Scheldelaan Zomernummer juli - augustus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Scheldelaan Zomernummer juli - augustus"

Transcriptie

1 Scheldelaan Zomernummer juli - augustus Met in dit nummer o.a. : - Recessie lijkt over haar hoogtepunt heen - Lillo: Plannen met een hoofdletter - Fluitend met de fiets naar het werk - Nieuw Havenhuis

2

3 Voorwoord Scheldelaan Zomernummer juli - augustus Met in dit nummer o.a. : - Recessie lijkt over haar hoogtepunt heen - Lillo: Plannen met een hoofdletter - Fluitend met de fiets naar het werk - Nieuw Havenhuis COLOFON Verschijnt tweemaandelijks Redactiesecretariaat en advertentievoorwaarden: Verantwoordelijke uitgever: Roger Van de Peer p/a Pijpleiding.com Kalmthoutsesteenweg 50 bus Kapellen Hoofdredacteur: Dirk Henderieckx Vormgeving: Cover: Bob De Bruycker Werkten mee aan dit nummer: Marc Balduyck, Staf De Lie, Annemie Morbee, Annemie Henderieckx, Lisbeth Jaspers, Roger Van de Peer, Petra Dedecker, David Lanipekun, Frank Stolk Copyright: De overname van gehele of gedeeltelijke artikels is enkel toegestaan na schriftelijke toestemming van de uitgever. U hebt de zomeruitgave in handen van Scheldelaan. De eerste uitgave van dit professioneel magazine van de Scheldelaan en de omliggende regio heeft al voor heel veel contacten gezorgd. Toch is het hard werken om een blad verdeeld te krijgen en mensen over de streep te trekken om te adverteren. De zomermaanden worden bovendien nog zeer stiefmoederlijk behandeld hoewel deze maanden eigenlijk precies de meest uitgeruste en ontstreste lezers trekt. Maar alles heeft zijn tijd nodig en we willen dit groeiproces doormaken omdat we ervan overtuigd zijn dat dit blad een publiek aanspreekt dat ook de regio profileert in het economisch gebeuren. Interactie is ons stokpaardje. Scheldelaan wil corresponderen met zijn lezers, luisteren naar hun ideeën, suggesties. Laat de zomermaanden een inspiratie zijn om even iets te schrijven, een foto te nemen, een kattebelletje door te sturen. Deze editie heeft iets minder bladzijden maar bevat toch weer een aantal actuele artikels. Enkele topjournalisten schreven een bijdrage en hun artikels geven aan waar we naartoe kunnen evolueren. Misschien krijgt u bij het lezen wel zin om eens in de Scheldelaan en omgeving te gaan fietsen of wandelen. Of probeert u ons recept met schol wel uit? Verder willen wij u natuurlijk een heel leuke vakantie en heerlijke zomermaanden toewensen! Veel leesgenot, Dirk 3

4

5 Inhoud Voorwoord 3 Inhoud 5 Blog 6 Recessie lijkt over haar hoogtepunt heen Economie 7 Recessie lijkt over haar hoogtepunt heen Lillo 9 Plannen met een hoofdletter Werken op de Scheldelaan 12 Op bezoek bij Christine en Ronald Fietsen op de Scheldelaan 14 Fluitend met de fiets naar het werk De haven van Antwerpen 16 Gedachten wisselen met Maria Van Meenen Plannen met een hoofdletter Vis in de Beneden-Zeeschelde 18 Op ontdekking Milieu 20 Het toenemend groene belang in de Antwerpse haven Veiligheid 24 Onverwachte oefening voor werknemers en hulpdiensten Dossier 25 3D op de Scheldelaan Zaken doen met China 27 Een andere mentaliteit Fluitend met de fiets naar het werk Toekomst 28 Toekomstige hoofdzetel Gemeentelijk Havenbedrijf Cartoon 30 Nieuw Havenhuis 5

6 Blog Roger Van de Peer werkt aan een langlopend project in Europoort, Nederland. Op zijn blog kunt u telkens zijn wedervaren lezen. Broekie Hoe voelt dat als Belg tussen uitgelaten Hollanders? Durf je niet op de glijbaan? Kerstmuts op de kale knikker. De zee in met broek en al. De organisatrices hadden geen betere locatie kunnen vinden voor een vrijblijvend avondje borrelen met de collega s. Het mag eens wat anders zijn dan elke dag maar werken. Zeker wat onwennig, als je zelf geen alcohol drinkt en je toeziet hoe het ene Antwerps bolletje na het andere doorgespoeld wordt. En de trappist van Grimbergen moest niet voor het bolletje onderdoen. Ik vind het een grote waardering van mijn collega s, dat ze het Belgisch bier zo veel eer hebben aangedaan. Dus was ik er helemaal niet klaar voor toen Brigit vroeg om eens van de kinderglijbaan te glijden. Ik moest met rode kaken wijzen op de onveilige situatie. Maar niet getreurd de avond was nog lang niet stuk. Als ik dat zo zeg, dan moet je niet verbaasd zijn, dat Sulo, onze projectleider vraagt: Hoe voelt dat als Belg tussen uitgelaten Hollanders? Ik ben best nieuwsgierig om in zo n gezelschap en in zo n omgeving de tijd te verdrijven. Zeker als je moet kiezen tussen een avond in het hotel of in een paviljoentje aan zee met gezelschap. Het is voor mij een uitgelezen gelegenheid om te conditioneren met mijn Hollandse collega s. Natuurlijk volgde een hele rits Belgenmoppen, waar ik niet zo goed in ben, want ik versta amper 1 van de 5 moppen uit het radioprogramma in de auto van Hans op Radio Veronica. Allemaal bijeengesprokkelde specialisten, die elkaar amper kennen en ongelooflijk van goede wil. Alhoewel ik mezelf wel een broekventje vond tussen al het stoer geweld, hadden de dames deze naam gegeven aan onze jongste aanwinst, Johan. Met zijn jong uiterlijk en zijn keurig pakje moest hij toch maar eens bewijzen uit welk hout hij gesneden was. En inderdaad de stormvogel in de gedaante van een jan-van-gent kwam ons gelag verstoren, door onbeholpen tussen alle flessen, asbakken en glazen van de tafel die net door een groepje verlaten was, te trappelen. Het doortastend optreden van de grote Johan, met veel armgebaar en het na-kieperen van een vatje apperitiefnootjes, verjoeg de vogel, die zich te pletter vloog tegen de ramen van het terras. De waard die even polshoogte kwam nemen, vertelde ons, dat dezelfde meeuw onlangs een pannenkoek had weggegrist bij een dame die was opgestaan om even naar het toilet te gaan. Ik moest even denken aan het verhaal van Jonathan Seagull Livingstone van Neil Diamond. (http://www.youtube.com/watch?v=nuzz8zschdq&feature=related) Brigit dook bemoederend uit het niets een kerstmuts op voor de bedekking van de kale knikker van Rene. Rene heeft zeker zoveel allure als Mister Proper van Procter en Gamble, maar gaf aan dat hij dat liever niet hoorde. Dus verder niets daarover. Ondertussen vertrok de een na de ander toch stilletjes naar huis. Brigitte en Rene konden het niet laten om de avond krachtig af te sluiten met een wandeling in de zee. Je moet niet zeggen: Je durft niet!, want je moet snel zijn om het te fotograferen. ( s Anderendaags moesten de foto s nog eens rondgaan. Zodat ik nu niet meer over de foto s beschik. Ik zal ze terug moeten maken.) Een overallbroek kon de bibberkontjes redden. Hiermee werd de avond afgesloten en keerde de rust terug op het strand. Extra dank aan Sil, Brigit en Ed voor het gezellig etentje met kibbeling en frietjes. 6 Roger

7 Economie Recessie lijkt over haar hoogtepunt heen - Marc Balduyck - Ook de petrochemie langs de Scheldelaan kreunt onder het geweld van de internationale crisis. De bedrijven draaien nog altijd op een beperkte productiecapaciteit. Toch zijn er enkele voorzichtige signalen voor dat het vanaf het vierde kwartaal eindelijk weer wat beter zou kunnen gaan. De Belgische economie kruipt moeizaam door een diep dal. De internationale recessie weegt op de ondernemingen. Ook op de Antwerpse chemie. Bedrijven als BASF Antwerpen, Solvay, Lanxess, Evonik en Bayer Antwerpen hebben hun productieniveau teruggeschroefd en de afzet afgebouwd. Voorlopig zijn er nog geen tekenen dat het op termijn effectief beter zal gaan, heet het onder meer bij Solvay. De Antwerpse chemie werkt in grote mate voor onder meer de landbouw, de voeding en de bouw. Wij produceren massale hoeveelheden kunstmeststoffen en toeleveringsproducten voor de bouw en de voedingsbedrijven. Precies in die sectoren gaat het vandaag nog biezonder moeizaam. Zeker in de bouw is er nog altijd geen perspectief. Wij hebben onze installaties daarom op lager toerental gezet. Omdat de Antwerpse chemie ook in grote mate exportgericht is komen de klappen in de verkoop dubbel hard aan. Nagenoeg 95% van de lokale productie gaat per schip, per trein of met de vrachtwagen naar het buitenland. Op dat moment spelen de Belgische productiekosten eveneens in het nadeel van de Antwerpse ondernemingen. Onze prijzen liggen tot 20% boven de Duitse of de Franse prijzen, heet het bij Bayer Antwerpen. Dat kost ons extra marktaandeel. Dat verlies komt bovenop de negatieve gevolgen van de slechte conjunctuur. Onze prijzen liggen tot 20% boven de Duitse of de Franse prijzen Het mag dan wel merkwaardig heten dat de ondernemingen de klappen tot nog toe vrij rustig hebben kunnen opvangen. De werkloosheid onder het personeel kon ook tot op heden vrij beperkt gehouden worden. Ondernemingen als BASF en Bayer hebben vooral geopteerd voor onderhoudswerken en opleidingscursussen om de mensen aan het werk te houden. De samenwerking met de lokale vakbonden was in dit opzicht vrij positief. De syndicale afgevaardigden konden het best appreciëren dat de ondernemingen er de voorkeur aan gaven om hun personeel in huis te houden liever dan ze tijdelijk met werkloosheid te sturen. Blijft uiteraard de vraag of de sector die inspanningen nog lang zal kunnen volhouden. Er wordt zelfs van syndicale zijde niet aan getwijfeld dat dat sociaal engagement van de kant van de bedrijven effectief handenvol geld kost. Er wordt daarom voorzichtig gesuggereerd om de besparingsinspanningen binnen de sector verder op te voeren. Onder meer op het vlak van energieverbruik en grondstoffen en inzake onderzoekskosten kan nog enorm veel gerealiseerd worden, heet het. Niet enkel bij Lanxess wordt in dit opzicht bv. de verdere ontwikkeling van de elektriciteitsprijs opgevolgd. De stroomtarieven voor grote ondernemingen behoren in België tot de duurste van Europa. Wie meer dan 100 gigawattuur per jaar gebruikt, betaalt tot 20% meer voor zijn verbruik dan in zeg maar Duitsland of Frankrijk. De organisatie Febeliec, de federatie van de grote industriële elektriciteitsverbruikers probeert daarom de stroomleveranciers tot enige toegeeflijkheid te dwingen. Competitieve prijzen zijn een zaak van goedkopere distributie- en transmissietarieven, stelt Peter Claes van Febeliec. Ook moeten de onderscheiden belastingsheffingen dringend naar beneden. Claes volgt diezelfde redenering voor de prijsvorming rond gas. Ook hier is dringend nood aan meer transparantie. Op het vlak van onderzoek en ontwikkeling heeft de Belgische overheid al heel wat gepresteerd. De chemie doet weliswaar lokaal niet veel aan research maar de weinige voordelen die dan toch kunnen geboekt worden zijn meegenomen, is de 7

8 Economie redenering. De bedrijven krijgen sinds kort een vrijstelling van 75% op de bedrijfsvoorheffing die ze moeten betalen voor hun onderzoekers. Op die manier kunnen getalenteerde onderzoekers in huis gehouden worden, is de redenering. Zeker als het om onderzoek in fijnchemie gaat, is die fiscale inbreng uiterst belangrijk. De Amerikanen zullen als eersten uit het diepe dal kruipen en meteen ook de vraag naar importproducten aanwakkeren. Maar er is nog meer. We kunnen nog enorme dingen realiseren op het vlak van logistiek. Antwerpen is in dit opzicht een toonaangevende efficiënte draaischjf. Zeker wat haveninfrastructuur en wegennet betreft. De inbreng van het pijpleidingnet is zelfs nog belangrijker. De Antwerpse chemie heeft in al die jaren een netwerk van liefst 100 pijpleidingen gebouwd. De bedrijven uit de Antwerpse cluster tappen er waterstof, zuurstof, stikstof, koolstofmonoxide of ethyleengas af. In de mate dat de aanvoer nog verder geoptimaliseerd kan worden, kan de chemie ook nog meer rendement uit zijn activiteiten halen. Beterschap Ondertussen komen er zowel van de Nationale Bank als van het VBO, de organisatie van de Belgische werkgevers, de eerste voorzichtige signalen dat we het dieptepunt allicht al achter de rug hebben. Zeker vanaf het vierde kwartaal zou de ommekeer kunnen ingezet worden. De aanzet wordt daartoe gegeven vanuit de Verenigde Staten. De Amerikanen zullen als eersten uit het diepe dal kruipen en meteen ook de vraag naar importproducten aanwakkeren. Volgens zowel Rudi Thomaes van het VBO als Guy Quaden van de Nationale Bank zal België dit jaar geconfronteerd worden met een krimp van 3,3%, een heuse recessie dus. Vanaf het eerste kwartaal zetten we dan een voorzichtig herstel in dat zal vertaald worden in een globale groei van pakweg 0,2%. Een beperkte groei, dat wel. Maar dan toch groei. Als export-georiënteerde sector zal de chemie die groei-impulsen normaal als eerste onderkennen. Zeker op het moment dat in Amerika de bouw weer op gang komt, zullen de kunststofproducenten meteen weer voluit kunnen gaan. Aan de Scheldelaan worden de eerstkomende maanden allicht nog wel moeilijk maar vanaf oktober is er duidelijk hoop op enige beterschap. Zowel Thomaes als Quaden houden een slag om de arm: de financiële crisis mag niet verder uitlopen. Indien dit wel het geval zou zijn, dreigen nog meer grote ondernemingen failliet te gaan. Voorlopig liggen de perspectieven echter goed. De banken hebben de situatie duidelijk weer onder controle. 8

9 Lillo Plannen met een hoofdletter - Lisbeth Jaspers - Het klokje van de St. Benedictuskerk in Lillo klingelt welgeteld één keer. Ik spring op van mijn zonnige bankje aan de oever en rep me naar de districtsraad. Daar zal over grootse plannen gesproken worden. Plannen om onze veiligheid te garanderen en plannen om het leventje in Lillo op te vrolijken. Grote plannen worden altijd met een hoofdletter geschreven. Dat is deze keer niet anders. Het eerste plan dat ter sprake komt begint met de letter S. De S van Schelde, maar dan in het Grieks. Het Sigmaplan wil de Schelde een beetje temmen. In 1953 en 1976 zorgde de rivier ervoor dat Lillo en omgeving helemaal overstroomd werden. Huizen liepen onder, dijken werden kapot geslagen, mensen verdronken. Logisch dat de regering dus iéts moest doen en liefst zo snel mogelijk. Een jaar later was het Sigmaplan er al met voorstellen voor het verhogen en versterken van een netwerk aan Belgische dijken. De bouw van een gigantische stormvloedkering, zoals de constructies in Nederland die het water gewoon als een sluis blokkeren, was een ander idee. Ondertussen werd het project geactualiseerd en uitgebreid. Veranderde inzichten en omstandigheden rond watermanagement vragen om aanpassingen. Nu weten de ingenieurs dat een dure stormvloedkering niet voldoende bescherming biedt. Het water zal zich hoe dan ook een weg banen. Studies bewezen dat de natuur beter een handje kan helpen. Polders, weiden en natuurgebieden worden gebruikt als gecontroleerd overstromingsgebied (GOG). Zo n GOG vangt het water op dat bij springtij toch over de dijk geraakt. En tegelijk is het een heerlijk stukje groen om in te vertoeven. Lillo krijgt een plaatsje binnen het Sigmaplan. Het dorp ligt vlak aan de Scheldemonding, dicht bij zee dus. Hoe dichter bij zee, hoe kwetsbaarder. Reken daarbij dat de klimaatsverandering voor een hogere zeespiegel zorgt en je begrijpt de bezorgdheid van de inwoners. Gelukkig werd Fort Lillo doorheen de geschiedenis goed beschermd. Haar strategische ligging en militaire verdedigingstaak zorgde ervoor dat de krijgsheren de dijken goed verzorgden en regelmatig verstevigden of verhoogden. Toch moet er nu nog zo n drie meter extra bij. Stevige verbouwingswerken, die al een tijdje geleden werden aangekondigd. Tot nu toe werd er nooit aandacht geschonken aan het esthetische. Op deze manier is het veel aangenamer Bootje varen 9

10 Lillo 10 Qua aantrekkingskracht is Lillo een bom. Overal ter wereld weten ze wie Napoleon is, hier ligt 500 jaar Europese geschiedenis op een hoopje. Van die verbouwingswerken werd gebruik gemaakt om het tweede plan met een hoofdletter te bedenken: het Masterplan. Met een subsidie van de Europese Unie in gedachten, kon Lillo beginnen dromen van de restauratie van haar fort en omgeving. Dankzij Willem van Oranje, Napoleon en minder bekende mannen die graag al eens een robbertje vochten, staan er genoeg historische gebouwen en overblijfselen om van te smullen. Maar het gaat niet alleen over de geschiedkundige betekenis van Lillo-Fort. Het Masterplan zal tegelijkertijd heel wat verbetering brengen voor de inwoners, getuigt Linda: Weet je dat hier nog altijd elektriciteitsdraden in de lucht hangen? En we hebben een volledig nieuwe sanering nodig. Dat de Districtsraad recentelijk een lading lantaarns in retrostijl liet aanvoeren, kan ze wel appreciëren. Tot nu toe werd er nooit aandacht geschonken aan het esthetische. Op deze manier is het veel aangenamer, klinkt het. Het Masterplan duwt andere dringende acties ook in een toepasselijke stroomversnelling. De toegang tot het dorp zou volgens het Sigmaplan aan de andere kant komen te liggen. Een veerboot tussen Kallo en Lillo klinkt dan nog logischer dan het al was. Er is geen enkele vorm van openbaar vervoer hier. Ik moet altijd door de Liefkenshoektunnel om te gaan werken in Kallo, wat zeker 9 euro per dag kost en erg slecht is voor het milieu. In de Katoennatie alleen al zijn er 2 tot 3000 werknemers die dagelijks over het water moeten. Dankzij het Masterplan praten de stad Antwerpen en het bedrijf Brabo eindelijk over een haalbaarheidsstudie voor zo n veerdienst, weet Linda nog. Een extra troef van het Masterplan is dat er meer mogelijk wordt voor het Sigmaplan. De hoofdbaan naar Lillo bijvoorbeeld, is een elegante heirbaan. Die zou weg moeten in ruil voor de verhoogde dijk en de genoemde nieuwe toegangsweg. Als er alternatieven zijn om dat te vermijden, biedt het Masterplan meer financiële ademruimte om die alternatieven te overwegen. Hallucinante mogelijkheden Het is dus duidelijk dat de bewoners en andere geïnteresseerden inspraak hebben in beide ontwerpen. Er worden verschillende hoorzittingen gepland waar ideeën en commentaren welkom zijn. Al vind ik het plezierig dat men vraagt wat ik ervan vind, die dijk moet drie meter omhoog. Daar is iedereen het over eens, relativeert Achilles van het Landshuis. Het probleem is in wiens tuin gegraven moet worden. Daar zijn de architecten nog mee bezig. Er loopt inderdaad nog een wedstrijd voor architectenbureau s om creatieve voorstellen voor Lillo te doen. Vanaf november dit jaar word het gekozen voorstel verder uitgewerkt zodat het na de inspraakfase goedgekeurd kan worden in april Wat ons vooral wakker houdt, is de bereikbaarheid tijdens de werken, spreekt Achilles wellicht in naam van alle zakenlui in Lillo. Zij leven van de toeristen die in het weekend en tijdens de zomer afzakken. Gemiddeld zijn dat 500 toeristen per weekend, wat veel is. Eens Lillo-Fort gerestaureerd is, ziet Achilles een gouden toekomst tegemoet. Qua aantrekkingskracht is Lillo een bom. Overal ter wereld weten ze wie Napoleon is, hier ligt 500 jaar Europese geschiedenis op een hoopje, roept hij uit. En de economische crisis is volgens hem eerder een zegen dan een vloek. Mensen kunnen geen 5000 euro per gezin meer uitgeven voor een trip naar pakweg Spanje. Gaan ze dan heel de zomer binnen zitten? Natuurlijk niet, ze geven de helft minder uit door lokaal op reis te gaan. Naar Lillo bijvoorbeeld. Het Poldermuseum bewijst die trend: het verwelkomde dubbel zoveel bezoekers dan vorig jaar. Hetzelfde geldt voor de bedrijven. Door de crisis knibbelt het management heel wat af op transportkosten en kosten voor seminaries. Ze zoeken liever een vergaderzaal dichtbij huis. Lillo, centraal op de Scheldelaan door de uitbreiding richting Nederland, heeft voor elk wat wils: een bruin cafeetje, chique restaurants of een business centrum. Het is aan de regeringen om Lillo ook na de crisis aantrekkelijk te houden. Met het Masterplan en de Europese aandacht, moet dat wel lukken. Zelf heeft Achilles een geheim wapen achter de hand: Een cruise-terminal zou ons pas echt op de

11 Lillo kaart zetten. Professor Van Hooydonk van de Universiteit Antwerpen onderzocht de mogelijkheid om meer cruises te laten aanmeren in Antwerpen en Lillo bleek de meest strategische plek. Zet 3000 van de rijkste mensen ter wereld op een schip en laat ze uitstappen in Lillo-Fort: een hallucinant idee! Zet 3000 van de rijkste mensen ter wereld op een schip en laat ze uitstappen in Lillo-Fort: een hallucinant idee!!! " # $!! % & ' ' ' ' ( ) * +*),-, (. '/ 012 ) 11,-34) 5 6 '/ )8 5 9* / ' : ' 11

12 30 Cartoon

13

14

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

t Magazijn centrum voor arbeidszorg met zorg gemaakt

t Magazijn centrum voor arbeidszorg met zorg gemaakt 2100 Deurne Tel / fax: 03/ 324 25 26 t Magazijn centrum voor arbeidszorg met zorg gemaakt Andante vzw www.tmagazijn.be Nieuwsbrief 7 juni 2014 Voorwoord Beste lezer, Hier is hij dan; onze zevende nieuwsbrief.

Nadere informatie

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af.

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af. 1 Heleen van Rijnsburg zet de wekker op halfacht. Als ze nu nog een halfuurtje leest in bed, dan krijgt ze zeven uur slaap. Dat is precies genoeg. Zes uur is te kort en acht uur is te lang. Op het nachtkastje

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Dubai on a budget, Yes you can! De tips van Reisblog Reischick

Dubai on a budget, Yes you can! De tips van Reisblog Reischick Dubai on a budget De afgelopen weken heb ik veel taglijstjes ingevuld, zodat jullie mij een beetje leren kennen als blogster en wat ik heel leuk vind, deze taglijsten zijn ook veel meer gelezen dan dat

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

WAAR GAAN WE NAARTOE?

WAAR GAAN WE NAARTOE? WAAR GAAN WE NAARTOE? De familie Janssens wil op uitstap. Maar vader, moeder en de kinderen hebben hun eigen wensen! Kan je de familie helpen? Bekijk de brochures. Welke uitstap is goed voor iedereen?

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Maken dat natuur tegen een stootje kan Natuur combineren met

Maken dat natuur tegen een stootje kan Natuur combineren met Vooruit met natuur Stelt u zich voor een sterke, fitte, sprankelende natuur, waarvan je volop kunt genieten. Natuur dichtbij, die ontspant en die maakt dat je je prettig voelt op de plek waar je woont.

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Deel 1. De eerste oorlogsdagen

Deel 1. De eerste oorlogsdagen Deel 1 De eerste oorlogsdagen Vrijdag 10 mei 1940, heel vroeg in de ochtend Luchtaanval Chris wordt wakker van harde dreunen en zwaar gebrom. Vliegtuigen, weet hij meteen. Zware vliegtuigen, bommenwerpers!

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer redders langs de kust Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT Muitgeverij marmer Schoolreis Ed Koopman / KNRM Enkhuizen / Donderdagmiddag 15:34 uur DE DRIEËNDERTIG KINDEREN

Nadere informatie

Alles is in volle opbouw.

Alles is in volle opbouw. Alles is in volle opbouw. Duits paviljoen ook te zien op de vlgd dia Vlgd dia Hall van machines Oud Vlaanderen met het Belfort van Bethune(fr) Hoofdingang aan de Kortrijksesteenweg 2 dia s verder Het Duits

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje. Onderwijs Schooltje Lhee in het Openluchtmuseum Het schoolgebouwtje dat in het Openluchtmuseum staat, is een dorpsschooltje uit Lhee (Drenthe). De inwoners van Lhee hadden die speciaal gebouwd in de 18e

Nadere informatie

GOEDE REIS! MAGAZINE GRATIS EDITIE. Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen. Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel

GOEDE REIS! MAGAZINE GRATIS EDITIE. Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen. Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel Reisbeken(d)tenissen Tania Kross Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen Way of life Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel GRATIS EDITIE Kijkje in de keuken Er wordt hard gewerkt

Nadere informatie

Reisverslag Helgoland

Reisverslag Helgoland Reisverslag Helgoland Op donderdagochtend om 4 uur ben ik met een goede vriend vertrokken naar Bremerhaven in Duitsland waar we om half tien de boot moesten hebben naar Helgoland. Doordat we door de Duitse

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Koopkracht: de waarde van geld

Koopkracht: de waarde van geld Koopkracht: de waarde van geld 1. Leerlingenblad Inleiding Wat is het doel? Wat is het onderwerp? Wat is het middel? Inzicht krijgen in de waarde van geld Koopkracht: de waarde van geld Een presentatie

Nadere informatie

Les 8: Ik voel me hier gelukkig.

Les 8: Ik voel me hier gelukkig. CD 2, Track 15 Alstublieft meneer. Zal ik de kabeljauwfilets in een tasje voor u doen? Kijkt u eens. Tot ziens. Dag meneer. Mijn naam is Sandra Metten. Ik schrijf een artikel voor het studentenblad Zo!

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Vandaag gingen we naar PLOPSALAND! Hier keken we al een hele week naar uit! Verschillende attracties doen, bekende tv-sterren ontmoeten en een hele

Vandaag gingen we naar PLOPSALAND! Hier keken we al een hele week naar uit! Verschillende attracties doen, bekende tv-sterren ontmoeten en een hele Vroeg in de morgen kwamen we aan op school, als snel stond de hele gang vol met koffers. Iedereen was een beetje zenuwachtig om te vertrekken. Het wachten op de bus leek wel eindeloos Maar al snel konden

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Het verhaal van Europa

Het verhaal van Europa Het verhaal van Europa 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Rob Heirbaut & Hendrik Vos Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

ABR groep. Vaar veilig de toekomst tegemoet met uw kompasplan

ABR groep. Vaar veilig de toekomst tegemoet met uw kompasplan Vaar veilig de toekomst tegemoet met uw kompasplan Wie zijn we? ABR Groep heeft meer dan 50 jaar ervaring in bank en verzekeringen. Wij zijn een hechte ploeg van 3 stuurmannen en 7 ervaren matrozen. We

Nadere informatie

VERSLAG: ZES MAANDEN IN ETHIOPIE VOOR TREES FOR FARMERS Door Line Kelders

VERSLAG: ZES MAANDEN IN ETHIOPIE VOOR TREES FOR FARMERS Door Line Kelders VERSLAG: ZES MAANDEN IN ETHIOPIE VOOR TREES FOR FARMERS Door Line Kelders Als net afgestudeerde bio-ingenieur trok ik dit jaar voor zes maanden naar Ethiopië, land van bergen en koffie, en van prachtige

Nadere informatie

Transitie in de zorg, transitie in haar leven

Transitie in de zorg, transitie in haar leven Transitie in de zorg, transitie in haar leven Op stap met onze Wandelcoach Tineke Franssen Transitie in de zorg Leonie (37) zwoegt en tobt. Ze hàd het naar haar zin, als psycholoog en casemanager in de

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

Huizen. Ruime, tuingerichte woonkamer. Kindvriendelijke buurt. Luxe keuken en badkamer. Diepe, zonnige achtertuin.

Huizen. Ruime, tuingerichte woonkamer. Kindvriendelijke buurt. Luxe keuken en badkamer. Diepe, zonnige achtertuin. Huizen vanhendriks Tuinkamp 3, 3829 GL Amersfoort Kindvriendelijke buurt Diepe, zonnige achtertuin Luxe keuken en badkamer Ruime, tuingerichte woonkamer Gunstige ligging H47 Kenmerken Soort Type Kamers

Nadere informatie

SPAAR EN DRINK MET MATE(N) voor jouw favoriete band of DJ! Klik hier

SPAAR EN DRINK MET MATE(N) voor jouw favoriete band of DJ! Klik hier SPAAR EN DRINK MET MATE(N) voor jouw favoriete band of DJ! Klik hier HOME HOE WERKT HET? POLL SCORE PRESENTATIE AGENDA 11 oktober 2013 Giel Beelen t Juupke, Veldhoven Metallica de Koffer, Roermond Kings

Nadere informatie

Met dit lekkere warme weer zijn we lekker gaan wandelen in het park bij ons in de buurt.

Met dit lekkere warme weer zijn we lekker gaan wandelen in het park bij ons in de buurt. Het Kwetternest 3-jarigen Deze week zijn we begonnen met het thema OEF WAT WARM! We hebben in de groep een echte ijswinkel gemaakt. De kinderen kunnen naar hartenlust ijsjes kopen en eten. In de grote

Nadere informatie

Acquisto 6/1+ 03-07-2006 13:10 Pagina 1

Acquisto 6/1+ 03-07-2006 13:10 Pagina 1 Acquisto 6/1+ 03-07-2006 13:10 Pagina 1 Acquisto 6/1+ 03-07-2006 13:11 Pagina 2 Het is een plek om jaloers op te worden. De zon spiegelt zich in het kabbelende water van een weidse plas. De oevers zijn

Nadere informatie

Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis

Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis Binnen onze VZW is deze doelstelling voorlopig niet opgenomen. Bij de nieuwbouw is dit reeds voorzien bij de besprekingen met architectenbureau en met VIPA. Vipa

Nadere informatie

Open water zwemmen. Tips en trainingssuggesties

Open water zwemmen. Tips en trainingssuggesties Open water zwemmen Tips en trainingssuggesties 1. Starten 2. Oriënteren en kijken 3. 4. Boei ronden 5. Wetsuit uitdoen 6. Trainingssuggesties Starten. Als het onbekend is hoe diep het water is, laat jezelf

Nadere informatie

5.1 De kaart van Nederland

5.1 De kaart van Nederland LB 0-5. De kaart van Nederland Wat betekent dit bord, denk je? Welke zin hoort bij welk woord? Trek lijnen. Een schaalstok...... geeft de vier windrichtingen op de kaart aan. Een legenda...... geeft aan

Nadere informatie

China. - Tibet Cultuur- les 2.

China. - Tibet Cultuur- les 2. China Pagina 1 - Tibet Cultuur- les 2. Colofon Les voor groep 7/8 50 minuten Aardrijkskunde Leerkracht - handreiking Inleiding In deze les willen we ons verdiepen in de situatie van Tibet. Wat speelt daar

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 1-3

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 1-3 Voorbereiding post 3 Vogels op reis Groep 1-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Vogels op reis voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel Opruimen

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Turismo en Espan a. Wat?

Turismo en Espan a. Wat? Turismo en Espan a Wat? Bekijk aandachtig het filmpje (http://www.youtube.com/watch?v=gidhjyn9h5s) en de onderstaande foto s. 1. Welke soorten toerisme komen er voor in Spanje? Landschap in Asturië La

Nadere informatie

Thema 10. We ruilen van plek

Thema 10. We ruilen van plek Thema 10 We ruilen van plek Les 10.1 1. zakenreis 2. industrieën 3. raketten 4. percentage 5. demonstratie Les 1 gouden, ziekenhuis In het ankerverhaal staat dat de moeder van Gaby Pak kersen geeft in

Nadere informatie

In Beeld: Cartoons over de Europese houding over vluchtelingen

In Beeld: Cartoons over de Europese houding over vluchtelingen In Beeld: Cartoons over de Europese houding over vluchtelingen Korte omschrijving werkvorm Leerlingen analyseren cartoons over de gastvrijheid van Europese landen Leerdoel Leerlingen leren spotprenten

Nadere informatie

Van dezelfde auteur. Spreken is zilver. Overtuigen is goud. Waarschijnlijk de beste mediatraining die u zal krijgen. In minder dan 2 uur lezen.

Van dezelfde auteur. Spreken is zilver. Overtuigen is goud. Waarschijnlijk de beste mediatraining die u zal krijgen. In minder dan 2 uur lezen. Marketing Reset Van dezelfde auteur Spreken is zilver. Overtuigen is goud. Waarschijnlijk de beste mediatraining die u zal krijgen. In minder dan 2 uur lezen. 2 Marketing Reset Uw reclame gerichter en

Nadere informatie

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid In Nederland staan 40 asielzoekerscentra (AZC's). Dat zijn plekken waar asielzoekers wonen. Asielzoekers zijn mensen die naar Nederland zijn gevlucht. Omdat er in hun eigen land oorlog is bijvoorbeeld,

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

De vrijheid die we hier hebben, is onbetaalbaar. www.sibomat.be

De vrijheid die we hier hebben, is onbetaalbaar. www.sibomat.be De vrijheid die we hier hebben, is onbetaalbaar. www.sibomat.be Net zoals alle Belgen zijn Didier L. (51) en zijn echtgenote Annick D. (49) Bourgondiërs. Ze werken hard en genieten nog harder van het leven.

Nadere informatie

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland SCHOUWEN-DUIVELAND KLIMAATBESTENDIG Het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt en de neerslag neemt toe. Studies brachten de huidige en toekomstige uitdagingen in kaart,

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

Advies blok Wonen en buitenruimte

Advies blok Wonen en buitenruimte Als Kindergemeenteraad hebben we ons twee jaar lang verdiept in verschillende beleidsterreinen. We werden hierbij ondersteund door drie adviescommissies: Milieu, Economie en Veiligheid. Ook hebben er ruim

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

DYB ke. België - Belgique P.B. 9200 Dendermonde BC 1012. Dendermondse IJsberen Clubblad. Zestiende editie. Afgiftekantoor: 9200 Dendermonde 1

DYB ke. België - Belgique P.B. 9200 Dendermonde BC 1012. Dendermondse IJsberen Clubblad. Zestiende editie. Afgiftekantoor: 9200 Dendermonde 1 DYB ke België - Belgique P.B. 9200 Dendermonde BC 1012 Dendermondse IJsberen Clubblad Zestiende editie Afgiftekantoor: 9200 Dendermonde 1 Toelatingsnummer: P109198 Verschijnt driemaandelijks Juni 2005

Nadere informatie

Crisis in de EU docentenhandleiding

Crisis in de EU docentenhandleiding Crisis in de EU docentenhandleiding In deze les vergelijken leerlingen de economische situatie van verschillende EU-leden met elkaar. Daarbij maken zij gebruik van de interactieve kaart en grafiek Economische

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

Het project. Welkom. Stel je voor, je wordt s morgens wakker en het eerste wat je ziet is de lucht, de zee, hoge bomen en groene daken.

Het project. Welkom. Stel je voor, je wordt s morgens wakker en het eerste wat je ziet is de lucht, de zee, hoge bomen en groene daken. the White the White Het project Welkom in the White Stel je voor, je wordt s morgens wakker en het eerste wat je ziet is de lucht, de zee, hoge bomen en groene daken. Het eerste wat je hoort is... de rust

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Jeugdlokalen Ravels-Eel

Jeugdlokalen Ravels-Eel 1/7 Jeugdlokalen Ravels-Eel Eelstraat 4 2380 Ravels-Eel De jeugdlokalen van Ravels-Eel zijn nieuwbouwlokalen, volledig toegankelijk voor rolstoelgebruikers, voorzien van een volledig ingerichte keuken,

Nadere informatie

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011 7 gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie Portefeuillehouder Steller Collegevergadering mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari

Nadere informatie

2000 jaar geleden liepen ze hier al! (Jong en oud lopen 5km door oud-rome)

2000 jaar geleden liepen ze hier al! (Jong en oud lopen 5km door oud-rome) 2000 jaar geleden liepen ze hier al! (Jong en oud lopen 5km door oud-rome) Zondag de 19e oktober gaat de wekker om 7 uur. Buiten is het nog donker, maar met 18 graden is het zeker niet koud. Het wordt

Nadere informatie

Graag willen wij jou laten kennismaken met ons zomerprogramma. Dit jaar in het thema:

Graag willen wij jou laten kennismaken met ons zomerprogramma. Dit jaar in het thema: Beste bewoner, familie, bezoeker, Graag willen wij jou laten kennismaken met ons zomerprogramma. Dit jaar in het thema: Reis door Europa In dit Zonneblad vind je een overzicht van al onze grote activiteiten.

Nadere informatie

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop.

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop. Inhoud. Blz. 1. Blz. 2. Blz. 3. Blz. 4. Blz. 5. Blz. 6. Blz. 7. Blz. 8. Blz. 9. Blz. 10. Blz. 11. Kaft Inhoud Het leven van Escher. Moeilijke jaren. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld

Nadere informatie

koploper Oktober/ November 2013

koploper Oktober/ November 2013 koploper NIEUWS Oktober/ November 2013 Kinderboekenweek De kinderboekenweek was erg leuk, het ging over sport. Wij moesten een sport bedenken voor meneer GertJan. Zijn knie deed zeer en toen moest hij

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Eerste yoga les voor de kinderen. Dinsdag 10 juli 2012. Tijdsduur: 2x 30 minuten. Locatie: Hoppas, Woudrichem. Aantal kinderen: max: 4

Eerste yoga les voor de kinderen. Dinsdag 10 juli 2012. Tijdsduur: 2x 30 minuten. Locatie: Hoppas, Woudrichem. Aantal kinderen: max: 4 Eerste yoga les voor de kinderen. Dinsdag 10 juli 2012. Tijdsduur: 2x 30 minuten. Locatie: Hoppas, Woudrichem Aantal kinderen: max: 4 Toestemming van de ouders? Aandachtspunt: Observeren niveau, behoefte

Nadere informatie

Nadine en Shannon op pad door de stad Bremen

Nadine en Shannon op pad door de stad Bremen Nadine en Shannon op pad door de stad Bremen Wij vonden het Bremen erg interessant, vooral Zelf zijn wij ook de geschiedenis en cultuur van een stad en hoe dit terug is te zien in de gebouwen. Dit vinden

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

! Vraag vrijblijvend een op maat gesneden offerte aan!

! Vraag vrijblijvend een op maat gesneden offerte aan! Prijzen vanaf 260,- 7 dagen inclusief ontbijt exclusief vlucht *laagseizoen Brochure 2014 Costa Blanca, dé bestemming om te genieten van een geweldige fietsvakantie Vraag vrijblijvend een op maat gesneden

Nadere informatie

Schitterend uitzicht over tuin Volop parkeergelegenheid

Schitterend uitzicht over tuin Volop parkeergelegenheid Huizen vanhendriks Generaal Stedmanstraat 192, 5623 HZ Eindhoven Schitterend uitzicht over tuin Nabij winkelcentrum Woensel Driekamerappartement Volop parkeergelegenheid Lichte keuken H51 H51 Kenmerken

Nadere informatie

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur.

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Tornado Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Geschreven in januari 2012 (Geïllustreerd t.b.v. het

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

PPL NIEUWSBRIEF EXTRA EDITIE. In en rond het centrum. Helpt u ons helpen?! In dit nummer

PPL NIEUWSBRIEF EXTRA EDITIE. In en rond het centrum. Helpt u ons helpen?! In dit nummer PPL NIEUWSBRIEF Augustus 2010 Jaargang 11, nr. 3 nummer nummer 1 Stichting Polen Project Lesna, Javalaan 59, 2013 VE Heemstede, In dit nummer EXTRA EDITIE Op zondagavond 8 augustus jl. opende het NOSjournaal

Nadere informatie

Robinson Crusoe. Daniel Defoe

Robinson Crusoe. Daniel Defoe Robinson Crusoe Robinson Crusoe maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus

Nadere informatie

Huizen. Moderne keuken en badkamer met bad. Fijne woning in kindvriendelijke buurt. Woonkamer met Frans eiken vloer

Huizen. Moderne keuken en badkamer met bad. Fijne woning in kindvriendelijke buurt. Woonkamer met Frans eiken vloer Huizen vanhendriks Dintelborch 8, 5247 SV Rosmalen Fijne woning in kindvriendelijke buurt Zonnige tuin met berging en carport Woonkamer met Frans eiken vloer Moderne keuken en badkamer met bad Vier ruime

Nadere informatie

14 Comfortabele nieuwe woningen in Gouderak

14 Comfortabele nieuwe woningen in Gouderak 14 Comfortabele nieuwe woningen in Gouderak NieuwStaringh Comfortabel & uniek wonen in Gouderak NieuwStaringh, de ideale kans wanneer u op zoek bent naar een nieuwe woning in Gouderak 14 Nieuwe woningen

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

Huizen. Basisschool in de buurt. Ruime woonkamer. Nabij park gelegen. Op loopafstand van winkelcentrum. Geheel voorzien van kunststof kozijnen

Huizen. Basisschool in de buurt. Ruime woonkamer. Nabij park gelegen. Op loopafstand van winkelcentrum. Geheel voorzien van kunststof kozijnen Huizen vanhendriks Angoulemehof 8, 5627 LH Eindhoven Ruime woonkamer Nabij park gelegen Op loopafstand van winkelcentrum Basisschool in de buurt Geheel voorzien van kunststof kozijnen H51 H51 Kenmerken

Nadere informatie

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JULI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar SPELEN MET WATER! JULI 2015.

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JULI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar SPELEN MET WATER! JULI 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief JULI 2015 SPELEN MET WATER! Water: het kost bijna niets, het is bijna overal en het is zo heerlijk verfrissend in de zomer! Kortom, een prima speelmateriaal

Nadere informatie

NIZOZEMŠTINA ROZŘAZOVACÍ TEST

NIZOZEMŠTINA ROZŘAZOVACÍ TEST NIZOZEMŠTINA ROZŘAZOVACÍ TEST Úrovně A1 C2 1. Zij een zus. a. heb b.heeft c. hebt 2. Waarom je Nederlands? a. studeren b.studeert c. studeer 3. Waar ga je? a. vandaan b. - - - c. heen 4. Spreek je nog

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie