SPINSELS. www. ivn. n 1/hel lendoorn-n ijverdal. Verenigingsblad van IVN Hellendoorn-Nijverdal. JAARGANG 29 nr. 1 januari. februari en maart 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SPINSELS. www. ivn. n 1/hel lendoorn-n ijverdal. Verenigingsblad van IVN Hellendoorn-Nijverdal. JAARGANG 29 nr. 1 januari. februari en maart 2015"

Transcriptie

1 SPINSELS WAAR STAAT HET IVNVOOR? Het IVN wil bijdragen aan een duurzame samenleving door mensen te betrekken bij natuur, milieu en landschap. Verenigingsblad van IVN Hellendoorn-Nijverdal JAARGANG 29 nr. 1 januari. februari en maart 2015 Wij concentreren ons op de verhoging van de kwaliteit en de kwantiteit van de natuur. Het middel om dat te bereiken is natuureducatie en duurzaamheid Hiervoor wordt samengewerkt binnen een landelijk netwerk van vrijwilligers en beroepskrachten. IN DEZE SPINSELS Van de bestuurstafel Geslaagde Groencursus Jaarverslag: Bosuilen Torenvalken Programma's werkgroepen Nacht van de Nacht Verslagen van: Excursies Wandelingen Lezingen Landelijke natuurwerkdag www. ivn. n 1/hel lendoorn-n ijverdal

2 Bestuur Voorzitter Vice - voorzitter Secretaris Penningmeester Lid Lid Ledenadministratie Naam adres Telefoon (0548) Wim van Ommeren P.C. Boutensstraat ZL Nijverdal Jan van Rijn Cornelis Kuyperweg BC Nijverdal Marri Bruins De Stroekeld AP Rijssen Leo van Es Konijnenbergstraat BB Nijverdal Carin Brinker Korenbloemstraat LD Nijverdal Laurens Oude Voshaar, Salomonsonstraat AB Nijverdal Leo van Es (zie boven) Kosten per jaar: leden: 20,- (gezinslid: 8,50) Donateurs: 12,50 (minimale bijdrage) Bankrelatie: Rabobank: NL 12 RABO Werkgroepen Geologie Heemtuin Cursussen Natuurgidsen Coördinatoren Willem Zuethoff Hendrik ter Haar Ton Kappert Jan van Rijn Telefoon (0548) Aan te vragen excursies Hanneke van Schooten Paddenstoelen Herman Stevens Planten Johan Alferink Marianne Verhoeven Vogels Anton v. Beek Voorlichting & Educatie Vrijwillig Natuurbeheer Fotogroep Groen voor ouderen Reptielen en amfibieën vacant Henry Maneschijn Marijke Hegeman Sonja Borst Jannie Knol André Marissen Spinsels, afdelingsblad Redactie Redactie-adres verschijnt vier maal per jaar Willem Zuethoff, Marri Bruins en Dini Zuethoff Dini Zuethoff, De Marsjes 33, 7447 BZ Hellendoorn Overige activiteiten CNME Gerrit Tijhof privé Op woensdagmiddag en donderdagmorgen CNME: Milieu Fokke Bakker Publiciteit Carin Brinker Internet webmaster:ton Kappert Coördinatie bezorging Eric van Leeuwen De Spinsels wordt op chloorvrij papier geprint door: Explano Grafische Dienstverlening Almelo KOPIJ VOOR DE VOLGENDE SPINSELS INLEVEREN VOOR 10 MAART

3 VAN DE BESTUURSTAFEL Onlangs las ik een stukje in de Volkskrant onder het kopje wetenschapsnieuws. Het ging over de afname van het aantal wadvogels. Er werd gesteld dat vooral broedvogelsoorten die in de Waddenzee schelpdieren eten problemen ondervinden ten opzichte van andere soorten zoals de rotgans en de grote sterns waarbij je een stabilisatie of juist toename van de populatie ziet. Opmerkelijk is ook dat de visstand aan het veranderen is in de Waddenzee. Men doet daar al zo'n vijftig jaar aan visstand metingen en is tot de conclusie gekomen dat er soorten aan het verdwijnen zijn maar dat er daarentegen ook weer andere soorten voor in de plaats komen zoals de buitenaal die daar verdwenen is en de zeebaars die zijn plaats heeft ingenomen. Dit zou mogelijk ook verband kunnen houden met de opwarming van de zee namelijk zo'n twee graden in de afgelopen jaren. Ook op de Sallandse Heuvelrug vinden dit soort veranderingen plaats waarbij de Korhoen populatie steeds meer afneemt en er weer andere diersoorten voor in de plaats komen. Als IVN willen we zorg dragen voor natuurbehoud en bescherming maar soms moet je gewoon vaststellen en accepteren dat dingen veranderen en moet je daarin meegaan. Een delegatie van ons bestuur heeft op 2 december een overleg gehad met de burgemeester en de wethouder voor groen van onze gemeente Thomas Walder om te praten over de veranderingen met betrekking tot het Nationale Park de Sallandse Heuvelrug. We zijn met elkaar tot de conclusie gekomen dat ons Nationale Park een kroonjuweel is dat we moeten koesteren en beschermen maar dat er ook mogelijkheden moeten zijn om het te gebruiken voor diverse doelgroepen. Daar zit een spanningveld tussen vermarkten en beschermen. Als IVN afdeling zijn we blij dat we samen met andere partijen kunnen meepraten en denken over hoe we dat in de toekomst gaan invullen en wat onze rol daarin kan zijn. Het was in ieder geval een zinnig overleg waarbij we aan de bestuurders onze mogelijkheden en visie hebben kunnen uitdragen en ons visitekaartje hebben afgegeven. Zo wordt onze IVN afdeling ook betrokken in het tot stand komen van het groenbeleidsplan in onze gemeente en hebben we daar samen met de milieuraad en de verantwoordelijk ambtenaar Bas van Os onze ideeën en verbetersuggesties kunnen spuien. Dit geeft ons meer zeggenschap over hoe onze gemeente met groenvoorziening om kan gaan en kan zorgen voor meer biodiversiteit en duurzaamheid. In dat kader wil ik nog het Blokkenpark noemen waarin wij ook een rol van betekenis spelen bij de realisatie van het vernieuwde park. In samenwerking met de gemeente, de woningstichting, milieuraad en de wijkverenigingen proberen we ook hier om een park te realiseren waarbij het gaat om natuurbehoud van vooral de oude en waardevolle bomen, biodiversiteit en bescherming van inheemse flora. Als laatste wil ik nog vermelden dat wij, en dat zijn Laurens Oude Voshaar en ondergetekende op 7 november hebben deelgenomen aan de Nijverdalse Beursvloer in het huis voor Cultuur en Bestuur. We hebben daar een viertal matches kunnen realiseren waaronder het maken van een of meerdere marktkramen door de Fa. Hegeman en het verzorgen van dekzeil voor de kramen door de Fa. Akro in ruil daarvoor gaan we hen fêteren op een natuurexcursie met hapjes en drankjes die weer worden gemaakt door Zorgaccent locatie de Parallel waarvoor zij dan weer een natuuruitje voor een aantal bejaarden krijgen aangeboden. En als laatste match gaan we samen met Bed en Breakfast Maarbeek in Nijverdal reclame maken om hun gasten en de wandelaars die het Pieterpad lopen te attenderen op onze arrangementen waarbij zij in ruil daarvoor een advertentie in onze Spinsels krijgen. Al met al lijkt het me dat we in dit laatste kwartaal van het jaar als IVN afdeling flink aan de weg timmeren en dat we met elkaar kunnen zeggen 2014 was een mooi jaar. Ik wens u een mooie december maand met fijne feestdagen en een goede jaarwisseling en ik hoop u te zien tijdens de kerstwandeling op 2e kerstdag. Wim van Ommeren, voorzitter KOPIJ VOOR HET JAARVERSLAG 2014 INLEVEREN VÓÓR 31 JANUARI

4 EXCURSIE VOGELWERKGROEP NAAR DIEPHOLZ Helaas "moest" de aandacht voor de excursie worden gedeeld met de contact bijeenkomst voor vrijwilligers in de Weerribben en de excursie naar de Kraanvogels. Gelukkig bleef er genoeg belangstelling over voor de excursie. Zes leden met twee gasten stonden gereed om naar "Diepholz" te gaan. Het was droog maar zekerheid omtrent de gehele dag was er niet. Het is toch altijd maar afwachten in deze tijd van het jaar. Eerst nadat het meningsverschil over wie er wel of niet bij wie in de auto mocht of wilde zitten opgelost was, konden we aan de heenreis beginnen. De uiteindelijke bestemming, Moordamm 10 te Hemsloh, via "Henk Henk" ingevoerd. Even tanken voor de ongeveer twee uur durende heenreis, en huppakee op weg. Onderweg wel veel regen, daardoor weinig spectaculairs te zien. Uiteindelijk toch nog wel een paar reeën te zien gekregen. In het gebied aangekomen, was het gelukkig toch nog droog geworden. Nagenoeg direct vanaf de snelweg in het Opperweher Moor, werden we ontvangen door een 15tal Grote Zilverreigers. Andere jaren hadden we onderweg al wel een aantal Kraanvogels te zien gekregen maar daar was nu geen sprake van. Om uur vertrokken, eerst regen maar later toch nog droog, zagen we n de verte op de "stoppelakkers" wel een paar Kranen foerageren, niet veel maar toch een redelijk begin. Na kort overleg werd besloten dat we in de buurt rond gingen "neuzen". De moerasgebieden zijn wel een vast gegeven, maar waar ze op de akkers zijn is toch altijd maar weer een gok. Zoals het met de wegen aldaar ook een gok is of ze (als er geen bord staat) wel of niet verhard doorlopen. Zodat het best kan voorkomen dat je op een gegeven ogenblik op een zandpad, onbedoeld, als een afgaande bom komt storen in een rustplek. Tja kan gebeuren. Wel een paar Watersnippen gezien dat wel, maar was zooo niet de bedoeling. Tussendoor ook maar weer even naar de dam wezen kijken. Nou op, of liever in, de uitkijktoren werd al les gegeven om allemaal tegelijk dezelfde kant op te kijken. Deed je dat daar niet, dan keek je met je kijker in de ogen van je buurman of buurvrouw. Daar hingen ze er om uur al "met de benen buitenboord". Toch nog even verder in de buurt rondgekeken, maar niet veel te zien. Het werd ook een beetje mistig, dus toch maar weer terug naar de dam. Daar kwamen ondertussen de eerste Ganzen en een enkele Kraanvogel al weer binnen. Terwijl we op de dam stonden trok de mist nog wel weer op en werd het toch nog een mooie zonsondergang, niet helemaal zo spectaculair als gehoopt. Maar zo nu en dan toch vele Ganzen en Kraanvogels die tegelijk binnen kwamen vallen was het wel weer een mooie vogeldag. We hebben, vorige jaren, wel eens meer "Kranen" en Ganzen tegelijk gezien. Ook op de akkers en dichterbij, maar dat hebben we al zeker drie jaar niet meer gezien. Of dat aan de jacht of wat dan ook te wijten is. Maar tja dit gaat op voor diegenen die al vaker geweest zijn, maar voor diegenen die dit fenomeen voor de eerste keer meemaakten was het toch wel een bijzondere dag. Ook wel weer iets om naar uit te kijken voor een volgende keer. Als we de kans krijgen, dan gaan we zeker weer. Het blijft moeilijk om te voorspellen wanneer het de beste tijd is om te gaan. Zeker omdat we ver van tevoren een tijdstip moeten kiezen, zodat die ook in Spinsels kan worden opgenomen. Deze keer was de topdrukte wat kraanvogels betreft zo'n 14 dagen eerder met een aantal van ongeveer vogels. Nu waren er volgens de telling, Die hebben we niet gezien maar het blijft, zoals gezegd, een prachtige belevenis. We zagen: Blauwe Kiekendief, Blauwe reiger, Buizerd, Fazant(torquatus), Fazant(colchicus), Grauwe Gans, Groenling, Grote Zilverreiger, Holenduif, Houtduif, Huismus, Kauw, Keep, Kievit, Klapekster, Knobbelzwaan, Kokmeeuw, Kolgans, Kraai, Kraanvogels, Kramsvogel, Kuifeend, Meerkoet, Merel, Roek, Smient, Spreeuw, Torenvalk, Vink, Vlaamse Gaai, Watersnip, Wilde Eend én vier Reeën 4 Henny Hennink

5 WISSELING IN HET BESTUUR Na eerst een jaar als waarnemend secretaris en daarna als secretaris actief te zijn geweest, heb ik besloten, mede gezien mijn leeftijd, mij tijdens de Jaarvergadering in 2015 niet meer herkiesbaar te stellen als bestuurslid. Aangezien ook Carin Brinker aftreedt als bestuurslid (en daarmee verdwijnen de dames uit het bestuur) roepen we bij deze leden op als kandidaat bestuurslid. Het is geen noodzaak, maar dames zouden de voorkeur verdienen. Leden, stel het bestuur niet teleur. Marri Bruins Vanaf 1 januari 2015 is Marianne Verhoeven samen met Johan Alferink coördinator van de plantenwerkgroep. Zij hopen op een fijne samenwerking met de leden van de werkgroep. Voor het activiteitenplan van het eerste kwartaal 2015 zie elders in deze Spinsels. {r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r * * i WERVING NIEUWE BESTUURSLEDEN t {r Beste IVN leden en andere geïnteresseerde natuurliefhebbers, {r i Ons bestuur zal bij de komende ledenvergadering in april twee bestuursleden moeten gaan t {r missen. Carin Brinker die gaat trouwen en in Goor gaat wonen en Marri Bruins die ook te ken- {r A nen heeft gegeven te willen stoppen, en gezien haar leeftijd van tachtig jaar vinden we dat een A v hele begrijpelijke beslissing. v \r Dit betekent dat we twee nieuwe bestuursleden zoeken die de taken van Public Relations en \r {r van secretaris op zich willen nemen. {r {r Je vraagt je misschien af, wat maakt het aantrekkelijk om in een bestuur te willen plaatsne- {r {r men? {r {r Je wordt direct betrokken bij zaken die zich op groengebied, flora, fauna en milieu afspelen in {r A je directe omgeving. Voorbeelden hiervan zijn het meepraten en beslissen over de inrichting v van het Blokkenpark, het groenbeleidsplan in onze gemeente en het Nationaal Park de Sal- \r landse Heuvelrug. \r {r Je werkt samen met een groep enthousiaste en bevlogen mensen die met een groen hart za- {r {r ken voor elkaar proberen te krijgen om onze omgeving leefbaarder en natuurlijker te maken en {r {r te houden. {r {r Je ontmoet veel verschillende mensen vanuit allerlei geledingen in de maatschappij die een {r gezamenlijk doel nastreven en daar heel veel plezier aan beleven. \r En zo kan ik nog wel een paar argumenten opsommen om jullie over de streep te trekken. Dus {r \r schroom niet en laat van je horen. Kom eens een vergadering meekijken en proeven hoe het \r {r is en of het iets voor je is. Kom uit de anonimiteit en doe mee want in het kader van de partici- \r {r patiemaatschappij is dat een wens die voor velen van ons geldt! {r 4J Wij vragen ook uitdrukkelijk om vrouwelijke kandidaten om een zo evenwichtig mogelijk be- \r {r stuur te kunnen formeren. Ik hoor graag van jullie! \r t Wim van Ommeren, voorzitter t {r \r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r\r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r{r 5 A "W' *

6 JAARVERSLAG VAN DE WERKGROEP DE BOSUILEN 2014 Vanwege de zachte winter en het vroege voorjaar zijn we op 5 maart gestart met de eerste ronde aan de noordzijde van de N35. Er hangen daar 17 kasten. Bij de eerste kast was het meteen raak. Er vlogen twee uilen af, helaas geen eieren. Aan de rand van de Hellendoornse Es was het wel raak, een nest met vier tamelijk grote jongen. Ze zijn twee weken later al geringd en dat mag je behoorlijk vroeg noemen. Verder nog twee legsels met 4 en 3 eieren. Bij twee kasten vloog wel een uil af, maar geen eieren. Op 13 maart hebben we de zuidzijde gecontroleerd. Het resultaat viel tegen, twee legsels met 3 en 4 eieren. De kast in het van de Landenbos hebben we definitief laten vervallen. Net als vorig jaar was deze niet terug te vinden. Aan de Ligtenbergerweg hebben we met verbazing gekeken hoe een nijlgans met moeite en veel lawaai uit een kast tevoorschijn kwam. Ze had op dat moment vijf eieren en bij de tweede controle elf. In een andere kast troffen we vijf eendeneieren aan. Bij de tweede controle waren ze verdwenen. Verder vloog er nog een uil af bij een kast. Rondom Holten signaleerde de groep drie legsels met in totaal negen eieren. Ook troffen ze een kast aan met drie koude eieren op een takkennest. Toch nog maar even afwachten. Bij de tweede ronde hebben we de moederuil afgevangen en gecontroleerd op de ring. Een keer bleek dat we het mannetje hadden gevangen. Hij vertoonde in tegenstelling tot de vrouwtjes geen broedvlek. Bij de Plaggenweg vingen we een uil die in 1998 al door onze werkgroep was geringd. We hadden haar ook al twee jaar in een andere kast aangetroffen. Uiteindelijk hebben we dit jaar 10 legsels. Helaas bleek bij de derde ronde 1 kast te zijn gepredeerd. Bij de kast met de koude eieren vonden we bij het schoonmaken ook nog twee duiveneieren. Voor het ringen van de uiltjes uit de kast met de webcam werden we een dag te laat gewaarschuwd. We hebben met de eigenaar afgesproken dat hij ons een week eerder moet inseinen. Het eindresultaat is 30 jonge uiltjes, waarvan we aannemen dat ze allemaal zijn uitgevlogen. Gezien de zachte winter en de gunstige muizenstand viel het ons tegen. In meerdere kasten troffen we een flink aantal bosmuizen aan, die al klaar lagen voor de jongen om gevoerd te worden. Aan de Luttenbergerweg hebben we een kast die van de boom was gevallen niet vervangen. Al jaren was deze onbezet. Kast 27 is verplaatst naar Huize Eelerberg. Eerst aan de noordzijde, maar daar bleek de voederplek voor de zangvogels zodanig verstoord te worden dat we hem een paar weken later hebben opgehangen aan de andere kant van de woning. In de buurt van de Hellendoornse Es hebben we een kast verwijderd. Deze hing te dicht bij een door een particulier geplaatste kast, waarvan wij dachten dat die te klein zou zijn, maar wel al twee jaar bezet is. We hebben er een laag rommel van 20 cm. uitgehaald. Nu maar afwachten of de uil ons weer goed gezind is. Verder hebben we drie oude, verrotte kasten vervangen. Het valt ons op dat de bezette kasten vaak liggen in of aan de rand van half open terreinen of vlakbij woningen met een tuin grenzend aan bosgebied. Ons beleid is dan ook om kasten die in besloten, dichte bosterreinen hangen te verplaatsen naar meer open gebieden. Wij ervaren dit werk als zeer plezierig en de particulieren waar we komen zijn altijd heel erg enthousiast. Hopelijk wil de overheid ook meer meewerken en voorwaarden scheppen om de biodiversiteit te bevorderen. 6

7 Het aantal jonge bosuilen van de laatste vijf jaar t-~~~~~-====-~~~~~~~~~~~~~~~~~~~--' i--~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ De bosuilenwerkgroep, Douwe Slot en Wim Kulsdom ~te\\e( :Maar6eek Bed & Breakfast 1aarhe.:'- is niet alleen.:en leu'-e 11ed en 11rea'-fasl in lij verdal. maar ged1 ook e.:n aantal korte en langen: curu en work hop. Allemaal in kleine groepen. du veel begeleiding en een ontspam1en sfeer. BY -poriretboetseren in e.:n weekend (eer tvolgende eind januari 2015) of" ekelijks op een Ya t dagdeel (6x). -tc;1,.1id / handiger met de naa inrnchinc. 10 x wek dijk., ana f half maan patchwork en quilten. 4 bijcenkomskn op maandag of dinsdag \'anafhalfmaart 2015 ne precieze dagdelen/tijdstippen worden a fgesproken in overl eg met de aangemelde ursi. ten. Een maatwerk af1 praak voor e.:n eigen groepje kan ook. D.: cur isten die u voorgingen waren tot nu toe all emaal blij verrast met hun resultaat l\ker \\den? hcek.nl maarhcek 10~1 g mail.rnm or hl!i : 05-'8 S-'7805 7

8 JAARVERSLAG TORENVALKEN IN DE GEMEENTE HELLENDOORN 2014 Inmiddels zijn op meerdere plekken de welbekende kasten opgehangen. Uitbreiding van het aantal kasten ligt voor de hand, vooral in gebieden waar het steeds kaler wordt en daardoor geen nestlocaties meer bieden voor de Torenvalk. Het seizoen kon hoopvol beginnen omdat er heel veel voedsel aanbod n de vorm van muizen beschikbaar was. Verwonderlijk was het dat veel paren pas laat terug kwamen in onze omgeving, maar uiteindelijk kwam het goed. De bezette locaties van 2013 waren vlot bezet en aarzelend kwamen er meerdere meldingen van erfbewoners dat hun kasten ook in de belangstelling stonden van torenvalken. Zeven kasten trokken belangstelling en 1 paar bezocht weer de ruimte in een landbouwschuur. Jongen van ruim 3 weken Biddende Torenvalk Op onze controle ronde moesten wij een echtpaar, welke een nestkast op hun erf had teleurstellen. De kast bleek wel bewoond geweest, maar toch geen legsel. Mogelijk dat hier een ongenode gast op bezoek is geweest. Rond hun woning zijn steenuilen en spreeuwen uit hun redelijk goede nestkasten geroofd. Voor de torenvalken kasten is het vrij spel om er binnen te wandelen en als je dan honger hebt.... Naar bewijs voor onze vermoedens zijn we nog op zoek, vroeg of laat komen er sporen van mogelijke daders. Bedenk in dit geval ook dat de torenvalken geen lieverdjes zijn. Het is eten en gegeten worden, dat is de natuur. Afgelopen seizoen hadden de Torenvalken de beschikking over 16 nestkasten in onze gemeente. Zes kasten werden dit seizoen bezet door Torenvalken In deze 6 kasten werden 28 jongen grootgebracht. Alle 28 zijn van een ring voorzien. Ook zijn er vanuit een natuurlijk nest in een landbouwschuur 4 jongen uitgevlogen, zij zaten veilig op grote hoogte. Het eerste nestje wat geringd is op 24 mei bestond uit 6 jongen. Hier is het eerste ei gelegd op 2 april. Het laatste geringde stel was op 7 juli, ook 6 jongen in het nest en hier zijn de ouders 7 mei begonnen met hun eileg. Bijna 5 weken verschil is opmerkelijk, maar niet uitzonderlijk. Van de geringde torenvalken uit voorgaande jaren is niets terug gemeld. Dit in tegenstelling tot alle uilensoorten waar wel terugmeldingen van binnen komen. Wij gaan in gebieden waar Torenvalken voorkomen en nauwelijks nestlocaties voorhanden zijn ons kasten netwerk uitbreiden. Kent u geschikte locaties, meld ze ons. Albert Stevens 8

9 Het groencentrum waar uw eigen ideeën. tot leven komen". OOK VOOR AL UW BERG EN WANDEL SCHOENEN ~ -,. \e,,en."aa1'" 1u1t l Boomcatrwrg 92 - N1jvrrdal - Tel hrld.nl f 1Blll SCHll111.lll John Meijer'in - Booll'nV>~ Lan d.sc:h:apsond erhoud H ou1h"dej Onc-edrertebesttijdlnc Nau.ru rexc::ursioe.s EP: Niïverdal ElectronicPartner -TV--Vi ide o--h-om_e_c1- ne-m-a-w-i-tgo-ed--/-nb-ou-w-- ~n=ze~s==-e-rv-:îc~~j Grotestraat 158 -Nijverdal - Telefoon: mvaearks!~~i _

10 EXCURSIE NAAR DE IKEA! Zaterdag De eerste vogelexcursie na de vakantie was "geprikt" naar de Vogelkijkhut "Oelemars",nabij Losser, en natte gebieden bij Latrop. Helaas werpt de nieuwe oproep via een poster nog geen vruchten af. Maar we denken toch dat de aanhouder gaat winnen. We kwamen nu tot een select groepje van slechts zes personen die belangstelling hadden voor deze excursie. Eén auto vanuit Nijverdal, en de "rest" gingen op eigen gelegenheid, zonder gasten dus. Om uur toog deze groep richting de Oelemars. In de hut zat al een fotograaf met een levensgroot kanon de "binnenkomende" vogels op te wachten om ze met een welgemikt (bijna niet te missen) mitrailleur geratel te verwelkomen. Er was de vorige dagen ook de Kleinste Jager gezien en een Zwartkopmeeuw, maar nu door ons helaas niet. Wel 6 Watersnippen, Slobeenden, IJsvogel, Smient en Dodaars mooi te zien allemaal. Het riet was ietwat te hoog om hem te zien, maar een Waterral daarin wel gehoord. De volgende dag hadden er wel een paar bofkonten een, voor de hut heen en weer zwemmende, Waterral met een juryrapport van 9,5 op de foto gezet. De IJsvogel liet zich niet, op het stokje voor de hut zittende, betrappen. Deze keer geen spannende opnames kunnen maken van enorm zeldzame types. Dus maar verderop in het diepe oosten getrokken. De nieuwe natuur in het "Beneden- Dinkeldal" lijkt een daverend succes te worden. Voor de weidevogels waren we weliswaar aan de late kant, en het ziet er allemaal nog heel "vers "uit. Maar we kunnen al wel zien dat het een mooi gebied wordt. De Blauwe Kiekendief foerageerde er, toen wij aankwamen. En de eerste doortrekkers kwamen, na een paar ererondes gemaakt te hebben, ook al binnen. Even staan kijken, tot er iemand op het lumineuze idee kwam dat er deze dagen in de buurt van de lkea een Roze Pelikaan - Pelecanus onocrotalus was gesignaleerd. Op één van de twee locaties moesten we hem (of haar) kunnen zien. De eerste Roze Pelikaan - Pelecanus onocrotalus plek was vlak aan de weg, daar niks. Bij de andere te komen was een iets moeilijker opgave. Daar moest eerst een eind langs de Woolderbinnenbeek gelopen worden. En... ter plekke bleek, heerlijk door de koeieflatsen geschaatst worden. Ja we hebben 'm gezien. Speldeknop grootte weliswaar, maar toch. Wel met een prettig idee huiswaarts gegaan, ook een leuke morgen gehad, dat wel. Die dag gezien: Aalscholver Bergeend Blauwe Kiekendief Blauwe Reiger Brandgans Buizerd Dodaars Ekster Fuut Grauwe Gans Grote Canadese Gans Grote Mantelmeeuw Holenduif Houtduif Kauw Kievit Kleine Karekiet Krakeend Kuifeend Kokmeeuw Meerkoet Nijlgans Oeverloper (Roze) Pelikaan Rotgans Slobeend Smient Spreeuw Torenvalk Vlaamse Gaai Waterhoen Watersnip Wilde Eend IJsvogel Zwarte Kraai Henny Hennink 10

11 GALLENLEZING EN EXCURSIE PLANTENWERKGROEP Zoals als de meeste leden van de plantenwerkgroep wel weten is Anny Alferink, altijd zeer geïnteresseerd in gallen en insecten. Toen dan ook een veldgids over Plantengallen verscheen, was Anny een van de eerste bestellers. De schrijver van deze gids, Roelof Jan Kaaps bleek in Dalfsen te wonen, dus het contact was snel gemaakt en zo was er op 25 september 2014 in het Buitencentrum een interessante lezing over de wonderlijke wereld van de gallen en op zaterdag 27 september een excursie. Het is verbazingwekkend wat voor een wonderlijke wereld schuil gaat achter de kleine verdikkingen en bobbeltjes die je op blad en stam kunt vinden en waar je meestal achteloos aan voorbij gaat. Ook de verschillende insecten die hier in wonen, zoals de galmug, mijt, luis, aaltje en wesp, die hier onderdak voor hun eitjes vinden. Ondanks dat het seizoen ten einde loopt hebben we onderweg toch mooie en interessante exemplaren gezien, vooral de eiken waren zeer voorzien van diverse soorten. Al met al een bijzondere ervaring, die je altijd weer doet beseffen, dat natuur blijft boeien. Jaarvergadering De jaarvergadering vindt plaats op vrijdag 10 april om uur in het Buitencentrum KOPIJ VOOR HET JAARVERSLAG 2014 INLEVEREN VÓÓR 31 JANUARI "-" ~--"~~t.n..loaa.fwi ~9ft..ti..." Jlll:tlW.-Mfl - ki'*......on...,.._,...,-bi,_,,.,,._...,_dllrt "1fHrowrsteunWG1tft.tobobontop~t~ _.- ' 11

12 Wereldwinkel Ganesha Grotestraat BR Nijverdal Tel.: /www.wereldwinkelnijverdal. nl wereldwinkel Ganesha verkoopt originele cadeaus en heerlijke levensmiddelen uit andere culturen. Onze producten zij n gemaakt met respect voor mens en milieu. Omdat de producenten - zoals zilversmeden, pottenbakkers en koffieboeren - er een rechtvaardige prijs voor krijgen, kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen. Wist u dat wereldwinkel Nïverdal maandelij ks een digitale nielnvsbriefverstuurt? Als u interesse hebt om deze te ontvangen, stuur dan een berichtje naar We ail.com In onze dierenwinkel Rijssensestraat 59 in Nijverdal kunt u terecht voor al uw huisdieren, buitendieren en cadeau artikelen ~ets\ place debestevr!endvanj e dier 8TI~HTIIG ZOI1fE'WOVm Zorg voor jou Dagopvang, vakantie- en weekendopvang, yogalessen in een rustige groene omgeving, speciaal voor mensen met een verstandel ijke beperking. Kleinschaligheid, rust, plezier, ontspanning en een duidelijke structuur staan bij ons voorop. Vrugteveensweg 8b, Hellendoorn, (0548) , 12

13 AGENDA Algemeen programma (wijzigingen voorbehouden) Vrijdag 16 januari 2015 Lezing: Tuinvogels leren kennen door Anna Kemp Weet u welke vogelgeluiden u hoort als u buiten rondloopt? Gebeurt het vaker dat u een vogel in uw tuin ziet die u niet kent? Door de vogels te leren herkennen kunt u nog meer van ze genieten! Tijdens deze lezing leert u aan de hand van beeld en geluid meer dan 25 vogels dichtbij huis en het platteland. Het leuke hiervan is ook dat u de vogels in uw tuin nog eerder op zult merken. Tevens krijgt u allerlei tips om meer vogels in uw tuin te krijgen. Wat eten ze, waar nestelen of vinden ze een beschut plekje als er gevaar dreigt? En wanneer, waar en hoe u nestkastjes op kunt hangen. U zult een schat aan vogelkennis opdoen waarmee u thuis zelf vol inspiratie aan de slag kunt gaan. Zie voor meer informatie: Hiermee zult u ook meer genieten van het tellen van de vogels tijdens de Tuinvogeltelling in het weekend van 17 en 18 januari. Hierover kunt u alles lezen op Aanvang:20.00 tot uur. Plaats: Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281, 7441 GS, Nijverdal Zaterdag 17 en zondag 18 januari 2015 Nationale Tuinvogeltelling Leden van de!vn-vogelwerkgroep zijn in het Buitencentrum aanwezig met een telescoop en verrekijkers waardoor u naar de vogels kunt kijken. Zij kunnen u helpen met de namen en het tellen van de vogels. Aanvang : tot uur. Plaats: Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281, 7441 GS, Nijverdal Kinderactiviteit: boomstammetje vullen met vogelvoer In het kader van de vogelvoederingsactiviteiten kunnen kinderen deze middagen een boomstammetje vullen met allerlei soorten vogelvoer. Aanmelden is verplicht. Voor wie: kinderen van 6 Urn 12 jaar Opgave: Urn 10 januari via Aanvang : tot uur Plaats: Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281, 7441 GS, Nijverdal Kosten : 2,50 Vrijdag 27 maart 2015 lezing Tuinslakken door Herman Roede Een regenbui en daar heb je ze weer. Met honderden tegelijk, vaak met huis en al. We hebben het over slakken, een uiterst interessante groep, waarvan het bestaan zich afspeelt op een ander niveau dan ons jachtige mensenleven. Herman Roode neemt ons mee naar de wereld van de landslakken en zal vertellen over de levenswijze, herkenning en over het werk dat hij verricht voor het Atlasproject Nederlandse Mollusken. Slakken zijn bij veel mensen niet geliefd, vooral de naaktslakken zijn niet populair. Mensen met liefde voor hun tuin zien ze doorgaans liever gaan dan komen. Toch zijn het heel interessante beesten. Naast bouw, voortplanting en levenswijze behandelt Herman ook de verschillende soorten en hij leert hoe je die kunt herkennen. Genoeg stof dus voor een interessante avond met veel foto's. Aanvang : tot uur. Plaats: Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281, 7441 GS, Nijverdal Elke zaterdag en zondag vanaf 28 maart t/m 10 mei én ma 6 april 2015 (tweede paasdag ). Kijken naar baltsende Korhoenders In het Nationaal Park De Sallandse heuvelrug. Leden van de!vn-vogelwerkgroep wijzen u de weg naar de bijzondere show die de zeldzame Korhoenders in deze tijd van het jaar opvoeren. LET OP: U moet vanaf de parkeerplaats bij het Buitencentrum Sallandse Heuvelrug op eigen initiatief zo'n 3 km de voor autoverkeer afgesloten Nijverdalsebergweg (Toeristenweg) aflopen of fietsen richting Holten. Dáár ontmoet u de leden van de vogelwerkgroep. Aanvang : vanaf 7.00 uur (vanaf 11 april: 6.00 uur) tot 9.00 uur. Plaats: Nijverdalsebergweg (Toeristenweg), vanaf Parkeerterrein bij Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281, 7441 GS Nijverdal. Dan nog zo'n 3 km lopen of fietsen. Algemene Informatie Bovengenoemde activiteiten zijn voor iedereen die zich voor de natuur interesseert, voor jong en oud. U hoeft zich hiervoor in de meeste gevallen niet op te geven. Deelname is (meestal) gratis en op eigen risico; in geval van een gratis activiteit: een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld. Heeft u vragen of opmerkingen over bovenstaande activiteiten, neem dan contact op met: Anny Alferink I Ton Kappert, tel , Ook voor algemene vragen over de /VN-afdeling Hellendoorn-Nijverdal kunt u daar terecht. Zie ook onze website: IVN EN GROENE ACTIVITEITEN IN DE REGIO IVN Markelo Donderdag 12 februari Fotopresentatie 'Zeevogels van de Farne eilanden en Bass Rock' door Han Bouwmeester, uur Herberg de Pol, Diepenheim. Gezamenlijk met IVN Diepenheim IVN Haaksbergen Zondag 4 januari 2015 Winterwandeling Assinksbos. Start: uur vanaf parkeerplaats Veddersweg. 13

14 GROENCURSUS 5 APRIL t/m 18 OKTOBER 2014 Een aankondiging in de plaatselijke huis aan huis krantjes met de mededeling dat de IVN afdeling Hellendoorn/Nijverdal in april een groencursus wil gaan starten, was de aanleiding dat er 13 zeer enthousiasten cursisten zich aanmeldden. De opzet van de cursus is bedoeld om wat meer kennis op te doen van je omgeving en de natuur om je heen. En zo startten we op 5 april met een heel gevarieerd programma en met zeer deskundigen docenten (de meesten uit de eigen stal). De onderwerpen die op het programma stonden waren: sporen, vogels, insecten, geologie, planten, bomen en paddenstoelen We begonnen eerst met een theorieavond en de zaterdag daarop volgend een praktijkles. Met een gezonde dosis leergierigheid Les over bomen en enthousiasme gingen we aan de slag om sporen te ontdekken, die Arend Spijker ons zal laten zien en ruiken! Dat een vos bijvoorbeeld zijn uitwerpselen op een verhoging legt (op zich al een kunst) en een geur afzet wanneer hij indruk wilt maken op de andere bosbewoners. Bij de das is het allemaal wat meer geordend: die maakt netjes meerdere putjes in de buurt van de burcht. De vogeltheorieles werd ons aangeboden in het natuurdiorama op de Holterberg. Een prachtige powerpoint presentatie en daarna een zoektocht door het museum. Onze docenten waren Anton van Beek en Marijke Hegeman. Op de theorieavond over insecten hebben we door microscopen de kleinste geheime wapens van insecten en vlinders kunnen waarnemen. Elke keer werden we weer verrast van die geheimen en vooral het verhaal er achter van zulke kleine diertjes. Bij Hankate (bij de vistrap) zijn we met schepnetjes in de weer geweest. Dat waren bijzondere netjes die op een zeer lumineuze manier in elkaar zijn geknutseld door Anny en Ton (in heel Nijverdal waren er geen zeven meer te koop). Het weer zat mee, dus was er ook tijd voor een kopje meegebrachte koffie. Prachtige waterjuffers en nog vele andere waterbewoners gespot,en o ja die stapstenen in het water,... wat waren die glad! Wil je van het ontstaan van De Sallandse Heuvelrug meer weten, dan kan Willem Zuethoff je als geen ander daar alles over vertellen. En met al die jaartallen begint het je al gauw te duizelen, maar Willem weet je goed bij de les te houden. We hebben o.a. ook meegekregen dat we wat vaker naar de grond moeten kijken, want daar ligt onder je voeten namelijk de geschiedenis van De Sallandse Heuvelrug. Excursie over insecten Bij de presentatie van de planten werd er ook weer eens flink uitgepakt met 14

15 een prachtige powerpoint presentatie, gemaakt door John Rolf. Ondergetekenden hebben de excursie moeten missen, maar van de medecursisten hebben we gehoord dat Anny Alferink er een mooie en leerzame wandeling van heeft gemaakt, iets met een dobbelsteen(?). Ja, en dan de fiets van stal gehaald en met nog weer zo'n bevlogen persoon op pad geweest. Want als je een boom wilt opzetten over bomen, dan is Mannes Konijnenbelt de juiste persoon daarvoor. Bijzonder was de excursie op de begraafplaats bij de Ninaberlaan, daar kun je zomaar onder een Hemelboom of Treurwilg worden begraven, hoe toepasselijk. Maar ook de straten en plantsoenen, wat een diversiteit aan bomen hebben we toch in Nijverdal. Les over insecten Tja, en dan oktober: de paddenstoelenmaand bij uitstek. Tijdens de theorieles hadden we allemaal voor paddenstoelen gezorgd en kregen we een les determineren. Nou dat is nog niet zo eenvoudig, maar wel weer heel leerzaam. In het Doktersbos hadden we een excursie en even nog een leuk weetje over de Tonderzwam die je nu heel veel ziet, in tegenstelling tot de jaren 60, toen waren ze nauwelijks waarneembaar, Helaas geen vliegenzwam, maar wel weer heel veel andere soorten gezien. Met Herman Stevens en Gerard ten Have komen we aan het einde van de groencursus. paddenstoelenexcu rsie 15

16 plantenexcursie Aan het applaus van de cursisten was duidelijk te horen dat het een zeer geslaagde cursus was en voor herhaling (voor nieuwe geïnteresseerden en belanghebbenden) zeker vatbaar. Onze dank gaat uit naar de motor achter deze cursus en die het toch allemaal maar naast z'n werk mogelijk heeft gemaakt (en dat heeft hij vast niet allemaal alleen gedaan, zonder brandstof kan een motor niet draaien) : Ton Kappert en Anny Alferink heel veel dank! Diny Lonink en Marianne Verhoeven Planten determineren 16

17 LANDELIJKE NATUURWERKDAG 2014 Op 1 november jongstleden werd de landelijke natuurwerkdag georganiseerd door Staatsbosbeheer. Van onze coördinator vrijwillig natuurbeheer Henry Maneschijn kregen we onderstaand bericht Zaterdag 1 nov. is het weer de landelijke natuurwerkdag. Dit jaar gaan we werken aan de Holtense kant van de heuvelrug. Wij verzamelen op onze vaste plek aan de Holterweg. We vertrekken uiterlijk om 9.00 uur. Om ca uur moeten we bij Woody's in Holten. Hier beginnen we met koffie. We werken tot ca uur. Staatsbosbeheer zorgt voor de lunch (broodjes en soep) Geef even vooraf door af je mee gaat i.v.m. het aantal auto's. Aldus geschiedde en op 1 november om omstreeks uur werd er door de natuurwerkers verzameld op de afgesproken plek. Zoals altijd gaat dat meestal gepaard met grappen en grollen van de heren totdat iedereen aanwezig is en we met een aantal auto's konden vertrekken richting Woody's in Holten. André Elbertsen was weer met zijn Volvo gekomen en kon, omdat hij een zogenaamde ontheffing had via de zandwegen binnendoor rijden naar Woody's. Dit bleek een ruige ervaring gezien de gesteldheid van het terrein maar het was hem met veel stuurmanskunst weer gelukt om de solide kar op zijn bestemming te krijgen. Bij Woody's werden we ontvangen door de aanwezige boswachter Ine Nijveld met koffie en cake en dit lieten we ons natuurlijk goed smaken wetende wat een ontberingen ons weer te wachten stonden in het veld! De opkomst was redelijk te noemen (ongeveer dertig personen waaronder ook een paar kinderen). Laten we hopen dat we volgend jaar meer vrijwilligers kunnen bewegen om mee te doen. Vervolgens gingen de groepjes naar de heide waar we door Wilco van Burken een uitleg kregen over het omzagen van de berkjes en vliegden netjes waarbij het moto was" beter een paar boompjes goed en vakkundig omgezaagd dan een massa boompjes die niet goed afgezaagd zijn". De voorzieningen op de werkplek waren uitstekend, een dixie om de eventuele behoefte te kunnen doen in plaats van een latrine met zelf gegraven gat. Een schaftkeet om indien het zou regenen de inwendige mens van voedsel te kunnen voorzien en diverse uitklapbare picknicktafels om lekker in buitenlucht te eten en te rusten. Ook het gereedschap was in ruime mate voorhanden en voldeed aan de hoogste kwaliteitseisen. Iedereen ging enthousiast aan de slag dit mede door het prachtige najaarsweer. Tegen de middag was het al knap warm, ik denk zo tegen de twintig graden en werden we onthaald op een heerlijke lunch, soep met broodjes en dat ging er wel in. Als je naar de heide keek zag je al wel dat er al behoorlijk resultaat was geboekt door de vrijwilligers. De passerende wandelaars en toeristen hadden dat ook wel door en menigeen gaf ons complimenten om vooral zo door te gaan. Een enkeling dacht dat we in opdracht van bureau Halt de heide moesten schonen maar dat konden we hen snel uit het hoofd praten. Zo waren er ook sommige fietsers die het spandoek van SBB zagen en dachten dat het een pleisterplaats was voor leden om koffie en thee te drinken dit tot hilariteit van de harde zwoegers. Enfin rond drie uur werd iedereen weer uit het veld opgetrommeld en kregen we nog, na een woord van dank, een bidon mee naar huis. Tevreden en met een natte rug werd de terugtocht aanvaard waarbij de Volvo van André (met ontheffing) tot stilstand werd gemaand op een van de zandpaden door een fourwheeldrive van SBB. Gelukkig bleek alles in orde en konden we de terugtocht hervatten waarbij de grappen die in de auto werden gemaakt niet van de lucht waren. We kunnen terugkijken op een prachtige dag waar we met elkaar lekker hebben kunnen zagen en knippen en de heide weer een stukje hebben opgeschoond. Vooral de saamhorigheid en de gezelligheid maken dat dit soort initiatieven als zeer positief worden ervaren! Wim van Ommeren 17

18 WERKGROEPEN Plantenwerkgroep Met ingang van 1 januari 2015 neemt Marianne Verhoeven het coördinatorschap over van Ria Jelsma. Samen met Johan Alferink hopen zij op een mooie voortzetting van de samenwerking met de leden van de werkgroep. Plantenwerkgroep. Eindejaars plantenjacht. Start zaterdag 27 december om uur bij Marian, Bergleidingweg 17. Van daaruit vertrekken we naar de Veldkamp. In bijna een uur kunnen we om de sportvelden heen lopen en noteren welke planten er nog bloeien. We zijn benieuwd welke planten er in deze ogenschijnlijk onmogelijke periode nog in bloei staan en welke bloeiende plant het meest wordt gezien. De resultaten worden doorgegeven aan FLO RON Nederland. Als het regent gaat het niet door. Bij vorst en/of sneeuw gaan we gewoon een stukje wandelen. Na afloop koffie bij Maria. Programma 2015 van de plantenwerkgroep Zaterdag 10 januari nieuwjaarswandeling bij het Numendal onder leiding van Annie. Vertrek uur vanaf de parkeerplaats bij het Buitencentrum. Zaterdag 21 februari wandeling bij Markelo. Leiding Jetty Dorresteijn. Vertrek uur vanaf parkeerplaats bij het station (Leo ten Brinkestraat). Zaterdag 21 maart lentefietstocht Zunase Heide tuin Oosterhof. Vertrek uur vanaf parkeerplaats Holterweg - hoek Bergleidingweg. Maandag 6 april (tweede paasdag) is er een buitenmarkt van SBB bij het Buitencentrum Woensdagavond 8 april Buitencentrum uur. Determinatie-avond (witte) kruisbloemigen. Zaterdagmorgen 11 april inventariseren Tatums. Vertrek uur vanaf parkeerplaats noordzijde station (Leo ten Brinkestraat). Woensdagavond 27 mei inventariseren Tatums. Vertrek uur vanaf parkeerplaats station (Leo ten Brinkestraat). Men kan ook rechtstreeks naar de Heuversteeg rijden en daar wachten bij het Pannenkoekenhuis. We zijn daar om ongeveer uur. Woensdagavond 10 juni tuin van de heer en mevrouw Heetkamp in Rhaan. Vertrek uur per auto vanaf parkeerplaats station. Woensdagavond 1 juli Tatums. (zie verder bij 27 mei). Woensdagavond 8 juli determineren gele composieten. Woensdagavond 26 augustus Tatums. (zie verder bij 27 mei). September wordt het weekend gehouden (4, 5 en6). Maandagavond 9 november bijeenkomst voor het programma voor 2016 in het Buitencentrum. Aanvang Zaterdag 14 november wandeling De Barkel onder leiding van Gerrit Tij hof. Vertrek uur vanaf de parkeerplaats bij het station. Woensdagavond 16 december kerstbakjes maken onder leiding van Gerard; Buitencentrum, aanvang uur. Ook mensen van buiten de plantenwerkgroep zijn welkom. Neem dan van tevoren even contact op met Johan Alferink ( ). Werkgroep Vrijwillig Natuurbeheer Heideschonen Verzamelen om 9.00 uur kruispunt Holterweg-Bergleidingweg.(nabij Talent Noetsele). Zaterdag 10 jan/ 31 jan/ 14 feb/ 7 maart

19 Vogelwerkgroep Excursies: Zaterdag 17 januari 2015; Domelaar en Overtoom (nabij Markelo). vertrek 10,00 uur vanaf Buitencentrum opgave: Hermien Hulman of Buitencentrum opgave: Hermien Hul Zaterdag 14 februari 2015; Ketelmeer (IJsselmeer). vertrek 8,00 uur vanaf man of Buiten Zaterdag 14 maart 2015; Engbertsdijksvenen (Hoogveengebied bij kloosterhaar). vertrek 8,00 uur vanaf centrum opgave: of Elke zaterdag en zondag vanaf 28 maart tlm 10 mei én ma 6 april 2015 In het Nationaal Park: Kijken naar de baltsende Korhoenders. Leden van de!vn-vogelwerkgroep wijzen u de weg naar de bijzondere show die de zeldzame Korhoenders in deze tijd van het jaar opvoeren Aanvang: vanaf 7.00 uur (vanaf 11 april: 6.00 uur) tot 9.00 u Plaats: Nijverdalsebergweg (Toeristenweg), vanaf P Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281, Nijverdal nog zo'n 3 km lopen of fietsen. NIEUW!! Er is een nieuwe werkgroep opgericht, de werkgroep Trolleys! Deze bestaat uit: John Rolf en Wim van Ommeren namens IVN en Jan Brinkman namens SBB De natuurmarkt bij het Buitencentrum is IN 2015 op tweede paasdag, maandag 6 april. De organisatie is in handen van SBB en het IVN. Jaarvergadering De jaarvergadering vindt plaats op vrijdag 10 april om uur in het Buitencentrum KOPIJ VOOR HET JAARVERSLAG 2014 INLEVEREN VÓÓR 31 JANUARI 2015 Werkgroep paddenstoelen Doel van de werkgroep paddenstoelen: Het leren kennen/genieten van de vele soorten paddenstoelen die in onze omgeving voorkomen. Dit gebeurt door in het veld de paddenstoelen te bekijken/bestuderen. Voor de liefhebbers is het mogelijk zich verder te verdiepen in o.a. microscopische kenmerken. De gevonden soorten worden verwerkt in lijsten die gearchiveerd worden. Duur van de excursies is zonder reistijden plm. 2 uur! Normaal starten we om uuur vanaf nieuw centraal station Nijverdal. Iedereen die eens een keer mee wil, dus ook de IVN-gids, is van harte welkom! Contactadres: coördinator Herman Stevens, De Nachtegaal 11 Vriezenveen tel: of Niemand thuis? Dan weet ook Gerard ten Have tel: e.e.a. 19

20 (Bestu u rs )vergaderingen Het bestuur bestuursvergaderingen zijn in het Buitencentrum op 12 januari 16 februari uur uur De coördinatoren vergaderen op: 19 januari om uur in het buitencentrum. BESTUURSUITBREIDING Jan van Rijn is als vice voorzitter in het bestuur benoemd. Hans Hofman wordt als kandidaat penningmeester voorgedragen om Leo van Es op te volgen na de volgende ledenvergadering. Ledenmutaties en wijzigingen: Nieuwe leden: H.J. Bremmer Noordelijke Hoofddijk RV NIJVERDAL J.H. de Olde-Hummels Nije Allee ZT ALMELO J.Hulsegge De Croese KG NIJVERDAL J.Ruiter A.F.Lanckerstraat EB HELLENDOORN Kin 't Veld Lavendel CP RAALTE K.K.Frey Morgenster LC NIJVERDAL D.Lonink Bendien Smitshof NV NIJVERDAL M.Rouweler S.Schellekens Jacob van Houtenstraat NH NIJVERDAL Helmichstraat AG LUTIENBERG Landelijke leden: S.Abbink, Fonteinkruid LW Nijverdal M. van Heugten, De Joncheerelaan HD Nijverdal ALLEN VAN HARTE WELKOM Opgezegd: Mevr. L.C.W. Stuurman, Hoofdweg AI Westerhaar H.A. Blankenvoorde, Konijnenbergstraat 30 Nijverdal Overleden: De heer W. Frederiks, Prins Hendrikstraat 18 Nijverdal Jaarvergadering Zaterdag 8 november j.i. hoorden we dat Willem Frederiks. sinds 2010 lid van de IVN fotoclub, na een kortstondige ziekte is overleden. Wij verliezen in hem een man met veel humor en een fotograaf met een eigen gezicht op de te fotograferende onderwerpen. Een mooi voorbeeld daarvan waren de kalenders met fraaie foto's die hij de laatste jaren heeft uitgebracht. Wij willen zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen veel sterkte wensen in deze moeilijke tijd. De jaarvergadering vindt plaats op vrijdag 1 O april om uur in het Buitencentrum KOPIJ VOOR HET JAARVERSLAG 2014 INLEVEREN VÓÓR 31 JANUARI

Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim

Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim Om 18.15 uur trof ik mijn enthousiaste excursiedeelnemers uit het Nood Hollandse Uitgeest. We reden allereerst naar de Grote praambult

Nadere informatie

Vogelexcursie Maasplassen

Vogelexcursie Maasplassen Vogelexcursie Maasplassen WML plas Roermo nd Brandt VWG De Peel, 2015-01-31 Deelnemers Rob Boesten, Jan van Deursen, Jaap Halma, Peter Hikspoors, Mario Joosten, Cor Speek, Karel Verhees en Nel en Jo van

Nadere informatie

Jaarverslag steenuilen 2013. uitgebreide versie

Jaarverslag steenuilen 2013. uitgebreide versie Jaarverslag steenuilen 2013 uitgebreide versie Jaarverslag steenuilen 2013 uitgebreid Broedseizoen 2013 zit er weer op. Tijd om de balans op te maken en dit met jullie te delen. We hebben qua aantallen

Nadere informatie

BMP rapport. Gat van Pinte 2014. Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014

BMP rapport. Gat van Pinte 2014. Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014 BMP rapport Gat van Pinte 2014 Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014 1 van 10 BMP Gat van Pinte 2014 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Gebiedsbeschrijving Gat van Pinte... 3 3. De telronden...

Nadere informatie

Excursie samen met Flevo Bird Watching uitgevoerd door: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek. Flevo Birdwatching, Rien Jans

Excursie samen met Flevo Bird Watching uitgevoerd door: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek. Flevo Birdwatching, Rien Jans Datum van de excursie: 4 mei 2016 Team: Flevo Birdwatching, Rien Jans Bezochte gebied: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek Vroege ochtend: Het Langeveen op landgoed Den Treek. En late ochtend/middag:

Nadere informatie

Brandganzen in de Workumerwaard

Brandganzen in de Workumerwaard Brandganzen in de Workumerwaard foto Sieds Waarnemingen: GEBIED: Zuidwest Friesland DATUM: 22-11-2014 TIJD: WEER: hele dag Eerst bewolkt met wat regen, later lichter met zon; eerst vrij strakke ZO-wind,

Nadere informatie

Van 11 tot 18 mei waren mijn vrouw en ik op Kreta. Zij was hier 27 jaar geleden als eens geweest, maar voor mij was het de eerste keer.!

Van 11 tot 18 mei waren mijn vrouw en ik op Kreta. Zij was hier 27 jaar geleden als eens geweest, maar voor mij was het de eerste keer.! Reisverslag Kreta 2012 Van 11 tot 18 mei waren mijn vrouw en ik op Kreta. Zij was hier 27 jaar geleden als eens geweest, maar voor mij was het de eerste keer. We hadden een hotel geboekt in Ano Vouves,

Nadere informatie

Routekaart 2011. Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei 2011. Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer

Routekaart 2011. Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei 2011. Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei 2011 Routekaart 2011 Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer Welkom op het Frysk Fûgelpaad 2011 Deze vogelspotwandeling wordt gehouden in Nationaal

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers Nieuws brief Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de De Biesboschonderzoekers De laatste paar maanden hebben we weer interessante activiteiten ondernomen. Hiervan eerst weer wat korte verslagen.

Nadere informatie

Vaarexcursie Wormer- en Jisperveld, zondag 29 mei 2016

Vaarexcursie Wormer- en Jisperveld, zondag 29 mei 2016 Vaarexcursie Wormer- en Jisperveld, zondag 29 mei 2016 Arthur en Victor Schillemans samen met hun moeder Claudia Ter afsluiting van het seizoen werd dit jaar (ons eerste jaar bij de Vogelwerkgroep) deze

Nadere informatie

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016 dinsdag 1 maart en donderdag 3 maart: Aan de slag op de kinderboerderij 14.30-16.00 uur Kom kijken welke dieren er allemaal op de kinderboerderij leven! Je ontdekt hoe de dieren heten, wat ze eten, welk

Nadere informatie

Nationale vogeltelling voor golfbanen in samenwerking met de NGF en Golf- & Countryclub Liemeer

Nationale vogeltelling voor golfbanen in samenwerking met de NGF en Golf- & Countryclub Liemeer Verslag Nationale vogeltelling Nationale vogeltelling voor golfbanen in samenwerking met de NGF en Golf- & Countryclub Liemeer GOLF- & COUNTRYCLUB LIEMEER 26 april 2015 Opgesteld door: Cees van de Noort

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: * Verslag broedseizoen 2014 * Broedresultaten steenuil 2014 * Terugmeldingen geringde vogels * Oorkonde vijf jaar broeden

Nadere informatie

OCV trucks. Een lange natte en winderige winter is net voorbij en iedereen is dan ook weer blij.

OCV trucks. Een lange natte en winderige winter is net voorbij en iedereen is dan ook weer blij. OCV trucks Oldtimer Contactgroep Veluwe Stroe, april 2016 Verslag van de lenterit 2016. Een lange natte en winderige winter is net voorbij en iedereen is dan ook weer blij. Wat duurt dan zo n winterperiode

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF OVER HET JAAR 2012

NIEUWSBRIEF OVER HET JAAR 2012 Plaats hie r uw beric ht. He t be richt hee ft h et m eeste eff ect als u h et nie t lan ger ma akt d an tw ee o f dri e zinn en. NIEUWSBRIEF 1 2012 Was wederom een succesvol Kerkuilen jaar In dit jaar

Nadere informatie

Afgelopen maanden januari en februari 2009:

Afgelopen maanden januari en februari 2009: IVN Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie Afdeling Nijkerk Natuurwerkgroep Bunschoten Coördinator: Wim Smeets, Bachlaan 111, 3752 HG Bunschoten Tel.: 033-2983147, E-mail: smeets.foto@casema.nl Rabobank

Nadere informatie

Lang leve de buitenkids!

Lang leve de buitenkids! Contact Bezoekerscentrum Oisterwijk Natuurmonumenten van Tienhovenlaan 5 5062 SK Oisterwijk Tel. 013-5231800 @ i bc.oisterwijk@natuurmonumenten.nl www.natuurmonumenten.nl facebook.com/natuurmonumenten

Nadere informatie

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Voor U ligt de laatste nieuwsbrief van het 8 ste jaargang. Waarin U kunt zien wat er in de maanden oktober, november en december gebeurd

Nadere informatie

Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen

Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen Alle bij de NGF aangesloten clubs worden jaarlijks uitgenodigd deel te nemen aan een vogelteldag. De bedoeling is op dezelfde dag eind april

Nadere informatie

Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp

Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp In dit nummer Geboren * Website www.leenderstrijp.com Overleden * School en winkel Leenderstrijp Nieuwe bewoners * Agenda Welzijn&Zorg * Carnaval 2015 De STRIEPER Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp

Nadere informatie

LUOSTO WINTERSAFARI S 2015-2016 Kom zoals je bent, wij zorgen voor de rest!

LUOSTO WINTERSAFARI S 2015-2016 Kom zoals je bent, wij zorgen voor de rest! LUOSTO WINTERSAFARI S 2015-2016 Kom zoals je bent, wij zorgen voor de rest! 1. SNEEUWSCOOTERSAFARI NAAR DE WILDERNIS (16:30-18:30) di, wo, vr en zo De beste manier om de natuur te verkennen. Tijdens deze

Nadere informatie

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Tel: 013 / 67.38.44 GERHAGEN E-mail: bosmuseum@skynet.be Website: wet.gerhagen.be Samengesteld door Willy Vanwesemael Kerkuil WERKBLADEN OPLOSSINGEN Lager

Nadere informatie

Afgelopen maanden maart en april 2012:

Afgelopen maanden maart en april 2012: IVN Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie Afdeling Nijkerk Natuurwerkgroep Bunschoten Winnaar Natuur- en Milieuprijs 2009 provincie Utrecht oördinator: Wim Smeets, Bachlaan 111, 3752 HG Bunschoten

Nadere informatie

BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2011

BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2011 BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2011 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Luchtfoto van het gebied... 3 Algemene Informatie.... 4 Gebiedsbeschrijving... 5 Gebiedsindeling... 6 Info over de telronden... 7 Territoria

Nadere informatie

Broedvogel Monitoring Project. Bakelse Plassen inclusief golfbaan Stippelberg. voorjaar 2012

Broedvogel Monitoring Project. Bakelse Plassen inclusief golfbaan Stippelberg. voorjaar 2012 Broedvogel Monitoring Project Alle soorten (BMP A) Bakelse Plassen inclusief golfbaan Stippelberg voorjaar 2012 Vogelwerkgroep t Vuggelke, IVN Bakel-Milheeze-Rips Dit rapport is opgesteld op verzoek van

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 5-2008 (begin november 2008)

NIEUWSBRIEF 5-2008 (begin november 2008) IVN Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie Afdeling Nijkerk Natuurwerkgroep Bunschoten Coördinator: Wim Smeets, Bachlaan 111, 3752 HG Bunschoten Tel.: 033-2983147, E-mail: smeets.foto@casema.nl Rabobank

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 juni 2013

Nieuwsbrief 3 juni 2013 Nieuwsbrief 3 juni 2013 www.np-weerribbenwieden.nl/jeugdnatuurclub-de-wieden Oranjetipjes zien de Paashaas Marian, begeleidster, 20 maart 2013 Verslag oranjetipjes van 20 maart 2013 Deze middag waren wij

Nadere informatie

Lezingen Han Bouwmeester Natuurfotografie

Lezingen Han Bouwmeester Natuurfotografie Lezingen Han Bouwmeester Natuurfotografie Het delen van mijn belevenissen met belangstellenden is een van mijn grootste uitdagingen binnen de natuurfotografie. In mijn filmtijd maakte ik al een aantal

Nadere informatie

Het restaurant in Otterlo.

Het restaurant in Otterlo. Het verslag van mijn spontane actie/uitdaging handbikend van Enschede naar Scherpenzeel en terug. Een totale afstand van 259,92 km en heb hier zowel de zaterdag als de zondag 12 uur over gedaan (inclusief

Nadere informatie

Afdeling Harderwijk-Hierden

Afdeling Harderwijk-Hierden Afdeling Harderwijk-Hierden Nieuwsbrief Januari 2014 Van de bestuurstafel Na de hernieuwde start op de ledenvergadering van september 2013 zet het bestuur zich met enthousiasme in om de afdeling Harderwijk-Hierden

Nadere informatie

Met o.a. Goed nieuws over de tentoonstellingslocatie! Uitnodiging jongvogelavond woensdag 9 september 2015 Terugblik presentatie René de Waal

Met o.a. Goed nieuws over de tentoonstellingslocatie! Uitnodiging jongvogelavond woensdag 9 september 2015 Terugblik presentatie René de Waal Met o.a. Goed nieuws over de tentoonstellingslocatie! Uitnodiging jongvogelavond woensdag 9 september 2015 Terugblik presentatie René de Waal Herinnering contributie Augustus 2015 Bestuur van vogelvereniging

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Schwäbische Alb. 24 oktober t/m 1 november 2009

Schwäbische Alb. 24 oktober t/m 1 november 2009 Schwäbische Alb 24 oktober t/m 1 november 2009 Zaterdag 24 oktober Heel - Tuttlingen 560 km Na het ontbijt vertrekken we richting de Schwäbische Alb, een gebied waar we nog nooit zijn geweest. Het is rustig

Nadere informatie

In het hieronder staande overzicht worden de resultaten weergegeven, van 2013 en 2014. Jongen uitgevlogen totaal

In het hieronder staande overzicht worden de resultaten weergegeven, van 2013 en 2014. Jongen uitgevlogen totaal NESTKASTENVERSLAG 2014 NATUUR- EN VOGELWERKGROEP DE GRUTTO Inleiding: Ook dit broedseizoen werden op verschillende locaties weer talrijke en op hun inhoud gecontroleerd. Door een combinatie van factoren

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3. Openingsactiviteit J.N.C. De Wieden: Proeverij. Van de organisatie. JNC seizoen 2015/2016

Nieuwsbrief 3. Openingsactiviteit J.N.C. De Wieden: Proeverij. Van de organisatie. JNC seizoen 2015/2016 Nieuwsbrief 3 december 2015 JNC-web JNC-facebook JNC seizoen 2015/2016 Van de organisatie Aan het begin van het nieuwe JNC seizoen, zijn er weer heel wat nieuwe leden ingestroomd. Zowel de nieuwe leden

Nadere informatie

Nieuwsbrief. VAN DE AFDELING ZWOLLE nr 10 oktober 2014

Nieuwsbrief. VAN DE AFDELING ZWOLLE nr 10 oktober 2014 Nieuwsbrief VAN DE AFDELING ZWOLLE nr 10 oktober 2014 Samenwerken De PCOB, afdeling Zwolle, heeft al heel lang een samenwerkingsverband met de KBO, afdeling Zwolle. Ieder jaar weer verzorgen de reiscommissies

Nadere informatie

Jaargang 7 Nummer 8 27 april 2009

Jaargang 7 Nummer 8 27 april 2009 Jaargang 7 Nummer 8 27 april 2009 Deze nieuwsbrief gaat over: Meld je aan voor de ALV en de wandeling in Ootmarsum Lessen van de dodo Activiteit zondag 3 mei a.s. Wandelen met Boudewijn Büch in de omgeving

Nadere informatie

Nieuwsbrief 8 van RAVON Afdeling Utrecht juli 2012

Nieuwsbrief 8 van RAVON Afdeling Utrecht juli 2012 Nieuwsbrief 8 van RAVON Afdeling Utrecht juli 2012 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild Couwenhoven 7221 3703 HW Zeist wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig een

Nadere informatie

september / oktober 2014

september / oktober 2014 september / oktober 2014 Foto s van de maand Hein Valk Michel Lucas De voorzetter Geen Stijl Al jaren probeer ik voornamelijk plezier te hebben in fotografie, zonder me om een eigen stijl te bekommeren.

Nadere informatie

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam.

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam. Opdracht 1. Gebruik je ogen goed. In het bos kun je van alles ontdekken! Komen er onder de bomen verschillende soorten insecten en of bodemdiertjes voor? Het beste bos 1. Materiaal tas 1: zoekraam, 1 schepje,

Nadere informatie

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos NME-leerroute Vogels in het Wandelbos 7 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Rinze de Wereldreiziger Rinze weet onwaarschijnlijk veel over vogels. Rinze is ook dol op het Wandelbos

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 2 e jaargang Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: Broedresultaten Steenuil 2012 Foto: André Eijkenaar Contact en informatie: Gebiedscoördinator: Anita van Dooren jmvandooren@home.nl

Nadere informatie

Adressen. Internet: www.dokmanfietsen.nl. Telefoon: 0345-513507 (Culemborg) 0347-769032 (Vianen) Rijnlaan 19, 4105GS Culemborg.

Adressen. Internet: www.dokmanfietsen.nl. Telefoon: 0345-513507 (Culemborg) 0347-769032 (Vianen) Rijnlaan 19, 4105GS Culemborg. Februari 2016 Adressen Rijnlaan 19, 4105GS Culemborg Internetadres: Redactieadres: Email adres: www.wtcculemborg.nl Rijnlaan 19, 4105GS Culemborg wtc@wtcculemborg.nl Voorzitter R.P. Groebbé Poppelenburgstraat

Nadere informatie

Programmaboekje EHBO-seizoen 2015-2016. EHBO Rossum en EHBO Saasveld

Programmaboekje EHBO-seizoen 2015-2016. EHBO Rossum en EHBO Saasveld Programmaboekje EHBO-seizoen 2015-2016 EHBO Rossum en EHBO Saasveld In dit boekje: Bestuurssamenstelling EHBO Rossum Bestuurssamenstelling EHBO Saasveld Informatie over Jeugd EHBO Planning EHBO Rossum

Nadere informatie

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit.

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Wat is dat dan precies, een ecoduct? Zo vroeg een jonge

Nadere informatie

17 juni 2016 Nummer 18

17 juni 2016 Nummer 18 17 juni 2016 Nummer 18 Inhoud: Gezinsviering Centrum Jeugd en Gezin Breaklights Appelboom BSO zomerprogramma Daar gaan ze verkeersouders Wellnessdag Elzenhoek Calamiteitendag Vervanging Schoolkamp Vervangingen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 3 e jaargang Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: Broedresultaten Steenuil 2013 Assistent-ringers Braakballen! LOVO Opvallende zaken Veilige drinkbak voor de steenuil in het

Nadere informatie

Mooie route door Friesland en veel gezien, maar weinig andere A112 onderweg

Mooie route door Friesland en veel gezien, maar weinig andere A112 onderweg De Elfstedentocht Nou daar gaan we dan, onze eerste automeeting met de A112. We hadden er veel zin in en natuurlijk veel te vroeg wakker. Dus door de polder scheuren in de vroegte met de net gepoetste

Nadere informatie

STAPSTEENNIEUWS. Schooljr. 2014/2015 4 juni t/m 17 juni, nr. 16

STAPSTEENNIEUWS. Schooljr. 2014/2015 4 juni t/m 17 juni, nr. 16 Locatie De Muzenberg BS De Stapsteen Kijkakkers 1A2 6026 ER Maarheeze 0495-599264 STAPSTEENNIEUWS infodestapsteen@skozok.nl www.bsdestapsteen.nl Schooljr. 2014/2015 4 juni t/m 17 juni, nr. 16 Het volgende

Nadere informatie

Het kweken met de Zosterops palpebrosus

Het kweken met de Zosterops palpebrosus Het kweken met de Zosterops palpebrosus De naam Zosterops palpebrosus heb ik zelf niet verzonnen het is de latijnse naam voor Indische brilvogel of Gangesbrilvogel, waarbij Zosterops staat voor brilvogel.

Nadere informatie

Fotojaarverslag 2011 Communicatie en Educatie Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug

Fotojaarverslag 2011 Communicatie en Educatie Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug Fotojaarverslag 2011 Communicatie en Educatie Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug Wij vertellen het verhaal van de Nederlandse Natuur Communicatie en Educatie Nico Driessen, Rianne Evers. IVN Nederland

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Op dinsdag heb ik maar weinig foto s gemaakt. Ik, of beter gezegd mijn camera, werd tijdelijk ingehuurd

Nadere informatie

Nieuwsbrief aan de vrienden van OK maart 2015 nr. 76. Agenda

Nieuwsbrief aan de vrienden van OK maart 2015 nr. 76. Agenda Nieuwsbrief aan de vrienden van OK maart 2015 nr. 76 Agenda Zaterdag 21 maart 2015: Bingo Zondag 3 mei 2015: Bikersday Dinsdag 5 mei 2015: Nationale bevrijdingsdag. Meer nieuws hierover volgt nog. Maandag

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2, februari 2015 3 e jaargang

Nieuwsbrief 2, februari 2015 3 e jaargang Nieuwsbrief 2, februari 2015 3 e jaargang Inhoud 28 februari grote bijeenkomst: Liever een goede buur Vrijwillige bijdrage 2015 Kascommissie Maandelijkse inloop 7 maart Nieuws activiteitengroep Divers

Nadere informatie

Dinsdag 24 maart is de jaarvergadering van PB Rheeze & Diffelen. En deze vind plaats bij camping de Zandstuve om 20:00 uur

Dinsdag 24 maart is de jaarvergadering van PB Rheeze & Diffelen. En deze vind plaats bij camping de Zandstuve om 20:00 uur Dinsdag 24 maart is de jaarvergadering van PB Rheeze & Diffelen. En deze vind plaats bij camping de Zandstuve om 20:00 uur Staat uw tuintrekker nog in de schuur? Zoals iedereen weet zijn er vorig jaar

Nadere informatie

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os)

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os) Keutelgedichten Het konijntje Er was eens een konijntje en hij was echt niet dom hij keek wanneer hij drukken moest steeds even achterom Dan telde hij de keuteltjes die vielen in het gras zo wist hij elke

Nadere informatie

Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag

Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag Op 6 oktober jongstleden, was het de 17 e keer dat Vogelwacht-Limburg deelnam aan de ondertussen traditionele, jaarlijkse vogeltrekteldag, de laatste jaren ook

Nadere informatie

ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD. Najaar 2012 (september & oktober) Voor groepen kinderen va 4-12 jaar

ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD. Najaar 2012 (september & oktober) Voor groepen kinderen va 4-12 jaar ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD Voor groepen kinderen va 4-12 jaar Najaar 2012 (september & oktober) INTRODUCTIE: WAT IS TUININDESTAD? Tuinindestad richt zich op de liefhebbers in de stad. Mensen die

Nadere informatie

Groen-moet-je-doenDag 2014 (bestuur) Tuinenpark Ons Buiten. Groen-moet-je-doenDag 2014

Groen-moet-je-doenDag 2014 (bestuur) Tuinenpark Ons Buiten. Groen-moet-je-doenDag 2014 Mei2014 Groen-moet-je-doenDag 2014 (bestuur) Groen-moet-je-doenDag komt er weer aan! Op zondag 15 juni wel te verstaan. Het thema dit jaar is Groen en Gezondheid. Op 40 locaties in Utrecht gaan tuinen,

Nadere informatie

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL SCHIEHAVEN 11 TEL. 010 476 02 12 3024 EC ROTTERDAM www.c5jazz.nl INTRO NIEUWSBRIEF U ontvangt hier de eerste nieuwsbrief van C5 Jazz. Wij gaan ook moderniseren.

Nadere informatie

HARDERWIJK EN OMSTREKEN. (opgericht in 1887) Secretariaat: Mw. H. Koekoek J.P. Heyelaan 56, 3842 CL Harderwijk Telefoon: 0341-415257

HARDERWIJK EN OMSTREKEN. (opgericht in 1887) Secretariaat: Mw. H. Koekoek J.P. Heyelaan 56, 3842 CL Harderwijk Telefoon: 0341-415257 HARDERWIJK EN OMSTREKEN (opgericht in 1887) Secretariaat: Mw. H. Koekoek J.P. Heyelaan 56, 3842 CL Harderwijk Telefoon: 0341-415257 Groei & Bloei De Tuinliefhebbers September 2013 Misschien komt er na

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 4 t/m 8. Inhoud:

Nadere informatie

Ik ben Linda (18 jaar), ik zit nu in het derde leerjaar van de MBO opleiding dierverzorging. Afgelopen winter heb

Ik ben Linda (18 jaar), ik zit nu in het derde leerjaar van de MBO opleiding dierverzorging. Afgelopen winter heb 15-12-2010-24-02-2011 Ik ben Linda (18 jaar), ik zit nu in het derde leerjaar van de MBO opleiding dierverzorging. Afgelopen winter heb ik de tijd van mijn leven gehad! Ik heb de kans gekregen om in Finland

Nadere informatie

Verslag weekend 29/2 tot 2/3/2008

Verslag weekend 29/2 tot 2/3/2008 A;Sabbe Harelbeke 7/3/08 Vrijdag 29/2/2008 Verslag weekend 29/2 tot 2/3/2008 Van vrijdag 29 februari tot 2maart 2008 had het openingsweekend van de Zwervers Kortrijk plaats in Zottegem. Het RV was de parking

Nadere informatie

In deze Nieuwsflits: Terugblik Paasviering. Koningsspelen

In deze Nieuwsflits: Terugblik Paasviering. Koningsspelen schooljaar 2014-2015 aflevering 15 In deze Nieuwsflits: Terugblik Paasviering Koningsspelen Meivakantie Luizencontrole Vrije dagen mei Bieb gesloten Oudergesprekken mei Bericht van de OR Femke stelt zich

Nadere informatie

Steenuilenwerkgroep Noord-Holland

Steenuilenwerkgroep Noord-Holland Steenuilenwerkgroep Noord-Holland Bescherm de steenuil met behulp van de steenuilenwerkgroep Noord-Holland De steenuil is een kleine bruine uil met een wit vlekkenpatroon. Zoals op de foto te zien is,

Nadere informatie

Lespakket Bovenbouw Lesmodule B3 De putter en andere rare vogels

Lespakket Bovenbouw Lesmodule B3 De putter en andere rare vogels Lespakket Bovenbouw Lesmodule B3 De putter en andere rare vogels Natuurproject SAMEN OP PAD Activiteit ALGEMEEN Versie 1 De putter en andere rare vogels Doelstelling lesmodule Voorbereiding: Kinderen verdiepen

Nadere informatie

Bad Marienberg. 21 t/m 25 april 2011

Bad Marienberg. 21 t/m 25 april 2011 Bad Marienberg 21 t/m 25 april 2011 Donderdag 21 april Heel - Bad Marienberg 195 km Aankomend weekend is het Pasen en dat betekent dat Wim 4 dagen vrij is. We hebben besloten om richting het Westerwald

Nadere informatie

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen.

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen. De week op de morgenster, Maurits cleijne. Ik begon de week met een heel goed gevoel over deze tocht naar engeland, had er zeer veel zin in, en ging er voor. Toen ik de eerste dag op de morgenster kwam

Nadere informatie

WINGERDINGEN maart 2016

WINGERDINGEN maart 2016 WINGERDINGEN maart 2016 Inhoud Voorwoord Agenda Schoonmaakavond Bericht van de Medezeggenschapsraad Van de Schoolraad Damkampioenschappen Even voorstellen: Desley van Schijndel Oud papier Bijlagen: - Flyer

Nadere informatie

Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland. Verslag van monitoring van aantallen en broedsucces in 2013

Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland. Verslag van monitoring van aantallen en broedsucces in 2013 Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland Verslag van monitoring van aantallen en broedsucces in 2013 Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland Verslag

Nadere informatie

Thema Zintuigen. BSO in 2 nature Bushraft activiteit. www.in2nature.eu info@in2nature.eu. stichting in2nature. www.in2nature.eu info@in2nature.

Thema Zintuigen. BSO in 2 nature Bushraft activiteit. www.in2nature.eu info@in2nature.eu. stichting in2nature. www.in2nature.eu info@in2nature. BSO in 2 nature Bushraft activiteit www..eu info@.eu Thema Zintuigen www..eu info@.eu Johan en Sandra Van der Wielen Verbindingsweg 22 3921DM Elst (ut) 0318-471974 Triodos: 390288675 KvK: 30264584 Inleiding

Nadere informatie

Winter 2013. Zuid-Frankrijk. 5 t/m 16 februari

Winter 2013. Zuid-Frankrijk. 5 t/m 16 februari Winter 2013 Zuid-Frankrijk 5 t/m 16 februari Dinsdag 5 februari 2013 563 km Om negen uur vertrokken. Eerst naar Geldern omdat onze camperdealer een verkeerd aangesloten kabel van de koelkast nog goed moest

Nadere informatie

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm In 2011 gingen mijn man en ik 10 dagen op vakantie naar Cyprus. Toen we geland waren, stond er een taxi klaar, om ons naar ons vakantieverblijf, te brengen.

Nadere informatie

Kunt u deze mail niet goed lezen? Bekijk dan de webversie. Wilt u geen e-mails meer ontvangen? Klik hier om u direct uit te schrijven.

Kunt u deze mail niet goed lezen? Bekijk dan de webversie. Wilt u geen e-mails meer ontvangen? Klik hier om u direct uit te schrijven. Kunt u deze mail niet goed lezen? Bekijk dan de webversie. Wilt u geen e-mails meer ontvangen? Klik hier om u direct uit te schrijven. Beste BarEnd(st)ers, De wintertijd is ingegaan maar dit is geen reden

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 editie gierzwaluw 1 Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

Bijeenkomst Weidevogeleducatie

Bijeenkomst Weidevogeleducatie Bijeenkomst Weidevogeleducatie In samenwerking met: Conclusie en evaluatie: reacties van de aanwezigen Prima structuur en open houding naar deelnemers. Sommige freaks vallen best mee! Ontspannen avond.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk

Nieuwsbrief Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk 5e jaargang, 2015 editie gierzwaluw 1 Nieuwsbrief Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2015/2016 Inhoud Algemeen Extra aandachtspunten Natuuractiviteiten 2015/2016 Slecht weer beslissing Dagdelen natuuractiviteiten

Nadere informatie

NVWK geeft de erven vleugels. Module 3 vogels tellen

NVWK geeft de erven vleugels. Module 3 vogels tellen NVWK geeft de erven vleugels Module 3 vogels tellen 1 Indeling van de avond Even voorstellen Erfvogels tellen met tuintelling.nl pauze Je erf toevoegen Geluidenquiz 2 Even voorstellen. Werkzaam bij Sovon

Nadere informatie

BUURTVERENIGING "NIEUWE MEER" 20 JAAR!

BUURTVERENIGING NIEUWE MEER 20 JAAR! BUURTVERENIGING "NIEUWE MEER" 20 JAAR! Redactie: Arien van Steenderen Anneke Eikelenboom Anouchka Bonnema Jan Snoep Eindredactie: Koos Bonnema Tekstverwerking: Sylvia Frenks-Fritscheck Omslag: Arien van

Nadere informatie

Nieuwsbrief MTC december 2014

Nieuwsbrief MTC december 2014 Nieuwsbrief MTC december 2014 Afscheid van een tennisvriend Op 8 december 2014 is helaas veel te vroeg, ons sympathieke en altijd vrolijke tennislid Fred Koster overleden. Wij bewaren mooie herinneringen

Nadere informatie

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur Geluiden Wees 1 minuut helemaal stil. Luister naar de geluiden om je heen. Hoeveel geluiden heb je gehoord? Welke geluiden heb je herkend? Je eigen geur maken Verzamel verschillende soorten blaadjes, mos,

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3. 10 maart 2016. Geachte ouders, Projectweken. Een oude traditie lijkt in ere hersteld:

Nieuwsbrief 3. 10 maart 2016. Geachte ouders, Projectweken. Een oude traditie lijkt in ere hersteld: Dr. G.A. Wumkesskoalle Sluisdijk 25 8501 BZ Joure Postbus 68 8500 AB Joure tel/: 0513 414244 e-mail: wumkesskoalle@cbo-meilan.nl Nieuwsbrief 3. 10 maart 2016 Geachte ouders, Een oude traditie lijkt in

Nadere informatie

Sponsorplan 2015. Rondje Bergen: Het gezelligste hardloopevenement van het seizoen!

Sponsorplan 2015. Rondje Bergen: Het gezelligste hardloopevenement van het seizoen! Rondje Bergen: Het gezelligste hardloopevenement van het seizoen! Inleiding De Stichting Rondje Bergen is 35 jaar geleden opgericht om een hardloopevenement in het mooie Bergen te organiseren. De prachtige

Nadere informatie

Indien onbestelbaar retourneren De Waalmalefijtstraat 85 2225 LW Katwijk aan Zee. Opgericht 10 augustus 1949. 27 e jaargang.

Indien onbestelbaar retourneren De Waalmalefijtstraat 85 2225 LW Katwijk aan Zee. Opgericht 10 augustus 1949. 27 e jaargang. Indien onbestelbaar retourneren De Waalmalefijtstraat 85 2225 LW Katwijk aan Zee Opgericht 10 augustus 1949 september 2013 27 e jaargang Verenigingsinfo ERELEDEN P.C. Hagenaars en J.A. Plokker BESTUUR

Nadere informatie

Methodiek 2 20-3-2012. Overzicht les. Soorten excursies. Doelgroepen. Cursus Natuurgids. Soort excursie. Doelgroep. Werkvormen

Methodiek 2 20-3-2012. Overzicht les. Soorten excursies. Doelgroepen. Cursus Natuurgids. Soort excursie. Doelgroep. Werkvormen Overzicht les Methodiek 2 Cursus Natuurgids Soorten excursies Doelgroepen Werkvormen Leren inspelen op je publiek Methodiek 2 Cursus Natuurgids 2 Soorten excursies Doelgroepen Soort excursie Kalenderexcursie

Nadere informatie

Financieel Verslag 2014

Financieel Verslag 2014 Financieel Verslag 2014 IVN HELLENDOORN-NIJVERDAL INHOUD ALGEMEEN TOELICHTIING LASTEN EN BATEN 2014 TOELICHTING BALANS PER 31-12-2014 VASTSTELLING BIJLAGEN: - OVERZICHT LASTEN EN BATEN 2014 - BALANS PER

Nadere informatie

T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG. Nummer 9 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken op de website www.zevensprong.nl pag.

T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG. Nummer 9 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken op de website www.zevensprong.nl pag. T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG Nummer 9 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken op de website www.zevensprong.nl pag. 1 t/m 7 Directiepraatje: Beste ouders, verzorgers, Studiemiddag: Vorige

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Natuurmonumenten Nieuwkoopse Plassen... 3. Schoolreisjes en excursies. Programma voor groep 1+2...5. Programma voor groep 3+4...

Inhoudsopgave. Natuurmonumenten Nieuwkoopse Plassen... 3. Schoolreisjes en excursies. Programma voor groep 1+2...5. Programma voor groep 3+4... Inhoudsopgave Natuurmonumenten Nieuwkoopse Plassen..... 3 Schoolreisjes en excursies..... 4 Programma voor groep 1+2......5 Programma voor groep 3+4......6 Programma voor groep 5+6..7 Programma voor groep

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie