Durven zeggen wat je wilt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Durven zeggen wat je wilt"

Transcriptie

1 fair pennieuws de laatste ontwikkelingen rond FairPen Foundation / verschijnt 2 keer per jaar / 6 / november 2010 Jongeren die aangeven meer zelfvertrouwen te hebben en zich durven uit te spreken. Dat zijn resultaten die FairPen na twee jaar werken op scholen in Oeganda tegenkomt. Het FairPen Newsletter Programma wordt gewaardeerd, raakt beter bekend en uitgebreid naar meer en meer scholen in het land. Een kleine rondgang: Durven zeggen wat je wilt Sharing Schools Uganda FairPen Foundation werkt binnen het netwerk van Sharing Schools Uganda (Nassu) op een twintigtal middelbare scholen door het hele land. De implementatie van FairPen op scholen gebeurt, zoals we dat van plan waren, door docenten die nadat ze met FairPen in hun school werkten, een coaching training hebben doorlopen. En met succes. Zo won een nieuwe school op Kalangala één van de Ssese Eilanden in het Victoriameer- al meteen een tweede prijs in de nieuwsbrievenwedstrijd. Nieuwkomers zijn onder andere Katwe SS aan de rand van het Queen Elisabeth Park, Buzaya SS 50 kilometer boven Jinja, Pajule SS in noordelijk Oeganda en de basisscholen Pajule PS en All Saints PS in Bushenyi District. Karamoja Project Het Karamoja project loopt tot in het volgende jaar met financiële ondersteuning van de Nederlandse ambassade in Oeganda. Hoewel zowel leerlingen als docenten gemotiveerd zijn, is het voor de zes middelbare scholen soms moeilijk om goed aan FairPen te werken. Door de slechte vervoersmogelijkheden en al even slechte wegen, wonen docenten niet altijd de workshops bij die FairPen in Kampala geeft. Dankzij de assistentie van coaches komen er toch betere nieuwsbrieven uit dan verwacht. En als een Karimojong leerling zegt dat hij nu weet dat meisjes met woorden te verleiden zijn in plaats van ze gewoon te némen zoals bij ons de gewoonte is, weten we dat we een eind op weg zijn. Met SNV naar basisscholen De samenwerking met SNV is van start gegaan op zes basisscholen in het oostelijk gelegen Kumi district. De leerkrachten kregen een vier dagen durende workshop van FairPen Uganda coaches waarin het concept en de manuals werden uitgelegd. Trainer Alfred Lakony en journalist Ismail Kajumba begeleidden de implementatie op de scholen. Na twee maanden al blijkt FairPen succesvol. Onderwijs adviseur Els Heijnen-Maathuis van SNV: De feedback die we van de scholen krijgen is ongelooflijk. Ze laten Basisschool In Rubuguri laat hun tweede nieuwsbrief zien. In het midden trainer Alfred Lakony weten dat de kinderen zijn veranderd, ze zijn nieuwsgieriger, ze hebben meer zelfvertrouwen en zijn assertiever. Ook vonden ze de FairPen training erg goed en professioneel. Evaluatie Een eerste wetenschappelijke evaluatie is uitgevoerd door Hans Wouters en Roel Grol. Voor en na de productie van de eerste nieuwsbrief vulden 79 meisjes en 98 jongens rond de 17 jaar vragenformulieren in. Het blijkt dat vooral interview-en schrijfvaardigheden van de deelnemers zijn toegenomen. Verder zijn er lichte stijgingen te zien op het gebied van journalistieke vaardigheden, samenwerkingsvaardigheden en argumentatie- en redeneervaardigheden. 1 FairPen nieuws november 2010

2 Talking Murals en geweldloze verkiezingen Veelbelovend is FairPens samenwerking met de Oegandese beeldend kunstenaar Fred Mutebi. Mutebi richtte de organisatie LetArtTalk op en liet in een workshop op het Cultureel Sharing Festival zien hoe iedereen die daarvoor open staat kan communiceren door middel van talking murals of pratende panelen. Hij droeg het thema geweldloosheid aan en verbond dat met de presidentsverkiezingen die volgend jaar in Oeganda hopelijk zonder geweld- plaatsvinden. In de workshop associëren leerlingen woorden bij het thema, vertalen die in hun eigen taal en schrijven ze op in schriften. Zo ontstaan kleine woordenboeken. Samen met de leerlingen schildert Mutebi de woorden en illustraties vervolgens op een tiental canvasdoeken die samen een talking mural vormen. In dit geval is de boodschap together we can talk to avoid electoral violence. Het kunstwerk stimuleert mensen te praten over thema s die voor hen van belang zijn. Het thema van geweldloze verkiezingen wordt verder op FairPen scholen uitgewerkt in opinies en nieuwsberichten of achtergrondverhaal. Afhankelijk van de fondsen zal een aantal scholen daar samen met Mutebi talking murals uit maken. Mutebi start met een litho workshop in november op Lubiri SS in Kampala. De linoleum printen die hier ontstaan, worden gedigitaliseerd en op canvas tassen gedrukt om vervolgens verkocht te worden. Dit is een proef voor een zelfgenererende activiteit. Om het project te betalen heeft Fair- Pen s consultant Corin van Poppel samen met collega s Wim Kroeze en Vera Kleine Staarman een actie onder vrienden en bekenden gedaan en ruim duizend euro opgehaald. Het project willen we graag uitbreiden naar het liefst alle scholen van FairPen. Donaties kunnen nog steeds op ING rekening tav C.A van Poppel ovv Donation Mural. Als je iets op tijd doet, doe je meer Yusuf Nshemerirwe (18) zit in de vierde klas. Hij deed twee keer eerder mee met FairPen en werd dit keer gekozen tot hoofdredacteur op Katerera Comprehensive High School. Ik vind het leuk een leidende rol te hebben, omdat ik leer hoe ik mensen moet organiseren. We discussiëren over alle inhoud in de nieuwsbrief, maar soms zijn er leerlingen die wegblijven of zich niet aan de deadline houden, omdat ze druk zijn met andere dingen. Ik begrijp dat de examendruk groot is, maar ik probeer ze er toch bij te houden. Ik waarschuw ze en zeg dat ze zich aan de deadline moeten houden. Ik ben erachter gekomen dat deadlines belangrijk zijn. Als je iets op tijd doet, heb je daarna je handen vrij om andere dingen te doen. Dan doe je dus meer. Verder leer ik bij FairPen hoe ik nieuws zoek en hoe ik interviews uitvoer. Fair- Pen brengt voor mij nieuwe vriendschappen, zoals met leerlingen die ik op het festival ontmoette uit Moroto en Masaka. Het is leuk ideeën uit te wisselen. We worstelen allemaal met dezelfde problemen. Hoewel, in het noorden lopen de mensen het gevaar ontvoerd te worden. Mensen leven er in kampen, waar weinig voedsel is en waar ze ziek worden. Dat is toch wel heel slecht. Ook in Moroto is het heel anders dan bij ons. Het is er droog, er is honger en het vervoer is er heel moeilijk. In Katerera hebben we het veel beter. We hebben altijd genoeg voedsel, hoewel wij last hebben van stijgende voedselprijzen. Later wil ik advocaat worden. Dan lees en begrijp je veel, je wordt goed betaald en je hebt status. Leerlingen aan het woord Snelheidsrecord Timothy Jude Mandu (19) en Frank Luyinda (18) zitten beide in de vijfde klas van Lubiri SS in Kampala. We waren met z n 38-en en binnen 2,5 dag hebben we een nieuwsbrief van 24 pagina s gemaakt. We hebben echt niets gekopieerd., zeggen ze. De school, waar het festival en FairPen s workshops plaatsvinden, heeft al zoveel naschoolse programma s lopen dat er weinig ruimte is voor FairPen. Vandaar dat het produceren van een nieuwsbrief tussen de bedrijven door gebeurde en leerlingen nog niet de FairPen training doorliepen die ze nodig hebben voor een goede nieuwsbrief. Neemt niet weg dat de groep extra vermelding verdient vanwege hun niet te stuiten enthousiasme en doorzettingsvermogen. Inderdaad: bij bestudering van de nieuwsbrief bleek dat ze niet kopieerden, maar desondanks besloten we maar een deel op FairPen s website te plaatsen. 2 FairPen nieuws november 2010

3 De nieuwsbrieven van alle FairPen scholen trekken veel belangstelling Cool: de eerste lichting FairPenners van Gulu SS. Festival De jongste deelneemster samen met haar moeder, FPU bestuurslid Adrine Op 18 en 19 september vond er in Kampala het Cultural Sharing Festival plaats. 500 kinderen uit alle regio s kwamen bij elkaar. Betty Aikidi van Nassu danst met meer dan zes potten op haar hoofd. na verre reizen Karimojong leerlingen maken zich klaar voor de danswedstrijd theater Wat wil je later worden? Politieagent! Echte tranen in toneelstuk. Lubiri SS in actie Nassu voorzitter Stephen Kalule en Tim Kos, vertegenwoodiger van de Nederlandse ambassade, tekenen diploma s veel dans Kom maar op... De sterdansers van Lubiri SS, het winnende team De Oegandese politie geeft voorlichting over het voorkomen van huiselijk geweld: het thema van het festival winnaars

4 Schrijven over kinderen die niet naar school mogen Leerling aan het woord Betty Amunugut (17) zit in de derde klas op Moroto High School. Ik vind het leuk om nieuwsbrieven van de andere scholen te lezen en over hun achtergrond te leren. Ik heb geschreven over de kinderen in Karamoja die niet naar school mogen en thuis worden behandeld als slaaf. Ze lijden zo erg. Vooral de kinderen van warriors (veerovers, red.) worden gedwongen heel hard te werken. 59 Procent van de kinderen, dat heb ik ergens gelezen, gaat niet naar school. Ze moeten voor het eten zorgen en sommigen verkopen hout of kolen en met het beetje geld wat ze dan verdienen nemen ze de bus naar Kampala om daar te gaan bedelen. Ik heb geprobeerd ze te interviewen, maar dat was moeilijk. Ik ben zelf geen Karimojong. Ik kom uit Tororo, in het oosten. Mijn vader is politieagent en woonde in Moroto, daarom zit ik daar op school. Maar nu woont mijn vader in Kampala en omdat het zo ver is, ga ik maar een keer in het jaar naar huis. Met het festival zoek ik hem op. Toch vind ik het leuk om in Moroto op school te zitten, want de Karimojong cultuur is heel interessant. Zoals ze dansen vind ik fantastisch. De meisjes kleden zich prachtig met al die kralenkettingen en het zijn aardige mensen. Maar als ze honger hebben gaan ze op veeroof. Misschien dat je kinderen met eten naar school moet lokken. Er bestaan in Karamoja ook rare misverstanden over school. Meisjes die naar school gaan worden door de Karimojong prostituees genoemd, terwijl zij zelf de meisjes dwingen om te trouwen. Later wil ik accountant, verpleegster of maatschappelijk werkster worden. Ik wil graag mensen helpen. Door FairPen verbeter ik mijn Engels. Ik weet nu hoe ik moet interviewen, daar had ik eerst geen idee van. Het geeft me meer zelfvertrouwen. Het is nu ook makkelijker voor me om antwoorden te geven op vragen. Kako SS wint eerste prijs De FairPen redactie van Kako SS uit Masaka poseert trots met de eerste prijs die FairPen Foundation aan haar uitreikte. De school verdient de prijs vanwege de kwaliteit van de interviews. De verslaggevers kregen de ruimte om daadwerkelijk het veld in te gaan en maakten optimaal gebruik van de gelegenheid. Ze interviewden onder andere een gevangenisbewaarder, marktkooplui en verpleegsters. Op het gebied echter van handschrift en koppen maken valt nog veel te verbeteren. Geweldig! De schoolgang van kinderen in het basisonderwijs is verdrievoudigd in Oeganda sinds de invoering van de wet op het basisonderwijs in Misschien wel verviervoudigd. Zo staat het in de kranten. Bij het lezen van deze uitspraken, krijg je meteen een euforisch gevoel. Wauw! dat zijn nog eens cijfers. En ook denk je dan meteen: wat hebben wij als FairPen hier nog te zoeken? Het lijkt er toch op dat het ministerie van Oeganda de zaken aardig op orde heeft. Het antwoord hierop werd me snel duidelijk toen ik mee kon gaan op een veldbezoek naar een zestal basisscholen in Oost Oeganda. De schoolgebouwen waren redelijk, er waren leerkrachten en kinderen. Veel kinderen. Heel veel kinderen. Een school met minder dan 500 kinderen was bijna niet te vinden was al gewoon. En als er dan maar 12 leerkrachten zijn op de school, hoef je niet hard te rekenen. Dat zijn gemiddeld 83 kinderen per klas. Gemiddeld! de bovenbouw heeft er vaak minder, zo n 40 tot 50, maar een leerkracht van de onderbouw ziet regelmatig meer dan 100 kinderen in zijn klas. Hoe kan je dan, zo vraag ik me af, elk kind individueel aanspreken. Dat is onmogelijk. Dan is het dus goed, dat we als FairPen proberen om groepen van maximaal 25 kinderen de beginselen van schrijven bij brengen. Dit proces helpt de kinderen kritisch over hun eigen omgeving na te denken. Ze moeten tenslotte ook op zoek naar onderwerpen voor hun artikelen. En wat zou er nu mooier zijn dan dat ze zelf op zoek gaan naar de oorzaak van de overgrote klassen en tegelijkertijd hun stem laten horen over dit onderwerp? Wim Kroeze, consultant voor FairPen Uganda in Kampala 4 FairPen nieuws november 2010

5 Josephine Nakabuye, office manager FairPen Uganda FairPen is de kans om mezelf waar te maken Sinds augustus jl. vervult de 31-jarige Josephine Nakabuye de kersverse functie van leidinggevende in het kantoor van FairPen Uganda Foundation in Kampala. Ze studeerde Sociale Wetenschappen aan de Makerere Universiteit in Kampala en werkte in verschillende functies voor organisaties in de gezondheidszorg. Waarom FairPen Uganda? Alles moet nog opgebouwd worden. Het is inderdaad een hele uitdaging, maar ik ga die graag aan. Uitdagingen nodigen je uit na te denken, moeilijkheden te overwinnen en jezelf te ontwikkelen. Ik kan ook besluiten om stil te zitten en te wachten. Dan leer ik niets. Ik kan hier vooral vaardigheden op managementgebied ontwikkelen. FairPen zie ik als een kans om mezelf waar te maken. In vorige functies had ik een baas die de beslissingen in het belang van de organisatie nam. Maar nu doe ik dat ineens zelf. Dat is niet altijd even gemakkelijk. Vorige week nog zat ik met een dilemma of we door zouden gaan met ons programma op een aantal scholen of dat we het zouden uitstellen. Dat laatste wilde FPF. Maar toen ik zag wat er gebeurde in het veld, heb ik besloten dat we door moesten gaan met waar we mee bezig waren. Dat was een juiste beslissing en dat voelt goed. Wat spreekt je aan in FairPen? De missie van empowerment. Empowerment betekent mensen leren zich bewust te worden van zichzelf en van hun rechten, zodat ze kunnen opkomen voor zichzelf. Die vaardigheden leren we niet in school. Als ouderen praten, mag je daar als kind niet tussen komen. Ouderen zijn bang om ondermijnd te worden. Als kind zo grootgebracht, zijn mensen bang om zich uit te spreken. Ze vragen zich af wat anderen wel zullen denken en ze beslissen dat ze beter dingen voor zich kunnen houden. Maar cultuur is dynamisch, dingen veranderen, ook hier. Het is goed als mensen zich uitspreken. Als je je zorgen uitspreekt, kun je ze ook beter oplossen, en het is ook leuk om complimenten te geven en te krijgen. Ik leerde me uit te spreken tijdens mijn studie, maar vooral ook door mijn eerste baas. Die gaf mij de kans om mezelf te uiten. Ik moest hem soms vertegenwoordigen op bijeenkomsten en daardoor kreeg ik zelfvertrouwen. Ik begon te geloven in mezelf. Wat zou er gebeuren als iedereen zich uitspreekt? Dan zou Oeganda veranderen. We zitten nu voor de verkiezingen. Laat mensen er voor uitkomen wat ze vinden. Dat heeft niet alleen een weerslag op alle verschillende partijen, maar ook op de regering. Een regering wordt zich op die manier bewust van wat mensen bezig houdt. Als je dan aan de macht wilt zijn, blijf je dat als je doet wat de mensen willen. Hoe bevalt de samenwerking met FairPen Foundation? Ik dacht dat het erg moeilijk zou worden. Mensen zeggen dat blanken erg bazig zijn, dat je je constant aan deadlines moet houden en dat er geen tijd is om uit te rusten. Maar het is veel meer teamwerk dat ik dacht. Als ik me ergens onzeker over voel kan ik met iedereen overleggen. Maar de buitenwereld begrijpt het moeilijk. Die denken dat ik veel geld verdien, want blank zijn betekent dat je heel rijk bent. Dat dat niet altijd op gaat, gaat er niet in. Voor mij is de betaling ook niet de reden geweest om deze baan te accepteren. Hoewel ik mijn Masters heb, ben ik begonnen als secretaresse, omdat dat me kon helpen in mijn loopbaan, Het gaat me er niet om wat ik krijg, maar om wat ik win aan ervaring en ontwikkeling voor mijn toekomstige carrière. Pasgeleden in een workshop stond ik echt te kijken van de hoge Cultuur is dynamisch ook in Oeganda veranderen dingen verwachtingen van de deelnemende docenten: ze willen vervoerskosten en geld voor de training. Ik vroeg ze wie er dan betaald moet worden: zij of de trainer. Ik legde uit dat ze geen geld krijgen, maar wel vaardigheden. Ik denk soms dat mensen niks willen leren en alleen geld willen. Dat baart me zorgen. Hoe zie je de toekomst van FairPen in Oeganda? FairPen groeit nu heel erg hard. Overal waar we komen is het concept welkom. Iedereen is bereid om ons te steunen in wat we willen. FairPen kan een enorme impact hebben op onderwijsgebied,maar de echte uitdaging is het werven van fondsen. Er is te weinig geld om alles uit te voeren waar vraag naar is en wat we willen en dat is jammer. Wilt u ons steunen? Stort uw bijdrage op Triodos Bank t.n.v. stichting FairPen 5 FairPen nieuws november 2010

6 Voor het eerst op het vasteland: FairPen News Kalangala Mathias Ssemanda (17), zit in de vijfde klas van Sserwanga Lwanga Memorial Secondary School in Kalangala. De school met de lange naam bevindt zich op Bugala Eiland, één van de 85 Ssese Eilanden in het Victoria Meer, zo n 55 kilometer van het vasteland. Mathias was één van de leerlingen die op het Festival meedeed met het maken van een Festivalkrant. FairPen News Kalangala sleepte op het Cultural Sharing Festival in september een tweede prijs in de wacht. Een prestatie, omdat het de eerste nieuwsbrief was die de school produceerde. De school scoorde op de keuze van onderwerpen, het onderzoek daarnaar en op de goede lay-out en illustraties. Dat de leerlingen zo gemotiveerd zijn, heeft onder andere te maken met de geïsoleerde positie van de eilanden binnen Oeganda. Zo was het Apen plunderen de school de eerste keer voor Mathias dat hij voor het festival het vasteland aan deed. Eigenlijk de tweede keer, zegt hij. De eerste keer was ik vijf en erg ziek. Mijn moeder nam me toen mee naar de stad, maar daar kan ik me niets meer van herinneren. Mathias is adjunct-hoofdredacteur in FairPen. Hij wil graag meer van de wereld zien en vrienden maken. Transport op, naar en vanaf ons eiland is heel erg moeilijk, vertelt hij. We doen alles per boot. In een kleine boot doen we er drie uur over om op het vasteland te komen en dat is nog gevaarlijk ook. Ik wil mijn vaardigheden met anderen kunnen vergelijken en ervaringen delen. Anderen kunnen mij vertellen over wat er zich op het vasteland afspeelt en ik over de eilanden. Apen Bugala is een tropisch eiland met witte stranden en oerwouden waar doorheen zich rode lateriet wegen slingeren. De bevolking leeft er voornamelijk van de visserij en in de nieuwsbrief lezen we dat er ook palmolie wordt gewonnen. Apen zijn een doodnormaal verschijnsel op het eiland. De leerlingen beschrijven hoe apen de voorraadkamer van de school, waarin rijpe bananen liggen, plunderen. De apen gaan gedwongen op rooftocht, omdat er te veel bomen op het eiland gekapt worden waardoor er niet genoeg eten voor ze is. Apen eten ook wat we op het land verbouwen, vertelt Mathias. Toen een paar jaar geleden de minister van Landbouw op bezoek was, hebben we daarover geklaagd. Hij antwoordde dat we de apen zelf maar moesten opeten als we zoveel last van ze hadden. Daar was iedereen heel boos over. Mensen wilden de minister zelfs stenigen, want we eten geen apenvlees. We houden van de apen en we willen ze zeker niet doodmaken. Samenwerken Op het Festival werkt Mathias met leerlingen van Kako SS uit Masaka en Stena Hill uit Kampala aan een speciale festival krant. In het begin vond ik het moeilijk, want we waren bang dat de andere leerlingen denken dat wij achterlijk zijn. Dat denken ze namelijk echt. Maar ze hebben gezien dat wij toch echt wat kunnen. En het is leuk samen te werken met andere scholen. Zo leren we samen één te zijn, met andere scholen te delen. Nico s nieuws over nieuwsbrieven Via de website van FairPen heb ik kennis genomen van een groot aantal Oegandese nieuwsbrieven. Prima initiatief. Een enorme variatie aan journalistiek getinte verhalen, opgefleurd met aardige illustraties. Alleen de leesbaarheid laat soms enigszins te wensen over. Wat ik las en zag leidt tot de volgende associaties, vragen en detailkritiek: Nieuws is een heel vreemd fenomeen. Het is een informatiebron en voedt de nieuwsgierigheid van mensen, het werkt verslavend ook, maar als je het nieuws niet volgt, dan mis je het nauwelijks. Kinderen in de Westerse wereld zijn niet of nauwelijks geïnteresseerd in nieuws. Het wordt ze meestal door ouderen opgedrongen. Via het onderwijs vaak of omdat het geld oplevert. Zo is het Jeugd Journaal door ouderen opgezet en het wordt niet door kinderen gemaakt, maar vóór kinderen. Rijkelijk bevoogdend en belerend, als je het mij vraagt. Mijn vraag is hoe de relatie tussen kinderen en nieuws in Afrika ligt. De nieuwsbrieven die ik onder ogen kreeg associeer ik eerder met na-apen dan met nieuwe ideeën. Dat is een algemeen fenomeen. Overal waar mensen met iets nieuws Reageren? Graag naar beginnen lijkt het meer op iets ouds. De kunst is om echt iets nieuws te bedenken of ontdekken. Vroeger was nieuws eenrichtingsverkeer. Vooral door het internet is het nieuws tegenwoordig interactief. Dat is ook veel leuker. Wat is er interactief aan de nieuwsbrieven? Na de Balkan oorlogen in de jaren negentig bedachten journalisten om mensen, die elkaar als vijanden naar het leven hadden gestaan, te vragen om met elkaar in videobrieven over de oorlog te gaan corresponderen. Toen werd het persoonlijk en interessant. Het zien van de nieuwsbrieven roept de vraag op naar de beste communicatiemiddelen. Ik denk dat het goed is op de I phone te focussen. Daar kan je nieuws uit halen, maar ook in stoppen en je kunt er mee met andere lotgenoten communiceren. Kortom: Relativeer de betekenis van het nieuws. Streef naar meer originaliteit. En begeef je langzaam maar zeker op het terrein van on line interactiviteit. Ververs dit mooie initiatief. Nico Haasbroek, journalist /voormalig hoofdredacteur NOS Journaal/ docent journalistiek Universiteit van Amsterdam. 6 FairPen nieuws november 2010

7 Natuurlijk zijn wij erg benieuwd naar wat deskundigen van FairPen News in Oeganda vinden. Hoe pikken de leerlingen het kranten schrijven op? Wat zijn voor hen interessante onderwerpen? Wat valt op? Edith Tulp, journalist en oprichter FairPen, over de relatie tussen kinderen en nieuws. Nieuw nieuws? Wat is de relatie tussen kinderen en nieuws, vraagt Nico Haasbroek zich af. Apen kinderen nieuws alleen maar na? Zijn ze wel geïnteresseerd in nieuws? Is nieuws eigenlijk niets anders dan door ouderen opgelegd, belerend en bevoogdend, en hoe nieuw is nieuws? In plaats van voor een Oegandese klas, stond ik deze week voor groep 8 van basisschool Het Driespan in Enkhuizen. Ik vertelde over FairPen en liet ze de laatste nieuwsbrief van de school uit Gulu zien. Op de voorpagina luidde de kop: Kiboko cultuur is primitief. Ik legde de kinderen uit dat kiboko de stok betekent waarmee kinderen (en tegenwoordig ook de oppositie door kiboko squads ) op school geslagen worden. Sinds een tijdje bestaat in Oeganda een wet die dat verbiedt (op school dan, niet op de oppositie), maar daarmee is het verschijnsel nog niet uitgeroeid. In de hele polemiek rond slaan of niet slaan, verschijnen in Oegandese kranten geregeld opinies van volwassenen, die beweren dat ze nooit zo ver in hun leven waren gekomen als ze niet op school geslagen waren. Groep 8 keek op van dit nieuws, dat was echt nieuw voor ze. Ze konden zich niet voorstellen dat hun juf ze zou slaan en dat ze daar later nog dankbaar voor zouden zijn ook. Een ander bericht was dat een muzungu (blanke) leraar huilde! Het had de nationale krant niet gehaald, maar voor de leerlingen van Gulu was dat echt nieuw(s). Na de vreselijke terreur van het Verzetsleger van de Heer weet immers niemand in Gulu meer waarover nog te huilen valt. Het ging om een Amerikaanse leraar die tijdens zijn afscheidsspeech na een uitwisselingsprogramma in Oeganda in tranen uitbarstte. Huilde hij van vreugde of verdriet, vroeg de schrijver zich af. In Enkhuizen stond de klas helemaal niet te kijken van die Amerikaanse tranen. Maar dat de hele school zich kapot lachte toen het gebeurde zoals ik ze vertelde vonden ze zielig voor die Amerikaan. Hè gelukkig: zielig voor de Amerikaan! Even niet de Afrikaanse kinderen die altijd maar zielig zijn. In de klas vroeg presentatrice Evelien van Mambapoint.tv die ter plekke was om FairPen in beeld te brengen: Waar denken jullie aan bij Afrikaanse kinderen? Dat ze zielig zijn. Ze hebben honger omdat ze maar één keer per week te eten krijgen, wist een jongen. Of FairPen dat beeld van zielige Afrikaanse kinderen niet bevestigde, vroeg Evelien mij. Ze doelde op onze nieuwsbrieven die vol staan met berichten over huiselijk geweld, alcoholisme, kindmoeders, noem alle ellende maar op. Eigenlijk niet anders dan in Nederlandse kranten. En net zoals in Nederlandse kranten, is ook in Oeganda het vreselijke, verwerpelijke, problematische, ongewone en onbekende Nieuws. En inderdaad apen de FairPenners na (zie column Tim Kos in vorige FairPen Nieuws). Overigens heeft het invoeren van regel nummer 1 gij zult niet kopiëren in FairPen aangeslagen. De leerlingen proberen hun eigen nieuws te vinden en maken hun eigen illustraties. Kinderen zijn wel degelijk geïnteresseerd in nieuws. Ze apen na omdat dat nu eenmaal bij opgroeien hoort en daarom is het geweldig dat ze toch in staat zijn hun eigen nieuws te maken. Maar, dat blijkt wel uit de gekleurde verslaggeving, ze zijn geen journalisten. En gelukkig maar! Want daar is het FairPen niet om te doen. FairPen stimuleert jongeren kritisch na te denken, een mening te vormen en die uit te spreken. En dat doen ze. Ze vinden de kiboko primitief, alcoholisme verwerpelijk en ze vinden het niet zielig, maar ronduit stom dat een grote kerel staat te janken om niets. En wie hen zielig vindt, vinden ze ook stom. Wat mij betreft mogen ze dat van de daken afschreeuwen totdat elk kind in Nederland volmondig vindt dat Afrikaanse kinderen niet zielig zijn. Dat zou pas nieuw(s) zijn! De reportage staat vanaf december op Onze sponsoren Stichting Basta fair pen foundation Edith Tulp T / Hanneke Houkes T / Redactie FP Nieuws: Edith Tulp tekst en fotografie Resia Bibo vormgeving huisstijl 7 FairPen nieuws november 2010

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

van de in maart opgerichte Fair Pen Uganda Foundation. Adrine Atuhire met haar leerlingen Eigen mening van leerlingen is ook belangrijk voor docenten

van de in maart opgerichte Fair Pen Uganda Foundation. Adrine Atuhire met haar leerlingen Eigen mening van leerlingen is ook belangrijk voor docenten fair pen nieuws nieuwsbrief over de laatste ontwikkelingen rond stichting FairPen / verschijnt 2 keer per jaar / 4 / oktober 2009 Eén van de redenen om met Fair Pen te werken, is omdat we met andere scholen

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking.

Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking. Studio Sterk: Sterker door Participatief Drama Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking. Theater als middel om een stem te geven aan mensen die nauwelijks gehoord worden.

Nadere informatie

Well Done. nieuws. Sharing Schools. 3 Sharing Schools - najaarseditie 2011

Well Done. nieuws. Sharing Schools. 3 Sharing Schools - najaarseditie 2011 nieuws 3 Sharing Schools - najaarseditie 2011 Well Done Uit de handen van Stephen Bwanika en Henry Sserumaga, bestuursleden van onze partnerorganisatie Nassu kregen wij een mooie Wel Done trofee. Het is

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over pesten op het werk. Iemand kan bijvoorbeeld gepest worden door een collega. Of door de baas. PESTEN OF PLAGEN? Pesten is wat anders dan plagen. Iedereen maakt wel

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Geachte ouders. Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van week 23

Nieuwsbrief. Geachte ouders. Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van week 23 Nieuwsbrief Donderdag 4 juni 2015 Geachte ouders. Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van week 23 Bijbelverhalen Het thema voor volgende week is: Uitgeblust? Elia is in de woestijn. Hij ziet geen toekomst

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Themabundel Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Assistent medewerker Dit project is mede mogelijk gemaakt met een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds Voorwoord Deze themabundel is bedoeld

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

WAT IS PESTEN ANDERS ZIJN

WAT IS PESTEN ANDERS ZIJN Pesten door; Luna, Kayleigh, Maartje en Tim WAT IS PESTEN Wat is pesten? Pesten is een vorm van vervelend doen. Tegen anderen bijvoorbeeld slaan, schoppen, uitschelden noem maar op. Maar een ding is zeker

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Test: carrière-ankers

Test: carrière-ankers Test: carrière-ankers Wat is de reden dat je werkt? Wat motiveert je in je werk? Welke elementen moeten je werk bevatten om het je echt naar de zin te maken zodat je met plezier en productief kunt functioneren?

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar!

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar! Nieuwsbrief december 2011 Speciaal voor de feestdagen een extra lange! Karin Smith (http://www.kjsmith.nl) Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? Blij ben ik om het grote nieuws

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan Annemarie begreep er niks van. Had ze zo raar op de grond liggen doen? Wat stom. Zelf wist ze alleen nog maar dat haar buik naar aanvoelde en dat ze heel bang werd. Van de rest wist ze niets. Annemaries

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van:

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van: NASCHOOLSE DAGBEHANDELING Figaro Welkom! Binnenkort kom je kennismaken op Figaro. In dit boekje leggen we je alvast wat dingen uit. Het boekje is gemaakt voor kinderen die hier voor de eerste keer komen,

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief:

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief: Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015 In deze nieuwsbrief: Wist je dat... Thema's en cursussen in maart Lezersvraag: "Moet ik mijn zoon verplichten met andere kinderen te spelen?" Mamatijd Moeders

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders.

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders. Inleiding 7 Steeds vaker komen we op school leerlingen tegen van wie de ouders gescheiden zijn. Eén op de drie huwelijken wordt ontbonden en veelal zijn daarbij kinderen betrokken. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 3 blz. 1 Hieronder zie je een lammetje dat op zoek

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Beste leerlingen, dames en heren, Er is een filmpje op YouTube dat begint

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Kom jij ook uit een ei?

Kom jij ook uit een ei? Kom jij ook uit een ei? Er was eens een prachtig bos. Er groeiden de hoogste bomen en allerlei prachtige bloemen. Er was een vijver en een groot grasveld, waar je lekker kon spelen. Maar om het bos stond

Nadere informatie

Trainee bij ZOA. www.werkenbijzoa.nl

Trainee bij ZOA. www.werkenbijzoa.nl Trainee bij ZOA. www.werkenbijzoa.nl ZOA, JIJ & ontwikkelingswerk! Ben je pas afgestudeerd en loop je warm voor werken in een ontwikkelingsland? Wil jij als christen je talenten inzetten voor een eerlijke

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN EN WERELDORIËNTATIE

CREATIEF DENKEN EN WERELDORIËNTATIE Oriëntatie op mens en wereld. 21 st Century Skills: Creatief denken CREATIEF DENKEN EN WERELDORIËNTATIE Naast vakken als taal, rekenen en wereldoriëntatie hoor je ook steeds vaker de term 21 st Century

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

1 Ben of word jij weleens gepest?

1 Ben of word jij weleens gepest? Onderzoeksresultaten TipHorstaandeMaas.nl Pesten Pesten is van alle generaties. Het kan bijna overal plaatsvinden en is daarom dichterbij dan mensen soms denken 8 1 Ben of word jij weleens gepest? 7 6

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5.

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Het kinderprotocol Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Slot 1. Het kinderprotocol: Op de Flamingoschool vinden we het erg

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Gezinsdienst Liturgie Welkom en mededelingen Voorzang: - Gezang 132 - Opwekking 461 - Gezang 146 Stil gebed Votum / groet Zingen:

Nadere informatie

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren.

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren. Joweria Shadia, 11 jaar oud Ik ontmoette Joweria in augustus 2010 bij de organisatie Katwe Youth Development Association of te wel KAYDA, een partner organisatie van het programma Kinderen in de Knel van

Nadere informatie

Schooljaar 2014-2015 / Nummer 8 Datum: 19 maart 2015 AGENDA. 3 en 6 april Vrij i.v.m. Pasen 17 april Vernekijker nummer 9.

Schooljaar 2014-2015 / Nummer 8 Datum: 19 maart 2015 AGENDA. 3 en 6 april Vrij i.v.m. Pasen 17 april Vernekijker nummer 9. Schooljaar 2014-2015 / Nummer 8 Datum: 19 maart 2015 AGENDA 3 en 6 april Vrij i.v.m. Pasen 17 april Vernekijker nummer 9 Van de directie Heeft u al gekeken? Er gebeurt heel veel in en om onze school! Deze

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

Mijn nieuwe school, een nieuwe start.

Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Naam: Mijn oude school weerbaar.info Mijn nieuwe school Als je naar het middelbaar onderwijs gaat is alles nieuw. Je klasgenoten, de docenten, de school, de regels

Nadere informatie

Niet eerlijk. Kyara Blaak

Niet eerlijk. Kyara Blaak Kyara Blaak Niet eerlijk Kyara Blaak Kyara Blaak 248media uitgeverij, Steenwijk Grafische realisatie: MDS Grafische Vormgeving Illustraties binnenwerk: Kyara Blaak Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 22 november. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen:

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: IND = Interalisatie en NaturalisatieDienst Alle mensen die in Nederland willen komen wonen moeten hiernaartoe. Bij de IND werken mensen die beslissen of iemand

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Het lastigste van leven met hiv is voor velen vreemd genoeg niet zozeer de aandoening zelf of de behandeling, maar vooral de reacties van anderen.

Het lastigste van leven met hiv is voor velen vreemd genoeg niet zozeer de aandoening zelf of de behandeling, maar vooral de reacties van anderen. Het lastigste van leven met hiv is voor velen vreemd genoeg niet zozeer de aandoening zelf of de behandeling, maar vooral de reacties van anderen. Het houdt je misschien je leven lang bezig: Wie vertel

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Nieuwsbrief Joanne s kinderen in Oeganda- Januari 2015

Nieuwsbrief Joanne s kinderen in Oeganda- Januari 2015 Nieuwsbrief Joanne s kinderen in Oeganda- Januari 2015 Toen jullie de vorige nieuwsbrief ontvingen (eind november), was de grote vakantie net begonnen in Oeganda. De kinderen zijn dan twee maanden vrij.

Nadere informatie

1 Samuel 24 - Ik krijg je nog wel - Of zou jij het anders doen?

1 Samuel 24 - Ik krijg je nog wel - Of zou jij het anders doen? 1 Samuel 24 - Ik krijg je nog wel - Of zou jij het anders doen? Gezinsdienst Liturgie Zingen: - Gez 75,1.2.5 Nu gaan de bloemen nog dood - EL 445 Ik zag een kuikentje - Gez 171 Wees stil voor het aangezicht

Nadere informatie

EFT kinderinstructiekaart voor pesten

EFT kinderinstructiekaart voor pesten EFT kinderinstructiekaart voor pesten EFT voor pesten EFT (Emotional Freedom Techniques) is een simpele techniek om het rotgevoel dat je hebt als je wordt gepest te verminderen of op te lossen. EFT kan

Nadere informatie

Schrijver Trent Stewart

Schrijver Trent Stewart Schrijver Trent Stewart Door : Thomas Pereira School : het Baken Klas : 7A Datum : 2010-02-15 Pagina: 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. Biografie... 4 3. Boeken die geschreven staan....

Nadere informatie

Jan Harmenshof Nieuws 2015

Jan Harmenshof Nieuws 2015 Jan Harmenshof Nieuws 2015 Afscheid Na 42 jaar juf te zijn geweest, waarvan 41 jaar op obs Jan Harmenshof, heb ik besloten om als leerkracht te stoppen. Op 21-jarige leeftijd ben ik in 1973 begonnen in

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep 10 goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep InTact Zelfhulp Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem, ongeacht welke verslaving en voor naasten

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken 10 goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken Intact Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem en hun naasten, ongeacht welke verslaving. De eerste stap

Nadere informatie