011) P 4" VraiN WA SCHRUFTAFEL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "011) P 4" VraiN WA SCHRUFTAFEL"

Transcriptie

1 011) P 4" VraiN WA SCHRUFTAFEL

2

3

4

5 SNIPPERS VAN DE SCHRLIFTAFEL,

6

7 ch J -r-r rrj, r1 F.) r () 7t/i/ - % ('( 27-)/ "(}/(( T E E /// '//Y '// )

8

9 V 0 0 R ER1G T. Ilea de6iet de:er SMPPERS hey? de 6erekening Ctrl, deo Titgever orettroffen : zie char de reden, dat er zoo spocg moot worden overgegaan tot deze nienwe vitgare, die dam ook eenvondi g als een herdrvk der eerste opt iced/. Er ware nog wel ids 6ij to voeuen geweest, eri een ovenblik had ik het zell 6eslniteloos in de //awl ; maar oak sieehts een oogen6lik: want behalve dat het nie1 vriendelijk is, exe»varen van eel/ view!) wed,', dat nog vaanweriks is open [Jest/eden, door het; pedante «vermeerderd en ver6eterd" terslood roor verooderd to red/o pen ; zon het ook niet avijs zijo,, als cell kok, omdat :UP gereg( in den smack yid/, den pot vitschrapte, en missehien, door ook het ineelrgesl«gene en cangebr«ode to geveie, smaak Het papier is geduldig, en andere so) J- pew krrnrieia wel welt w«ehlen. lij seheen die goedeootraog,sieen oieow eri verilijdend lewijs, dat ooze bid diepeo, erostigen growl heelt. tie, at is 't met ge hand, he/ fetal' heel t, cte ware toetsen 'ran den hoogeo ero,',.1 des li?rens to treffen, elude in ooze dageo weerklank, eecji «Is eery /ksck aecoo'd ook op rasteude toougereode ligehamell de ref/runic vote)/ biller doe/...111isseh7eu hev1 de peiu,:ende telegrojist door leekenaar zoo goed getroffen we/ kel/,71. het :ijrle toe Ofictildijur.

10 Orerigens rerhevg(le mi.:711;cl elleen rtiendeliike ho'ng en biina hove ingenowenheid,»war ook cordalt, en loch hilinene legenspreak. Tk he') cchter ook (Theron/ 4(18 reranderd. e'en denneeld can fe geren dil cclleeir had ik 6edoeld, en di I doe/ liereikl. he 1ezer en kooper onlvaitgl &Is hie). 2ziet enders, da;/ (-enige niellive etremplaren can de zelfde SNIPI'ERS. Aileen 00k bif den»zeest letlerligen herdruk ZOU 't el (limas geweesl, eerie drukfout (we«rr«n aan het got fie/ Tnleiding zri.rd gespreken) le herdrakken. verder reef het (wizen schriirer, die de vasle gelroonle heeft oin coot cle correelie ziyner eigene werkeit zorg fc dragen, ei:en els de wile hnisinoeder, ook wear eene Ramer gedaan ze onmogenk met een' dock in de hand ken door/jean, :under hie). of char nog een enkel stojje cif to vegen. 1k hell znij -:e7ren in zoo eerie bedwongen, dot ik year Beene stgiges oche. rolfizaaki zcordl loch ons wens-die/0 e.erk Eivddijk bin ik den le:er,, die in in?). nen lellerkundigen ar6eid 6elang sic/t, nog mededeelen, dal een derde erz ladsle reel der Novellen op de pets is ; waarna ik mine snippernren op een enkelnitslapje na, dent fe besteden aan een yilgebreid werk over de «Gelijkenis- Nen van onzen Zaligimaker," waartoe ik reeds sedert joren de bonwstoffen verzamel. '5( Gravenhage 5 C. E. VAN E. oursv ET,D. Maa-rt

11 GESCIIIEDENIS VAN DIT BOEKSKE, 't Is zeker reeds een tiental jaren geleden, zoo ilia langer want de dagteekening ontbreekt, dat ik, even als nu, met de pen in de hand zat en met een katern wit papier voor mij. Ik zou een nieuw werk op stapel zetten, een werk, dat er misschien even fang op zou staan, als de beruchte Nederlandsche monster-stoomboot, die nooit de zeehaven is uitgestoomd. Nog meer, 't zou een scheepje zijn, gemaakt en opgetuigd, om in het dok te worden opgelegd ; schoon mijne eigenliefde, die looze schalk! achter mij stond en mij influisterde : «Maak het maar zoo goed, als gij kunt. Go zult het scheepje nog eens zien uitzeilen!» Omdat nu in dat plegtig schrijvers-uur de grondslag werd gelegd voor het werkje, aan welks hoofd deze voorrede prijkt, wil ik beginnen met de eerstc bladzij den van het bewuste, nu al vrij geel geworden katerntje of te schrijven, om zoo, gelijk onze naburen met een' mooijen kunstterm zeggen zouden, «mijn boekske bij den lezer genetisch in te leiden.

12 DAGBOEK VAN FEN' SCTTIIIJVER. Zonderling! naauwelijks kan ik het mij zelven verklaren, en toch is het zoo : schrijvende schrijf ik meer, en wil nog meer schrijven. Of hierbij mijne lezers winnen en of ik er bij win, is mij nog zeer twijfelachtig. Misschien is deze overtollige, onmatige vruclitbaarheid eene ziekte van den geest. 't Is mogelijk-. Maar zeker is zij niet, zoo als velen schamper zeggen, een enkel work der ijdelheid; een bellen blazen, waarbij men opzettelijk veel maakt van weinig zeepsop. Och! geloof mij, gij die dit immer 't zij clan in schrift of in druk lezen moogt ; geloof mij, indien gij nog eenig geloof hecht aan de woorden van een' armen schrijver : hij heeft het er zelf benaauwd genoeg van! Hij wil niet denken, en de gedachten grijpen hem bij beide ooren. Hij wil niet spreken, en fluistert al binnen 's monds. Hij wil niet Oa-liven, en verrast zich zelven met de pen in de hand ; of als hij deze heeft weg gesloten, met een potlood. 0, het is vreeselijk! Mij dunkt, ik heb den St. Vitus-dins nooit gezien, maar die moet er iets van hebben : dansen met het angstz-weet op 't gelaat ; niet willen en het toch does, als of een elektrieke schok de kranke leden in beweging zette; dansen, dansen, tot men ten laatste, nog met een' vrolijken sprong en een' akeligen jammerkreet, magteloos neder -valt!... En toch, ik heb Been klagen. De heeren dichters zeggen mij,

13 3 zij de zelfde kwaal nog veel erger hebben. Ik kan dear bij eigene ondervinding niet over oordeelen, mar evil het gaarne gelooven ; vooral wanneer ik zie, hoe zoo menage vuurspuwencle berg op het gronclgebied der pazij, als bij afwisseling, inzonderheid na een' schoonen vuurregen, enkel asch en stee pen uitwerpt; dear niets bijzonders can is, dan dat zij een hooge vlugt hebben. 0 Het zij dan zoo: laat ons schrijven of dichten! Het was eens onze 'keus, en nu nu is 't ons lot. En gij, die 't nog niet doet! spiegelt u can ons voorbeeld. omet dat al zie ik nog niet dat achter den schrijver altijd de zetter behoeft te stein, om de vol geschreven bladen van hem can te nemen. Zie! schrijven moeten wij; wij zouden antlers gevaar loopen om er in te stikken, even als de ijlende koortszieke, Wien met geweld 't stilzwijgen wordt opgelegd. Maar al hebben wij geene magt over de hand, wij hebben die over het papier. Het kruipt niet door de retell van den lessenaar; het doet kamer- en huisdeur niet open; het belt niet aan bij den uitgever, of schuift zich bij den drukker onder de pers. Tot zoo verre hebben wij de zaak in onze magt. En zie pier nu de bestemming van dit Dagboek. Het zal een dept4 zij-n van invallende gedachten ; een afleider voor den geest, met elektrieke stof overladen ; een open veld voor mij ne pen, orn dear over te wanaeleil war hartehist zoilder clot het publiek er

14 4 mede noodig heeft, vat er tusschen het papier en mij wordt verhandeld, als ik 't oog heb op de 'vitte bladzijde, of de letters der beschrevene mij aanzien. «Bus Losse of Invallende gedaehlen, zoo als men zegt? 1k las onlangs in zekere recensie, dat de referent een' ingeschapen' afkeer had van die enkele ge- &tell/en, vooral losse en dus uit de gedachtenreeks nitgevallene of afgedwaalde; dat hij niemand ondragelijker vond, dan den schrijver, die er zich toe zet, of gelijk het meestal gaat, er op loopt, om inrrillende gedachten te maken. «Er is jets puntigs ell lets waars in dit gezegde ; en toch ben ik het er niet geheel mode eens. Misschien wel uit twee zeer begrijpelijke oorzaken rooreerse omdat schrijver en recensent een natuurlijke zucht hebben, om elkander tegen te spreken ; en vervagens, omdat dit oordeel mijn geschrijf mede treft, ten minste zijdelings. Dat men zich dwingt, om jets snedigs, jets puntigs to denken, en daar terstond boek van houdt, om er zijn voordeel mede te hen, is al even ongerijmd en on.- natuurlijk, als dat men zich moede peinst en zuchtend inspant, om in een gezelschap aardig te zijn. Maar tegenover doze waarheid staat eene andere. Dat namelijk de vrije menschelijke geest, zoo vrij, dat hij zich zelven niet eons good in bedwang heeft, niet altijd de zaken even geregeld en ongestoord of kan denken, als de workman zijnen handenarbeid ten einde brengt. Onze denkbeelden, al sturen wij ze nog zoo geregeld voor-

15 5 waarts, kunnen nooit laten, om, even als kinderen bij den weg, gedurig een' sprong regts of links te maken; of, als de knaap op school, losse krullen op de lei te zetten, bij 't schrijven van eerie som. Waarom zou men die onwillekeurige zijsprongen der ged.achte, die grillen der fantasie of buiten tijds gemaakte ontdekkingen der rede, niet mogen opteekenen, om ze later zich nog eens te herinneren; om in een rustig uur en met wikkend oordeel, ze te schif ten, nit te werken, of zoo als ze zijn aan anderen mede te deelen? Aileen make men ze niet bij den tel, en bestelle ze de boekverkooper niet bij 't blad. Want waar men invallende gedachten zoeken moet, sleept men ze naar binnen, en zij vallen niet meer in. «Wel aan dan, gij geduldig Dagboek! neem gij die onvoldragen vruchten van mijnen geest in u op ; denkbeelden, die nog tusschen hemel en aarde zweyen, zonder zich ergens aan te hechten. Gij zult mij ten minste niet haasten, en rustig wachten tot mij lets in-valt ; maar gij zult mij ook niet afwijzen, als ik mijn gemoed bij u in de eenzaamheid uitstort, en den geest in uw gezelschap ontspan. Misschien, dat ik het toevertrouwde panel a nooit weder vraag, en gij er te nuttiger door zijt voor de wergild en voor mij. Misschien dat, in later jaren, mijne erfgenamen om dien bonten hoop van woorden en denkbeelden nog eens grimlagchen, even als zij het doen om de lade met lappen van acne zuinige erftante. Wel nu, wat schaadt

16 het de goede vrouw of mij? Maar mogt ik u eons iets terug vragen, good of zilver of koper nit uwen schat, om het tot gangbare munt voor 't publiek te slam ; vergeet dan niet, mij te herinneren, dat ik eerst den bril der eigenliefde afzette» Tot dus verre mijn oud Schrijvers-Dagboek. 1k moot echter met schaamte (in zoo ver het schande is) bekennen, dat dit bock zeif, na mij eenigen tijd getrouwe diensten bewezen to hebben, ik weet zeif niet, hoe? in den achterhoek is geraakt ; mogelijk wel, om het voor oningewijdo oogen achter slot to hebben, waarvan men dan zeif ook niet altijd den sleutel bij de hand heeft. Ondertusschen, al moor en meer in verschillende bezigheden ingewikkeld en eindelijk tot ruimer' werkkring geroepen, had ik eon' anderen en viuggeren afleider voor mijn' oproerigen schrijversgeest gevonden, die de geschiedenis van dit boekske oen' stag Bader tot zijne geboorte voor het publiek brengt. De lezer wete dan, dat tot mijne talrijke kleine deugden of ondeugden ook deze behoort, dat ik zeer zuinig op papier ben. 't Is een zwak, van kinds af; en veel verdragelijker valt mij de brief port, wanneer men mij maar 't genoegen doet, om het adres op de keerzij niet to besehrijven. Alijn oude studenten-portefeuille, die al zoo veel papier gedragen en verdragen heeft, dient nog altijd tot bergplaats voor dew of dergelijkcn ark al

17 7 en mine zninigheid vermindert niet, al word t het papier zoo goedkoop, dat het niet meer de moeite waard is, snippers te bewaren. Ja! ik weet het wel : 't lorrenzoeken op straat is nog voordeeliger broodwinning; en niemand zou mij de kleinste zilveren runt voor mijn' ganschen snipperbak geven. Maar 't is nu eenmaal zoo. Er zijn twee dingen, waarvoor ik nog veel grooter' eerbled heb, dan voor de moeite en voor 't geld : het is brood en papier. 1k kan niet rustig voort gaan, als ik een kruimel of broodkorst vertrappen zou, maar buk onwillekeurig, om die op te rapen. Even zoo kan ik Been wit papier zien te loon gaan. 1k heb er te veel achting voor. Wat kan 't al gedachten dragen en uitdrukken! Hoe rust niet geheel de geschiedenis, ja! eenigermate geheel ons christelijk geloof op een' papieren, of dieper in de fundamenten perkamenten grondslag. Daarop schetste het voorgeslacht zijn beeld, beter dan eon schilder dat kon afmalen, eer het van 't groote wereldtooneel aftrad. Nog draagt het de zuchten der liefde en het heimwee naar 't vaderland, vadervloek of moederbede, het magtwoord van den vorst of de bekentenis van den schuldenaar over Ianden en zeeen henen. Hoe menig Berl, die met tranen van berouw, hoe menig ander,, die met 't tweet van zwaren Malden-arbeid die enkele letters, die 6ene naamteekening niet kan uitwisschen! En nadat z6(i ook ons geslacht zijnen rijkdom en zijne armoede zijn geluk zijne ellende zijne lennis en zijne`

18 8 dwaasheid, zijne liefde en zijnen haat aan 't papier heeft toevertrouwd, ligter en brozer, maar toch duurzamer, dan wij zelve zijn, milieu wij op onze beurt aftreden van het groote tooneel der aardsche dingen, om weer aan onze kinderen een' papieren schat, en daarin eene wereld van herinnering, achter te laten. Uitweiding genoeg over eene afgesletene portefeuille, met snippers zonder waarde! Toch hebben te eenige waarde verkregen; de lezer oordeele, Welke. Want als mij -weer een schrijvers-inval kwelde, zonder dat ik toch op dat oogenblik schrijver wezen wilde of wezen mogt ; of in plaats van de verlangde schets, waartoe een oud adres dienen zou, er geheel iets antlers op 't papier kwam ; wel nu! dan beschreef ik, zoo als 't viel, een blaadje van dien afval, en schoof het in lade of kast, tot eindelijk de andere helft mijner studenten-portefeuille bestemd wend, om deze bonte verzameling te bewaren. Een en ander maal, dat mij de vriendschappelijke aanvragen van menig' uitgever al te lastig waren, of al to ongelegen kwamen, greep ik in dien tweeerlei voorraad, het weg gesloten Dagboek of de snipper-portefeuille op mijne tafel. Eindelijk, toen men weder eens een nieuw boek van mij -verlangde, is er deze verzameling uitgekomen. Zij draagt ten minste, en dat kan men van alle boeken niet zeggen, de eenvoudige waarheid in 't front of op den voorgevel : want 't zijn alle q Snippers van de schrijftafel. Met

19 9 dit laatste bedoelde ik eigenlijk «schrijvcrs-tafel," in onderscheiding van mijn eigenlijk studiewerk zoo wel, als van 't geen voor den kansel dienen moet; maar het langere woord Wilde er niet nit, en zoo ontvangt men deze exegese toe. De schifting in vijf Afdeelingen is geschied, eenige rustpunten bid 't lezen aan te geven, en ten minste eene algemeene sortering daar te stellen, daar eene geregelde aaneenschakeling van 't zoo ongeregelde, even ondenkbaar als ondoelmatig was. Eerst gaf ik daarom, wat van vroegeren datum was, ten deele reeds voor Tang gedrukt, gedeeltelijk ook nog in 't vermelde Dagboek. begraven. De tweede Afdeeling is vroeger met een geheel ander doel begonnen, of liever uit de snippermand opgegaard, en nu nog wat vermeerderd. De «Woorden des Tijds" zijn meest de nog versche indrukken der vijf laatste jaren ( ), en werden dikwijls met warmte, sours met diepen weemoed aan 't papier toevertrouwd. Van deze zag slechts een gedeelte vroeger het licht. Aileen de vierde Afdeeling «Oude Kennissen", is geheel een herdruk van 't geen ik reeds elders gaf; zoo als de «T_Aaatste Opruiming" nog geheel in maagdelijk handschrift voorhanden, en letterlijk een hoop blaadjes en shippers was. En zie daar nu, voor hem die eenigzins met de schrijversjeukte bekend is, eene getrouwe, mchvaardige ki81oria

20 10 Naar reeds ling zag ik u met ongeduld eene vrtripop de lippen wehhouden, geachte lezeres van dit mijn boekske, die u de moeite geeft, om ook de lang gerekte Inleiding door te worstelen. Reeds zijt gij op bl. 10, en nog hebt gij niets vernomen van dat teekeningje op het titelblad, en lien geheimzinnig peinzenden man, die daar zoo rustig als op zijn kantoor zit. «Zou dat nu de sehrijver wezen, met een zijner slippers in de hand?" Maar gij ziet het wel beter. Het heeft al te weinig van eene studeerkamer, en de man schijnt wel met de regterhand een soort van draaiorgel te besturen, dat er toch weder op het draaijen na niets van heeft. Beken maar lieve lezeres! (de lezers willen 't niet zoo spoedig bekennel', als hunne vrouwen, zusters en dochters;) beken maar, dat gij er niets van maken lumt, en ik zal u op den weg helpen. Zie eens het venster uit. Herkent gij daar met iets? «Ja waarlijk! een' spoorwagen, een paar palen en een telegraaf." Juist zoo! En 't vertrek, waar ik u heb ingeleid, is een «Telegrafiseh Bureau ;" en de man, die daar zit, is de telegrafist, bezig om eene depeehe over te maken. Tien tegen dat het geen vrouwenbrief is : want de telegrafist moet alles eerst lezen. Dus een berigt, dat ieder weten mag ; eene beurstijding b. v. of een bevel van stad en lande. Hij ziet het even in, onversehillig als een vreemde koud als het Noodlot, alleen out de woorden

21 11 tellers, en daarop, of anders op de letters, wat nit to zninigen. Op die wijze wordt het telegrafisch berigt, wairvan kortheid reeds eerie eerste voorwaarde was, zoo ligt als een veer, en vliegt in een ondenkbaar oogenblik langs den metalen draad men ver; onzigtbaar, onhoorbaar, en, naar 't schijnt, Diet gebonden aan de wetten van tijd en ruimte, zoodat de telegrafist te Rotterdam dien te Amsterdam wat in de ooren fluistert, en 't antwoord reeds verneemt, als hij de lippen naauwelijks gesloten heeft. Wonderbare uitvinding! Ik kan mij zoo geheel dien armen dwaas verbeelden, die nit zijne woning zoo lang op die geheiinzinnige draden had zitten -Wren, dat hij eindelijk de letters en woorden, in verwarden haast, daar over heen en weer zag buitelen, inzonderheid op beurstijd. En toen hem nu eons zijn zwak hoofd weer zoo sui0e en bonste, de gedachten er in kookten en bruisten, tot razens toe, zette zich de ongelukkige in de kranke hersenen, dat de tooverdraad hem door 't hoofd henen liep, het eerie oor in en 't andere nit. Sedert dien tijd was de arme man en is het misschien nog in zijne verbeelding de afgemartelde correspondent van geheel de wereld ; en zijn hoofd de mange voor duizend galopperende letters en woorden, die altijd de eene poort in en de andere -weer uitrennen, nadat zij er vreeselijk hebben hues gehouden; zonder dat hij ze nn- Trier grijpen of vangell kan... Arme, arme man!

22 Lath hem fillet uit, mijn lezer. Want wat versehil is er tusschen werkelijkheid en verbeelding, op 't gebied van lijden of van vreugd? Tat onzen armen dwaas eene ongerijmdheid bleef, tot hij die door nog grooter ongerijmdheid meende to hebben opgelost, dat is ons in zoo verre duidelijk eii verklaarbaar, als het op bekende natuurwetten gegrond is, al zoeken wij van deze no g de verklaring vergeefs. Wij weten, dat er eene kracht of eene stof (?) bestaat, die wij elektriciteit noemen, en die tot een' geregelden (of galvanischen) stroom kan worden opgewekt door de verbinding en afwisseling van tweeerlei metalen, doorgaans koper en zink. Deze galvanische stroom nu (of galvanische schok) doorloopt, langs een' metalen geleidraad, de ruimte met eene snelheid, Welke die van 't licht evenaart of overtreft. In het opwekken of afbreken van dien stroom bestaat nu geheel het geheim van den elektromagnetischen telegraaf. Hierin bestaat dus ook de arbeid van den man op oils titelvignet. Hij heeft met de kruk, die den stroom vrij laat of afbreekt, het geven van signalen op den versten afstand in zijne migt. Daartoe zorgt hij slechts, dat de galvanische batterij, die gij ouder zijne tafel ziet staan, altijd in geregelde orde is : koper en zink, door verduiid zwavelzuur geseheiden. En even als hij de signalen overzendt, ontvangt hij ze met den zelfden geheimzinnigen bode, die op bevel van zijn' ambt-

23 13 genoot, uren van hem of gezeten, oogenblikkelijk op de wijzerplaat hem de berigten lezen doet, waarm4 hij wordt belast. *) «Maar nu 't verband tussehen uw titelvignet en uwe Snippers? Is dat mogelijk niet nog verder te zoeken, dan de plaats, van waar ons die telegrafische berigten toestroomen, of de verklaring van hunne vlugt?" Met uw verlof, geachte lezer! op een der oude gevels van mijne vaderstad staat geschreven : Oordeel niet, 9.14Or fijd is; thus wee of?weld. 'Feet du.s, als gij niet Fadden kunt! Nadat ik mijne portefeuille met Snippers nog Bens geed doorgeschud en daarop v6or mij nitgespreid en gesorteerd had, was 't mij en dit, hoop ik zal ten minste eenige meerdere eenheid aan dit boekske geven, dan die van de lapjes-dekens, van ouds onder den naam van Bloendezing bekend ; het was mij dan, als of daar de fragmenten van eenige levensjaren v4dr mij lagen. Niet jaren van bedrijf en lotgeval, van arbeid en lijden, door velen te onregt alleen levee genoemd; maar jaren van een redelijk, een denkend aanzijn, waarvan de morgenstond de wekker is en de avond of nacht den molen vangt of den stoom afsluit; waarvan de polsslag yedachte wordt genoemd, en de adem rede. Wonderbaar rijk en afwisselend is dat denkend aanwezen : een stroom met duizend kronkelingen en die telkens Zie verder de Aanteekening aan het einde Tan dit werhie.

24 nieuwe beekjes in zich opneemt, nu eens pijlsnel voortschietende door de rotsen of afstortend in een' waterval, dan weer door 't gemurmel zijner eigene crolven als in een' zachten sluimer riewie,c1 OOOOOO En van waar komen ons nu al die gedachten? Met deze vraag begaf ik mij op weg, gelijk ik gewoonlijk doe met een inge-wikkeld vraagstuk, dat ik ilia oplossen, of een bezwaar,, dat ik niet verteren kan. Van waar komen ons al die gedachten Ja! ik wist het wel: de zielkunde leert ons, dat de menschelijke geest, zoo ver hij zich zelf benvust is, geene denkbeelden heeft, die niet eerst in hem opgewekt zijn ; dat hij wel den schakel kan verlengen, maar niet den eersten schalm vast smeden ; afleiden en combineren, vervolgen en opklimmen, ten laatste het ideaal naderen, wearvan 't heimwee hem is ingesehapen, maar niet zelf scheppen... Bat alles wist ik. Maar van waar nu de schok, die ieder oogenblik ons denkvermogen van 't eene in 't andere spoor schijnt te -werpen ; waardoor wij duizend dingen beginnen te denken, en er geen honderd geregeld ten einde brengen ; waardoor ons zelf bestuur, hoe ook geoefend, telkens door afleiding en verstrooijing bevangen wordt, en de geest soms op eens, tientallen jaren en honderden wren ver, in 't reeds lang vergetene wordt terug gevoerd, of als bij ingeving in 't nieuwe en vreemde, waarop wij gisteren vruchteloos peinsden, verplaatst? Vrij most PAULUS zeggen : _De geerfev der projeten

25 N zgli den profeten onderworpen. (1 Kor. HIV : 32.) Pit is alleen waar in den zin, waarin hij het bedoelt : dat men zwijgen kan, waar men wil en moet, ook onder de magt eerier hoogere geestverrukking ; zoo lang die ten minste niet in onzinnige d weeperij overslaat, of zonder duidelijk zelfbewustzijn werkt : en dat was niet des apostels redebike godsdienst. (Rom. XII : 1) Maar verder gnat de waarheid dozer spreuk niet, ook wanneer wij haar, van die hoogere geestverrukking, op de gewone werkzaamheid van den geest overbrengen. Hij is niet altijd in ooze magt. Wig kunnen niet enkel door het te willen, al zijne krachten op een punt bepalen; en veel minder nog invallende gedachten afweren, die ons niet welkom zijn, en die wij niet eens uit den zamenhang der voorstellingen (coneatenatio idearum) verklaren kunnen. De proeven hiervan soms treurige, althans lastige proeven had ik in mijne portefeuille met shippers achtergelaten. Van eenige herinnerde ik mij nog den oorsprong : -van alle andere bijna was die soortgelijk. Ik zette mij seder, om een' vriendschappelijken brief te sehrijven, en een woord over 't soeialisme Wilde met geweld er uit. Ik haastte mij, tot den uitersten termijn opgebouden, om mijne preek over MOZES of ELIA of te maken, en liep groot gevaar. van er een huiselijk woordje tussehen te voegen. Zelfs bij 't naar den kansel gaan, teekende ik nog even met potlood een' inval, cello mij geheel aangrijpende gedachte over China of

26 Tfi Titiskije op ; niet omdat ze mij op dat oogenblik eenig belting inboezemde, maar omdat ik mij anders van den kwelduivel niet ontslaan kon. Ja! als ik mijn vermoeid hoofd op 't kussen had gelegd, en rust mijn eenige wensch was, moest ik soms nog naar voorvaderlijke of voonnoederlijke zeden een zich opdringend icije in een' knoop van mijn' neusdoek bewaren, om het maar te bewegen, mij met rust te laten. Van waar toch al die gedachten komen? Terwiejl ik dit vroeg en weder vroeg, en dit maal mijn geest niet afzwierf, zelfs niet om zich voor een oogenblik te verpoozen, zag ik, ver over 't welig weiland en ruslig grazend vee linen, de palen langs den spoorweg, waarop de geheimzinnige draad rust, die zoo vele duizenden letters en woorden, en daarin denkbeelden en berigten, aandoeningen en wenschen, over veld en huis en akker draagt, zonder ze onder weg aan iemand te verraden of zelfs haar aanwezen te doen gissen. Dat werd mij, hoe meer ik er op staarde, het beeld van onzen rusteloos werkzamen geest. Onzigtbaar als de telegrafist in zijn stil bureau, ontvangt ook hij de tijdingen uit de buitenwereld of zendt ze daarin nit. En alleen omdat men hem niet ziet, omdat hij in stilte vlugt, als zijn bureau wordt afgebroken, willen sommige hoogwijze mannen, die alles naar de regelen tier werktuigkunde verklaren, ons verzekeren, dat er niemand in zat ; dat de menschelijke geest of ziel eigenlijk niet antlers was dan een

27 7 kunstige knoop, tusschen al die duizenden telegrafische thaden gelegd, en door de stoomkracht, die men 't leven noemt, bestuurd... Maar wij zullen zoo vrij zijn, om onze ziel, en den geest, die er 't hooger leven van uitmaakt, nog wat to behouden. De zon schijnt niet minder helder,, al beweert een halve blinde, dat het alleen maneschijn is. Zoo was dan vooreerst het menschelijke ligchaam een elektro-magnetische telegraaf, reeds lang eer die naam bekend was. Het zelfbewustzijn zegt ons, dat alleen in de hersenen de gedachte woont ; en de ondervinding leert, dat iemands denkbeelden niet verminkt worden, al worden hem een half dozijn ledematen mits niet tot het leven onmisbaar afgehouwen. Die leden zijn slechts, in betrekking tot het denkvermogen, de steunsels en omkleedsels van de zenuwdraden, die met ondenkbare snelheid iederen schok van en naar de buitenwereld overbrengen. Gelijk bekend is, spant de natuur, bij de vorming van dit kunstig werktuig, eerst de hoofdlinie van het ruggemerg, en bouwt daaraan het hoofdkantoor der hersenen ; en van beide gaan vervolgens de andere telegrafische linie6n nit. Zoo ontvangt nu de geest ontelbare tijdingen van buiten af, sommige zoo haastig geseind, dat zij naauwelijks leesbaar zijn of half weg afgebroken. Ook van binnen worden telkens de Braden van 't gevoel aangedaan, of hunne werking verstoord. Verder beweegt de verbeelding, met fantastische eigen- 2

28 18 zinnigheid, rusteloos de hand over de toetsen van 't geheugen, die alle op de wijzerplaat van 't zelfbewustzijn uitkomen. En onder dien chaos van telegrafische depeches, door en over elkander, oud en nieuw, van verre en van nabij door een geworpen ; vooral wanneer de buitenwereld op onze zintuigen met al haren rijkdom werkt, of de verheckling koortsachtig opbruist : onder dien chaos door, vat onze vrije wil de kruk, die de naar buiten loopende draden bestuurt ; de gedachte wordt een woord, eene daad... Verbazende rijkdom van den menschelijken geest! Maar hij draagt immers ook 't beeld van Hem, wien alle zjjne werken van eeuwigheid bekend zun ; die spreekt en het is er,, gebiedl en het staat er? Be slotsom, waartoe ik, langs dezen telegrafischen weg, was gekomen, gaf mij nog wel geen voldoend antwoord op mijne vraag. Schoon ik nu meer overtuigd was, dat invallende gedachten eigenlijk niet zoo als men zegt nit de luclit vallen, maar het uitwerksel zijn eener ons onbewuste waarneming of herinnering ; toch zou ik niet, zelfs een enkel uur ling, den loop mijner gedachten kunnen ontleden. Ja! ik kan en wil niet eens de mogelijkbeid eener ons onbewuste en onverklaarbare inwerking der geestenwereld ontkennen. Maar belderder was 't mij toch geworden, wat verhevene tank onzen geest is opgelegd : met het oog op de wijzerplaat van het zelfbewnst-

29 10 zijn, onze gedaehten en aandoenine,,en, naar de wetten der eeuwige waarheid en zedelijkheid, te bewerken, orn ze dan met een vaste hand naar buiten uit te zenden En zoo als die onaanzienlijke metaaldraad langs onze spoorwegen, eens de wereld regeren zal: op eenen dag China beheerschen nit Eveland, en in Europa den handel van Amerika doen spreken ; zoo als zij, hoe dun en teer, de onverbreekbare band dier volken worden zal, die de ijzeren ketenen van elken veroveraar hebben verbrijzeld ; even zoo is de gedachte de beheerscheres der wereld, en de vrije geleider haar eenige eisch, maar ook haar onverjaarbaar regt Blinde overrnagt kan da(ir alleen heerschen, waar hare draden gebroken en hare bureau's verzegeld zijn. Maar de galvanische stroom verliest zijne kracht niet, al wordt hij met geweld afgebroken of in een' afgrond nutteloos afgeleid. Zoo is het ook in de wereld der geesten. Naauwelijks heeft de gedachte zich in haar regt hersteld of een' nieuwen weg zich gebaand, of ze doordringt weder de volken met frissche kracht. 't Is waar, ook de leugen wordt verbreid, helaas! ook de lengen op 't gebied der zedelijkheid en der godsdienst! Maar telkens worden hare stuiptrekkingen overwonnen door de sterkere schokken der waarheid... En z66 eerst, zoo wordt de schoone toekomst, die de in - dustrie zich voorspiegelt, als geheel de aarde met een net van spoorwegen zal zijn omspannen en door 66n spinneweb van telegrailsche Braden zaam gevat ; zoo eerst 2*

30 20 wordt die schoone toekomst waarlijk schoon en hartverheffend. Want zij is de heerschappij der vrijheid, der waarheid en des vredes; de hereeniging van geheel het menschdom, door God uit eenen bloede gemaakt; en aan den gezigteinder van het christelijk geloof heet ze «de voleinding van het koningrijk der hemelen op aarde." En nu vrees ik wel een dat de latijn-sprekende lezer zijn Parturiunt monies op mij zal toepassen, als hij uit een zoo breed en hoog opgetrokken oorpor taal in een eenvoudig huisje, of liever in een hofje van kleine woningen en wonderlijk door een gebouwde kamertjes, binnen treedt.. Maar ik geef, nog eenigzins onder den druk eener slepende ziekte, wat ik geven kan. En het was, in mijn eigen oog ten minste, eenigzins eene regtvaardiging van zoo kleine gift, dat ik die magt der gedachte op den voorgrond stelae. Zeker is juist dit voor ons schrijvers eene ernstige vermaning tot bedachtzaamheid : want wat ook de telegrafist in zijne magt hebbe, niet, om tijdingen terug te roepen, die reeds, over landen en zeeen heen, hem ontvloden zijn. Maar daarom is 't nog niet noodig, dat wij de gedachte zoo Lang doordenken, tot die, als eene schoolles, voor het publiek op 't bord kan worden geschreven en van buiten geleerd. Wij denken niet gaarne voor anderen; liever spreken wij, om hen tot denken op te wekken. Daartoe mogen dan deze wei-

31 21 liige blades dienen. Zij hebben hunne eenheid alleen in de hand, die ze schreef, en den geest, die ze dacht. 1k hoop, dat die hand nergens afbrak, wat zij elders had opgebouwd, en die geest geene barer reeds nitgesprokene gedachten door eene tweede uitspraak weer vernietigde. Maar al meen ik, aan tegenspraak met mij zelven niet schuldig te staan, van herhaling wil ik mij niet vrij spreken. 1k kan mij zoo goed begrijpen, wat JEAN PAUL zegt, «dat er geen, schrijver was, dien hij minder las, dan JEAN PAUL ; en hij dus wel Bens, bij vergissing, reeds gedoopte kinderen nog eens voor 't doopvont bragt." Maar die herhaalde gedachte zal dan toch, hoop ik, ten minste niet alle nieuwheid van vorm cii uitdrukking, of van zamenhang en toepassing missen. En zoo, lieve lezer eenigzins misschien door vroegere toegevendheid bedorven, geef ik u ook deze Snippers ten beste. Van de aanmerkingen der kritiek kon ik bier weinig gebruik maken. Een enkel stukje slechts (111-elodie en Ilarmonie) viel nog onder haar bereik. De een reikte het den krans, als «een der beste stukjes in 't Jaarboekje, de ander keurde het «al zeer onbeduidend ;" een derde beoordeelaar was er, die alleen de kortheid bejammerde, en een vierde, die mij raadde, liever Novellen te maken dan Parabels. Voor mij had het eenige waarde, als het laatste van mijne, hand, waarop de zachte moederlijke kritiek, nit cle volheid van een vroom gemoed, dew dag

32 2 v66r haar ontslapen, «Ja en Amen!" had gezegd. En zoo gunde ik het nog eens een vijftal bladzijden. Voor het afgebrokene en sours stoute, onbewezene van deze fragmenten, vraag ik geene verschooning. Tk wilde niet, dat alles terstond iederen lezer fielder zou zijn. Zelfs zou 't mij zeer to leur stellen, als men deze bladen alleen met een goedkeurend knikje las. Neen! ik heb veel eer (maar in een' goeden zin) telkens een yolk willen werpen, die een' grooten hoop louts aansteekl gelijk reeds JA.KOBUS : 5) de tong of het wooed, met een geestig zinnebeeld, noemde. Tk heb strijd willen uitlokken, strijd, dat is twijfel en tegenspraak, maar ook onderzoek en oordeel : want het denken is niet antlers, dan een strijd van den geese, waarmede hij zich tot de oorspronkelijke eenheid en den eeuwigen vrede zijner bestemming doorworstelt. En nu pinetztin. Den lezer mijn heilwensch, en. den Vader der geesten mijne bede om zijnen zegen. 25 September, C. E. v. K.

33 I. UIT OUDE PANEREN Bli LEN GEZOCIII.

34

35 EERSTE AFDEELIN(;. VAT OUDE PAPIEREN BIJ EEN GEZOCHT. I. 1k kan mij nog zeer goed herinneren het gevoel nog meer van jaloezij dan van minderheid, waarmede ik tegen wijzen en geleerden opzag, toen het nog in niemand opkwam, mij daaronder merle te tellen. Het was minder de eer, die ik hun benijdde, dan wel de kennis. Alles te weten, welk een heerlijk denkbeeld! Tot de eerste beginselen en grondslagen der menschelijke kennis op te klimmen ; niet meer van anderen do waarheid te koopen of te leenen, maar die zelf iu eigendom te hebben: welk een geluk 1k beklaag mij de jaren van studie en nadenken niet, maar aan mijne jeugdige verwachting hebben zij toch niet voldaan. 1k weet to dat is nog zoo. Onze behoefte aan kennis en zekerheid van kennis groeit met ons denken en weten, ja meer dan dit. Wij worden als de rijke koopman, die, indien hij op het

36 26 oogenblik afrekenen moest en alle zijne erediteuren voldoen, armor zijn zou dan zijn knecht. Wij leeren den rijkdom, dien der bovenzinnelijke -wereld inzonderheid, meer kennen dan bezitten, en nog meer verinoeden dan kennen. Wanneer een man in een' vruchtboom klimt, zijn zijne armen veel eer te kort en zijne voeten te onvast om de vruchten te plukken, dan die van zijne kinderen rondom den boom, om ze op te rapers. Wanneer eene moeder voor haar kind de noten kraken wil, heeft zij sterke kiezen noodig om de bast te breken, terwijl het kind met zijne zwakke tanden de kern gemakkelijk vermalen kan. 2. 1k bezoek vele menschen, in alle standen. Sommigen wonen in een groot huis, en komen altijd een' stoel te kort, om u aan te bieden ; anderen hebben maar e'en vertrek, en er is altijd plaats. Wat geeft de ruimte, of wat beneemt ze? Orde of wanorde. Deze opmerking, hoe oud en dood eeiivoudig, was inij nut, - en daarom deel ik ze mede, - in mijne studie. De voorraadkamer van naijnen geest, - het geheugen bedoel ik, - is vrij bekrompen. Het is er wel eens zoo benaauwd in geweest, dat ik zelf er niet bij kon, of dat een oude trekpot brak, als ik een nieuw servies er neder zette, dat een foliaiit het ream uit viol, terwijl

37 2 7 ik met een quartijn het vertrek inkwam. Poch sedert ik de orde der kleinbehuisde, mear nette rnoedertjes zoek na to volgen, gnat het beter. Alle kleine zaken staan nu meer in vaste kasten, de groote meubelen in een geregeld verband; het onbruikbare wordt bij tijds in de schuur geworpen ; en er staat een wachter voor de deur, de Oplettendheid, en een ander voor het roam, het Nadenken. 3. 1k kwam ems door zeker dorp. Het was een donkere avond, en er brandde, althans op Bien hock, geen licht. 1k ging in gedachten verzonken voort, en stootte mij. Knorrig zag ik op, en onderscheidde met moeite een' zwaren hartsteenen paal, waarop vroeger een lantaarn pronkte. Sedert vijftig jeer of meer brandde de lantaarn niet, en toch had men den steepen paal laten staan, die nu buiten de rei der huizen uitstak, en door het licht van nieuwe l antaarnen, in het later meer bevolkte deel des dorps, niet beschenen werd. 1k knorde. De paal kon het niet helpen. Misschien het bestuur. Misschien de publieke opinie, omdat het een oude peal was. Maar onder het vender gaan troostte ik mij over den kleinen buil, met de gedachte, dat er nog zoo vele, veel lastiger en gevaarlijker palen zijn blijven staan, waarop in den tijd onzer vaderen Halt brandde, en waaraiu

38 S men zieh nu, daar het lieht gewij7,igt1 en verplaatst is, deerlijk stooten kan. 4. IIUFFEL (Pratt. Rea) haalt een gezegde van NA_- POLEON aan : «Er is maar e6ne schrede van het verhevene tot het belagehelijke ;" en hij voegt er bij : «Neen! maar van het valsch verhevene." wij nemen de vrijheid, HaFFEL'S correctie weder uit te wisschen, en no.- eons te zeggen «Neen! maar van het ware no verhevene." Want het valsch verhevene is reeds belagchelijk. De eene schrede is hier onnoodig. Eigenlijk kan het valsch verhevene alleen bestaan in mensehelijke nabootsing, die haar doel niet hereikt. 1k heb niet alleen gedichten en redevoeringen, maar ook tuinen en huizen gekend, in zulk een' mislukt verheven' stiji gebouwd; maar de natuur, als het werk des Oneindigen, en 's menschen geese, als zijn beeld; maar de idealen der menschheid en hare godsvereering : dit alles is altijd waarlijk verheven. En toch, tot het belagchelijke is bier vaak maar ecne schrede. Niet, dat het verhevene op zich zelf ooit belagehelijk wordt ; maar een onverwacht en zonderling contrast verwekt bij ons «die behagelijke stuip, die wij lagchen noemen." (VAN EFFEN.) Zoo is de rens volstrekt niet belagchelijk; maar wel het dwergje, dat op hooge beenen en met ecnig gevoel van eigen waarde naast hem gaat stain,

39 Daarom geeft, de godsdienst vaak zoo veel gelachs; juist niet altijd, omdat men met een opzettelijk slecht doel ze daardoor verachteliik wil maken, maar omdat zij er zich zoo gemakkelijk toe leent. De strijd tusschen bet bemelsche en aardsche openbaart zich bij Naar gedurig, en geeft tot menig treffend-weemoedig, maar ook -tot menig verrassend en bespottelijk contrast aaneiding. Eon enhel voorbeeld. Een jeugdig paar laat liefst buiten, in de landelijke stilte, zijn huwelijk inzegenen. blijde, maar to y ens heilige stemming betreden zij, met de bruilofsgasten, de dorpskerk. De predikant is er nog niet; maar de sehoolmeester met een' bakker-ouderling hebben juist de zaken in orde gebragt. De jonggehawden semen alles op. Het knielbankje, komt hun wat vreemd voor. Zij ligten het groene kleed even op; en ziet : het is een omgekeerde baktrog! Anne predikant, die nu den dartelen troop stichten moet! En toch zal de buitenman hierom en om menigen dito dito niet lagchen. Pus omnia Zijn ze dan waarlijk zoo veel vromer, die eenvoudige landlieden? Ja en neon. Wat moor eerbied, of vrees zoo ge wilt, hebben zij zeker; meer ware godsvrucht en deugd daarom nog zoo zeker niet. Maar buitendien, zulke tegenoverstellingen zijn hun zeer natuurlijk. Zij begrijpen uwen lack naauwelijks. Gij moot met zwaarder toots op hunne waste zenuwen slaan. Evenwel is de yang bij inij opgeko)nen, of

40 30 ouders het niet nog veel, veel meer hunnen kinderen en zich zelven moesten inscherpen, dat het heilige heilig blijven moot. Komt de godsdienstoefening, van wie ook, u bespottelijk voor ; kunt gij, zoo men zegt, er uwen lach naauwelijks 'louden; dan doet gij zonde met er bij te gaan, en nog meer met er, als zij ook reeds zoo denken, uwe kinderen aan te wagon. Even zoo is het met het heirleger van aneldoten, rakende pastoors, predikanten, kosters, kerken, en vooral bijbelplaatsen. Het is moeijelijk zaaijen op een veld, door de loopgraven der spotternij ondermijnd! Maar daarom kan ik nog niet aannemen, dat cage lagchen zonde is. 1k wil gaarne gelooven, dat de engelen niet schateren, en zelfs zoo ge wilt dat de Heer JEZUS nooit gelagchen heeft. 1k neem zelfs aan, dat, hoe meer onze hoogere geestvermogens zich ontwikkelen en de ziel zich aan geregeld nadenken gewent, naar die mate ook het zelfbestuur toeneemt, en onze geest niet zoo ligt uit zijn middelpunt wordt weg geslingerd. -Van daar de onderdrukte lach, de grimlach der denkers. Doch het lagchen zelf kunnen wij, zielkundig noch medisch, niet missen. Die nooit lacht, wordt een dof en knorrig bypocondrist, een trotsche menschenhater en de vogelverschrikker der kinderen, of een overspannen dweeper. Die niet lagchen kan, 6f door zijn gestel, 6f door den hoogen ernst zijner omstandigheden, voor hem heb ik een recept. Hij lokke kinderen tot zieh: ze zullen voor hem lagchen! Zen de -Reiland der

41 31 wereld zich ook in die onsehuldige, onvermengde vreugde niet verkwikt hebben, die hij als mensch bier op aarde missen moest? 5. «Helaas! mijn vriend is de zelfde niet weer. Hoorde ik hem maar weer vloeken!" Zonderling staarde ik den man aan, die dit zeide, en die zelf nooit gevloekt heeft, van kindsbeen af. Hij las in mijn oog de vrang «Kunt gij dat mown?" en beantwoordde mijn blik van stomme verbazing met deze woorden: «Schijnt mijn wensch u vreemd? Wel nu, ik zal u dien verklaren. Zoo lang mijn vriend nog vloekte, was hij open, gul, mild, gevoelig voor al wat edel is, hartelijk en trouw in de vriendsehap. Eenige oefening en ernst zouden gaande weg die ruwe vormen wel verzacht hebben. 1k zelf aeht ze altijd en onbepaald een zedelijk kwaad, en heb hem dit dikwijls gezegd. Hij began het van mij aan te nemen ; toen ik hem voor eenigen tijd verlaten moest. Maar nu, in plaats van die ruwe vormen door ontwikkeling der kostbare kern te veredelen, nu heeft men ze vermorzeld en met het pain zijn hart toegesloten; men heeft zijne mannelijke kracht geknot, mood en zelfvertrouwen in hem gebroken, en den trotsehen nek ander het juk van een streng methodisme gebogen: wee hem, die het beeld Gods dt!"

42 3 2 «En acht gij het kwaad onherstelbaar?" vroeg ik, om den braven man afleiding te,even. «En wat zoudt hij doen," zoo antwoordde hij met eene vraag : «als men in uw afwezen eene uwer beste schilderijen toevallig met slijk bespat, aan de schoonmaakster had gegeven, en ze had er vlek en vernis en gloed te zamen afgeboend?" De ziekte is een bezoek van den flood; maar hij blijft in de voorkamer staan, en ziet zijne groote bezoeklijst na, en gaat dikwijls weer heen, omdat ge nog niet reisvaardig zijt, en hij ook eerst nog elders wezen moet. Maar bij 't heengaan roept hij nog : «Ik kom zeker terug!" Ach! waarom heeft dan meestal de kranke zijne ooren zoo vast tusschen de kussens gestopt ; en schromen dienstboden, geneesheer en betrekkingen, de boodschap over te brengen? 70 De mensch komt ter wereld, of liever ontworstelt de onbewuste kindschheid, gelijk de kapel uitbreekt nit de pop. De vleugelen zijner verbeelding schitteren, nog ongeschonden, van de heerlijkste kleuren. Maar ondervinding strooit er het stof der garde op, en de

43 33 tranen der teleurstelling zijn de regendroppels, die het stof vaster kleven doen. De zon schuilt, de storm steekt op, de kapel zoekt vergeefs den druk en de smet zijner vleugelen af to schudclen. Vaak knakken zij onder hare geweldige inspanning. En eindelijk, nadat de harde werkelijkheid aan de verbeelding hare vlugt ontnomen, en de magtelooze strijd met het leven hare vleugelen gelled verbroken heeft, ontfermt zich de goede moeder van al wat leeft, de Aarde, over den armen mensch, en geeft hem weder rust in Ka ren schoot. Verstand en hart zijn tweelingbroeders, even als JAKOB en EZAU, die dikwijls twistten over het regt van eerstgeboorte. Eigenlijk zou dit aan den laatsten, den woesten EZAU van ons gevoel toekomen, daar deze het eerst leefde in oils. Maar hij veraeht nog yank dit goddelijk regt, om. een' schotel moes; en dan is het ook maar beter, dat de listige en volhardende JAKOB des koelen verstands *) het overneme. Gelukkig als ook deze na veel af- en omzwerving en vijandschap, zich opregt verzoenen! '4 ) Ik bedoel bier het gewoon, zoo men zegt : gezond versiand; niet de oneindig verhevener rede, die geene eerstgeboorte maar een eigen regt van hoogeren oorsprong in ons heeft. 3

44 9. Ms gene duif zich verheft boven hare lii en Celle geburinne boven de hare, clan vliegen zij zusterlijk over geheel de stad, en twisters om geen korrel meer. Als twee arenden van hunne bergtoppen zich verheffen, zweven zij over 't geheele land, en, vrij kiezende onder geheele kudden, betwisten zij elkander geen lam. Zoo wordt de gezigts- en gedachtenkring van den mensch verruimd, en zijn hart met de liefelijkheden des vredes en der vrijheid vervuld, naar mate hij zich waarlijk hooger verheft. 10. De visch kan hooger of lager zwemmen, door zijne luchtblaas uit te zetten of in te krimpen ; maar bet hindert hem Loch, te lang aan een of te dikwijls die spieren te spanners; van zelf keert hij dan tot zijne gewone hoogte in het water terug, en blijft daar. Waarom zijn de menschen zoo wijs niet, om te blijven in den kring, waarin zij zich het gemakkelijkst bewegen? Waarom zwemmen thans zoo vele grondelingen boven? 11. Tk hoorde het onlangs door een' welsprekenden mond den jengdigen knnstenaar toeroepen : «Bestudeer de

45 35 waarheid, iii de natuur en in uwen geest!" Even zeer zou ik het wel iederen jeugdigen gesehied - of romanschrijver willen toeroepen, ja ieder, die menschenkennis verlangt «Bestudeer de waarheid, in den mensch en in u zelven!" Het dagelijksche leven is wel zeer dagelijkseh, omdat er Gode zij dank! niet iederen dag Bergen instorten en volken omwentelen. Ook hebben de romanschrijvers met al hunne groteske, vreemde en vreeselijke beelden onze zinnen vat verstompt. Maar gelijk voor den natuuronderzoeker een enkele boom, ja een koolstronk met rupsen rijker is, dan voor den onnadenkenden wandelaar geheel de landstreek; en hij koolsblad en rups nog peinzend onder 't mikroskoop zet, terwijl de ander het geheele veld reeds vergeten is; zoo is voor den opmerker overal de menschheid rijk, tot in hare kleinste handelingen. Maar dan alleen zal hij den meusch joist beoordeelen, als hij zich zelven goed beoordeelt. Anders kan hij wel zekeren takt verkrijgen, waarin ons soms de Wilde en onbeschaafde ver vooruit is, maar geen ware menschenkennis. Deze verzoent ons met den naaste, omdat ze niemand tot engel of duivel maakt, maar allen tot menschen, gelijk ook wij zelve zijn, 12, De drukpers is als de aarde. Zij is om der zonde wile vervloekt, chit ze den menseh doornen en distelen voorf- 3-y.-

46 30 hrenge. Maar zij wordt ook van God 110g mildelijk gezegend, dat zij het voedzaam gram doe uitspruiten, en rijk worde in lommer en in bloemen. En wie zou nu, oin de doornen en distelen, de aarde in eene zandwoeslijn herschapen willen zien 13. De vrouw wordt meermalen met eene bloem vergeleken, de man met een' boom; en dit is niet onnatuurlijk: de eerste is in het plantenrijk het zinnebeeld der schoonheid, en de laatste der kracht; inzonderheid zijn de roos en de eikenboom hiertoe van ouds het eigendom des dichters, en de vrouw mag hoogstens als klimop zich verheffen. Die beelden zijn nu lief en goed; jammer maar, dat de bladeren der roos uitvallen en hare doornen niet, en dat de klimop den stain somtijds in hare omhelzingen verstikt. 1k wilde liever een vruchtdragend gewas tot beeld hebben; dan bleef er,, belialve de bladeren, na de bloemen nog jets over ; maar de dichters hadden daar minder belang bij : want zij wisten wel, dat zij veel meer voor jonge meisjes, dan voor getrouwde vrouwen zongen. 14. Rene moeder, die bet meest bidt om haar eerste kind, zucht somtijds het nicest over het laatste: want overspanner' begeerte is het cerst verznaigil.

47 37 Een mensch zonder godsdienst, is als een reiziger zonder staf. In het eerste uur vergeet hij hem ligt, of beklaagt zich over den nutteloozen last ; hmar in het laatste, of vroeger bij moeijelijk klimmen, steunt hij or op, of treurt om het geniis of verlies daarvan. 16. Er is veel begaafdheid en kunst noodig voor een' redcinaar of schrijver, om anderen te doen weenen of lagchen ; maar nog meer, om hun karakter eene krachtige wending te geven, hen tot het goede te bewegen. Het weenen en het lagchen zijn beide slechts magtig genoeg om to verstore'', om of te breken. Tranen zijn als een stortvloed op bekoorlijke, maar gevaarlijke dreven; en de lach is als eene aardbeving, waardoor het bespottelijke tot in zijne grondvesten geschokt wordt. 1Viaar er is een koel beraden geest en een vast besluit noodig, om op te bouwen in de plaats van het afgebrokene, opdat geene andere dwaasheid de ledige ruimte bezette, Been onkrui d den verlaten' akker inneme. En tot opbouwen is het oog, dat weent of lacht, niet helder genoeg; daartoe wordt een vaste blik vereischt. 17. De roman is niet schadelijk, onidat hij eel ' vetclielti

48 38 verhaal, maar omdat zijn prikkel de zinnelijkheid, al is 't clan ook eerie verfijnde zinnelijkheid, is. Alle verdichte verhalen zijn geene romans. De echte roman kan alleen onschadelijk zijn, door het voorzigtig en matig gebruik; en 't is niet genoeg, er een tegengift in te mengen van half geschiedkundige waarheid, veel minder nog van een verdicht godsbestuur, waardoor ligt, vooral bij den jeugdigen lezer,, het godsbestuur zelf verdichting wordt. Eerst dan verliest het verdicht verhaal het altijd eenigzins bedenkelijk karakter van roman, wanneer knoop en ontknooping van 't gebied der zinnelijkheid op dat van geest en gemoed worden overgebragt. Dan ook heeft men eerst het regt, om zieh te beroepen op het groote voorbeeld van heilzame verdiehting, ons door den Heer in zijne gelijkenissen gegeven. 18. De satire is een scherp tegengift, ontstaan met het kwaad en dat sterft met de zoncle. De eerste satire verdrijft ADAM uit het paradijs : «Zie, zij zijn yelvorden als Onzer een!" En de stoutste satire is, in den mond van ELlA en JEZAJA, het doodvonnis der afgoderij. Maar ook het toedienen van tegengift is alleen den kundigen en mensehlievendon geneesheer toevertrouwd. Zoo moet ook de satire een wapen zijn, door heiligen ernst bestuurd, niet mu den mensah te dooden, moor alleen zijne kwaol.

49 De nevelen dozer aarde moeten tot donkere wolken aangroeijen, om het beeld der goddelijle trouw, den heerlijken regenboog, to vertoonen, sehitterender naar mate do achtergrand donkerder is. 20. Tic heb sehoien en akademie doorloopen, en met belangstelling de ontwikkeling ell wijziging, zoo wel als den teruggang van veler karakter en aanleggade geslagen. Daarbij deed de ondervinding mij al meer en meer vreezen voor hen, die, door den roep van hun genie vooraf gegaan can de akademie kwamen. Zij stonden er bloot voor tweeêrlei gevaar, en ontkwamen die beide zelden Of het vuur en de kracht van hunnen geest deed hen tot uitspattingen ervallen, die de beperkte levenskring in het ouderlijke huis minder duldt; of de aanhoudende en geregelde inspanning verlamde hunno geestkraeht : zij werden bruikbare menschen en niet meer. De zelfde studio, die voor het gewoon verstand een prikkelend, opwekkend voedsel was, word voor hen een doodend vergif. Zoo kost het veel moeite, het wilde paard to temmen, dat in de eerste jaren goon' teugel beeft gevoeld. Of het kromt den reek en laat de maven hangen, en wordt een lusteloos trekdier; Of het breekt juk en gareel en ver- -woest al }vat het outmoet, en eindelijk oak 'Lich zelven,

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen ijn lieve engel, bewaar en help mij altijd goed. God heeft U aan mij gegeven, als een helper in dit leven. Mocht ik verkeerde wegen gaan, haal me daar dan vlug vandaan. Leid mij veilig aan Uw hand, zodat

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Schriftlezing: Romeinen 5 vers 12 t/m 21 Romeinen 6 vers 1 t/m 14 Psalm 119 vers 53 (Schoolpsalm) Psalm 103 vers 8 en 9 Lied 100 vers 1, 2, 3 en 4 (Op

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

LITURGIE 2 E PAASDAG 6 APRIL 2015

LITURGIE 2 E PAASDAG 6 APRIL 2015 LITURGIE 2 E PAASDAG 6 APRIL 2015 Samen zingen: Youth for Christ 62 - Heer, U bent mijn leven Heer, U bent mijn leven, de grond waarop ik sta. Heer, U bent mijn weg, de waarheid die mij leidt. Uw woord

Nadere informatie

DIENST VAN DE VOORBEREIDING

DIENST VAN DE VOORBEREIDING Eredienst in de Morgensterkerk 15 juli 2012 Dienst van Schrift en Tafel Muziek bij binnenkomst DIENST VAN DE VOORBEREIDING Welkom door de ouderling Stilte (gemeente gaat staan) Bemoediging en drempelgebed

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014. Samenzang

Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014. Samenzang Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014 Samenzang - Komt allen te zamen Komt allen tezamen, jubelend van vreugde, komt nu, o komt nu naar Bethlehem. Ziet nu de Vorst der eng'len, hier geboren, komt laten

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie

TIME 2 SING 16 JUNI 2013 OPSTANDINGSKERK 19.00 UUR THEMA: VOLG MIJ

TIME 2 SING 16 JUNI 2013 OPSTANDINGSKERK 19.00 UUR THEMA: VOLG MIJ TIME 2 SING 16 JUNI 2013 OPSTANDINGSKERK 19.00 UUR THEMA: VOLG MIJ LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opwekking 553) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht buigt voor

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

OPENING VAN DE VIERING

OPENING VAN DE VIERING OPENING VAN DE VIERING KRUISTEKEN EN BEGROETING INLEIDING GEBED Pastor: Laat ons samen bidden tot God, in wiens Naam wij hier samengekomen zijn, en in wiens Naam deze kinderen zullen worden gedoopt. Heer

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring )

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: Broeder Riemer Alons

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: Broeder Riemer Alons Welkom in de Hoeksteen Voorganger: Broeder Riemer Alons Lezen : Romeinen 8: 12-30 HC Zondag 20 Psalm 84 : 1 en 3 Gezang 103 : 3, 4, 5 en 8 Gezang 174 : 1, 2 en 3 Gezang 106 : 4 Psalm 36 : 2 Welkom in de

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Romeinen 8 vers 29 en 30 Psalm 5 vers 1 Lied 298 vers 1 t/m 4 Op Toonhoogte Psalm 132 vers 5 en 10 Psalm 68 vers 10 Lied 140 vers 1 en 3

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

6 september 2015. Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken

6 september 2015. Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken 6 september 2015 Openingslied Wij zoeken U als wij samenkomen hopen dat Gij aanwezig zijt, hopen dat het er eens van zal komen: mensen in vrede

Nadere informatie

Openluchtdienst! speelruimte om te leven!

Openluchtdienst! speelruimte om te leven! Openluchtdienst speelruimte om te leven liturgie bij de openluchtdienst op zondag 15 juni 2014 in de tuin van het Wooldhuis uitgaande van de Protestantse Gemeente Heino-Laag Zuthem voorganger: ds. Hans

Nadere informatie

Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur

Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur GROOTLETTER LITURGIE AVONDDIENST Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur Liturgische kleur: Groen Klap in de handen, o volken, juich God toe met jubelzang. Psalm 47: 2.

Nadere informatie

Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën.

Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën. Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën bron. T. C. Hoffers, Rotterdam 1826-1837 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_nie118nieu01_01/colofon.php

Nadere informatie

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Prediking Geloofsbelijdenis Onderwijzing bij het Avondmaal De apostel Paulus beschrijft hoe onze Heer Jezus Christus het heilig Avondmaal heeft ingesteld:

Nadere informatie

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld Avondwake Mientje van Dijk - van Halteren Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld 1 2 Begroeting Tijdens begroeting steken zusjes van Mientje kaarsen aan: Nel, Joke, Corry, Marjan en

Nadere informatie

(U wordt verzocht zoveel mogelijk voor in de kerk te gaan zitten)

(U wordt verzocht zoveel mogelijk voor in de kerk te gaan zitten) (U wordt verzocht zoveel mogelijk voor in de kerk te gaan zitten) Organisten: Erik Krooneman en Marijn Krooneman Orgelspel We zingen twee liederen: k Ben reizend naar die stad (Joh. de Heer; nummer 19)

Nadere informatie

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens Voorbede Na de homilie van de diaken of de priester volgt de Voorbede. In de Voorbede bidden we als geloofsgemeenschap voor de intenties die in ons hart zijn. Uiteraard gaan de beden in het geval van een

Nadere informatie

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente,

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente, Lieve Gemeente, Waar woont God? Waar is God thuis? Die vraag hebben we hier wel eens besproken n.a.v. ons mooie kerkgebouw. Een mooi huis van God is hier gebouwd. Maar zoals de eerste predikant van deze

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden?

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Scholen die door Samuel zijn gesticht. Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Psalm 23:3 3 Hij verkwikt mijn ziel, Hij leidt mij in het spoor van de gerechtigheid, omwille van Zijn Naam. De Here zelf

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

38 : Psalm 84: 1a Hoe lief'lijk, hoe vol heilgenot, O HEER, der legerscharen God, Zijn mij Uw huis en tempelzangen! Hoe branden mijn genegenheên,

38 : Psalm 84: 1a Hoe lief'lijk, hoe vol heilgenot, O HEER, der legerscharen God, Zijn mij Uw huis en tempelzangen! Hoe branden mijn genegenheên, 36 : Psalm 75: 1 U alleen, U loven wij; Ja wij loven U, o Heer', Want Uw Naam, zo rijk van eer, Is tot onze vreugd nabij. Dies vertelt men in ons land, Al de wond ren Uwer hand. 37: Y4C 133: 1, 2, 3 Mijn

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 24 mei, Pinksteren Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Ton Timmerman Zondagskind: Lincy Vetker Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = =

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof.

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof. NGB artikel 1: DE ENIGE GOD Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, dat er een Enig en eenvoudig geestelijk Wezen is, dat wij God noemen: eeuwig, ondoorgrondelijk, onzienlijk, onveranderlijk,

Nadere informatie

De leiding van de Heilige Geest, en de misleiding

De leiding van de Heilige Geest, en de misleiding De leiding van de Heilige Geest, en de misleiding Leiding van de Heilige Geest is essen3eel, fundamenteel en onmisbaar! Romeinen 8:14 Want allen, die door de Geest Gods geleid worden, zijn zonen Gods.

Nadere informatie

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk 1 GEBED 2 Welkom Hoe versterk ik mijn relatie met God Methodes en technieken delen hoe dit te bereiken

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 5. Artikel 1 t/m 5. Werkboek 12

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 5. Artikel 1 t/m 5. Werkboek 12 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 5 Artikel 1 t/m 5 Werkboek 12 Dordtse Leerregels, hoofdstuk 5, artikel 1 t/m 5 Hoofdstuk 5 gaat over de volharding der ( van de ) heiligen Boven hoofdstuk 1 t/m 5 schrijven

Nadere informatie

Lezen : Johannes 14: 1-9. Opwekking 25 Gezang 156 EL 459 Opwekking 687 Gezang 28 Opwekking 710

Lezen : Johannes 14: 1-9. Opwekking 25 Gezang 156 EL 459 Opwekking 687 Gezang 28 Opwekking 710 Lezen : Johannes 14: 1-9 Opwekking 25 Gezang 156 EL 459 Opwekking 687 Gezang 28 Opwekking 710 Kumba Ya my Lord Kom bij ons o Heer, kom bij ons Kom bij ons o Heer, kom bij ons Kom bij ons o Heer, kom

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. C.G. Geluk (Huizen)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. C.G. Geluk (Huizen) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. C.G. Geluk (Huizen) Schriftlezing: Haggaï 2 vers 2 t/m 10 Gezang 428 vers 1 en 3 (Liedboek) Psalm 139 vers 1 (Schoolpsalm) Psalm 84 vers 1 en 3 (Nieuwe Berijming)

Nadere informatie

Orgelspel. Welkom en afkondigingen

Orgelspel. Welkom en afkondigingen DIT IS DE DAG Themadienst, waarin 4 kinderen afscheid nemen van zondagsschool Ruth ; Afsluiting winterwerk. t Harde, zondag 17 maart 2013. Voorganger: ds. D. Dekker. Organist: dhr. A. van Dijk. Aanvang:

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Wij gaan voor even uit elkaar 1. Wij gaan voor e-ven uit el-kaar en de-len nu het licht. Dat.. Licht ver telt ons iets van God op hem zijn wij ge - richt. Straks zoeken

Nadere informatie

Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren

Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren 1 Ouderendienst zondag 25 oktober 2015 Kruiskerk 16.30 uur. Thema: Goede Buren Voorgangers: Pastoraal werker Alice van Veen en dominee Jan Willem Overvliet Organist: Henk Hortensius en medewerking van

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven) Schriftlezingen: 1 Koningen 10 vers 1 t/m 13 Mattheüs 12 vers 38 t/m 42 Lied 124 (Op Toonhoogte) Gebed des Heeren vers 10 (Schoolpsalm) Psalm

Nadere informatie

1.De stilte zingt U toe, o Here, in uw verheven oord. Wij zullen ons naar Sion keren waar Gij ons bidden hoort. Daar zal men, Heer, tot U zich wenden,

1.De stilte zingt U toe, o Here, in uw verheven oord. Wij zullen ons naar Sion keren waar Gij ons bidden hoort. Daar zal men, Heer, tot U zich wenden, Liturgie voor de ochtenddienst van zondag 22 maart (Heilige Doop en afscheid ambtsdrager) Gezang 481: 1 en 3 1.O grote God die liefde zijt, o Vader van ons leven, vervul ons hart, dat wij altijd ons aan

Nadere informatie

VOORBEELD-GEBEDEN. Veel succes ermee. Inhoudsopgave

VOORBEELD-GEBEDEN. Veel succes ermee. Inhoudsopgave VOORBEELD-GEBEDEN In deze bundel kan je enkele gebeden vinden die je kan gebruiken tijdens eucharistievieringen. Of als je creatief bent en wat tijd hebt, kan je je door deze gebeden laten inspireren en

Nadere informatie

Met medewerking van: Clarity o.l.v. Mario Riedijk De jongerengroep

Met medewerking van: Clarity o.l.v. Mario Riedijk De jongerengroep Voorganger: Organiste: Ds. A.G.E. Klap Mevr. de Jager - Boudeling Met medewerking van: Clarity o.l.v. Mario Riedijk De jongerengroep Welkom Aanvangspsalm: Psalm 103 : 1, 3 en 5 Zegen mijn ziel, de grote

Nadere informatie

IEDEREEN IS WELKOM! Themadienst kerk en school Zondag 29 januari 2012 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. A. van Dijk Aanvang: 9.

IEDEREEN IS WELKOM! Themadienst kerk en school Zondag 29 januari 2012 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. A. van Dijk Aanvang: 9. IEDEREEN IS WELKOM! Themadienst kerk en school Zondag 29 januari 2012 Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr. A. van Dijk Aanvang: 9.30 uur 1 Orgelspel Welkom en mededelingen Zingen: Lied 301: 1 en 2

Nadere informatie

Gerard Hendrik van Doorn & Denise Pater

Gerard Hendrik van Doorn & Denise Pater Orde voor de trouwdienst van Gerard Hendrik van Doorn & Denise Pater Maranathakerk te Lunteren Voorganger: Ds. Jaap Hansum Ouderling: Mw. Tiny de Koning Organist/pianist: Dhr. Jan-Hendrik van Schothorst

Nadere informatie

Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie?

Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie? Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie? Johannes 14:6 Jezus zeide tot hem: Ik ben de weg en de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door Mij. Genesis 20:1-12 1 Abraham

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!?

Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!? Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!? Ma$eüs 6:14-15 14 Want indien gij de mensen hun overtredingen vergee;, zal uw hemelse Vader ook u vergeven; 15 maar indien gij de mensen niet

Nadere informatie

Philadelphiadienst Zondag 8 november 2015 Dorpskerk Bodegraven Aanvang: 17.00 uur

Philadelphiadienst Zondag 8 november 2015 Dorpskerk Bodegraven Aanvang: 17.00 uur Philadelphiadienst Zondag 8 november 2015 Dorpskerk Bodegraven Aanvang: 17.00 uur Voorganger: Organiste: Koster: Ds. M.J. van Oordt Bep Veenstra Dirk Bouwman 2 Voorzang: Psalm 116 vers 1 en 11 God heb

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

01-02-2015 Jongerendienst:

01-02-2015 Jongerendienst: 01-02-2015 Jongerendienst: Heer, ik kom tot U (Opw. 488) Heer ik kom tot U; neem mijn hart, verander mij, als ik U ontmoet vind ik rust bij U. Want Heer ik heb ontdekt, dat als ik aan Uw voeten ben, trots

Nadere informatie

Keuzeteksten. Voor de maaltijd zie Dienstboek een proeve, deel I blz. 1136v.

Keuzeteksten. Voor de maaltijd zie Dienstboek een proeve, deel I blz. 1136v. Keuzeteksten Voor de maaltijd zie Dienstboek een proeve, deel I blz. 1136v. opening 1. Allen zien ernaar uit dat u brood geeft, op de juiste tijd. Geeft u het, dan doen zij zich te goed, opent zich uw

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Ontmoetingskerk 12 e zondag na Pinksteren

Ontmoetingskerk 12 e zondag na Pinksteren Ontmoetingskerk 12 e zondag na Pinksteren bijeen in de Dorpskerk te Maarssen 7 augustus 2016 A.D. Voorganger: ds. Piet Vellekoop Organist: Cees van Wijk Lector: Kees van Rooden Orgelspel voor de dienst

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Intochtslied. Thema van de dienst : Schepping. Organist/piano : Jan Bremer. Mededelingen van de kerkenraad. Zondag 4 Augustus 2013

Intochtslied. Thema van de dienst : Schepping. Organist/piano : Jan Bremer. Mededelingen van de kerkenraad. Zondag 4 Augustus 2013 Zondag 4 Augustus 2013 Thema van de dienst : Schepping Voorganger : ds. J.W. Stam Organist/piano : Jan Bremer Mededelingen van de kerkenraad Lied: Ps. 19: 1 en 2 >> Intochtslied vers 2 >> 1 2. God heeft

Nadere informatie

Romeinen 3:1-31 1 Wat is dan het voorrecht van de Jood, of wat is het nut van de besnijdenis? 2 Velerlei in elk opzicht. In de eerste plaats [toch]

Romeinen 3:1-31 1 Wat is dan het voorrecht van de Jood, of wat is het nut van de besnijdenis? 2 Velerlei in elk opzicht. In de eerste plaats [toch] Romeinen 3:1-31 1 Wat is dan het voorrecht van de Jood, of wat is het nut van de besnijdenis? 2 Velerlei in elk opzicht. In de eerste plaats [toch] dit, dat hun de woorden Gods zijn toevertrouwd. 3 Wat

Nadere informatie

Levend Water. (= de Heilige Geest) Hij zou u levend water hebben gegeven

Levend Water. (= de Heilige Geest) Hij zou u levend water hebben gegeven Levend Water (= de Heilige Geest) Hij zou u levend water hebben gegeven Joh.4:10 wie gedronken heeft van het water, dat Ik hem zal geven, zal geen dorst krijgen in eeuwigheid, maar het water, dat Ik hem

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Openbaringen 3 vers 14 t/m 22 Gezang 253 vers 1 (Bundel 1938) Psalm 67 vers 3 (Schoolpsalm) Psalm 65 vers 1 en 2 (Nieuwe Berijming) Psalm

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 18 mei 2014, themadienst Grenzen Over Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Sexualiteit en de Bijbel

Sexualiteit en de Bijbel Sexualiteit en de Bijbel Ma#eüs 1:25 En hij had geen gemeenschap met haar, voordat zij een zoon gebaard had. En hij gaf Hem de naam Jezus. 1 KorinCërs 7:12-13 12 Maar tot de overigen zeg ik, niet de Here:

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Een klein vragenboekje voor kinderen

Een klein vragenboekje voor kinderen 1 Een klein vragenboekje voor kinderen door L. G. C. LEDEBOER Gereformeerd leraar te Benthuizen 1 Vraag: Wie heeft u geschapen? ANTWOORD: God, Gen. 1 : 26. 2 Vraag: Wie is God? ANTWOORD: Een allervolmaaktste

Nadere informatie

Kerstnachtdienst op 24 december 2014 in de Vloedschuur

Kerstnachtdienst op 24 december 2014 in de Vloedschuur Kerstnachtdienst op 24 december 2014 in de Vloedschuur Cantorij komt binnen met Hanaqpanach een oud kerstlied van gechristianiseerde Indianen uit 1631. Hemelse vreugde, duizenden malen zullen wij u lof

Nadere informatie

Morgendienst zondag 12 juni 2016, Gereformeerde Kerk, Wierden, Aanvang: 9.30 uur. voorganger: ds. Gerhard ter Maat, Aalten organist:

Morgendienst zondag 12 juni 2016, Gereformeerde Kerk, Wierden, Aanvang: 9.30 uur. voorganger: ds. Gerhard ter Maat, Aalten organist: Morgendienst zondag 12 juni 2016, Gereformeerde Kerk, Wierden, Aanvang: 9.30 uur. voorganger: ds. Gerhard ter Maat, Aalten organist: DIENST VAN DE VOORBEREIDING welkom en mededelingen ps. 72:1,4 1. Geef,

Nadere informatie

Tjimmie van der Wal: Zodra iedereen binnen is beginnen we met:

Tjimmie van der Wal: Zodra iedereen binnen is beginnen we met: 14 september 2014, 16.30 uur, Goede Herderkerk Zangdienst: Samen zingend het nieuwe seizoen in, Thema van de landelijke startdag is met hart en ziel. Verbinden. Tjimmie van der Wal: Hans van de Pol: Jaap

Nadere informatie

ORDE VAN DIENST voor de viering op Zondag 5 juli 2015 in de Dorpskerk aanvang: 10.00 uur

ORDE VAN DIENST voor de viering op Zondag 5 juli 2015 in de Dorpskerk aanvang: 10.00 uur ORDE VAN DIENST voor de viering op Zondag 5 juli 2015 in de Dorpskerk aanvang: 10.00 uur ~ 3 e Zondag van de Zomer ~ Voorganger Ouderling van dienst Diaken Lector Organist Kinderkring Crèche : Drs. Jan

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

assie voor het leven Noteer voor jezelf een aantal opmerkingen en kernwoorden Lees de tekst nog eens door en bespreek met elkaar als groep

assie voor het leven Noteer voor jezelf een aantal opmerkingen en kernwoorden Lees de tekst nog eens door en bespreek met elkaar als groep Galaten 5: 13 en 14, 16 en 17, 22 tot 25 Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele

Nadere informatie

DANKDIENST. voor het leven van AALTJE ~ALIE~ MEIJER-VAN BERKUM. geboren op 10 juni 1950 te Zwollerkerspel overleden op 16 mei 2016 te Heerde

DANKDIENST. voor het leven van AALTJE ~ALIE~ MEIJER-VAN BERKUM. geboren op 10 juni 1950 te Zwollerkerspel overleden op 16 mei 2016 te Heerde DANKDIENST voor het leven van AALTJE ~ALIE~ MEIJER-VAN BERKUM geboren op 10 juni 1950 te Zwollerkerspel overleden op 16 mei 2016 te Heerde Heerde, 20 mei 2016 Kruiskerk Vrije Evangelische Gemeente Voorganger:

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. M.J. Schuurman (Oldebroek)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. M.J. Schuurman (Oldebroek) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. M.J. Schuurman (Oldebroek) Schriftlezing: Romeinen 8 vers 28 t/m 39 Psalm 56 vers 5 en 6 Psalm 86 vers 6 (Schoolpsalm) Psalm 91 vers 1 en 5 Psalm 119 vers 13, 14

Nadere informatie

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1)

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Zondag 28 Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Lees de tekst van Zondag 28 Vraag 75 : Hoe wordt gij in het Heilig Avondmaal vermaand en verzekerd, dat gij aan de enige offerande van Christus, aan

Nadere informatie

Hoofdbedekking nog nodig vandaag?

Hoofdbedekking nog nodig vandaag? Hoofdbedekking nog nodig vandaag? Het dragen van een hoofdbedekking kan een schande zijn, maar het dragen van een hoofdbedekking kan ook een eer zijn. Paulus wil ons allen aanmoedigen en niet afbreken

Nadere informatie

Oasemoment "Onze Vader" Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013

Oasemoment Onze Vader Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013 Oasemoment "Onze Vader" Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013 Muziek Inleiding en evangelietekst In het hoofdstuk 6 van zijn evangelie laat de apostel Mattheüs Jezus aan het woord over hoe we horen

Nadere informatie

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw?

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw? Spreuken 3,3 Mogen liefde en trouw je nooit verlaten, wind ze om je hals, schrijf ze in je hart. Spreuken 14,22 Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde

Nadere informatie

Opwekkingsdienst 17 mei 2015 om 16.45 in de Ark. Voorganger: Ds. Stam M.m.v.: de opwekkingsband. Thema: De Hartendokter!

Opwekkingsdienst 17 mei 2015 om 16.45 in de Ark. Voorganger: Ds. Stam M.m.v.: de opwekkingsband. Thema: De Hartendokter! Opwekkingsdienst 17 mei 2015 om 16.45 in de Ark Voorganger: Ds. Stam M.m.v.: de opwekkingsband Thema: De Hartendokter! - Zingen voor de dienst om 16.45: Opw. 518 Heer U doorgrond en kent mij Heer, U doorgrondt

Nadere informatie

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 1. Als vervulling van Gods beloften En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen,

Nadere informatie

Orde van dienst. Lieke Juliëtte van Elk. op 28 juni 2015. In deze dienst zal door ds. Cees de Gooijer gedoopt worden:

Orde van dienst. Lieke Juliëtte van Elk. op 28 juni 2015. In deze dienst zal door ds. Cees de Gooijer gedoopt worden: Orde van dienst op 28 juni 2015 In deze dienst zal door ds. Cees de Gooijer gedoopt worden: Lieke Juliëtte van Elk Orgelspel Mededelingen We zingen uit Tussentijds: Lied 1 : 1, 2 en 3 2. Dit huis van hout

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

Oecumenische oudejaarsavonddienst Maartenskerk, Hillegom 31 december 2013, 19.00 uur. Voorgangers: pastor Kees Warmerdam ds Wim Zaagsma.

Oecumenische oudejaarsavonddienst Maartenskerk, Hillegom 31 december 2013, 19.00 uur. Voorgangers: pastor Kees Warmerdam ds Wim Zaagsma. Oecumenische oudejaarsavonddienst Maartenskerk, Hillegom 31 december 2013, 19.00 uur Voorgangers: pastor Kees Warmerdam ds Wim Zaagsma organist: Marcel den Dulk Orgelspel Welkomstwoord Openingslied: Lied

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Paauw (Eindhoven)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Paauw (Eindhoven) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Paauw (Eindhoven) Schriftlezing: 1 Kronieken 4 vers 1 t/m 23 Lied 303 (Op Toonhoogte) Psalm 75 vers 1 (Schoolpsalm) Psalm 65 vers 1 en 3 (Nieuwe Psalmberijming)

Nadere informatie

Kennismaking met de bijbel

Kennismaking met de bijbel Kennismaking met de bijbel 1. De Bijbel, wat is dat voor boek? 2. Wat heb ik met God te maken? 3. Wie is Jezus Christus? 4. Hoe kom ik in de hemel? 5. Wat is de christelijke doop? 16 Wat heb ik met God

Nadere informatie

Zondag 17 november 2013

Zondag 17 november 2013 Zondag 17 november 2013 aansteken tafelkaarsen lichtlied Stilte Welkom v Onze hulp is in de naam van de Heer a DIE HEMEL EN AARDE GEMAAKT HEEFT v in de naam van de Heer die de weerstand van de nacht wil

Nadere informatie

OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen Muziek Allen gaan staan. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer!

OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen Muziek Allen gaan staan. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer! WILHELMINAKERK SOEST 27 september 2015 Voorganger: Ambtsdrager: Lector: Organist: ds. Sj. van der Zee, Gorinchem Fred Heidinga, Dênise Smit Loes Paul Theo van der Woude OM TE BEGINNEN Welkom en mededelingen

Nadere informatie

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Na Lied of Klein Gloria verloopt de dienst als volgt: Apostolische geloofsbelijdenis (gezongen, of gelezen en beantwoord met een lied) Nodiging De Heer

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 6 september 2015 Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Orde van de dienst. Zondag 1 september Oude Kerk - Bennekom

Orde van de dienst. Zondag 1 september Oude Kerk - Bennekom Orde van de dienst Zondag 1 september Oude Kerk - Bennekom Geroepen om op weg te gaan In deze dienst zal ds. Jan Minnema afscheid nemen van de Hervormde Gemeente Bennekom Voorganger: Ds. Jan Minnema Ouderling

Nadere informatie

PINKSTEREN 24 mei 2015

PINKSTEREN 24 mei 2015 PINKSTEREN 24 mei 2015 kleur: rood voorganger: ds. Hans van Solkema m.m.v. de cantorij o.l.v. Rudie Altelaar organist: Piet Lievense DIENST VAN DE VOORBEREIDING voorbereiding - klokgelui, orgelspel, begroeting

Nadere informatie