Armin Hary liep als eerste mens de honderd meter in precies tien seconden en kroonprins Constantijn, de latere koning van Griekenland, won in de baai van Napels het zeilen in Drakenklasse. Een droom op spikes Maar de grote ster van het Romeinse sportfeest werd de atlete Wilma Rudolph, een poliopatiëntje dat zich ontwikkeld had tot een zéér gracieuze dame. Haar uitstraling was van superklasse. Oogstrelend en elegant. Liep als een hinde. Ranke benen, met een fluwelen tred. Ideale maten, knap gezicht. Werkelijk een droom op spikes. Ze won in Rome drie gouden medailles op de sprintnummers en Cassius Clay werd op slag verliefd op haar, maar de koningin van Rome ging niet op zijn avances in. Zij kreeg de bijnaam van De Zwarte Gazelle. Na de Spelen van Rome verscheen Wilma Rudolph ook in ons Olympisch Stadion van Amsterdam voor de zogenaamde revanche wedstrijden van de Spelen. Uiteraard won ze opnieuw, op de aloude sintelbaan van het Stadion, de honderd meter. Bijzonder onder de indruk zag ik met eigen ogen één van de meest gracieuze atletes, die ik ooit heb gezien. Uit gezin van 22 kinderen Wilma Rudolph had een zeer moeilijke jeugd. Als twintigste (!) uit een gezin van 22 kinderen, kreeg ze kinderverlamming. Ze kon heel lang haar linkerbeen niet gebruiken. Kreeg fysiotherapie en kon met acht jaar zonder 14

15 krukken lopen. Op twaalf jarige leeftijd besloot ze te gaan sporten. Eerste basketbal, waar ze met haar schoolteam kampioen van Tennessee werd. Hierna werd ze atlete en verscheen in 1955 als teenager (15 jaar) bij de Amerikaanse kampioenschappen en dwong haar selectie af voor de Spelen in Melbourne. Evenaarde het wereld record op de 100 meter in 1961 en brak vier dagen later het wereldrecord op die afstand en bracht het op 11.2 seconden. Het wr op 200 meter stond met 22.9 al op haar naam. Wilma Rudoph Foundation In 1962 nam ze afscheid. Werd twee keer uitgeroepen tot Atlete van het Jaar. Ze ontving ook de Rudolph de Sullivan Award, de hoogste Amerikaanse onderscheiding op sportgebied, en in 1974 kreeg ze een plaats in de Hall of Fame van de Amerikaanse atletiek. Ze stichtte de Wilma Rudolph Foundation, die zich het lot aantrok van misdeelde kinderen. 32 jaar na Rome mocht ik Wilma Rudolph nog een keer ontmoeten tijdens de Spelen in Barcelona, waar ze eregaste was. De laatste jaren werkte ze meestal in de anonimiteit voor het verbeteren van het lot van de verschoppelingen in de maatschappij. Zoals ze oorspronkelijk door haar polio ook was geweest. Maar het is Wilma niet gegund geweest haar krachten aan het verwezenlijken van haar ideaal te geven. Ze was al geruime tijd ongeneeslijk ziek. Ze verzette zich met al haar kracht tegen de ziekte. Het mocht niet baten. Ze kreeg tenslotte een fatale tumor in de hersenen. Op zaterdag 12 november 1994 bezweek Wilma Rudolph aan haar ziekte. Waarom mocht deze geweldige vrouw maar 54 jaar worden? Amsterdam wil EK Atletiek van 2014 De gemeente Amsterdam en de Atletiekunie hebben zich kandidaat gesteld voor de organisatie van de Europese Kampioenschappen Atletiek in Dit evenement moet in het Olympisch Stadion worden gehouden. Sportwethouder Carolien Gehrels: Iedereen kent onze Olympische aspiraties. Daarbij is het noodzakelijk om dit soort evenementen te organiseren. Begin 2008 ondertekende Gehrels een samenwerkingsovereenkomst met de Atletiekunie. Eén van de speerpunten behelsde de toekomstige organisatie van internationale atletiekevenementen in het Olympisch Stadion. Dit evenement draagt ook bij aan de verdergaande internationale bekendheid en waardering voor het Olympisch Stadion. Sinds de renovatie in 2000 fungeert het tenslotte al als podium voor vele atletiekevenementen, zoals de jaarlijkse SPAR Nederlandse Kampioenschappen Atletiek, de Amsterdam Marathon en de Amsterdam Open. In 2001 vonden in het Olympisch Stadion reeds de Europese Kampioenschappen Atletiek voor atleten van jaar plaats. Naar verwacht zal eind 2009 een besluit worden genomen over toewijzing van de EK Atletiek

16 Door geheel Nederland leveren en plaatsen wij alarmsystemen -SERVICE Provincialeweg 40-41, 3998 JH Schalkwijk Telefoon Fax ALARMSYSTEMEN B.V. inbraakbeveiliging brandbeveiliging bouwk. beveiliging rolluiken-rolhekken stilalarm bejaardenalarm ERKEND TBBS-UNETO ALARMSYSTEMEN en ROLLUIKEN b.v. Dag en Nacht bewaakte alarmcentrale met aansluitmogelijkheid voor ieder systeem 24 uur service door geheel Nederland Nieuwemeerdijk 40, 1171 NB Badhoevedorp TELEFOON /

17 Amstel-Ajax bierblikje na 40 jaar nog steeds felbegeerd collectors item Op 11 mei is het precies 40 jaar geleden dat de Amstel Brouwerij het roemruchte Ajax-Amstel-blikje op de markt bracht. Dat was in de aanloop van de glorietijd van Ajax, toen de Amsterdamse club maar nipt de finale van de Europa Cup tegen AC Milan verloor. In de aanloop naar de finale tooide Amstel de grote schare supporters bij nagenoeg alle uit- en thuis wedstrijden met het golvend kartonnen hoofddeksel, met aan de ene kant Hup Ajax, en aan der andere zijde uiteraard Amstel Bier. Het was de voorloper van het initiatief van blikfabrikant Thomassen & Drijver/ Verblifa om het glorieuze Ajax-elftal van die dagen op een bierblikje te vereeuwigen. En de Amstel Brouwerij had er wel oren naar, want Ajax, Amstel en Amsterdam waren een drie-eenheid. Met als opschrift Prachtpils voor Prachtkerels poseren op het blikje de sterren van toen, zoals Johan Cruijff, Piet Keizer, Klaas Nuninga, Sjakie Swart, Bennie Muller, en de beide keepers Huub Bals en Heinz Stuy. Lof trompet Voor Ajax-tv was het bierblik-jubileum aanleiding om nog eens terug te gaan naar het jaar 1969 en met ons sociëteitslid Robert Elfrink, destijds perschef van Amstel, oude herinneringen op te halen. Dat gebeurde eind vorige maand in Elsa s café aan de Middenweg in Amsterdam, waar ook Heinz Stuy over dit Amstel initiatief de loftrompet stak. Vele honderdduizenden Amstel-blikjes zijn in die dagen over de toonbank gegaan, En er zullen er nog vast heel veel door verzamelaars worden gekoesterd. Robert Elfrink weet dat hij nog ergens in zijn archief een platte uitgave van het blik moet hebben, met daarop exclusief alle handtekeningen van de spelers van weleer. Hij gaat er naar op zoek, want zowel het Ajax Museum als de Heineken Experience willen dit unieke souvenir graag in hun vitrines hebben. Wie het filmpje, dat werd uitgezonden op Sport1 en Ajax TV, wil bekijken kan terecht op de website of op You- Tube. 17

18 Hockey in India door dieptepunt heen door Hans de Bie India is het land van cricket en hockey. Waar je in dit enorm grote land, eigenlijk een werelddeel, over sport en Nederland aan de praat komt, deze beide sporten komen direct aan de orde. Zoals mij weer onlangs overkwam. Het Nederlands hockeyteam had in Chandigarh (India) in de finale van het vier landentoernooi om de Punjab Gold Cup met 2-1 van India gewonnen. Ik volgde de wedstrijd via het beeldscherm, te midden van volwassenen en kinderen. In één van de voorwedstrijden van dit sterk bezette hockeytoernooi (plus Duitsland en Nieuw-Zeeland) had India zijn Nederlandse tegenstanders op 2-2 weten te houden. Alle reden voor iedere Indiase hockeyfan om juichend aan mij kenbaar te maken, dat het eindelijk met het Indiase hockey weer de goede kant op gaat. Natuurlijk daarbij met alle soorten van complimenten en ontzag voor de prestatie van de Nederlandse hockeyers. In een echt dieptepunt Nog niet zo erg lang geleden zat het Indiase hockey in een echt dieptepunt. Dat kwam met name duidelijk tot uiting, nadat bleek dat India op de Olympische Spelen in Beijing niet van de partij mocht zijn. De kwalificatie werd niet doorgekomen. Een afschrikwekkende belevenis, zoals een belangrijke functionaris van de nationale hockey federatie in India, mij uitvoerig, niet zonder enige emotie, toelichtte. Vanaf de Spelen van 1928 in uw hoofdstad, toen ons land hockeygoud won, hebben we altijd een Olympische deelname gehad, klonk het uit de verdrietig kijkende mond van Harendra Singh, de coach van de Indiase sterrenploeg. Acht keer 18 Olympisch goud in al die jaren, betekent toch dat hockey de nationale topsport in India is, vond hij. Er aan toevoegend: But Indian hockey is ready to break the shackles. Ketenen verbroken Waarmee hij aangaf, dat de ketenen, waaraan het tophockey in zijn land vastzat, binnenkort zullen worden verbroken. Ketenen, die voor een heel belangrijk deel het gevolg waren van een fout beleid door K.P.S. Gill, de president van de Indiase Hockey Federatie (IHF). Vanaf de start van Gill s presidentschap ging het steeds slechter met de internationale prestaties van India.

19 Kritiek Els van Breda-Vriesman Het Nederlandse IOC-lid Els van Breda-Vriesman heeft zich in haar positief bedoelde kritiek op het bestuursbeleid van de Indiase Hockey Federatie niet ongehoord gelaten. En hiermee een belangrijke bijdrage geleverd aan de sterk verbeterde hockey-situatie van India. In diverse gesprekken, die ik met Indiase hockeyfunctionarissen had, werd haar naam geloofd en met bewondering uitgesproken. Zij zeiden het te betreuren als Els van Breda-Vriesman haar zetel in het IOC-bestuur kwijtraakt. Zij is een groot steunpunt voor het Indiase hockey, klonk het alom. Haar aftreden is het gevolg van dat zij niet herkozen werd als voorzitter van de Internationale Hockey Federatie. Een noodzaak om lid van het IOC-bestuur te zijn. Gill, een dictatoriaal optredende man, wisselde in zijn bestuursperiode liefst achttien coaches van de nationale hockeyploeg. Hij sloot de verkeerde commerciële contracten af om ze naar korte tijd om onduidelijke redenen weer te verbreken. Bovendien kreeg president Gill van zijn vice-president Narendra Batra een aanklacht wegens financiële ongeregeldheden. De dagen van Gill als president van de IHF zijn geteld. National hockeycoach Singh s ogen kijken weer blij. Hij heeft al weer een goed gesprek gehad met één van India s grootste hockeylegendes, Leslie Walter Claudius, die het vorig jaar waagde te zeggen, dat hockey in India maar moet worden geschrapt als topsport. En cricket tot eerste Indiase topsport te maken. Naar Claudius werd toen serieus geluisterd, hij was de man, die India drie keer naar Olympisch goud leidde: Londen 1948, Helsink 1952 en Melbourne Claudius lijkt op zijn standpunt terug te komen. Stem van India voor Nederland Naast Hein Verbruggen, die zich als stemgerechtigd lid uit het IOC-bestuur moest terugtrekken, is Els de tweede die afvalt. Hoe moet dit met het stemmen of Nederland wel of niet de Spelen in 2028 krijgt, vroeg ik aan een aantal Indiase hockeyofficials. Hun reactie: Vanuit India zal zeker voor Nederland gestemd worden. En een van de wat oudere functionarissen voegde daar aan toe: Ik wil het Wagener Stadion wel weer eens bezoeken! Of het Olympisch hockey dan in Amsterdam of in Rotterdam gespeeld wordt. Els van Breda-Vriesman 19

20 1963: door Bep van Houdt De allerkoudste Elfstentocht De Elfstedentocht 2009 komt niet meer. Daarom doen we het nog een jaar langer met de herinneringen van een eeuw. Inderdaad, honderd jaar verhalen over de Tocht der tochten. Wat is het geschiedkundig jammer dat 2009 geen jubileumjaar mét tocht langs de beroemde elf steden is geworden. Maar gelukkig heeft sporthistoricus Jurryt van de Vooren die de eerste zin uit dit stuk als voorwoord in mijn boek schreef samen met ijs-, schaats-en kluunprofessor van coach van ontelbare landen Marnix Koolhaas die 100 jaar vastgelegd. Met 1963 als hoofdstuk want dat is zonder enige concurrentie de zwaarste Elfsteden geweest. De schreeuw van de eeuw. Kijk alleen naar de cover van dit boek op A-3 formaat met een sliert rijders door een smal traject, de stuifsneeuw, de schotsen en je steekt zelfs in de zomer de kachel er bij aan. Het was een tocht van bloed en tranen, een spokenrit door de woestijn, van sneeuw en onbegaanb re banen, waar velen neergetuimeld zijn. Eerste vers van een vierregelig gedicht van IJsbrecht van IJlst je krijgt het bij die naam nog kouder en het laatste vers doet de kachel oppoken: Het was een tocht van wond en kneuzen, een boze droom voor menigeen, alleeen volbracht door sterke reuzen, met Paping als het fenomeen. Het bijzondere doet zich meteen voor als blijkt dat winnaar Reinier Paping, die er 11 uur over deed, geen hoofdrol speelt in het boek. Dat komt 20 omdat de makers de hoofdrol toebedeelden aan de toerrijders en daarbij de hand konden leggen op de documentatie van de laatste finisher, George Schweigmann, een van de 69 toerrijders die wel de tocht volbrachten: 69 van de kende nog een percentage van 16 toen 270 van de 1791 rijders finishten en de barste nummer 3 is 1940 met 35 %. Wat betekent dat 1963 dus 23 keer barreder was dan Koningshuis in gevaar Bijna was een deel van het koningshuis bij de finish omgekomen. Op het laatste moment was de finish verplaatst wat inhield dat het ijs daar maar twee dagen de tijd had gehad te harden. Koningin en prinses bij finish in gevaar, was een krantenkop: Het toch waarlijk niet dunne ijs op de Groote Wielen werd van twee zijden door de mensenmassa zo omlaag

21 gedrukt dat het vrije stuk ijsbaan bol kwam te staan, zichtbaar bol wel te verstaan en centimeters brede scheuren zich knallend voortplanten tot onder de stampende voeten van de kijkers. Het anstig snel toenemen van deze spataders én een steeds verder ijdijende watervlek op het ijs...(...) Koningin Juliana en Prinses Beatatrix (koud maar stralend) gingen terug naar het paviljoen. Lichamelijk ongemak Maar wat deed Schweigmann? Hij die vanaf 1942 alle Tochten reed, had in 1963 al oog en oor voor historie en nageslacht. Hij stuurde een zelfgemaakt enqueteformulier naar de overige 68 gefinishten (bij wie ook Henk Gemser) en kreeg er 65 terug. Op de vraag Ervaring in Elstedentocht werd liefst 54 keer Nee geantwoord. Andere vraag over lichamelijk ongemak en of deze afwijkingen tijdelijk waren, zei T.J. Zuurbier: Een bevroren oog en Bevroren oog heeft men bij de finish ingespoten. H.S. Wiersema uit Appingedam: een been af en toe doof. Sommigen reden daags erna een volgende tocht. Opvallend is dat het handschrift van J. en R. Wartena, veehouders uit Grouw van een en dezelfde schrijver is: De volgende dag kon ik mijn werk normaal verrichten. Een zeer klassiek verhaal is dat van de naar Hindeloopen verhuisde -en inmiddels overleden- Willem Augustin die in 1940, twee dagen voor zijn 18 de verjaardag, op de fiets -jawel op de fiets- over de Afsuitdijk naar Leeuwarden reed. Hij had een van zijn oom Jan een tientje gekregen. Een tientje, riep zijn moeder - het gezin woonde in de verpauperde Jordaan ( het was in die huizen zo nat als de neten ) en zijn pa kreeg in die crisisjaren elf gulden steun. Pa griste het tientje terug, deed er nog vijf piek bij, maar Willem miste de laatste trein van 6 uur en een lift mislukte. Onderweg kreeg hij hier en daar wat warms te drinken en sneden brood. Eigenlijk mocht hij na 12 uur niet meer over de Afsluitdijk, de Duitsers lieten hem door maar politie in Harlingen nam hem mee naar het bureau: Je moet me wel wakker maken om vier uur. Snij brood voor die jongen Even voor 7 uur kwakte hij zijn fiets neer - in die tijd werd er nog niet zo gejat - en kon hij nog voor 3 gulden 50 inschrijven. Mijn benen waren zo koud. Maar ik had ze niets verteld dus ze wisten helemaal niet wat ik allemaal al had meegemaakt. Ik ben gewoon aan de Elfstedentocht begonnen. We reden toen nog om de Noord dus eerst naar Dokkum. Maar al in Bidaard voelde ik dat het niet ging. Ik kon geen slag meer maken. Ik zag een huisje en klopte daar aan. Er werd open gedaan en daar stond een kerel in zijn lange onderbroek, nachtmuts op. Ik vroeg: Mijnheer hebt u wat te eten voor me. Ik heb zo n honger en ik moet de Elfstedentocht rijden. Toen kwam zijn vrouw: Snij brood voor die jongen. En zij maar snijden en snijden. Melk en chocolade erbij. Ik heb me helemaal volgestampt daar. s Avonds half negen kwam hij aan en dat was een goede tijd. Want om negen uur stond ik nog in Dokkum en heb dus behoorlijk hard gereden voor mijn doen. Onderweg heb ik alleen maar gerleefd op surrogaatkoekjes en andere surrogaat-spullen. Ik had nog f. 3,75 over. Krijg de snot. Dat is nog geen Dokkum Over 1963: Dat schaatsen viel verdomd tegen in het begin. Een lange rij waar je langs wilde komen en dan viel je weer in de sneeuw. Tot je helemaal murw gevallen was. Ik dacht: Nou ik blijf hier maar skapen want dit is niet te doen. En die wind erbij. Je werd gek. Je werd gek. De wind om je oren, ook al had je een muts op. Steeds vroegen de andere rijders in zijn groep of ze al in Dokkum waren: Krijg de snot. Dat is nog geen Dokkum. Moest je nog 15 kilometer. In Dokkum was er ook nog een idoot die tegen me aan vloeog toen ik chocolademelk dronk. Al die chocolade over mijn gezicht, over mijn goed. Dat spul is gaan druipen over mijn kin en toen had ik, zonder dat ik het wist een ijspegel van chocolade aan mijn kin hangen. Dat heb ik pas gemerkt toen ik over de finish was gekomen. 21

22 Specialisten in het bouwen van RACE- EN SPORTFIETSEN Westerstraat MP Amsterdam, Nederland - Telefoon AMSTERDAMSEWEG GR AMSTELVEEN als het gaat om goede contacten tussen sport en bedrijfsleven Tennis 15 gravel tennisbanen 8 indoortennisbanen Sportshop Aerobics- & Fitnessruimte Eigen Parkeerterrein 200 autoís Squash 20 squashbanen Twin View Centre Court Restaurant & Bar voor recepties en partijen Terras 200 zitplaatsen Business Club Zaalverhuur & Meetingpoint van 10 tot 200 personen indonesisch restaurant Frans Otten Stadion - IJsbaanpad CV - Amsterdam Voor uw advertentie hier Mail naar: P.C. Hooftstraat 27 AMSTERDAM, Tel

23 Sociëteit Olympisch Stadion - Amsterdam MARATHON officieel orgaan Sociëteit Olympisch Stadion redactie Hans de Bie - eindredacteur telefoon of Robert Elfrink - bladmanager telefoon of Jurryt van de Vooren - historie telefoon fotografen MMP/Jeroen Mantel Ton Post Photo Dirks P.H. Spits of sponsoring/advertenties Henk Foppen telefoon mobiel opmaak en druk Drukkerij Koopmans, Zwanenburg telefoon Amsterdam, april 2009 Sociëteit Olympisch Stadion is weer thuis, bij Regardz Amsterdam Zuid! De bereikbare, betrouwbare specialist met oprechte aandacht voor al uw bijeenkomsten en evenementen. Voor meer informatie kunt u bellen of ga naar onze site Regardz Amsterdam Zuid maakt deel uit van de Regardz Hospitality Group affiches, briefpapier, brochures, clubbladen, digitaal drukken, enveloppen, facturen, flyers, folders, jaarverslagen, kettingformulieren, kleur en zwart-wit kopieën, krasloten, lamineren, mailingen, muismatten, onderleggers, ontwerp, posters, schrijfblokken, stickers, visitekaartjes, en wat u verder nog kunt bedenken... Voor uw advertentie hier Mail naar: 23

24 Scoren doen wij samen!!! Aan- en verkoopbemiddeling Taxaties Huur en verhuur Beheer Veilingen Beleggingen Hypotheken Advies Henk Burger Makelaardij og bv Amsterdamseweg BR Amstelveen Telefoon (020) Fax (020)

Londen 2012! Meer dan 2000 jaar geleden. Gerwin De Decker. Grieken hun goden vereerden. De enige. bewoners waren priesters, die de

Londen 2012! Meer dan 2000 jaar geleden. Gerwin De Decker. Grieken hun goden vereerden. De enige. bewoners waren priesters, die de Gerwin De Decker Sportievelingen zullen zich tijdens de zomervakantie niet vervelen. Want de Olympische Spelen komen er weer aan! Van 27 juli tot en met 12 augustus 2012 zullen alle topatleten van de hele

Nadere informatie

Werkstuk gemaakt door Naomi Buur!

Werkstuk gemaakt door Naomi Buur! Werkstuk gemaakt door Naomi Buur! Hoofdstuk 1: Voorwoord blz. 1 Hoofdstuk 2: Geschiedenis blz. 2 Hoofdstuk 3: Het vervolg van de Spelen blz. 3 Hoofdstuk 4: De moderne Spelen blz. 4 Hoofdstuk 5: Olympische

Nadere informatie

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Kids United Inhoudsopgave Kids United Voorwoord Henk Sijtsma Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Enthousiast, gedreven, betrokken, respect: dat waren de woorden die

Nadere informatie

Naam: IK WOON IN NEDERLAND

Naam: IK WOON IN NEDERLAND Naam: IK WOON IN NEDERLAND Nederland is een land in Europa. Het land ligt aan de Noordzee, naast Duitsland en België. Nederland is niet erg groot. Toch wonen er ruim 16 miljoen mensen, waardoor Nederland

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Olympische Spelen Voorwoord Ik hou mijn spreekbeurt over de Olympische Spelen omdat ik altijd naar de Olympische Spelen kijk op tv. Zelf vind ik de winterspelen het leukste, omdat ik de sporten zoals :

Nadere informatie

DNA van de Sportfan 2014

DNA van de Sportfan 2014 DNA van de Sportfan 2014 Van sportbeleving tot sportsponsoring in Nederland. preview port eleving De manier waarop fans sport beleven verandert continu. Er ontstaan nieuwe middelen om wedstrijden te bekijken

Nadere informatie

Dubbelspel. Alan Durant

Dubbelspel. Alan Durant Dubbelspel Dubbelspel maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

Vriendjes worden met Zeus

Vriendjes worden met Zeus Vriendjes worden met Zeus De Grieken geloofden zo'n 3000 jaar geleden in goden. Ze hadden er een heleboel. De ene god zorgde dat de zon scheen. Een andere dat de wind waaide. En weer een andere dat er

Nadere informatie

SwimKick Techniekacademie H3: Doelen stellen

SwimKick Techniekacademie H3: Doelen stellen SwimKick Techniekacademie H3: Doelen stellen Doelen stellen Het was alweer de derde middag en het was in de kantine nog drukker dan anders. Appie Arend verwelkomde een paar nieuwkomers die hij heel had

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Winterhelden. met filmpjes en werkblad

Winterhelden. met filmpjes en werkblad Winterhelden met filmpjes en werkblad inhoud 1. Winterhelden 3 2. Sjoukje Dijkstra 4 3. Kees Verkerk 5 4. Carry Geijssen 6 5. Ans Schut 6 6. Ard Schenk 7 7. Stien Baas-Kaiser 8 8. Annie Borckink 8 9. Piet

Nadere informatie

AZ&PC AMERSFOORT WWW.AZPC.NL

AZ&PC AMERSFOORT WWW.AZPC.NL AZ&PC AMERSFOORT WWW.AZPC.NL AZ&PC AMERSFOORT ~ Opgericht op 29 mei 1910 ~ Eén van de oudste zwemsportclubs van Nederland ~ Richt zich op alle sporttakken: synchroonzwemmen, waterpolo schoonspringen en

Nadere informatie

Wat is uw naam en uw functie? Ik ben Robert Veenstra, voorzitter van SC Heerenveen.

Wat is uw naam en uw functie? Ik ben Robert Veenstra, voorzitter van SC Heerenveen. Mijn naam is Aron van der Wal. Ik zit in de sport/brugklas HAVO/VWO van het Fivelcollege in Delfzijl. Naar aanleiding van de opdracht om iemand te interviewen die zich minimaal 20 uren per week met sport

Nadere informatie

THIALF Waar sporthistorie wordt geschreven en resultaten tellen!

THIALF Waar sporthistorie wordt geschreven en resultaten tellen! THIALF Waar sporthistorie wordt geschreven en resultaten tellen! Een solide partner voor Friesland, Nederland en de rest van de schaatswereld September 2015 Index Legacy van Thialf Thialf staat voor Het

Nadere informatie

Finale weekend club competitie

Finale weekend club competitie Finale weekend club competitie Ploegentijdrit Zaterdag stond als allereerst de ploegentijdrit op programma. Jawel hoor we moesten als eerste van start. We waren maar met 5 in plaats van 6 man. Start ging

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Darsie van Dijk Naam: Leeftijd: Lievelingseten: Lievelingsdier: Muziek: Hobby: Houdt van: Houdt niet van: Sport:

Darsie van Dijk Naam: Leeftijd: Lievelingseten: Lievelingsdier: Muziek: Hobby: Houdt van: Houdt niet van: Sport: Darsie van Dijk Naam: Darsie van Dijk Leeftijd: 9 Lievelingseten: Marshmallows Lievelingsdier: Witgezichtsaki, gordelmol, watusirund, tweevingerige luiaard, vliegend hert, Dombo-octopus, Chinese gekuifde

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Tour de France Inleiding Mijn spreekbeurt gaat over de Tour de France. Al twee jaar vind ik dat een erg leuke sport om naar te kijken op tv. Ik zal tijdens mijn spreekbeurt over een aantal onderwerpen

Nadere informatie

goed doel poule Wat leer je in deze opdracht? Inleiding

goed doel poule Wat leer je in deze opdracht? Inleiding Copyright 2007, Uitgeverij Edu'Actief b.v. goed doel poule Wat leer je in deze opdracht? In deze opdracht leer je: hoe je een wedstrijd organiseert een goed doel zoeken en promoten hoe je een administratie

Nadere informatie

Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 10, december 2013

Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 10, december 2013 Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 10, december 2013 Voor iedereen die ons een warm hart toedraagt. Hier is de tiende nieuwsbrief van HCOIJ, de laatste van 2013. Boordevol leuke nieuwtjes, foto s, mededelingen

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Olympische Spreekbeurt

Olympische Spreekbeurt Olympische Spreekbeurt INFORMATIE & WEETJES Er is veel te vertellen over de Olympische Spelen. Een goed onderwerp voor een spreekbeurt dus! Hier vind je allerlei informatie en leuke weetjes om je spreekbeurt

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Daar mogen jullie niet naar kijken!

Daar mogen jullie niet naar kijken! Daar mogen jullie niet naar kijken! Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

10 Een pluizig beestje

10 Een pluizig beestje 10 Een pluizig beestje REMCO CAMPERT Vooraf Remco Campert schrijft vooral verhalen en gedichten. Net als Hans Andreus (zie hoofdstuk 19) behoorde Campert tot de Vijftigers, een literaire stroming in de

Nadere informatie

Sport als cultureel erfgoed. Inventarisatie-onderzoek sportarchieven in Nederland (2000) Stichting de Sportwereld en Diopter

Sport als cultureel erfgoed. Inventarisatie-onderzoek sportarchieven in Nederland (2000) Stichting de Sportwereld en Diopter Wilfred van Buuren Sport als cultureel erfgoed. Inventarisatie-onderzoek sportarchieven in Nederland (2000) Stichting de Sportwereld en Diopter Conclusies: Er worden veel sportarchieven bewaard* Slechte

Nadere informatie

1926 Start van de hockeyclub O.K. in de Noordhollandse bond. 26 mei 1928 De Oranje heren winnen zilver op de Olympische Spelen Amsterdam.

1926 Start van de hockeyclub O.K. in de Noordhollandse bond. 26 mei 1928 De Oranje heren winnen zilver op de Olympische Spelen Amsterdam. HOOFDSTUK Tijdsbalk 13. De Tijdsbalk van 75 jaar clubhistorie (en Oranje). Als hulpmiddel bij de structurering van dit boek hebben we een tijdschema gemaakt waarop alle belangrijke en mindere belangrijke

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs!

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! De D1 van SV Baarn is met Pinksteren vier dagen naar Parijs geweest. Dit was een onvergetelijke ervaring voor de spelers uit het team. De ploeg van Jacco Engelsman,

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

Dagcompetitie. Aanwezig van de verenigingen: Alle verenigingen vertegenwoordigd door één of meerdere personen, totaal 50 personen.

Dagcompetitie. Aanwezig van de verenigingen: Alle verenigingen vertegenwoordigd door één of meerdere personen, totaal 50 personen. Dagcompetitie Notulen van de algemene ledenvergadering van de Dagcompetitie, gehouden op 22 mei 2015 bij biljartvereniging Roac te Rijpwetering. Aanwezig van het Bestuur: Hans van Aalst, Piet Volwater,

Nadere informatie

MEER DAN 700 WENSEN VOOR VERJAARDAGEN

MEER DAN 700 WENSEN VOOR VERJAARDAGEN MEER DAN 700 WENSEN VOOR VERJAARDAGEN Omslag: Drukwerk: Danny Demeersseman Nevelland Graphics Copyright 2014 Danny Demeersseman www.wensen.eu Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar

Nadere informatie

bericht Belangrijke data: Tweede Wereldoorlog project stukjes geschreven door leerlingen uit groep 7

bericht Belangrijke data: Tweede Wereldoorlog project stukjes geschreven door leerlingen uit groep 7 bericht Info : 30 Jaargang 14 : 08-04-2016 Redactie : Monique Bos E-mail redactie : m.bos@westerwijs.nl Belangrijke data: 16 april Oud papier groep 4a 20 april Spelsportdag groep 3 en 4 in sporthal Quicksilver

Nadere informatie

VMBO-school t Venster wint veel met Olympic Moves

VMBO-school t Venster wint veel met Olympic Moves VMBO-school t Venster wint veel met Olympic Moves Middelbare scholieren meer en vooral samen laten sporten. Dat was de reden dat NOC*NSF, de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) en

Nadere informatie

Jeugdprijs 2012 Pluim2012-2-Jeugdprijs.indd 1 13-09-12 17:35

Jeugdprijs 2012 Pluim2012-2-Jeugdprijs.indd 1 13-09-12 17:35 Jeugdprijs 2012 Pluim2012-2-Jeugdprijs.indd 1 13-09-12 17:35 Inhoud Jeugdprijs 2 Cliëntenbelang 3 Sportservice Amsterdam 4 Johan Cruyff Foundation 5 De 14 van Johan 6 Chris Vos 7 Elise Schöll 8 Kim Oostdijk

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en???

ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en??? ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en??? De Zeeuws Barabantse Sportvereniging voor Doven (ZBSD) heeft als doel: Het doen beoefenen van sport door doven. Dit doel probeert zij onder meer te bereiken door:

Nadere informatie

Goedendag! Ik, ik ben. Ben jij? En jij? Jij bent! nee. één. twee. drie. vier. vijf. zes. zeven. acht. negen. tien. Gaat het? Het gaat goed.

Goedendag! Ik, ik ben. Ben jij? En jij? Jij bent! nee. één. twee. drie. vier. vijf. zes. zeven. acht. negen. tien. Gaat het? Het gaat goed. Vocabulaire En Action 5 : Nederlans naar Frans Unité 1 Goedendag! Ik ben Ik, ik ben ja Ben jij? En jij? Jij bent! nee één twee drie vier vijf zes zeven acht negen tien Unité 2 Gaat het? Het gaat goed.

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Une Belle Histoire Nou, daar sta je dan. Met je goede gedrag, langs de snelweg in Belgie met een lekke achterband. Maar wacht, ik ga veel te snel. Vrijdagochtend zouden we met 14 Goodfellas vertrekken

Nadere informatie

Anna Kaulbachstraat 16 2032 KT Haarlem bel: (023) 5352279 fax: (023) 5352763 mail: mlking@mlkingschool.nl url: www.mlkingschool.nl

Anna Kaulbachstraat 16 2032 KT Haarlem bel: (023) 5352279 fax: (023) 5352763 mail: mlking@mlkingschool.nl url: www.mlkingschool.nl OBS Martin Luther King Anna Kaulbachstraat 16 2032 KT Haarlem bel: (023) 5352279 fax: (023) 5352763 mail: mlking@mlkingschool.nl url: www.mlkingschool.nl Belangrijke data 24 mei - Pinksteren kinderen vrij

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: sport en spel

Auditieve oefeningen bij het thema: sport en spel Auditieve oefeningen bij het thema: sport en spel Boek van de week: 1; Igor Stippelkampioen 2; Boris de kampioen 3; Grote Anna leert hockey spelen 4; Rintje rent het hardst Verhaalbegrip: Bij elk boek

Nadere informatie

Nieuwsbrief Kiddy s en Mini s Roda 46

Nieuwsbrief Kiddy s en Mini s Roda 46 Nieuwsbrief en Mini s Roda 46 Nummer 18 29-01-2008 mag nu op het podium staan. Nog spannender wordt het doordat Spanje eindelijk Hongarije van plek 1 heeft gekregen. Weet Hongarije zich volgende week toch

Nadere informatie

Groetjes Lisa. Groetjes Vicky

Groetjes Lisa. Groetjes Vicky Vandaag moesten we leraren tegen 8 spelen. Dat waren een heleboel opdrachten en die moesten binnen 2 uur uitvoeren. Maar het is ons gelukt en dat vond ik het leukste van de dag. Ik ben benieuwd wat we

Nadere informatie

Olympische Spreekbeurt

Olympische Spreekbeurt Olympische Spreekbeurt INFORMATIE & WEETJES Er is veel te vertellen over de Olympische Spelen. Een goed onderwerp voor een spreekbeurt dus! Hier vind je allerlei informatie en leuke weetjes om je spreekbeurt

Nadere informatie

Les 8: Ik voel me hier gelukkig.

Les 8: Ik voel me hier gelukkig. CD 2, Track 15 Alstublieft meneer. Zal ik de kabeljauwfilets in een tasje voor u doen? Kijkt u eens. Tot ziens. Dag meneer. Mijn naam is Sandra Metten. Ik schrijf een artikel voor het studentenblad Zo!

Nadere informatie

Londen 2012! XXXste olympiade = 27ste Zomerspelen. Hugo Vanderstraeten. landen zouden helpen om vrede en. Van 27 juli tot 12 augustus 2012 worden

Londen 2012! XXXste olympiade = 27ste Zomerspelen. Hugo Vanderstraeten. landen zouden helpen om vrede en. Van 27 juli tot 12 augustus 2012 worden Hugo Vanderstraeten Van 27 juli tot 12 augustus 2012 worden in Londen de Olympische Zomerspelen van de XXXste olympiade gehouden. Van-A-3 trok op onderzoek uit en verzamelde het belangrijkste nieuws over

Nadere informatie

Van het hoofdbestuur André van Helden

Van het hoofdbestuur André van Helden Week 46, 2013 46e jaargang http://usvhercules.nl/argo Van het hoofdbestuur André van Helden November en december zijn de maanden waarin de ledenvergaderingen worden gehouden van de afdelingen en algemeen.

Nadere informatie

http://www.trouw.nl/cultuur/boeken/

http://www.trouw.nl/cultuur/boeken/ - Trouw 1 van 7 16/03/2009 09:26 16 maart 2009 We hebben niks meer met elkaar Een indrukwekkende rij intellectuelen sombert in een handvol boeken over onze samenleving. Volgens Willem Breedveld biedt de

Nadere informatie

Titelsponsor. Hoofdsponsor. Het pakket omvat: Kosten: n.o.t.k. Het pakket omvat: Kosten: 30.000,- exclusief BTW

Titelsponsor. Hoofdsponsor. Het pakket omvat: Kosten: n.o.t.k. Het pakket omvat: Kosten: 30.000,- exclusief BTW Titelsponsor Als titelsponsor staat uw logo en naam vermeld op alle communicatie-uitingen van de 13e Zesdaagse van Amsterdam. Uw bedrijf is de presenting sponsor van het evenement. Uw logo wordt viermaal

Nadere informatie

Joshua Verkuil 50 rugslag 39.53 100 rugslag 1:23.56 50 vlinderslag 33.61 200 wisselslag 2:50.94 PR

Joshua Verkuil 50 rugslag 39.53 100 rugslag 1:23.56 50 vlinderslag 33.61 200 wisselslag 2:50.94 PR Limietwedstrijd Dordrecht 50 vrije slag 33.17 50 vlinderslag 38.77. 200 wisselslag 2:49.57 50 vrije slag 32.19 100 vrije slag 1:07.99 PR 50 rugslag 41.77 PR 100 rugslag 1:27.93 PR 200 rugslag 2:55.53 PR

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Winterspelen in Vancouver, Canada

Winterspelen in Vancouver, Canada Winterspelen in Vancouver, Canada Van 12 tot en met 28 februari vinden de 21 e Olympische Winterspelen in Canada plaats. Nederland doet met verschillende sporten mee en maakt vooral kans op medailles bij

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Olympische Winterspelen

Olympische Winterspelen Op 12 februari 2010 is het zover! Dan starten de Olympische Winterspelen. Dit evenement is heel wat minder bekend dan de gewone Olympische Spelen. En Wat is de betekenis van de Olympische Spelen? Logo

Nadere informatie

Scala college en Leonardo College worden Topsport Talentschool

Scala college en Leonardo College worden Topsport Talentschool Nieuwsbrief -7- mei 2011 Inhoudsopgave: Talentontwikkeling Scala college en Leonardo College worden Topsport Talentschool Beleidsbrief sport Waterpolo festival 2012 WOC meisjes < 15 jaar op stage naar

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 92 jaargang 9 januari 2013

Nieuwsbrief nr. 92 jaargang 9 januari 2013 Nieuwsbrief nr. 92 jaargang 9 januari 2013 Hallo allemaal, De redactie van de nieuwsbrief wil jullie allemaal een goed, gezond en sportief 2013 wensen. We verwachten dat al jullie goede voornemens uit

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Schoolkrant groep 6. Kastelen. School

Schoolkrant groep 6. Kastelen. School Schoolkrant groep 6 School Op school hebben we een nieuw vak : De dag van vandaag, dan heb je een dag bijvoorbeeld 24 Jan toen is er voor het eerst goud gevonden in Amerika. En bij docu is het ook heel

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Voorwoord. Namens het bestuur van tennisvereniging De Punt, Mario Bollen-Kroes Voorzitter

Voorwoord. Namens het bestuur van tennisvereniging De Punt, Mario Bollen-Kroes Voorzitter SPONSORPLAN 2012 Voorwoord Bewegen is voor de mens één van de voorwaarden om gezond te blijven. De sportvereniging biedt ruime mogelijkheden om in beweging te zijn, zowel recreatief als in competitieverband.

Nadere informatie

Hoe gaat het met jullie?

Hoe gaat het met jullie? Hoe gaat het met jullie? Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook:

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook: Weten jullie hoe Sinterklaas van Spanje naar Nederland komt? Ja? Met de fiets? Nee! Met de stoomboot, natuurlijk! Het is een heel gedoe voordat Sinterklaas en zijn Pieten kunnen vertrekken. Je wil niet

Nadere informatie

Spreekbeurtpakket Olympisch Stadion Amsterdam

Spreekbeurtpakket Olympisch Stadion Amsterdam Spreekbeurtpakket Olympisch Stadion Amsterdam Waarom heeft de Olympische vlag vijf ringen? Hoe hoog is de Marathontoren? Wie mag er op het ereterras zitten? Wat zijn de Paralympische Spelen? Spreekbeurtpakket

Nadere informatie

De kunst van. Projectleider Jeroen Moes (l) en uitvoerder Arjan Oude Middendorp op sportpark Boekelo.

De kunst van. Projectleider Jeroen Moes (l) en uitvoerder Arjan Oude Middendorp op sportpark Boekelo. De kunst van kunst Projectleider Jeroen Moes (l) en uitvoerder Arjan Oude Middendorp op sportpark Boekelo. 8 gras Na jaren voorbereidingen gaat het dan eindelijk gebeuren: vanaf seizoen 2012-2013 is de

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 19-1-2015

Jaarverslag 2014 19-1-2015 Jaarverslag 2014 19-1-2015 Voorwoord... 3 Het bestuur... 3 Het ontstaan van Stichting Estafetteloop... 4 De Stichting Estafetteloop... 4 De 100 van Spijkenisse... 5 Hoe werkt het... 5 Het goede doel...

Nadere informatie

Locatie: Centre for Sports & Education Boerendanserdijk 2a 8024 AH Zwolle

Locatie: Centre for Sports & Education Boerendanserdijk 2a 8024 AH Zwolle Locatie: Centre for Sports & Education Boerendanserdijk 2a 8024 AH Zwolle 1 Beste sporters en ouders, Op dinsdag 2 en woensdag 3 december organiseert Topsport Overijssel in samenwerking met het Centre

Nadere informatie

We hielpen hem zelfs een keer mee door een verkeerd bezorgde brief op het juiste adres te bezorgen!

We hielpen hem zelfs een keer mee door een verkeerd bezorgde brief op het juiste adres te bezorgen! We hebben in groep 1/2 C de afgelopen weken over het thema Post gewerkt. We hebben geleerd wat er gebeurt met de post wanneer je bijvoorbeeld een brief door de brievenbus doet. We hebben kaarten gemaakt,

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

zie voor alle foto's ons Foto Album)

zie voor alle foto's ons Foto Album) zie voor alle foto's ons Foto Album) Zaterdag 12 september 07.00 uur begonnen 14 enthousiaste vissers aan de tweede karperwedstrijd uitgeschreven door Hengelsportvereniging Velsen. Deze locatie was op

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Nummer 5, mei - juni 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Nummer 5, mei - juni 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Ook deze keer hebben we weer een nieuwsbrief boordevol met nieuws. Zo kijken we terug op de paprikabijlage die vorige week bij het NRC verscheen. Daar hebben we veel leuke reacties op gehad! Verder

Nadere informatie

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus.

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. De engel zei: God zal jou een kind geven. God zal jou Zijn Kind geven. God zal jou Jezus geven.

Nadere informatie

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL De enorme impact van fatale bedrijfsongevallen Laura Brugmans Ontwerp en vormgeving: Twin Media bv,

Nadere informatie

Nu nog een mooie naam...

Nu nog een mooie naam... // MINIMEERKAMP HILVERSUM // VAN DE REDACTIE Jeugdtoernooi - 28 oktober 2007, Hilversum Afgelopen zondag was het weer tijd voor een nieuwe editie van het Minimeerkamp. Dit is een jeugdtoernooi speciaal

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Bijlage 1a thema 4 - sportattributen

Bijlage 1a thema 4 - sportattributen Bijlage 1a thema 4 - sportattributen 3e leerjaar thema 4 Mijn sport is top! Bijlage 1b thema 4 - sportattributen 3e leerjaar thema 4 Mijn sport is top! Bijlage 1c thema 4 - sportattributen 3e leerjaar

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

RKVVM. Nieuwsbrief #04/13. Op weg naar RKVVM 2.0

RKVVM. Nieuwsbrief #04/13. Op weg naar RKVVM 2.0 www.rkvvm.nl RKVVM Nieuwsbrief #04/13 In deze editie Kort nieuws G-voetbaltoernooi bij RKVVM Column Jacques Marx Vader en zoon in de picture! Uit de oude doos Op weg naar RKVVM 2.0 Seizoen 2013 2014 Tijdens

Nadere informatie

Eind vorig jaar kondigde Dick van Nes met trots

Eind vorig jaar kondigde Dick van Nes met trots 7 Amstelkanaal februari 2014 De Amstel het museum ligt nu in de werkplaats waar hij wordt gerestaureerd. En over een paar maanden hangt deze tekst: Pim Fenger foto s: René Visser Eind vorig jaar kondigde

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van: Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:... Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Dan even mijn sport achtergrond. Ik heb als kind lang gehockeyd en getennist. Toen ik in Leiden kwam studeren ben ik bij Roomburg weer gaan hockeyen.

Dan even mijn sport achtergrond. Ik heb als kind lang gehockeyd en getennist. Toen ik in Leiden kwam studeren ben ik bij Roomburg weer gaan hockeyen. Dan even mijn sport achtergrond. Ik heb als kind lang gehockeyd en getennist. Toen ik in Leiden kwam studeren ben ik bij Roomburg weer gaan hockeyen. Daar heb ik ook mijn scheidsrechterskaartgehaald en

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie