Tips & Tricks voor duurzaam renoveren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tips & Tricks voor duurzaam renoveren"

Transcriptie

1 Tips & Tricks voor duurzaam renoveren

2 folding line Controlelijst De volgende controlelijst kan nuttig zijn bij de aanpak van uw renovatie-project. Voor u begint, zorg dat u uw huis kent! U kunt pas de juiste renovatiekeuzes maken wanneer u over relevante informatie beschikt. Daarom moet u de juiste vragen stellen en de tijd nemen om goede antwoorden te krijgen! Over duurzame concepten: Beperk de vraag Gebruik hernieuwbare energiebronnen Gebruik niet-hernieuwbare bronnen op een verantwoorde manier (gebruik technieken/ materialen met de kleinste voetafdruk) Voorkom afval Hergebruik afvalproducten Verwerk (resterend) afval op een verantwoorde manier Ken uw huis Kent u uw huis? Elk huis is uniek en heeft zo zijn geheimen. Er was eens: Wat is het verhaal van uw huis? Wanneer is het gebouwd? Voor wie? Binnen welke context? Is het na de bouw al eens veranderd? Zo ja, wat is er veranderd? Weet u waarom deze veranderingen zijn uitgevoerd? Karakteristieke kenmerken: Wat zijn de karakteristieke kenmerken? Welk soort constructie is gebruikt? Welke materialen zijn gebruikt? Welk soort verwarmingssysteem is aanwezig? Hoe zijn de voorzieningen geïnstalleerd (water, gas, elektriciteit, afvoeren)? Hoe toegankelijk zijn de voorzieningen die onderhoud vergen? Zwakke punten: Wat zijn de zwakke punten en gebreken? Zijn er bijvoorbeeld scheuren of is er schimmel? Komt er voldoende licht binnen? Is het gebouw te warm in de zomer? Is het koud in de winter? Welke gevels zijn het meest aan slechte weersomstandigheden blootgesteld en welke krijgen het het hardst te verduren? Wat zijn de minst aantrekkelijke ruimten en waarom? Wilt u deze ruimten negeren of ze renoveren? Sterke punten: Welke mogelijkheden heeft uw huis? Welke ruimten hebt u ter beschikking? Wat zijn de meest aantrekkelijke ruimten en waarom? Laat uw verbeelding de vrije loop: is het mogelijk om een verdieping of aanbouw toe te voegen? Krijgt u zo een mooi uitzicht of meer zonlicht binnen? Of zou dit de biodiversiteit in, van en rond het gebouw ten goede komen? Omgeving: Aarzel niet om in elke fase advies te vragen aan deskundigen zoals een architect, ambtenaar (die over bouwvoorschriften gaat), bouwkundig ingenieur, installatie-adviseur, financieel deskundige en anderen.

3 folding line Ken uzelf Kent u uzelf? Iedereen is anders en elk gezin is anders. Gezin: Wat is uw verhaal? Wat is het verhaal van uw gezin? Wat zijn uw behoeften en die van uw gezin? Hoe zullen die zich ontwikkelen? Organisatie: Hoe leeft u? Hoe organiseert u zichzelf: van dag tot dag, van s morgens tot s avonds, in de week, tijdens het weekeinde en tijdens vakanties? Hoe gebruikt en deelt u de ruimten van uw huis? Dromen: Waar houdt u van? Wat zijn uw voorkeuren, dromen en ambities? Realistisch blijven: Wat is uw budget? Wat zijn uw prioriteiten? De omgeving van uw woning en de context kennen Kent u de context van uw woning? Dingen zien er anders uit als we ze vanuit een andere hoek bezien Toegankelijkheid: Is het huis gemakkelijk bereikbaar met de trein, de bus, op de fiets of te voet? Is het gemakkelijk toegankelijk voor personen die niet zo mobiel zijn (moeders met een kinderwagen, oma met een rollator, etc.)? Hoe ziet de toegangsweg eruit? Zijn er kindvriendelijke en rechtstreekse toegangsroutes? Klimaat: Kent u het lokale klimaat? Uit welke richting waait de wind meestal en wat is de gebruikelijke neerslag? Hoe ziet het omringende landschap eruit? Welke soort bodem is er? Hoe valt de schaduw en het zonlicht in de zomer en de winter? Voorschriften: Bent u op de hoogte van overheidsregels en (steden)bouwkundige voorschriften? Hoe ziet architectuur in de omgeving eruit en wat zijn de karakteristieken van uw omgeving? Technieken en materialen: Hebt u een idee over de beschikbaarheid van technieken voor duurzaam renoveren? Zijn er renovatiebedrijven waarop u een beroep kunt doen? Zijn er ecologisch verantwoorde en herbruikbare materialen verkrijgbaar in uw regio? Uw project Vraag inlichtingen, reflecteer en zoek duurzame oplossingen voor uw renovatieproject. De volgende thema s helpen u uw renovatieproject te plannen zodat u achteraf geen wijzigingen hoeft aan te brengen. Denk meteen vanaf het begin aan alles! Materialen: Kies zoveel mogelijk materialen die worden hergebruikt, die gerecycled zijn, die plaatselijk worden geproduceerd, die duurzaam zijn of die de kleinste ecologische voetafdruk hebben. Comfort: Verbeter uw comfort door de juiste ventilatie, het goed regelen van verwarming, koeling en vochtigheid, en vermijd zo schadelijke gevolgen voor uw gezondheid. Kies voor een ruimtelijk ontwerp en kamerindeling die een gezond binnenklimaat ondersteunen en zorg voor goede inval van daglicht. Energie: Isoleer. Denk na over welk soort verwarmingssysteem u wilt installeren. Produceer uw eigen energie (door gebruik te maken van zon, wind, water of afvalmateriaal). Plaats zonnepanelen, afgestemd op de oriëntatie van uw gevels en dak (vast, mobiel of in relatie tot beplanting). Let op: hoe meer u isoleert, hoe meer u moet ventileren om de kwaliteit van de binnenlucht gezond te houden! Water: Bespaar op uw waterrekening door regenwater te gebruiken. Plaats een regenwaterput of regenton en sluit die aan op de woning en de tuin. Zorg voor infiltratie van het teveel aan regenwater in een groen dak, de tuin of een opvangvoorziening. Biodiver Creëer ges van inheem een bloem Erfgoed: Met elke in van een ge buiten). De toekomstig Zijn er kara moeite wa zou het res verwijderd keren naar Integrati Integreer h routes in d Geef de bu renovatie e beplanting Mobilitei Kies duurza maak een g fietsenstall de buggy v Lokaal: Kies plaats beeld door dicht bij de Toekoms Ga voor du kwaliteit va materialen. singen die gemakkelij Anticipeer ten in de to dag, toega kosten. De het einde v gebouw.

4 folding line ag ecrzame r uw t. en u uw nen zodat gen hoeft teen vanaf alen die recycled zijn, duceerd, kleinste ben. e juiste van vergheid, en lgen voor en ruimteng die een rsteunen en aglicht. oort installeren. (door wind, water nnepanelen, van uw of in relatie hoe meer u liteit van de en! ng door laats een en sluit die in. Zorg voor regenwan of een Biodiversiteit: Creëer geschikte plaatsen voor de groei van inheemse fauna en flora: denk aan een bloemenweide, een groen dak etc. Erfgoed: Met elke ingreep verandert de aanblik van een gebouw (zowel binnen als buiten). Denk aan het erfgoed dat voor toekomstige generaties bewaard blijft. Zijn er karakteristieke kenmerken die de moeite waard zijn om te bewaren? Wat zou het resultaat zijn als deze worden verwijderd? Is het mogelijk om terug te keren naar een oude situatie? Integratie: Integreer het gebouw en de toegangsroutes in de onmiddellijke omgeving. Geef de buurt meerwaarde door uw renovatie en door toevoeging van beplanting. Mobiliteit: Kies duurzame transportmiddelen: maak een gemakkelijk toegankelijke fietsenstalling; plan alvast een plek voor de buggy van de toekomstige baby, enz. Lokaal: Kies plaatselijke oplossingen, bijvoorbeeld door bedrijven in te schakelen die dicht bij de bouwplaats gevestigd zijn. Toekomst: Ga voor duurzaamheid; dring aan op kwaliteit van de renovatiewerken en de materialen. Geef de voorkeur aan oplossingen die lange tijd meegaan of die gemakkelijk kunnen worden aangepast. Anticipeer op uw veranderende behoeften in de toekomst. Denk aan uw oude dag, toegankelijkheid en onderhoudskosten. Denk aan het afvalbeheer aan het einde van de levensduur van het gebouw. Het ontwerp van uw project. Droom zo veel u wilt, maar blijf realistisch! Keuze: Nadat u over alle bovenstaande aspecten hebt nagedacht, gaat u uw project meer in detail plannen: kies de materialen, maak een opsomming van alle uit te voeren werken en bepaal de prioriteiten en de te nemen stappen. Begeleiding of niet? Gaat u met een architect samenwerken of niet? Gaat u de werken zelf uitvoeren? Zo ja, aarzel niet om advies te vragen aan deskundigen. Houdt een ruime blik: Stel u het perfecte project voor (hoe wilt u dat alles verloopt) en focus op de prioriteiten. Bedenk hoe het gebouw er na de renovatie zal uitzien, zelfs als u niet meteen het budget hebt om alles uit te voeren. Ga in fasen te werk, zelfs als u er slechts één uitvoert. Voordelen: een goed doordachte renovatie hoeft u of de volgende eigenaar niet opnieuw te doen! U kunt beter voor een kleiner project kiezen en dit goed uitvoeren dan alles tegelijk doen maar minder goed. Bijvoorbeeld: u kunt beter enkele muren zeer goed isoleren dan alle muren een beetje. De voornaamste stappen van uw renovatieproject. En dan eindelijk... actie! Vergunning: Vraag een vergunning aan bij de gemeente. Specificaties: Stel de werkspecificaties op en neem de maten op (zelf of met een architect). Planning en vertragingen: Leg de planning vast en voeg deze toe aan het contract. Professionals: Vraag offertes aan bij professionele aannemers. Vergelijk de ontvangen voorstellen. Probeer meerdere offertes te krijgen voor elk soort werk. Sluit een contract af. Probeer de voorkeur te geven aan plaatselijke oplossingen. Zoek aannemers die dicht bij de bouwplaats gevestigd zijn. Werken: Denk goed na over een goed georganiseerde ontmanteling/verwijdering van bestaande materialen zodat u deze kunt hergebruiken. Beheer het afval op een verantwoorde manier en let hierbij vooral op gevaarlijk afval (bv. asbest). Rond de werken succesvol af en vergeet niet dat hoe dringender een bepaald probleem moet verholpen worden, hoe belangrijker het is om er de nodige tijd voor te nemen! Voltooiing: Evalueer de uitgevoerde werken en ga akkoord met de oplevering ervan.

5 Ontdek duurzame renovatietechnieken, getoetst in vijf gebouwen in Europa De controlelijst aan de binnenkant van de omslag kan een nuttig hulpmiddel zijn om uw renovatie voor te bereiden Zorg dat u uw huis kent voor u begint! U kunt alleen de juiste beslissingen voor de renovatie nemen als u alle relevante informatie verzameld heeft. Stel de juiste vragen en neem de tijd om antwoorden te verzamelen! 1

6 Copyright 2013 Interreg IVb project Livinggreen. Deze publicatie is het eindresultaat van het Interreg IVb project Livinggreen. Afbeeldingen in deze publicatie zijn het bezit van de partners van het Livinggreen-project tenzij anders vermeld. Zij die menen aanspraak op copyright te kunnen maken, kunnen zich tot de uitgever wenden. Dit document mag alleen zonder veranderingen en in zijn geheel worden gekopieerd. Bij gebruik van enig deel van dit document moet de volledige bron vermeld worden. Kopieën van dit rapport kunnen worden gedownload van de Livinggreen website: Dit project werd deels gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg IVb programma. 2

7 Redactieraad Redactieraad Huibert Haccoû, CURnet (Nederland) Wouter Kersten, Technische Universiteit Delft (Nederland) Martijn Kramer, Urban.nl (Nederland) Caroline Pankhurst, National Trust (Groot-Brittannië) Bianca Peeters, Urban.nl (Nederland) Simon Turner (Nederland) Redactieteam Zoë Colbeck, National Trust (Groot-Brittannië) Nora Danko, EcoHuis Antwerpen (België) Tjeerd Deelstra, Stichting De Witte Roos (Nederland) Vera Franken, Technische Universiteit Delft (Nederland) Daphne Geelen, Technische Universiteit Delft (Nederland) Huibert Haccoû, CURnet (Nederland) Francis Lambert, Stad Lille (Frankrijk) Marie Loix, Espace Environnement (België) Jean-Alexandre Pouleur, Espace Environnement (België) Dirk van Regenmortel, EcoHuis Antwerpen (België) Nicolas Rochet, Espace Environnement (België) Murielle Skelton, Espace Environnement (België) Sietze Meijer, Technische Universiteit Delft (Nederland) Steffen Weeber, Stad Ludwigsburg (Duitsland) Creatief team Andrea Kempen, ontwerp en print management, Multitekst Services (Nederland) Tekening op pagina 10, Sietze Meijer Tekening op pagina 11, Vera Franken Tekening op pagina 13, Marie Loix Tekeningen op pagina 14-15, Murielle Skelton Foto op pagina 25, KWSA Foto s National Trust, Louis Sinclair Titel: LIVINGGREEN - Tips & Tricks voor duurzaam renoveren Ondertitel: Ontdek duurzame renovatietechnieken, getoetst in vijf gebouwen in Europa Uitgever: Stichting CURnet Postadres: Postbus 1819, 3000 BV Rotterdam, Nederland Tel: +31 (0) Website: CURnet publicatienummer 249 ISBN

8 Inhoud Inleiding Doelstellingen van deze publicatie 6 Het belang van cultureel erfgoed 6 Duurzaam renoveren van oude huizen 6 Informatiebronnen 6 Inspirerende case studies 7 Navigatiegids 7 Voordat u aan de slag gaat Uw gebouw - verschillende verhaallijnen 10 Conserveren versus veranderen 11 Vijf waardecategorieën voor uw gebouw 12 Belangrijke factoren voor uw renovatiekeuzes 13 Voordelen van duurzaam renoveren 14 Prioriteiten - besparen op energie, water en materialen 16 Inspiratie uit de praktijk - vijf renovaties van erfgoedgebouwen Case studies 18 Isolatie en beglazing 18 Verwarming 26 Actieve zonne-energie 30 Passieve zonne-energie 34 Intelligente gebouwbeheersystemen 37 Water 41 Regenwaterbeheer 44 Materialen 48 Lokale duurzame materialen 55 Bijzondere ideeën 58 Meer informatie over het renovatieproces Aanbesteden 62 Financieringsmogelijkheden 63 Energie besparen - suggesties voor gedragsverandering 64 Verdere informatie over het Livinggreen-project 67 Tot slot 68 4

9 Inleiding 1 5

10 Doelstellingen van deze publicatie In deze publicatie vindt u verschillende mogelijkheden voor het duurzaam renoveren van oudere gebouwen. Het laat zien dat woningen door duurzaam te renoveren zeer energie-efficiënt kunnen worden gemaakt, waarbij tegelijkertijd de cultuurhistorische en architectonische waarde van een gebouw bewaard blijft. Op de volgende bladzijden geven we u praktische informatie over hoe u uw woning op een duurzame manier kunt renoveren. Zeker als u eigenaar bent van een erfgoedgebouw. We geven u advies over hoe u meer te weten kunt komen over de cultuurhistorische en architectonische waarde van uw woning en waarop u moet letten om duurzaam te kunnen renoveren. Ter inspiratie hebben we de Livinggreenervaringen in case studies beschreven en in tien thema s opgedeeld. Deze thema s moeten niet als een stap voor stap -handleiding gelezen worden, maar als lessen die u inzicht kunnen geven in wat er in de praktijk mogelijk is. Hou in gedachten dat, hoewel dit boekje voor de individuele huiseigenaar is geschreven, er veel meer bereikt kan worden als u in uw buurt collectief renoveert. Al was het alleen maar omdat het inschakelen van experts dan betaalbaarder wordt. Het belang van cultureel erfgoed Cultureel erfgoed geeft ons allerlei belangrijke informatie over het verleden. Het is een bron van kennis over de architectuurgeschiedenis en verschaft ons belangrijke details over de manier waarop onze voorouders leefden en werkten. In de eerste plaats kan cultureel erfgoed als een soort collectief geheugen dienen. Gebouwen vertegenwoordigen een gemeenschappelijke geschiedenis en creëren hierdoor een identiteit die bijdraagt tot een gemeenschapsgevoel. Duurzaam renoveren van oude huizen Nieuwe gebouwen duurzaam ontwerpen wordt steeds gebruikelijker, maar een groot aantal bestaande gebouwen blijven onveranderd. De uitdaging is om te laten zien dat de kennis van duurzaam bouwen ook kan worden gebruikt om deze oudere gebouwen die tot nu toe werden vergeten, op een duurzame manier te renoveren. Het bieden van een duurzame toekomst aan oudere gebouwen voorkomt dat ons architectonische erfgoed verloren gaat omdat het dan niet wordt vervangen door nieuwbouw. Bewoners van oude huizen gebruiken vaak veel energie. Duurzaam renoveren bespaart energie, het maakt gebruik van natuurlijke (hernieuwbare) energiebronnen mogelijk, het zorgt voor minder verbruik van drinkwater en er worden duurzame bouwmaterialen toegepast. Dit zorgt voor CO 2 neutraliteit en helpt de klimaatverandering tegen te gaan. In het Livinggreen-project is ervoor gekozen om bijzondere historische gebouwen duurzaam te renoveren, zodat overtuigend kan worden aangetoond dat alle oudere gebouwen - dus ook heel gewone woonhuizen - duurzaam kunnen worden gerenoveerd. Informatiebronnen De informatie die u in deze gids vindt, is gebaseerd op een project over duurzaam renoveren dat is uitgevoerd in vijf landen in Noordwest-Europa tussen 2008 en Aan dit project namen acht organisaties deel uit Nederland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en België. Samen vormen ze het Livinggreen-projectteam. Meer informatie over het project kunt u terugvinden in hoofstuk 4, Verdere informatie over het Livinggreen-project. Toen het Livinggreen-project in 2008 startte, was de mogelijkheid om oude gebouwen op een duurzame manier te renoveren vrijwel onbekend, en dat is het in zekere mate nog altijd. De technieken bestaan en duurzame bouwmaterialen zijn beschikbaar, maar de kloof tussen kennis en praktijk is nog altijd vrij groot. Het doel van dit boekje is om u meer vertrouwd te maken met de verschillende mogelijkheden en om u te inspireren als u gaat renoveren om dat op een duurzame manier te doen. 6

11 Inspirerende case studies Vijf partners hebben culturele erfgoedgebouwen gerenoveerd en vier van hen hebben in deze gebouwen promotionele en educatieve Livinggreeninformatiecentra ingericht waar bezoekers meer te weten kunnen komen over duurzaam wonen (Ludwigsburg bracht zijn Livinggreen-centrum Energetikom elders onder): De National Trust heeft de stallen van het Morden Hall Park in Londen (Groot-Brittannië) getransformeerd. Stichting De Witte Roos demonstreert de duurzame restauratie van een rijksmonument uit de 16e eeuw langs de oudste gracht van Delft (Nederland). De Franse stad Lille renoveerde een 19e eeuwse fabriekshal die meer dan tien jaar had leeggestaan. De stad Ludwigsburg (Duitsland) renoveerde een voormalige sporthal uit de jaren 30. Het EcoHuis in Antwerpen (België) werd vergroot en gerenoveerd. Het Livinggreen-partnerschap hecht veel waarde aan het bijzonder rijke culturele erfgoed in Noordwest-Europa. De bestaande gebouwen in deze regio geven een eigen identiteit aan steden en die worden mede daarom als vestigingsplaats gekozen voor de creatieve industrie en voor innovatieve, toekomstgerichte economische activiteiten. Er is echter een risico dat ons architectonische erfgoed wordt verwaarloosd en verloren gaat. De gebouwen die in het kader van dit project zijn gerenoveerd, waren geen woningen. Ze fungeren als demonstratiecentra en de lessen en ideeën die daarbij zijn opgedaan, staan in dit boekje en zijn ook relevant voor huizenbezitters. Navigatiegids Om u uw weg in dit boekje te laten vinden, lichten we kort toe waar u de informatie kunt vinden. Hoofdstuk 2 geeft u informatie over de context van een duurzaam renovatieproject: het verhaal van uw gebouw, de voordelen van duurzaam renoveren, de prioriteiten en strategieën bij een renovatie en een lijst met belangrijke vragen die u zichzelf zou moeten stellen als u overweegt om uw woning op een duurzame manier te renoveren. Hoofdstuk 3 geeft een korte omschrijving van de vijf gebouwen die in het kader van het Livinggreenproject zijn gerenoveerd. Het omvat ook tien secties waarin thema s als verwarming, beglazing en gebruikte materialen worden toegelicht aan de hand van case studies. Voor elk thema sommen we ook de voordelen en aandachtspunten op en geven we advies over de vragen die u moet stellen aan degenen die uw renovatie gaan uitvoeren. Hoofdstuk 4 bevat algemene overwegingen over bijkomende onderwerpen zoals aanbestedingen en financieringsmogelijkheden, extra tips voor gedragsverandering en meer informatie over het Livinggreenproject in zijn geheel. Om het u gemakkelijk te maken, hebben we in de flap van dit boekje een checklist opgenomen die u kunt uitvouwen en tijdens het lezen kunt raadplegen. We hopen dat u veel plezier beleeft bij het lezen van onze ervaringen en dat u ook kunt genieten van uw eigen Livinggreen -woning. 7

12 De National Trust heeft de 19e eeuwse paardenstallen in Morden Hall Park in Londen, Groot-Brittanië gerenoveerd Stichting de Witte Roos demonstreert de duurzame restauratie van een rijksmonument uit de 16e eeuw aan de oudste gracht van Delft De Franse stad Lille renoveerde een 19e eeuwse fabriekshal die meer dan tien jaar had leeggestaan tot een Livinggreen Center De stad Ludwigsburg in Duitsland heeft een voormalige sporthal uit de jaren 1930 gerenoveerd Locatie van de projecten 8

13 Voordat u aan de slag gaat 2 Dit hoofdstuk geeft u inzicht in de context waarbinnen erfgoedgebouwen op een duurzame manier kunnen worden gerenoveerd. Het dient als kader waarbinnen u uw plannen kunt vormgeven. U vindt informatie over de mogelijke verhaallijnen van uw gebouw, de belangrijkste voordelen van duurzaam renoveren, prioriteiten, renovatiestrategieën en belangrijke vragen die u zichzelf dient te stellen. 9

14 Uw gebouw - verschillende verhaallijnen Elk gebouw vertelt een verhaal. Ook dat van u! Als u van plan bent om te renoveren, ga dan op zoek naar dat verhaal en maak er gebruik van. Hieronder vindt u de stappen om aanwijzingen te vinden voor uw verhaal. Verhaallijn Eerste verhaallijn (groen): geschiedenis Uw gebouw was vroeger misschien een winkel, een fabriek of een boerderij. Misschien woonden of werkten er interessante mensen zoals de plaatselijke onderwijzer, de burgemeester of de postbeambte. Welke herinneringen roept uw gebouw op? Tweede verhaallijn (blauw):potentieel voor duurzaamheid Misschien werd uw gebouw opgetrokken in een tijd dat alleen kleine ramen mogelijk waren, waardoor er maar weinig zonneschijn of zelfs nauwelijks licht naar binnen kon komen. Of misschien heeft het kleine openingen aan de noordkant vanwege de kou in de wintermaanden. In het gebouw kunt u aanwijzingen vinden over hoe het werd aangepast om aan de behoeften van opeenvolgende generaties tegemoet te komen. Zo kan een ander soort draagbalk boven een raam bijvoorbeeld een aanwijzing zijn dat dit raam later werd toegevoegd om meer licht binnen te laten. Wat is het duurzaamheidspotentieel van uw gebouw? Waar schuilen de verborgen schatten? En, de andere kant van de medaille, wat zijn de verborgen gebreken waarvan u zich bewust moet zijn? Derde verhaallijn (rood): u U kunt het gebouw aan uw eigen behoeften aanpassen zodat u er voor lange tijd op een comfortabele manier kunt wonen of werken. Maar vergeet niet dat het verhaal van uw gebouw ook na uw vertrek doorloopt, net zoals u zelf een verhaallijn vanuit het verleden heeft zien ontstaan. U kunt inspiratie halen uit de boeiende onderdelen van dat verhaal. Wilt u renoveren waarbij de oorspronkelijke stijl van het gebouw bewaard blijft of wilt u er meer uw eigen stempel op drukken, met een moderne aanpassing? Vierde verhaallijn (geel): beperkingen Wat mag u volgens de overheidsregels bouwen of wijzigen? Woont u in een gebouw met architectonische waarde of misschien in een beschermd stads- of dorpsgezicht? Bevindt het gebouw zich in de buurt van een historisch monument? 10

15 Moet u specifieke bouwvoorschriften volgen of bepaalde vergunningen aanvragen? In welke staat verkeert uw gebouw? Zijn er stabiliteitsproblemen (bv. verzakkingen) of zijn er materialen aanwezig die een gevaar kunnen opleveren voor de gezondheid? Wat is uw budget? Hoe aanwijzingen vinden (grijs): Er bestaan verschillende manieren om informatie te vinden die u kan helpen een goed gedocumenteerd, duurzaam renovatieplan te ontwikkelen dat bij uw verhaal past. Kijk rond in uw woning. Ziet u verschillende bouwstijlen die op vorige renovaties wijzen? Worden er andere materialen gebruikt in verschillende ruimten? Kunt u overblijfselen of aanwijzingen van oude constructies terugvinden? Is er bewijs van lokale ambachten of tradities? Wat kunnen anderen u vertellen? Kunt u met de vorige eigenaar praten? Of hebben de buren informatie over de woning? Praat met architecten of historici die u kent of waarmee u contact kunt opnemen. Wat kunt u in archieven vinden? Zijn er documenten die wat over de omgeving zeggen of zijn er tekeningen? Kunt u iets op het internet of in de bibliotheek vinden? Zodra u heeft vastgesteld wat de waardevolle karakteristieken van uw huis zijn, kunt u met de planning van het werk beginnen. U zult merken dat u veel verschillende termen tegenkomt om uw renovatie te omschrijven: bijvoorbeeld conserveren, restaureren en renoveren. Dit kan verwarrend zijn want vaak is niet duidelijk wat er precies bedoeld wordt. Het is nuttig om u ervan bewust te zijn binnen welke twee extremen u een beslissing moet nemen. Aan de ene kant kunt u ervoor kiezen uw gebouw in stand te houden zoals het is. Dat betekent dat kapotte delen niet worden gerepareerd, maar dat verdere schade, erosie en veroudering worden voorkomen. Of u kunt uw gebouw slopen en een compleet nieuw gebouw maken, misschien zelfs een exacte kopie van het oude huis. Maak aan de hand van deze informatie een goed gedocumenteerd plan voor uw duurzame renovatie. Conserveren versus veranderen Het is essentieel dat u bepaalt welke kwaliteiten van uw huis voor u waardevol zijn. Voor monumenten is het ook nodig dat u weet welke elementen van het gebouw beschermd zijn. U kunt uw renovatiebeslissingen op die informatie baseren. Voor het beantwoorden van die vragen maakt het niet uit of u de renovatie zelf voorbereidt of dat u met een architect werkt. In beide gevallen moet u de juiste informatie hebben om de beslissingen te kunnen nemen die passen bij uw wensen en bij uw woning. Dan kunt u het verschil bepalen tussen wat u wilt en wat er mogelijk is. Tussen deze twee extremen is er een glijdende schaal die loopt van hoofdzakelijk conserveren tot voornamelijk veranderen (zie de illustratie). Uiterst links van de schaal staat restaureren, want dat houdt voornamelijk conserveren met een beetje veranderen in. Restaureren geeft ook aan dat beschadigde elementen gerepareerd worden. Renoveren staat meer naar rechts want dan komen er veranderingen en toevoegingen aan het oorspronkelijke gebouw. Bedenk dat er geen vaststaande goede of foute keuze is. Dat zal voor elk gebouw apart moeten worden bekeken. 11

16 Het belangrijkste is dat u ervoor zorgt voldoende te weten te komen over het verhaal van uw gebouw, de geschiedenis, de duurzaamheidsmogelijkheden, de beperkingen, en natuurlijk wat uw eigen wensen zijn. Dan kunt u goed geïnformeerd uw keuzen maken. Vijf waardecategorieën voor uw gebouw Om u te helpen de belangrijkste waarden van uw woning te bepalen, kunt u gebruik maken van vijf waardecategorieën. Die laten zien waar u moet zoeken. Elke categorie vereist een andere benadering bij renovatie en laat veel of weinig veranderingen toe. Deze categorieën vatten de authenticiteit van het gebouw samen, dat wil zeggen, het individuele karakter van het gebouw. De authenticiteit van een gebouw wordt bepaald door de materialen, de conceptuele, de functionele, en de niethistorische en historische kenmerken. De waarde van uw gebouw wordt waarschijnlijk bepaald door een combinatie van deze aspecten. Materialen Misschien wordt het individuele karakter van uw huis wel bepaald door de materialen die bij de constructie zijn gebruikt. In dat geval is er voor uw renovatie een beperking omdat u de materialen moet behouden. U heeft wel de vrijheid om nieuwe onderdelen toe te voegen, zolang het originele materiaal maar gehandhaafd blijft. Functie Het individuele karakter van uw huis kan ook sterk bepaald worden door de huidige of vroegere functie. Het gebruik van een gebouw is vaak van groot cultuurhistorisch belang vanwege de directe invloed op de gemeenschap. Dit laat veel ruimte bij de renovatie omdat de enige vereiste het handhaven van het gebruik van het gebouw en/of de fysieke sporen daarvan is. Daarbuiten bent u vrij om veranderingen aan te brengen. Historie Het zou kunnen dat de geschiedenis van uw huis heel belangrijk is: hoe het door de jaren heen veranderd is. Alle sporen van die veranderingen zijn waardevol. Dit betekent dat ook uw eigen veranderingen aan het gebouw verantwoord zijn: die voegen een nieuwe fase aan de ontwikkeling van het gebouw toe. Niet-historische eigenschappen Het tegenovergestelde is niet-historische authenticiteit, wanneer het ware karakter van het huis ligt in de onveranderde staat. Als dat het geval is dan zijn veranderingen vrijwel uitgesloten. Ontwerp-concept Of misschien is het ontwerp van uw huis het belangrijkste aspect. Dat is vaak het geval bij moderne erfgoedgebouwen die door beroemde architecten zijn ontworpen. In Nederland is Sanatorium Zonnestraal vlak bij Hilversum een goed voorbeeld van een gebouw waarvan het concept de authenticiteit bepaalt. Hier was de materiaalkeuze ondergeschikt aan het originele ontwerp van architect Jan Duiker. Bij de restauratie van dit gebouw werd veel van het oorspronkelijke materiaal vervangen, maar het ontwerp bleef bewaard. 12

17 Belangrijke factoren voor uw renovatiekeuzes Om u te helpen om tijdens uw renovatieproces de juiste keuzes te maken, leggen we u enkele belangrijke vragen voor die u zichzelf moet stellen. Beslis wat u wilt renoveren Bepaal welke plannen prioriteit hebben en maak een stappenplan. U moet beslissen welke ingrepen voorrang krijgen, waarbij u rekening houdt met uw budget (kijk ook naar subsidies, belastingsvoordelen, e.d.). Stel een realistische planning op. Voordat u kunt beginnen, moet u misschien een vergunning bij uw gemeente aanvragen. Beslis hoe u wilt renoveren en met wie Hoe pakt u de renovatie aan? Schakelt u een bedrijf in? Gaat u het zelf doen? Hebt u een architect nodig? Een technisch adviseur? Als u met een bedrijf gaat werken, moet u of uw architect gedetailleerde specificaties van de uit te voeren werkzaamheden opstellen en een beschrijving maken van de hoeveelheden materialen, afmetingen en zo meer (het bestek). Sluit u een contract af? Hierin staan de verplichtingen van elke partij en de voorwaarden waaronder het werk moet worden uitgevoerd (over bijvoorbeeld verzekeringen, vertragingen, bijkomende kosten, naleving en garanties). Belangrijke factoren bij renovatie Weet zeker dat u wilt renoveren Maak een overzicht van de zaken die u wilt aanpakken door uw woning te evalueren. Wat zijn de zwakke en sterke punten? Hoeveel bedraagt het energieverbruik? Is er sprake van vocht of instabiliteit? Is er natuurlijk licht? Is er isolatie en verwarming? Gaat het om een erfgoedgebouw? Werden er mogelijk schadelijke materialen gebruikt? Vraag advies aan professionals zoals een architect, energieadviseur of de gemeente. Bepaal wanneer de renovatie plaatsvindt en hoe/ wanneer u de werkzaamheden zult beoordelen Indien u een beroep doet op een bouw- en/of installatiebedrijf, dan kunt u het beste meerdere offertes aanvragen. Kies het beste bedrijf op basis van de prijs, onvoorziene kosten, ervaring, betrouwbaarheid (aan de hand van referenties) en de planning. Sluit een contract af met het bedrijf van uw keuze en laat de werken uitvoeren. Denk ook alvast na over hoe u achteraf zult beoordelen of de werkzaamheden zijn uitgevoerd zoals overeengekomen. Maak duidelijk waarom u wilt renoveren Denk na over uw motivatie. Waarom wilt u renoveren? Wat zijn uw behoeften op korte en lange termijn? Renoveert u om bijvoorbeeld uw energieverbruik te verminderen of om het historische erfgoed intact te houden? Wilt u uw woning gezonder en comfortabeler maken of het milieu beschermen? Uw belangrijkste reden(en) om te renoveren heeft invloed op uw beslissingen. 13

18 Voordelen van duurzaam renoveren Een duurzame renovatie levert u vijf belangrijke voordelen op. Comfort dankzij een juiste temperatuur, minder tocht, natuurlijke lichtinval, efficiënt ruimtegebruik, en zo meer. Milieuvriendelijkheid door gebruik te maken van materialen en ontwerpen die afval beperken, de uitstoot van broeikasgassen terugdringen en energie, water en grondstoffen besparen. Op die manier kunt u geld besparen, op korte en op lange termijn. Gezond binnenklimaat in de woning, zonder giftige gassen of condensatie (waardoor schimmels kunnen ontstaan). Cultureel erfgoed dat voor u en voor toekomstige generaties bewaard blijft. Een toegevoegde waarde voor de omgeving en een hogere waarde van uw huis en die van de buurt. Met de hierna beschreven oplossingen is het mogelijk om deze voordelen te realiseren. In het beste geval kunt u alle voordelen behalen! Om de vijf belangrijke voordelen te behalen, moet u rekening houden met verschillende overwegingen. Voorbeelden hiervan vindt u in Hoofdstuk 3. Comfort Voor een woning met veel comfort: Isoleer goed zodat uw woning warm is in de winter en koel in de zomer, en om geluid buiten te houden. Maak uw woning luchtdicht zodat u geen tocht heeft, maar zorg wel voor goede ventilatie. Voor de lange termijn: Als je iets doet, doe het dan meteen goed. Kies oplossingen met een goede kwaliteit en een degelijk ontwerp die u en de volgende generaties comfort bieden (kies bijvoorbeeld producten met een lange levensduur of die later gemakkelijk verbeterd, vervangen en/of onderhouden kunnen worden). Bouw flexibiliteit in zodat u uw huis later kunt aanpassen wanneer uw behoeften veranderen (bijvoorbeeld als er kinderen komen, voor tieners, hobby s of wanneer u ouder wordt). 14

19 Voor een beter milieu en besparen van geld: Weet wat u verbruikt. Gebruik een tool voor de berekening van uw warmteverbruik: een voorbeeld vindt u op Beperk het verbruik van energie, water en materialen (bv. door isolatie of een waterbesparend toilet). Gebruik hernieuwbare bronnen (bijvoorbeeld actieve en passieve zonne-energie, regenwater, lokaal hout). Gebruik niet-hernieuwbare bronnen op de meest efficiënte manier (bijvoorbeeld energiezuinige verlichting, wasmachine met A-label, herbruikbare materialen). Voor een woning met een gezond binnenklimaat: Verwijder ongezonde materialen uit de woning (zoals asbest) maar bedenk dat het soms gevaarlijker is om materialen te verwijderen dan om ze te laten zitten. Informeer daarom eerst naar de mogelijke gevaren van deze materialen en de risico s bij verwijdering. Gebruik gezonde, gecertificeerde milieuvriendelijke materialen (denk aan verschillende soorten isolatie, verf en meubelen). Filter de buitenlucht door een goed ventilatiesysteem te installeren en vergeet niet om de fi lters regelmatig te vervangen en om het systeem zelf te reinigen. Laat daglicht binnen want dat heeft een bewezen positieve invloed op de gezondheid. Voor een woning die als cultureel erfgoed wordt bewaard en tegelijkertijd aan de moderne eisten tegemoet komt: Houd rekening met de geschiedenis van uw huis zodat de verhaallijn bewaard blijft en verder leeft. Milieu Binnenklimaat Cultureel erfgoed Voor een huis waarvan de waarde en die van de buurt stijgt: Gebruik architectonische elementen en materialen die passen binnen de stedelijke context (bijvoorbeeld ramen, deuren of de kleur van de gevel). Zorg voor zo veel mogelijk natuurlijke groene ruimte rondom uw woning. Gebruik hierbij inheemse soorten voor een zo groot mogelijke biodiversiteit. Omgeving 15

20 Prioriteiten besparen op energie, water en materialen Als u niet genoeg budget of tijd heeft om alles wat u wilt in één keer uit te voeren, maak dan een planning en leg de prioriteiten vast. De volgende lijst kan u helpen om te beslissen wat het eerst moet worden aangepakt. U kunt op verschillende manieren uw prioriteiten bepalen. Bijvoorbeeld op basis van kosten, tijd, terugverdientijd en de invloed op het milieu. De onderstaande maatregelen zijn geordend volgens de kosten en de vereiste inspanningen. D.w.z. dat de lijst begint met voorstellen die gewoonlijk minder geld kosten en minder (fysieke) inspanning vragen. Zorg ervoor dat u energiezuinige gewoonten aanneemt Investeer in energiezuinige apparaten (zoals juiste verlichting, koelkast en een nieuwe boiler). Laat uw verwarmingssysteem regelmatig reinigen en controleren. Bespaar water door lekken te repareren. Gebruik groene (milieuvriendelijke) energie; sluit een contract af met een leverancier van groene energie. Breng nieuwe dakisolatie aan of verbeter de bestaande isolatie. Bespaar materialen door bestaande bouwstoffen opnieuw te gebruiken. Herstel verzakkingen of scheuren in muren. Maak slim gebruik van water door regenwater op te vangen en te gebruiken. Maak uw ramen en glazen deuren zo energie-efficiënt mogelijk met tochtstrips en isolatieglas. Breng muurisolatie aan. Repareer of vernieuw uw dak en goten, en installeer eventueel zonnepanelen of zonnecellen. In het kort: 1. Beperk uw energie, water- en materiaalverbruik (bijvoorbeeld door isolatie of een waterbesparend toilet). 2. Gebruik hernieuwbare bronnen (zoals actieve- en passieve zonne-energie, regenwater, lokaal hout). 3. Gebruik niet- hernieuwbare bronnen zo efficiënt mogelijk (bijvoorbeeld energiebesparende verlichting, een A-label wasmachine, hernieuwbare materialen). Zorg ervoor dat u in de vroegste planfase ook rekening houdt met plannen die u in een latere fase wilt realiseren (isoleer bijvoorbeeld voordat u in een nieuw verwarmingssysteem investeert). Als u van plan bent een aanbouw te realiseren, kies dan een ontwerp met goede isolatie en goede luchtdichtheid en ventilatie. Op deze manier spaart u later veel extra kosten. 16

Ontdek duurzame renovatietechnieken, getoetst in vijf gebouwen in Europa

Ontdek duurzame renovatietechnieken, getoetst in vijf gebouwen in Europa Ontdek duurzame renovatietechnieken, getoetst in vijf gebouwen in Europa De controlelijst aan de binnenkant van de omslag kan een nuttig hulpmiddel zijn om uw renovatie voor te bereiden Zorg dat u uw huis

Nadere informatie

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort.

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 12 duurzaamheidstips voor monumenten Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 1 12 duurzaamheidstips voor monumenten Woont u in een monument of ander karakteristiek

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen.

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Alles wat je moet weten over: - Hoe je je comfortabel kunt voelen in je woning - Welke maatregelen je kunt nemen om daarmee

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE!

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! GECERTIFICEERD KOMO NA-ISOLATIE BEDRIJF 10 JAAR GARANTIE SPOUWMUURISOLATIE VLOERISOLATIE DAKISOLATIE GELUIDSISOLATIE ISOLATIEHERSTEL SPOUWMUURISOLATIE

Nadere informatie

Innovatief Systeem - KOMO-klasse A! Wij besparen héél veel energie!

Innovatief Systeem - KOMO-klasse A! Wij besparen héél veel energie! Innovatief Systeem - bewezen kwaliteit: KOMO-klasse A! Wij besparen héél veel energie! A Warmte-isolatie en stabiliteit Of het nu gaat om zekerheid, functionaliteit en isolatie: SOFTLINE 82 voldoet aan

Nadere informatie

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan voor woningen in opdracht van: de heer E. Scanner Straat en nr. gekeurde woning: De Brink 6 Postcode:

Nadere informatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie Spouwmuurisolatie Wilt u besparen op uw stookkosten maar heeft u geen groot budget voor gevelisolatie? Overweeg dan spouwmuurisolatie. U doet daarmee ook het milieu een groot plezier. Energie besparen

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Duurzaamheid: monumenten uit de schaduw. Erfgoedbeurs, gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost- Gelre, 2 november 2015

Duurzaamheid: monumenten uit de schaduw. Erfgoedbeurs, gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost- Gelre, 2 november 2015 Duurzaamheid: monumenten uit de schaduw Erfgoedbeurs, gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost- Gelre, 2 november 2015 Begin bij het begin STAP 1 STAP 2 STAP 3 STAP 4 vermijd gebruik van energie spring zuinig

Nadere informatie

Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze. www.linden.be www.pamaflex.eu

Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze. www.linden.be www.pamaflex.eu Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze www.linden.be www.pamaflex.eu Warmte-/energiebalans bij conventionele bouwwijze 1. Verliezen door muren en vensters 2. Verliezen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

verbindt consument met bedrijf

verbindt consument met bedrijf Voorwoord Er zijn heel veel soorten glas. Wanneer je je huis wilt isoleren, is glasisolatie een van de mogelijkheden. Maar welk glas moet je kiezen? In dit ebookje geeft Houhetwarm.nl je informatie over

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-Isover Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-Isover Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-Isover Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? EVIDENTE VOORDELEN Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

Doelen duurzaam bouwen

Doelen duurzaam bouwen 1 Doelen duurzaam bouwen Duurzaam bouwen is hot. Geen wonder, u verhoogt de waarde van uw woning, verlaagt uw woonlasten, krijgt overheidssubsidies voor duurzame details, maar ziet u ook hoe comfortabel

Nadere informatie

Zehnder WHR 918 De compacte ventilatie unit. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering

Zehnder WHR 918 De compacte ventilatie unit. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Zehnder WHR 918 De compacte ventilatie unit Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Minimale inbouwruimte garandeert maximaal frisse lucht Iedereen stelt prijs op een gezond en comfortabel binnenklimaat.

Nadere informatie

VOORDELEN LAMINAATVLOEREN

VOORDELEN LAMINAATVLOEREN VOORDELEN LAMINAATVLOEREN Betrouwbaar en budgetvriendelijk Kies voor laminaat wanneer u een stijlvolle vloer wenst en toch budgetvriendelijk moet zijn. Voor een zachte prijs krijgt u de warmte en uitstraling

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? Evidente voordelen Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? EVIDENTE VOORDELEN Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

Energieneutraal via de Passief bouwen route

Energieneutraal via de Passief bouwen route Energieneutraal via de Passief bouwen route ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Slotsymposium 14 september 2015 Verbouw monument Verbouw van een monument Monument als bedoeld in art. 1 onder d (Monumentenwet

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm Nefit SolarLine Zonneboilers Nefit houdt Nederland warm SolarLine Zonneboilers Eindeloos profiteren van Duurzame energie, duurzame kwaliteit Het Nederlandse merk Nefit bracht als eerste ter wereld de succesvolle

Nadere informatie

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau 7 & 8 november Passiefhuis-Platform 2009 vzw Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen Context 128 m2 woonopp. over 2 bouwlagen garage

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Na-isolatie, spouwmuur met ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, spouwmuur met ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, spouwmuur met ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? Evidente voordelen Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van

Nadere informatie

DIERBAAR IS DUURZAAM 5/6/2013 INHOUD ENERGIEBESPARING IN HOF VAN DELFT BIJ VOOROORLOGSE WONINGEN. Ilse Rijneveld

DIERBAAR IS DUURZAAM 5/6/2013 INHOUD ENERGIEBESPARING IN HOF VAN DELFT BIJ VOOROORLOGSE WONINGEN. Ilse Rijneveld DIERBAAR IS DUURZAAM ENERGIEBESPARING IN HOF VAN DELFT BIJ VOOROORLOGSE WONINGEN Ilse Rijneveld afdeling Veiligheid, Advies monumenten Gemeente Delft INHOUD ENERGIEBESPARING HOF VAN DELFT: VOOROORLOGSE

Nadere informatie

REFLECTIE? SLIM GEVONDEN!

REFLECTIE? SLIM GEVONDEN! REFLECTIE? SLIM GEVONDEN! HET HITTESCHILD ALUTHERMO, HET HITTESCHILD is een dun, reflecterend isolatiemateriaal met uitzonderlijke eigenschappen die een zeer eenvoudige plaatsing mogelijk maken. Het product

Nadere informatie

AUT-ARK I. is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat

AUT-ARK I. is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat by AUT-ARK I is een drijvende passiefwoning met Europees passiefhuis certificaat De woning heeft geen kade aansluiting meer nodig en is dus volledig zelfvoorzienend (autark). Hij is uiterst duurzaam middels

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

Concept Ecovision. Il sole come partner. Concept Ecovision. schermature solari Colt

Concept Ecovision. Il sole come partner. Concept Ecovision. schermature solari Colt Il sole come partner Concept Ecovision schermature solari Colt Concept Ecovision Verantwoord ondernemen, zorgvuldig omgaan met natuurlijke hulpbronnen en gebruik maken Energie besparen: een visie Energie

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

575 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van collectieve woongebouwen te vergelijken.

575 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van collectieve woongebouwen te vergelijken. nummer postnummer Smeyskens 64 bus 2 9200 gemeente Dendermonde bestemming collectief woongebouw type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 575 De energiescore

Nadere informatie

Miel Karthaus Martijn de Gier

Miel Karthaus Martijn de Gier Miel Karthaus Martijn de Gier Fig 1 1/5 13 3 5 1 17 12 11 18 2 11 31 16 15 12 14 8 7 4 6 22 21 20 19 9 10 e versus WarmBouwen 8 Verhouding tussen warmteweerstand en warmtestroomdichtheid

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

Alles over verbouwen en renoveren!

Alles over verbouwen en renoveren! 1. Algemeen Alles over verbouwen en renoveren! Belangrijkste functie van thermische isolatie is het beperken van het energieverbruik en de reductie van de CO 2 uitstoot (milieu). Voor het isoleren van

Nadere informatie

2. Spouw- en vloerisolatie nader toegelicht

2. Spouw- en vloerisolatie nader toegelicht 2. Spouw- en vloerisolatie nader toegelicht 2.1 Huishoudelijk energieverbruik Wat verbruik je waar? Hoe kan je dit verminderen? Waarom spouw- en vloerisolatie? 2.2 Spouwisolatie Technische aspecten Wat

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1 JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen Inhoud 1. 1 ste constructiedetail... 2 2. 2 de constructiedetail... 3 3. Beschrijving van de opbouw

Nadere informatie

kiosken www.mmcite.com

kiosken www.mmcite.com kiosken mmcité Stad Stedelijke openbare ruimtes zijn fascinerend. Hier ontmoeten mensen hun geschiedenis. Wij zijn verheugd dat ons design op zoiets interessants en belangrijks als stedelijke gebieden

Nadere informatie

Vloer- en bodemisolatie

Vloer- en bodemisolatie Vloer- en bodemisolatie Wij bieden meerdere producten aan voor het isoleren van uw kruipruimte zodat u de best passende oplossing voor uw woning kunt kiezen. De aangeboden producten onderscheiden zich

Nadere informatie

Isolerende beglazing. effecten op het milieu. voor- en nadelen van isolerend glas. glassoorten. raamkaders. voorzetramen

Isolerende beglazing. effecten op het milieu. voor- en nadelen van isolerend glas. glassoorten. raamkaders. voorzetramen Isolerende beglazing effecten op het milieu voor- en nadelen van isolerend glas glassoorten raamkaders voorzetramen effecten op het milieu Het vervangen van enkel glas door isolerende beglazing heeft impact

Nadere informatie

Duurzaam bouwen doe je met Klima Wonen

Duurzaam bouwen doe je met Klima Wonen Duurzaam bouwen doe je met Klima Wonen Over ons Klima Wonen is een nieuwe innovatieve en energiezuinige bouwer. Wij hebben decennia lang ervaring opgedaan in de projectontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige

Nadere informatie

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Projectseminar Velve-Lindenhof ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Nieman Raadgevende Ingenieurs Inleiding Nieman Raadgevende Ingenieurs

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Riemsterweg nummer 6A bus *2 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 606 De

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2 informatie MOLENBUURT FASE 2 JANUARI 2016 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 40 woningen aan de Paltrokmolen in Purmerend de vloer

Nadere informatie

Module vloer. Module wand. Module plafond. 3 unieke droogbouwsystemen voor verwarming en koeling

Module vloer. Module wand. Module plafond. 3 unieke droogbouwsystemen voor verwarming en koeling Module vloer. Module wand. Module plafond. 3 unieke droogbouwsystemen voor verwarming en koeling Lage opbouwhoogte. Hoge prestaties. 1. Variokomp vloerverwarming. Ultra dun. Verwarmen Met een dikte van

Nadere informatie

Voorbeeldstraat 1 in Hilversum

Voorbeeldstraat 1 in Hilversum Voorbeeldstraat 1 in Hilversum Klantnummer 11111VA1 Contactpersoon Kasper van Heteren Energie prestatie adviseur woningen (EPA-W) Johannes Frölich E-mailadres kasper.van.heteren@maakjehuishoom.nl Datum

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Zilvervos 4 bus *1/1 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 711 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

isolerend enkelglas het nieuwe denken over isoleren

isolerend enkelglas het nieuwe denken over isoleren isolerend enkelglas het nieuwe denken over isoleren Van Ruysdael levert het bewijs dat tegenstellingen zich goed laten verenigen. Cultuurgoed en comfortabel wonen, bestaande vensters en energie besparen,

Nadere informatie

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst oktober 2014 Inleiding Misschien staat u er niet bij stil, maar het is heel goed mogelijk om in uw bestaande woning uw muren, dak en vloeren te isoleren. Welk comfort deze isolatie met zich meebrengt vertellen

Nadere informatie

Over isoleren, besparen en comfort

Over isoleren, besparen en comfort Warm voor Weinig Over isoleren, besparen en comfort WARM VOOR WEINIG U woont in een huurwoning, en heeft er waarschijnlijk een aangename plek van gemaakt. Maar misschien kan het nog veel comfortabeler!

Nadere informatie

DE BESTE EN NATUURLIJKSTE WARMTE-ISOLATIE TER WERELD.

DE BESTE EN NATUURLIJKSTE WARMTE-ISOLATIE TER WERELD. DE BESTE VONDST DIE WIJ OOIT HEBBEN GEDAAN, WILLEN WIJ HIER VOORSTELLEN. WANT IS HET NIET HET EENVOUDIGSTE EN NATUURLIJKSTE TER WERELD DAT U HET WARM WIL HEBBEN? DAAROM HEBT U EEN PERFECTE WARMTE-ISOLATIE

Nadere informatie

Infrarood verwarming. Effectieve en efficiente warmtebron. Warm, comfortabel en gezond. Intelligente verwarming voor zorgwoningen en thuis.

Infrarood verwarming. Effectieve en efficiente warmtebron. Warm, comfortabel en gezond. Intelligente verwarming voor zorgwoningen en thuis. Infrarood verwarming Warm, comfortabel en gezond Intelligente verwarming voor zorgwoningen en thuis. Effectieve en efficiente warmtebron De innovatieve infrarood verwarmingssystemen spelen helemaal in

Nadere informatie

Taak constructies. Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave. 1MAK a 2015-2

Taak constructies. Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave. 1MAK a 2015-2 Taak constructies Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave 1MAK a 2015-2 Bouwknoop 1 Het gaat om een bouwknoop omdat de verticale muur verbonden wordt met een hellend dak. Detailtekening

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Ooievaar 8 bus 1 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1965 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 379 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument Wonen en werken in een betekent leven in een bijzondere omgeving. Tegenover de pluspunten zoals de prachtige sfeer van de en staan ook zaken Creëer Bufferruimtes In historische gebouwen zijn vaak tochtportalen,

Nadere informatie

Een Rivusol zonneboiler voor iedereen

Een Rivusol zonneboiler voor iedereen Een Rivusol zonneboiler voor iedereen De makkelijkste manier om over te stappen op zonne-energie Rivusol heeft zich ten doel gesteld om de zonneboiler bereikbaar te maken voor iedereen. Met de Rivusol

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Het Oude Ambacht

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie. Kenmerken van project Het Oude Ambacht informatie HET OUDE AMBACHT MAART 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 118 woningen aan Het Oude Ambacht in Hoorn de vloer

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

Duurzaam, kostenbesparend en een hoog wooncomfort

Duurzaam, kostenbesparend en een hoog wooncomfort Duurzaam, kostenbesparend en een hoog wooncomfort De geschiedenis, ervaring en een hoogwaardige kwaliteit... Het CombiElement is een uniek, betaalbaar en kostenbesparend bouwsysteem op basis van natuurlijke

Nadere informatie

245 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

245 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Batavia 7 bus 3 2000 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwar 2005 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 245 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN informatie HOLENWEG EN VENENLAAN APRIL 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 34 woningen aan de Holenweg en Venenlaan in Hoorn

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Burgemeester Callewaertlaan nummer 83 bus bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar 1937 softwareversie 9.7.1 berekende

Nadere informatie

17-6-2013. Passief Bouwen. Passief Bouwen in de praktijk. Velve-Lindehof, Enschede. Stelling. Ontwerpvisie. Binnengasthuizen, Zwolle

17-6-2013. Passief Bouwen. Passief Bouwen in de praktijk. Velve-Lindehof, Enschede. Stelling. Ontwerpvisie. Binnengasthuizen, Zwolle Passief Bouwen Passief Bouwen in de praktijk Kennisdag Bouwfysica 2013 Passief bouwen' is een specifieke bouwstandaard met een comfortabel binnenklimaat, gedurende zowel het zomer- als het winterseizoen,

Nadere informatie

I Ventilatiesystemen principes :

I Ventilatiesystemen principes : I Ventilatiesystemen principes : Types A, B, C van ventilatie technieken: Ventilatiesysteem A : Het natuurlijke ventilatieconcept, genaamd ventilatiesysteem A, gebruikt het schoorsteenprincipe om de luchtstroming

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Guido Gezellelaan nummer 82 bus 4 bestemming appartement type - bouwjaar 1958 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Na-isoleren. Meer comfort met minder energie.

Na-isoleren. Meer comfort met minder energie. Na-isoleren Meer comfort met minder energie. Besparen met woningisolatie Volta Limburg, voelt altijd beter, een belofte die Volta Limburg betrouwbaar en innovatief waarmaakt in heel Limburg. 7 dagen per

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

543 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

543 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Hert 25 2590 gemeente Berlaar bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwjaar 1982 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 543 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

BEWONERSBIJEENKOMST-WETERINGDUURZAAM- - 19-MAART-2013- - DE-TWEEDE-UITLEG-

BEWONERSBIJEENKOMST-WETERINGDUURZAAM- - 19-MAART-2013- - DE-TWEEDE-UITLEG- ! BEWONERSBIJEENKOMST-WETERINGDUURZAAM- - 19-MAART-2013- - DE-TWEEDE-UITLEG- The convenient Inconvenient sponsored by Philips. Ecologisch voetafdruk London heeft 48.868.000 global hectare nodig = 6.63

Nadere informatie

L a a g E n e r g ie H u i s M o l e n w e g Laag Energie Huis concept, type duurzaam en energiezuinig. Hieronder vindt u informatie over het Laag Energie Huis. Vanuit de overtuiging dat een woning duurzaam

Nadere informatie

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond.

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Verbeter uw comfort met de ideale zonwerende en isolerend glasfolie. Verbeter de isolatie tot 41% (K-waarde), bespaar energie, hou overdreven warmte buiten

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Profeetstraat nummer 43 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1921 softwareversie 9.7.1 berekende energiescore

Nadere informatie

Bij deze isolatietechniek wordt de isolatie aan de buitenzijde van de gevelmuren geplaatst. Op deze isolatie wordt een nieuwe afwerking geplaatst.

Bij deze isolatietechniek wordt de isolatie aan de buitenzijde van de gevelmuren geplaatst. Op deze isolatie wordt een nieuwe afwerking geplaatst. Wat is buitenmuurisolatie? De meeste woningen, gebouwd voor 1960, hebben geen spouwmuren, maar volle muren. In deze gevallen is een spouwmuurisolatie geen optie en moet u kiezen voor de isolatie van buitenmuren

Nadere informatie

GLASISOLATIE Algemeen Inleiding

GLASISOLATIE Algemeen Inleiding GLASISOLATIE Algemeen Zelf energie opwekken en een dak isoleren met een groen dak zijn prachtige methodes om te verduurzamen. Tijdens de uitvoer van onze werkzaamheden werden wij geregeld geconfronteerd

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Voldersstraat nummer 17 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 9.7.0 berekende energiescore

Nadere informatie

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013 K I N J O Y K I N R O O I 14 februari 2013 I N D E X 1. LOCATIE 1.1 ligging projectgebied 1.2 locatie 1.3 bestaande situatie 1.5 ligging waterwoningen 2. EILAND 2.1 eiland 3. WATERWONING 3.1 situatie

Nadere informatie

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE EMERGO Bouwnovatie EMERGO werkt graag samen aan vernieuwende en realistische totaaloplossingen. Ons doel is dat u én wij ingenomen zijn met

Nadere informatie

474 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

474 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 74 9940 gemeente Evergem bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar 1930 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 474 De energiescore laat toe om

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Herentalsebaan nummer 596 bus 1VRe bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 9.9.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 279

Nadere informatie

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4 PASSIEFHUIZEN COLUMBUSKWARTIER ALMERE VEEL GESTELDE VRAGEN PASSIEFHUIZEN EN WONEN IN EEN PASSIEFHUIS 2 1. Wat is een Passiefhuis? 2 2. Wat is het voordeel van een Passiefhuis? 2 3. Wat zijn bewonerservaringen

Nadere informatie