Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede
|
|
- Fedde Willemsen
- 7 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Johannes Paulus II Boodschap ter gelegenheid van de viering van de 38ste Internationale Dag voor de Vrede, 1 januari 2005 Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede 1. Aan het begin van het nieuwe jaar, richt ik mij opnieuw tot de regeringsleiders en tot alle mannen en vrouwen van goede wil die de noodzaak erkennen om te werken aan vrede in de wereld. Als thema voor de Wereldvredesdag van 2005 heb ik gekozen voor de woorden van Paulus in zijn brief aan de Romeinen: Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede (12,21). Het kwade wordt nooit overwonnen door het kwade; als die weg eenmaal wordt ingeslagen, wordt het kwade niet verslagen, maar zal men juist door het kwade verslagen worden. De grote apostel brengt hier een fundamentele waarheid naar voren: vrede is het resultaat van een lange en veeleisende strijd die alleen te winnen is wanneer het kwade wordt overwonnen door het goede. Als we denken aan de tragische taferelen van de gewelddadige broedermoorden en conflicten in verschillende delen van de wereld en het onuitsprekelijke lijden en onrecht dat hierdoor wordt veroorzaakt, dan is de enige werkelijk constructieve optie, zoals Paulus aangeeft, om het kwaad te verfoeien en vast te houden aan het goede (vgl. Rom 12,9). Vrede is een groot goed dat door het goede wordt bevorderd: het is een groot goed voor het individu, voor families, voor volken en voor de mensheid als geheel. Het is echter wel nodig om haar te onderhouden en te koesteren met beslissingen en daden die worden geïnspireerd door het goede. We zien de diepe waarheid van een andere uitspraak van Paulus: Vergeld niemand kwaad met kwaad (Rom 12,17). De enige manier om die vicieuze cirkel van kwaad met kwaad vergelden te doorbreken, is het aanvaarden van de woorden van de apostel: Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede (Rom 12,21). Het kwade en goede en de liefde 2. De mensheid heeft vanaf het begin der tijden de tragedie van het kwaad gekend en geworsteld om de wortels ervan te begrijpen en de gevolgen ervan te verklaren. Het kwaad is niet een onpersoonlijke, deterministische kracht die in de wereld
2 1. In dit verband schreef Augustinus dat twee liefdes twee steden hebben gesticht: de eigenliefde, die leidt tot verachting van God, heeft de aardse stad gebouwd; de liefde voor God, die leidt tot verachting van het zelf, heeft de hemelse stad gebouwd (De civitate Dei, XIV, 28). 2. Vgl. Johannes Paulus II, Toespraak voor de Verenigde Naties ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de wereldorganisatie (5 oktober 1995), 3, in: Kerkelijke documentatie (KD) 23/10 (december 1995), Katechismus van de Katholieke Kerk, werkzaam is. Het is het resultaat van de menselijke vrijheid. De vrijheid, die de mensen onderscheidt van alle andere schepselen op aarde, vormt te allen tijde de kern van het drama van het kwaad. Het kwaad heeft altijd een naam en een gezicht: de naam en het gezicht van de mannen en vrouwen die er uit vrije wil voor hebben gekozen. De heilige Schrift leert ons dat Adam en Eva zich aan het begin van de geschiedenis verzetten tegen God en dat Abel werd gedood door Kaïn, zijn broer (vgl. Gn 3-4). Dat waren de eerste verkeerde keuzes, door de eeuwen heen gevolgd door ontelbare andere. Die keuzes hebben stuk voor stuk een intrinsieke morele dimensie, die verband houdt met specifieke individuele verantwoordelijkheden en de fundamentele relatie van ieder mens tot God, de ander en heel de schepping. Het kwaad is ten diepste een tragische afwijzing van de eisen van de liefde. 1 Het moreel goede daarentegen komt voort uit de liefde, manifesteert zich als liefde en is gericht op de liefde. Dit alles is in het bijzonder voor christenen duidelijk, die weten dat zij, omdat ze deel uitmaken van het ene mystieke Lichaam van Christus, niet alleen in een bijzondere relatie staan tot de Heer maar ook tot hun broeders en zusters. De innerlijke logica van de christelijke liefde, die in het evangelie de bron van het moreel goede is, leidt zelfs tot liefde voor de vijand: Als uw vijand honger heeft, geef hem dan te eten. Als hij dorst heeft, geef hem dan te drinken (Rom 12,20). De grammatica van de universele morele wet 3. Als we kijken naar de huidige toestand in de wereld, moeten we wel vaststellen hoe onrustbarend wijdverbreid verschillende sociale en politieke uitingen van het kwaad zich voordoen: van sociale wanorde tot anarchie en oorlog, van onrecht tot gewelddadigheden en moord. Om een weg te vinden tussen de conflicterende eisen van goed en kwaad, is het dringend nodig dat de menselijke familie het gemeenschappelijke erfgoed van morele waarden dat ons door God zelf gegeven is, bewaart en respecteert. Om die reden spoort Paulus allen die vastbesloten zijn om het kwade door het goede te overwinnen, aan om edelmoedig en onbaatzuchtig te zijn in de bevordering van grootmoedigheid en vrede (vgl. Rom 12,17-21). Tien jaar geleden verwees ik in een toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de noodzaak van een vereende inzet voor de vrede, naar de grammatica van de universele morele wet, 2 waarop de Kerk zich in verschillende uitspraken op dit gebied beroept. Deze wet verenigt de mensen, ondanks hun verschillende culturen, door hen gemeenschappelijke waarden en beginselen in te geven, en staat zelf onveranderlijk vast: ze blijft bestaan te midden van de stroom van ideeën en zeden en ze steunt de voortgang ervan. Zelfs als men ze tot in haar principes ontkent, dan nog kan men de natuurwet zelf niet vernietigen of wegnemen uit het hart van de mensen. Zij duikt steeds weer op in het leven van afzonderlijke personen en gemeenschappen Deze gemeenschappelijke grammatica van de morele wet vergt een steeds grotere betrokkenheid en verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat het leven van mensen en van volken wordt gerespecteerd en verbeterd. In dat licht moet al het kwaad van sociale en politieke aard dat de wereld teistert, met name wanneer het
3 wordt veroorzaakt door uitbraken van geweld, krachtig worden veroordeeld. Ik denk onmiddellijk aan het geliefde werelddeel Afrika, waar de conflicten, die al miljoenen slachtoffers hebben geëist, nog altijd voortduren. Of de gevaarlijke situatie in Palestina, het land van Jezus, waar het weefsel van onderling begrip, verscheurd door een conflict dat dagelijks gevoed wordt door gewelddadigheden en represailles, nog niet in gerechtigheid en waardigheid kan worden hersteld. En wat te zeggen van het verontrustende fenomeen van het terroristische geweld, dat heel de wereld naar een toekomst van angst en leed lijkt te voeren? En tot slot, hoe kunnen we anders dan met grote treurigheid denken aan het drama dat zich ontvouwt in Irak en dat geleid heeft tot tragische toestanden van onzekerheid en onveiligheid voor iedereen? Om het grote goed van de vrede te bereiken, moet men duidelijk en welbewust erkennen dat geweld een onaanvaardbaar kwaad is en dat het problemen nooit oplost. Geweld is een leugen, want het gaat in tegen de waarheid van ons geloof, de waarheid van onze menselijkheid. Geweld vernietigt wat het zegt te verdedigen: de waardigheid, het leven en de vrijheid van mensen. 4 Wat nodig is, is een grote inspanning om het geweten van mensen te vormen en om de jonge generatie op te voeden in het goede door het integrale en broederlijke humanisme hoog te houden dat de Kerk verkondigt en bevordert. Dat is de grondslag voor een sociale, economische en politieke orde waarin respect heerst voor de waardigheid, vrijheid en fundamentele rechten van ieder mens. Het grote goed van de vrede en het algemeen welzijn 5. De vrede bevorderen door het kwade te overwinnen door het goede, dat vereist een zorgvuldige beschouwing van het algemeen welzijn 5 en de sociale en politieke implicaties daarvan. Wanneer het algemeen welzijn op alle niveaus wordt bevorderd, wordt de vrede bevorderd. Kan een mens ooit volledige vervulling vinden zonder zijn sociale natuur te erkennen, dat wil zeggen, zijn zijn met en voor anderen? Het algemeen welzijn is nauw met hem verbonden. Het houdt nauw verband met iedere uitingsvorm van zijn sociale natuur: de familie, groepen, verenigingen, steden, regio s, landen en de gemeenschap van volken en naties. Ieder mens is op enigerlei wijze geroepen om zich in te zetten voor het algemeen welzijn, voortdurend bedacht op het belang van anderen alsof het zijn eigen belang was. Deze verantwoordelijkheid geldt in het bijzonder de politieke autoriteiten op alle niveaus, aangezien zij geroepen zijn om dat samenstel van sociale voorwaarden te scheppen dat de mensen in staat stelt tot en aanmoedigt in de integrale ontwikkeling van hun eigen persoon. 6 Het algemeen welzijn eist daarom respect voor en de integrale bevordering van de mens en zijn fundamentele rechten, evenals respect voor en bevordering van de rechten van volken op universeel vlak. In dit verband merkte het Tweede Vaticaans Concilie op dat uit de onderlinge afhankelijkheid, die met de dag groter wordt en zich over de gehele wereld uitstrekt, volgt, dat het algemeen welzijn heden steeds meer algemeen wordt en dus rechten en plichten insluit die op de gehele mensheid betrekking hebben. 7 Het belang van de mensheid als geheel, inclusief de toekomstige generaties, vraagt om 4. Johannes Paulus II, Homilie in Drogheda, Ierland (29 september 1979), 9, in: AAS 71 (1979), Het algemeen welzijn wordt in brede kring opgevat als het totaal van die sociale voorwaarden waardoor zowel groepen als enkelingen hun eigen volmaaktheid vollediger en vlugger kunnen bereiken, Tweede Vaticaans Concilie, pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd Gaudium et spes, Vgl. Johannes XXIII, Encycliek Mater et magistra (15 mei 1961), in: AAS 53 (1961), Gaudium et spes,
4 8. Vgl. Mater et magistra, in: AAS 53 (1961), Vgl. Johannes Paulus II, Encycliek Centesimus annus (1 mei 1991), 41, in: KD 19/3 (mei 1991), Gaudium et spes, Vgl. Centesimus annus, 35, in: KD 19/3 (mei 1991), werkelijke internationale samenwerking, waaraan ieder land zijn bijdrage moet leveren. 8 In bepaalde beperkte visies op de mensheid wordt het algemeen welzijn vaak voorgesteld als een puur sociaaleconomische staat van welzijn die iedere transcendente dimensie mist, waarmee het meteen van zijn diepste betekenis wordt ontdaan. Het algemeen welzijn heeft juist wel een transcendente dimensie, want God is het uiteindelijke doel van zijn schepselen. 9 Christenen weten dat Jezus volledig licht geworpen heeft op de vraag hoe het ware algemeen welzijn van de mensheid kan worden bereikt. De geschiedenis beweegt zich naar Christus toe en vindt in Hem haar culminatiepunt: vanwege Christus, door Christus en voor Christus kan iedere menselijke realiteit tot volledige vervulling in God worden gebracht. Het grote goed van de vrede en het gebruik van wereldlijke goederen 6. Aangezien het belang van de vrede nauw verbonden is met de ontwikkeling van alle volken, moeten de ethische eisen voor het gebruik van de aardse goederen altijd in acht worden genomen. Het Tweede Vaticaans Concilie herinnerde ons er terecht aan dat God de aarde met alles wat daarin is, heeft bestemd voor het gebruik van alle mensen en volkeren, zodat de geschapen goederen in een billijke verdeling aan allen moeten toekomen, onder de schutse van de rechtvaardigheid, vergezeld van de liefde. 10 Als lid van de menselijke familie wordt ieder mens als het ware een burger van de wereld, met de daaruit voortvloeiende plichten en rechten, aangezien alle mensen verenigd zijn door een gemeenschappelijke oorsprong en dezelfde hoogste bestemming. Alleen al door het feit van de conceptie bezit een kind bepaalde rechten en verdient hij zorg en aandacht; en iemand heeft de plicht om die te verschaffen. De veroordeling van racisme, de bescherming van minderjarigen, het bieden van hulp aan ontheemden en vluchtelingen en het mobiliseren van internationale solidariteit met alle mensen in nood vormen niets anders dan consistente toepassingen van het principe van het wereldburgerschap. 7. Het grote goed van de vrede moet in deze tijd in nauw verband worden gezien met het nieuwe goede dat voortkomt uit de vooruitgang in wetenschap en technologie. Ook dat moet, in toepassing van de universele bestemming van de aardse goederen, ten dienste worden gesteld van de fundamentele behoeften van de mensheid. De juiste initiatieven op internationaal niveau kunnen leiden tot een volledige praktische verwezenlijking van het principe van de universele bestemming van de goederen, door allen individuele personen en volken de basisvoorwaarden te garanderen om te delen in de ontwikkeling. Dit wordt mogelijk zodra een einde wordt gemaakt aan de barrières en monopolieposities waardoor veel volken worden gemarginaliseerd. 11 Het belang van de vrede zal beter gewaarborgd worden als de internationale gemeenschap meer verantwoordelijkheid neemt voor wat algemeen wordt aangeduid als de publieke goederen. Dit zijn de goederen waarvan alle burgers automatisch de vruchten plukken, zonder daar bewust voor te hebben gekozen of daar op enigerlei wijze toe bijgedragen te hebben. Dat is op nationaal niveau bijvoorbeeld het geval met zaken als het rechtsstelsel, het defensiesysteem en het netwerk van wegen en spoorwegen. In
5 onze wereld betekent het fenomeen van de toegenomen globalisering dat steeds meer publieke goederen een mondiaal karakter krijgen, waardoor de gemeenschappelijke belangen met de dag toenemen. We hoeven maar te denken aan de strijd tegen de armoede, de bevordering van vrede en veiligheid, de zorg om de klimaatsverandering en de beheersing van ziektes. De internationale gemeenschap moet op deze belangen reageren met een breder netwerk van juridische afspraken gericht op de regulering van het gebruik van publieke goederen en geïnspireerd door universele principes van billijkheid en solidariteit. 8. Het principe van de universele bestemming van goederen maakt ook een effectievere benadering van het armoedeprobleem mogelijk, met name als we kijken naar de extreme armoede waarin miljoenen mensen nog altijd leven. De internationale gemeenschap heeft zich aan het begin van het nieuwe millennium ten doel gesteld om dat aantal in het jaar 2015 met de helft teruggebracht te hebben. De Kerk juicht deze doelstelling toe en nodigt iedereen die in Christus gelooft uit om in praktische zin en in alle sectoren een voorkeursliefde voor de armen aan de dag te leggen. 12 De tragedie van de armoede blijft nauw verbonden met het vraagstuk van de buitenlandse schuld van de arme landen. Hoewel er op dit terrein significante vooruitgang is geboekt, is er nog altijd geen adequate oplossing voor dit probleem. Ik heb vijftien jaar geleden aandacht gevraagd voor het feit dat de buitenlandse schuld van de arme landen nauw verband houdt met een reeks andere problemen, zoals buitenlandse investeringen, het goed functioneren van de grote internationale organisaties, de prijs van grondstoffen enzovoorts. 13 Recente maatregelen om de schuld terug te dringen, in hoofdzaak gericht op de behoeften van de armen, hebben de kwaliteit van de economische groei zeker verbeterd. Toch is deze groei door een aantal factoren kwantitatief gezien nog altijd onvoldoende, zeker in het licht van de millenniumdoelstellingen. Arme landen blijven gevangen in een vicieuze cirkel: een laag inkomen en een zwakke groei beperken de mogelijkheden tot sparen, en zwakke investeringen en een inefficiënte aanwending van spaargelden zijn op hun beurt weer niet bevorderlijk voor de groei. 9. Zoals paus Paulus VI heeft gezegd en ikzelf heb onderstreept, is het enige echt effectieve middel om landen in staat te stellen iets te doen aan het ernstige armoedeprobleem, om hen door, zowel publieke als particuliere, buitenlandse financiële hulp de benodigde middelen te verschaffen tegen redelijke voorwaarden en binnen het kader van internationale handelsbetrekkingen die op billijke wijze worden gereguleerd. 14 Waar dringend behoefte aan is, is een morele en economische mobilisatie, waarbij men de afspraken respecteert die reeds ten gunste van arme landen zijn gemaakt en tegelijkertijd bereid is om afspraken te herzien die voor sommige landen uitermate belastend zijn gebleken. Er zou in dit verband een nieuwe impuls gegeven moeten worden aan de publieke ontwikkelingshulp en er moet onderzoek gedaan worden naar nieuwe financieringsvormen voor de ontwikkeling, ongeacht de moeilijkheden die daarmee samenhangen. 15 Sommige regeringen kijken al serieus naar veelbelovende mechanismen hiervoor. Dergelijke belangrijke initiatieven dienen te worden uitgevoerd in een geest van werkelijk 12. Vgl. Johannes Paulus II, Encycliek Sollicitudo rei socialis (30 december 1987), 42, in: KD 16/3 (maart 1988), Toespraak tot de deelnemers aan de studieweek van de Pauselijke Academie van Wetenschappen (27 oktober 1989), 6, in: Insegnamenti XII/2 (1989), Vgl. Paulus VI, Encycliek Populorum progressio (26 maart 1967), 56-61, in: Katholiek Archief 22/17-18 (28 april-5 mei 1967), ; Sollicitudo rei socialis, 33-34, in: KD 16/3 (maart 1988), Vgl. Johannes Paulus II, Boodschap aan de Voorzitter van de Pauselijke Raad Justitia et Pax, in: L Osservatore Romano (10 juli 2004),
6 16. Vgl. Johannes Paulus II, apostolische Brief Novo millennio ineunte (6 januari 2001), 50, in: KD 29/3 (11 mei 2001), Sollicitudo rei socialis, 17, in: KD 16/3 (maart 1988), 102. samen delen en met respect voor het beginsel van de subsidiariteit. Bij het beheer van de financiële middelen die bestemd zijn voor de ontwikkeling van arme landen moet men zich, zowel in de donorlanden als in de ontvangende landen, strikt houden aan een correcte bestuurlijke werkwijze. De Kerk moedigt deze inspanningen aan en draagt er ook aan bij. Men hoeft alleen maar te denken aan de belangrijke bijdrage van de vele katholieke instellingen die zich wijden aan hulp en ontwikkelingswerk. 10. Aan het einde van het grote Jubileum van het jaar 2000 sprak ik in mijn apostolische Brief Novo millennio ineunte over de dringende behoefte aan nieuwe vindingrijkheid in de naastenliefde, 16 om het evangelie van de hoop in de wereld te verspreiden. Deze behoefte is duidelijk zichtbaar als we kijken naar de vele moeilijke problemen die de ontwikkeling in Afrika in de weg staan: talloze gewapende conflicten, wijd verbreide ziekten, verergerd door extreme armoede, en politieke instabiliteit die alom leidt tot onveiligheid. Dit is een tragische situatie die vraagt om een radicaal andere richting voor Afrika: er is behoefte aan nieuwe vormen van solidariteit op bilateraal en multilateraal niveau, door grotere vastberadenheid en betrokkenheid bij iedereen, vanuit de stellige overtuiging dat het welzijn van de volken van Afrika een essentiële voorwaarde is voor het bereiken van het universele algemeen welzijn. Mogen de volken van Afrika de voorvechters worden van hun eigen toekomst en hun eigen culturele, civiele, sociale en economische ontwikkeling! Moge Afrika niet langer alleen hulp ontvangen, maar een verantwoordelijk medespeler worden in een overtuigd en productief gemeenschappelijk verband. Om dit doel te bereiken is een nieuwe politieke cultuur nodig, vooral op het terrein van de internationale samenwerking. Ik wil nogmaals stellen dat het niet nakomen van beloften op het gebied van publieke ontwikkelingshulp, de nog altijd onopgeloste vraag van de zware buitenlandse schuldenlast van Afrikaanse landen en het feit dat er in de internationale handelsbetrekkingen geen bijzondere consideratie voor deze landen is, allemaal ernstige obstakels voor de vrede vormen die dringend dienen te worden aangepakt en opgelost. Een beslissende voorwaarde voor het bereiken van vrede in de wereld is meer dan ooit de erkenning van de onderlinge afhankelijkheid tussen de rijke en arme landen, zodat de ontwikkeling ofwel gemeengoed wordt voor alle delen van de wereld ofwel een proces van achteruitgang ondergaat ook in de streken die gekenmerkt zijn door een voortdurende vooruitgang. 17 De universaliteit van het kwaad en de christelijke hoop 11. Geconfronteerd met de vele tragische situaties in de wereld, belijden christenen in nederig vertrouwen dat alleen God mensen en volken kan helpen om het kwade te overwinnen en het goede te bereiken. Door zijn dood en verrijzenis heeft Christus ons bevrijd en vrijgekocht en de prijs is betaald (1Kor 6,20; 7,23), en daarmee de verlossing van allen bewerkstelligd. Met zijn hulp kan iedereen het kwade overwinnen door het goede. Vanuit de zekerheid dat het kwaad niet zal zegevieren, koesteren christenen een onwankelbare hoop die hen steunt in hun inspanningen om gerechtigheid en vrede te bevorderen. Ondanks de persoonlijke en sociale zonden die al het menselijk handelen eigen zijn, geeft de hoop voort
7 durend een nieuwe impuls om zich in te zetten voor gerechtigheid en vrede, en een vast vertrouwen in de mogelijkheid om een betere wereld te bouwen. Hoewel het geheim van de wetteloosheid (2Tes 2,7) in de wereld aanwezig en werkzaam is, moeten wij niet vergeten dat de verloste mensheid in staat is om dat te weerstaan. Iedere gelovige, geschapen naar God beeld en bevrijd door Christus, die zich in zekere zin met iedere mens heeft verenigd, 18 kan meewerken aan de zegeviering van het goede. Het werk van de geest van de Heer vervult het aardrijk (vgl. W 1,7). Christenen, en met name de lekengelovigen, moeten deze hoop nu niet in hun binnenste boezem verbergen, maar er ook in de structuren van het leven in de wereld uitdrukking aan geven door voortdurende bekering en door strijd tegen de Wereldbeheersers van deze duisternis, tegen de boze geesten (Ef 6,12) Geen man of vrouw van goede wil kan zich onttrekken aan de strijd om het kwade te overwinnen door het goede. Deze strijd kan alleen effectief gestreden worden met de wapens van de liefde. Wanneer het goede het kwade overwint, heerst de liefde en waar liefde heerst, heerst vrede. Dat is de leer van het evangelie, die door het Tweede Vaticaans Concilie wordt herhaald: de fundamentele wet van de menselijke volmaaktheid, en dus van de omvorming van de wereld, is het nieuwe gebod van de liefde. 20 Hetzelfde geldt op sociaal en politiek terrein. Paus Leo XIII schreef in dit verband dat zij die tot taak hebben in de betrekkingen tussen de volken de vrede te bewaren, in zichzelf en anderen een naastenliefde brandend moeten houden die de meesteres en koningin van alle deugden is. 21 Christenen moeten overtuigde getuigen van deze waarheid zijn. Zij moeten door hun leven laten zien dat liefde de enige kracht is die in staat is mensen en samenlevingen vervulling te schenken, de enige kracht die in staat is om de loop van de geschiedenis in de richting van goedheid en vrede te leiden. Mogen de zonen en dochters van de Kerk in dit jaar, dat gewijd is aan de Eucharistie, in het hoogste sacrament van de liefde de bron van alle gemeenschap vinden: gemeenschap met Jezus de Verlosser en in Hem met ieder mens. Door de dood en verrijzenis van Christus, die op sacramentele wijze tegenwoordig wordt gesteld in iedere viering van de Eucharistie, worden wij verlost van het kwaad en in staat gesteld om het goede te doen. Door het nieuwe leven dat Christus ons heeft geschonken, kunnen wij elkaar zien als broeders en zusters, ondanks alle verschillen in taal, nationaliteit en cultuur. Kortom, door het ene brood en de ene beker te delen, komen wij tot het besef dat wij Gods familie zijn en dat wij met elkaar onze eigen, effectieve bijdrage kunnen leveren aan een wereld die haar grondslag heeft in de waarden van gerechtigheid, vrijheid en vrede. Vanuit het Vaticaan, 8 december Johannes Paulus II Vertaling: drs. P.C. de Die 18. Gaudium et spes, Tweede Vaticaans Concilie, dogmatische Constitutie Lumen gentium, Gaudium et spes, Leo XIII, Encycliek Rerum novarum (15 mei 1891), in: Acta Leonis XIII 11 (1892), 143; vgl. Benedictus XV, Encycliek Pacem Dei (23 mei 1920), in: AAS 12 (1920),
COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK
COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van
CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING
Domènec Melé CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING Inleiding op de sociale leer van de Kerk 2018 INHOUDSOPGAVE LIJST VAN AFKORTINGEN... 9 INLEIDING... 13 Hoofdstuk I DE SOCIALE LEER VAN DE KERK... 17 De maatschappelijke
Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk
Waardevolle arbeid De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over arbeid Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker
Liefde. De sociale leer van de Kerk
Liefde De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de liefde Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker in een
Paulus brief aan de Romeinen. #1 voorbereiding
1 Paulus brief aan de Romeinen #1 voorbereiding Inhoudsopgave Paulus brief aan de Romeinen - #1 voorbereiding... 1 1. Inleiding... 2 2. Thema van de brief... 3 3. De vijf grote thesen van de brief... 4
Romeinen. Dinsdag, 6 november 2012 Les 13. Overleven in de stad Gemeentebijbelstudie - Volle Evangelie Gemeente Vlaardingen
Dinsdag, 6 november 2012 Les 13 2012 Gemeentebijbelstudie - Volle Evangelie Gemeente Vlaardingen Schriftgedeelte: Romeinen 8:14-39 Kerntekst(en): 8:23 En dat niet alleen, ook wijzelf, die als voorschot
5 Dit is de boodschap die we van Hem gehoord hebben en u bekend maken: dat God licht is en in Hem totaal geen duisternis is.
1 JOHANNES vertaling dr. A. Dirkzwager 1 Wat er was vanaf het begin, wat we gehoord hebben, wat we met onze ogen gezien hebben, wat we bekeken hebben en onze handen aangeraakt hebben in verband met het
God en de naaste. De sociale leer van de Kerk
God en de naaste De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de sociale leer Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden,
Mensen brengen hun geloof in praktijk door actie. Er wordt
Daden van geloof Heb je naaste lief HDe inzet voor een betere wereld komt voort uit de inspiratie van Jezus van Nazareth. Mensen die lopen in het voetspoor van Jezus hebben van Hem een duidelijke richtingaanwijzer
Suggesties voor liederen uit Gezangen voor Liturgie (GVL): 416, 419, 421, 432, 433, 438, 490, 517, 519, 538, 559, 564, 586, 625, 626
VIERING VAN DE HEILIGE DOOP IN DE SINT MICHAËLKERK OPENING Suggesties voor liederen uit Gezangen voor Liturgie (GVL): 416, 419, 421, 432, 433, 438, 490, 517, 519, 538, 559, 564, 586, 625, 626 Begroeting
BOODSCHAP VAN ZIJNE HEILIGHEID BENEDICTUS XVI VOOR DE VASTEN 2013
BOODSCHAP VAN ZIJNE HEILIGHEID BENEDICTUS XVI VOOR DE VASTEN 2013 1 BOODSCHAP VAN ZIJNE HEILIGHEID BENEDICTUS XVI VOOR DE VASTEN 2013 2 BOODSCHAP VAN ZIJNE HEILIGHEID BENEDICTUS XVI VOOR DE VASTEN 2013
Vastenboodschap van paus Benedictus XVI Geloven in de liefde roept de liefde op
Vastenboodschap van paus Benedictus XVI Geloven in de liefde roept de liefde op 15 oktober 2012 Zo hebben wij de liefde leren kennen die God voor ons heeft (1 Joh. 4, 16) Geliefde broeders en zusters,
Doopsel in een zondagse eucharistieviering
Doopsel in een zondagse eucharistieviering 1. OPENING VAN DE DIENST Intredeprocessie en intredelied Openingswoord met een bijzondere begroeting van de dopeling en zijn / haar familie. Ook de naamgeving
het vuur van de liefde pinksteren 2008
het vuur van de liefde pinksteren 2008 + J. van den Hende het vuur van de liefde pinksteren 2008 + J. van den Hende Pinksteren is het feest van de heilige Geest, het is de afronding van de Paastijd. We
Pinkstermaandag. Heilige Maagd Maria, Moeder van de Kerk. Uit de gemeenschappelijke teksten voor de heilige Maagd Maria, behalve wat volgt.
Pinkstermaandag Heilige Maagd Maria, Moeder van de Kerk Aan de heilige Maagd Maria wordt de titel verleend Moeder van de Kerk, omdat zij Christus ter wereld heeft gebracht, het Hoofd van de Kerk, en omdat
"En Kaïn sprak met zijn broer Abel. En het gebeurde, toen zij op het veld waren, dat Kaïn zijn broer Abel aanviel en hem doodde.
Les 1 voor 6 oktober 2018 De eenheid en harmonie die God voor de mensheid had gepland, werd verstoord door de zonde. God toonde echter Zijn liefde voor ons door een plan te ontwerpen om de eenheid te herstellen.
Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten
Het sacrament van Het huwelijk Sacramenten Sacramenten IIn de Bijbel Deze geloofsboekjes gaan over de In het evangelie willen Farizeeën Jezus op de proef stellen zeven sacramenten. Sacramenten met een
Eucharistie vieren. Dankzegging
Eucharistie Eucharistie vieren viering van de eucharistie is in de Kerk van levensbelang. Het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) noemt de viering van het EDe sacrament van de eucharistie bron en hoogtepunt
ESTAMEN E TESTAM KTISCH HEMA TORAAL UEEL GEREN BESPREKIN 42 focus
42 focus T HEMA Deze verborgenheid door Jaap Vergouwe is groot In het vorige nummer van FOCUS stond een serie artikelen over de verborgenheid van de godsvrucht, de verborgenheid van de wetteloosheid en
Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten
Het sacrament van Het huwelijk Sacramenten Sacramenten Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap van de Kerk
2. Het algemeen welzijn en de universele bestemming van de goederen
1 DE SOCIALE LEER VAN DE KERK: NOG STEEDS ACTUEEL De officiële sociale leer van de Kerk wordt gewoonlijk omschreven als een zaak van pauselijke encyclieken vanaf Rerum novarum (1891). Maar de katholieke
Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8
Wie heeft de sleutel? Romeinen 8: 1 Dus wie in Christus Jezus zijn, worden niet meer veroordeeld. 2 De wet van de Geest die in Christus Jezus leven brengt, heeft u bevrijd van de wet van de zonde en de
De Vraag Aangaande Feestdagen en Verjaardagen
1/5 De Vraag Aangaande Feestdagen en Verjaardagen Dit essay is het antwoord op de veel gestelde vraag over waarom Jehovah's Getuigen geen verjaardagen en feestdagen vieren. Het is onmogelijk de toestand
Wie is de Heilige Geest?
Wie is de Heilige Geest? De Heilige Geest is God, net als God de Vader en God de Zoon. Soms lijkt het of we over drie personen praten, maar het is allemaal dezelfde God. Hij is één. Net als water dat er
1 Johannes. - Kringleiderhandeleiding -
1 Johannes - Kringleiderhandeleiding - Beste kringleider, Hieronder vind je per hoofdstuk een aantal aanvullende gedachten bij het kringmateriaal over 1 Johannes. Met name wordt beschreven wat het doel
- 2 - Dat is dus de reden van het niet zondigen:
- 1 - Uit God geboren Wat een voorrecht om uit God geboren te zijn. We lezen hierover in Joh. 1:12 Doch allen, die Hem aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven om kinderen Gods te worden, hun, die
Uit God geboren. Wat een voorrecht om uit God geboren te zijn. We lezen hierover in Joh. 1:12
- 1 - Uit God geboren Wat een voorrecht om uit God geboren te zijn. We lezen hierover in Joh. 1:12 Doch allen, die Hem aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven om kinderen Gods te worden, hun, die
Onderwijs voor de hele mens
Onderwijs voor de hele mens De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over onderwijs Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet
Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)
- Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de
Bedenk de dingen die boven zijn.. niet die op de aarde zijn. Johannes 3: 3-6
Johannes 3: 3-6 3 Jezus zei: Waarachtig, ik verzeker u: alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het koninkrijk van God zien. 4 Hoe kan iemand geboren worden als hij al oud is? vroeg Nikodemus. Hij kan toch
Doopviering. Ik doop je in de naam van de vader en de zoon en de heilige geest
Doopviering Ik doop je in de naam van de vader en de zoon en de heilige geest Welkom Beste, Wij zijn hier samengekomen om de geboorte te vieren van dit nieuwe leven. Dagelijks worden er kinderen geboren,
Er waren twee dingen waar Jezus vaak op wees in Zijn bediening geloof in God en de kracht van de Heilige Geest.
Leven door geloof Veel christenen hebben door de eeuwen heen oprecht gezocht naar heiligheid en overwinning over de zonde, door hun kruis op zich te nemen en zichzelf te verloochenen. Maar ze hebben het
Jongerenkerk Venlo Overweging 20 september Hub van den Bosch
Overweging 20 september 2015 In had vanmorgen Marianne Thieme of Jesse Klaver kunnen uitnodigen om hier te staan. Daar waar veel van hun collega s het over inkomensplaatsjes hadden, over economie, over
Noordhorn. Romeinen. Het evangelie van God
Het evangelie van God Noordhorn 12 februari 2019 2017-2020 Romeinen 17 sep 1 8 okt Rechtvaardiging door geloof 2-3 29 okt Vrede met God 4-5 19 nov Een nieuwe en levende wandel 6 10 dec Vrijgemaakt, waarvan?
Over de website en de boodschappen
Over de website en de boodschappen De website De website is opgericht om een reeks goddelijke boodschappen te publiceren waarvan een getrouwde moeder van een jong gezin, woonachtig in Europa, zegt dat
Gaandeweg één. Impulsen voor oecumenische voortgang. Co-referaat Mgr. Dr. Hans van den Hende Mariënkroon 18 maart 2017
Gaandeweg één Impulsen voor oecumenische voortgang. Co-referaat Mgr. Dr. Hans van den Hende Mariënkroon 18 maart 2017 0. Dit jaar mogen wij als christenen voor het eerst in gezamenlijkheid de Reformatie
Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl
Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,
De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.
Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een
Het kerkgebouw Huis van God
Het kerkgebouw Huis van God Tekenwaarde TTemidden van vele andere gebouwen die worden gebruikt voor bewoning en bedrijvigheid is een kerk de ruimte voor de ontmoeting met God. Kerken staan meestal op een
De factor arbeid in de Katholieke Sociale Leer
Publicatie van het CSLK, met toestemming van de auteur. www.cslk.nl De factor arbeid in de Katholieke Sociale Leer Fundament De grondslag van de sociale leer van de Kerk is feitelijk gelegd met de encycliek
Het Evangelie van verlossing rechtvaardiging van zonden
Het Evangelie van verlossing rechtvaardiging van zonden De vragen en antwoorden die dit hoofdstuk bevat, kunnen gelezen worden als inleiding op Romeinen 1 t/m 5:11. Het volgende hoofdstuk (hoofdstuk 6)
Wettig gebruik der wet
Wettig gebruik der wet In Paulus eerste brief aan Timotheüs is de volgende passage opgenomen: Het doel van alle vermaning is liefde uit een rein hart, uit een goed geweten en een ongeveinsd geloof. Door
En waarom zegent Paulus onze God en Vader. De eerste reden is deze (Staten-Vertaling): Efeze 1
- 1 - Efeze 1 We gaan het woord van God lezen uit Efeze 1 vanaf vers 3: Gezegend zij de God en Vader van onze Here Jezus Christus, die ons met allerlei geestelijke zegen in de hemelse gewesten gezegend
Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:
2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt
Voorbeeld brief 2de eeuw 2 Petrus)
Voorbeeld brief 2de eeuw 2 Petrus) 1 PROS GALATAS 1931 Sir Chester Beatty 1931 Sir Chester Beatty 1931 Sir Chester Beatty P A U L O C PAULUS WIE WAS DEZE MAN? Muurschildering van de apostel Paulus in een
Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten
Het sacrament van Het huwelijk Sacramenten In de Bijbel In het evangelie willen Farizeeën Jezus op de proef stellen met een vraag over het huwelijk (Mt. 19, 1-6; Mc. 10, 1-12): staat het een man vrij zijn
Liefhebben (279, 281, 353, 359) 279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt. Lieve mensen 22 juli 2012
Liefhebben (279, 281, 353, 359) 279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt Lieve mensen 22 juli 2012 Er ligt een verband tussen het houden van jezelf en het houden van de ander.
Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.
Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil
Gemeente van onze Here Jezus Christus, De leer over de doop is als volgt samen te vatten:
FORMULIER VOOR DE BEDIENING VAN DE HEILI- GE DOOP AAN VOLWASSENEN (Zij die in hun jeugd niet gedoopt zijn en op latere leeftijd te kennen geven de christelijke doop te willen ontvangen, dienen vooraf onderwezen
Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk
Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Vrijdag 28 januari 2012 23.50u Mijn dochter, Ik geef de wereld dit kruistochtgebed (22) om gebeden te worden door de katholieke
Thema: Roepingen, een teken van de hoop die is gebaseerd op het geloof
Boodschap van paus Benedictus XVI voor de 50 ste Wereldgebedsdag voor roepingen 21 april 2013 Thema: Roepingen, een teken van de hoop die is gebaseerd op het geloof Geliefde broeders en zusters, Op de
Welke dieren worden genoemd in de volgende verzen en wat valt daarbij op?
Een verwijzing naar het hemels koninkrijk. Welke dieren worden genoemd in de volgende verzen en wat valt daarbij op? Jesaja 11:6-8 Een wolf zal bij een lam verblijven, een luipaard bij een geitenbok neerliggen,
Aurelio Fernández GEBODEN EN DEUGDEN. Inleiding op de Toegepaste moraal
Aurelio Fernández GEBODEN EN DEUGDEN Inleiding op de Toegepaste moraal 2019 INHOUDSOPGAVE Afkortingen... 11 Afkortingen van documenten van het leergezag van de Kerk... 11 Andere afkortingen... 12 Voorwoord...
Geloven in Jezus Christus
Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere
Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15
Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen
Het project Europa is mede een antwoord op de massamoorden op Europese bodem.
Speech van Bisschop de Korte (Groningen-Leeuwarden) BIJ HET AFSCHEID VAN VICTOR SCHEFFERS 30 september 2015 Eminentie, Excellenties, Dames en heren, heel bijzonder natuurlijk Victor, Inleiding De 20 ste
Het sacrament van. Boete en verzoening. Sacramenten
Het sacrament van Boete en verzoening Sacramenten DSacramenten Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap van
Het Evangelie van verlossing bevrijding van de macht van de zonde
Het Evangelie van verlossing bevrijding van de macht van de zonde Als mensen naar Christus komen en hun zonden belijden, en Hem erin vertrouwen dat Zijn werk aan het kruis van Golgotha voldoende was voor
Maar de vrucht van de Geest is liefde (Galaten 5:22)
Les 7 voor 18 februari 2017 Ik ben de ware Wijnstok en Mijn Vader is de Wijngaardenier. Elke rank die in Mij geen vrucht draagt, neemt Hij weg; en elke rank die vrucht draagt, reinigt Hij, opdat zij meer
Alle kerken voor alle delen van de wereld,
Benedictus XVI Boodschap voor Wereldmissiezondag 2007 Alle kerken voor alle delen van de wereld Dierbare broeders en zusters, Ter gelegenheid van de Wereldmissiedag wil ik Gods volk pastores, priesters,
279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt 22 juli 2012
Liefhebben (279, 281, 353, 359, 381) 279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt 22 juli 2012 Er ligt een verband tussen het houden van jezelf en het houden van de ander. Houden
Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het
Geloven Geloven is vertrouwen GGeloven is ten diepste je vertrouwen hechten aan iets of iemand, de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het geloven in God zegt de Bijbel: Het geloof is de vaste
Het sacrament van. Boete en verzoening. Sacramenten
Het sacrament van Boete en verzoening Sacramenten DSacramenten Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap van
E.G. White (The Story of Redemption, hoofdstuk 32, blz. 242)
Les 2 voor 14 juli 2018 1. Handelingen 2: 1-3. De vroege regen. 2. Handelingen 2: 4-13. De gave van tongen. 3. Handelingen 2: 14-32. De eerste preek. 4. Handelingen 2: 33-36. De verheerlijking van Jezus.
ENCYCLIEK CARITAS IN VERITATE VAN PAUS BENEDICTUS XVI AAN DE BISSCHOPPEN AAN DE PRIESTERS EN DIAKENS AAN DE RELIGIEUZEN AAN DE LEKENGELOVIGEN
ENCYCLIEK CARITAS IN VERITATE VAN PAUS BENEDICTUS XVI AAN DE BISSCHOPPEN AAN DE PRIESTERS EN DIAKENS AAN DE RELIGIEUZEN AAN DE LEKENGELOVIGEN EN AAN ALLE MENSEN VAN GOEDE WIL OVER DE INTEGRALE ONTWIKKELING
Litanie (1) Bescherming tegen de Valse Profeet
Litanie (1) Bescherming tegen de Valse Profeet Zondag 19 augustus 2012 22.56u Ik wil jullie dat jullie allemaal beginnen met een nieuwe litanie van gebeden om bescherming tegen de Valse Profeet en bid
prijsgegeven aan het verderf. Het was dus onbestaanbaar dat een profeet of knecht van God aan het kruis zou sterven. Daarom waren Jezus leerlingen
Inhoudsopgave Inleiding 6 Christus is opgestaan 8 Christus opstanding verkondigt het kruis 13 Een venster buiten deze wereld 16 Christus of Mohammed? 25 Met Christus opgewekt 27 Vergeving van zonden in
Als ik het goed heb heeft Marcel het een paar jaar geleden in een boodschap over godsvertrouwen gehad.
Als ik het goed heb heeft Marcel het een paar jaar geleden in een boodschap over godsvertrouwen gehad. Omdat het voor de kwaliteit van ons leven, zeker ons geestelijk leven zo belangrijk is- wij worden
Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal
Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Na Lied of Klein Gloria verloopt de dienst als volgt: Apostolische geloofsbelijdenis (gezongen, of gelezen en beantwoord met een lied) Nodiging De Heer
Ontvangst van het doopkind, het bruidspaar en de familie. Uit de brief van de heilige apostel Paulus aan de christenen van Efeze.
2 KERKELIJKE HUWELIJKSSLUITING TIJDENS EEN DOOPSEL Ontvangst van het doopkind, het bruidspaar en de familie Begroeting P. In de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest. A. Amen. Welkomstwoord
VIERENDE GEMEENSCHAP...
... IN EEN BIDDENDE EN VIERENDE GEMEENSCHAP... KEN JIJ DE EN? 7 is al eeuwenlang een heilig getal. De zevende dag bijvoorbeeld is een rustdag. Zo zijn er ook zeven sacramenten, zeven belangrijke momenten
ORDE VAN DIENST DOOPLITURGIE
ORDE VAN DIENST DOOPLITURGIE - OPENINGSRITEN - BEGROETING In de Naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest. VERWELKOMING OPENINGSLIED: OPENINGSGEBED NAAMGEVING Toen God op de laatste dag van de week
Zondag Trinitatis 15 juni Lezingen: Exodus 34: 4-9 en Mattheüs 28 : 16-20
Zondag Trinitatis 15 juni 2014 Lezingen: Exodus 34: 4-9 en Mattheüs 28 : 16-20 Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik had wel de neiging om af te haken, om het leesrooster voor deze zondag maar terzijde
Wijsheid (343, 369,374, 395, 400, 446) 343. Het Licht in de mens
Wijsheid (343, 369,374, 395, 400, 446) 343. Het Licht in de mens 16-02-2014 Het thema van vandaag is Wijsheid Hoe we wijs kunnen handelen heb ik verstopt in de volgende preek Elk mens heeft een Licht in
STRIJD OM JE IDENTITEIT
STRIJD OM JE IDENTITEIT BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 11 3 4 INLEIDING We zijn snel geneigd om onze identiteit te halen uit
Eucharistieviering Homilie van paus Benedictus XVI
Pastoraal bezoek aan het aartsbisdom Milaan en zevende ontmoeting met gezinnen uit heel de wereld (1-3 juni 2012) Eucharistieviering Homilie van paus Benedictus XVI Parco di Bresso Zondag 3 juni 2012 -
Om de wil te doen van onze Hemelse Vader: In de richting van een partnerschap tussen Joden en Christenen.
Historische verklaring van Orthodoxe Rabbijnen over het christendom Partnerschap Joden en Christenen Vertaling door Hélène Evers* Orthodox Rabbijnse verklaring over het Christendom Op 3 december 2015 kwam
Introductory speech by H. E. Msgr. François Bacqué (Dutch)for participants from Holland. Basilica of Sant Apollinare. Rome, October 8, 2002
Home - Documentation - Homilies - Holland Holland Msgr. François Bacqué 2002.10.8 Introductory speech by H. E. Msgr. François Bacqué (Dutch)for participants from Holland. Basilica of Sant Apollinare. Rome,
MINISERIE BRIEF AAN DE ROMEINEN
MINISERIE BRIEF AAN DE ROMEINEN 25-6-2018 1 Overzicht of diepte 10 juni: deel 1: Romeinen 1-5:12 17 juni: deel 2: Romeinen 6-8 24 juni: deel 3: Romeinen 9-16 25-6-2018 2 Kracht en geloof 1: 1t/m17 De kwestie
Nederlands. Ons Heer Hemelvaart B. Van leven naar eucharistie. Eerste lezing Handelingen 1,1-11
Nederlands Ons Heer Hemelvaart B Gij zult kracht ontvangen van de heilige Geest, om mijn getuigen te zijn tot het einde der aarde. (Hnd 1,8) Van leven naar eucharistie De diepe bron van ieder dynamisme,
VRIJHEID IN CHRISTUS. Les 11 voor 9 september 2017
VRIJHEID IN CHRISTUS Les 11 voor 9 september 2017 Ten eerste schreef Paulus over de vrijheid die we in Christus hebben. Vervolgens vergeleek hij die vrijheid met de slavernij van wettisisme die de valse
Met alle inzet aan uw geloof de deugd toevoegen. 2 moge genade en vrede voor u vermeerderd worden door de kennis van God en van Jezus, onze Heere.
- 1 - Met alle inzet aan uw geloof de deugd toevoegen We gaan lezen in 2 Petrus 1:1 1a Simeon Petrus: Eerst zijn oude Hebreeuwse naam: Simeon (of Simon) en dan zijn nieuwe, door Jezus gegeven naam: Petrus
Getuige zijn geeft de opdracht tot verantwoording, tot verantwoordelijkheid. Jij daar, ja jij, zeg het maar, waarvan ben jij nu getuige?
Overweging in de Oecumenische viering 24 januari 2010: Lezing uit Lucas 24 (stemmenspel) Geliefde zusters en broeders, getuigen van onze Heer, Jij bent mijn getuige. Je zult maar zo n opdracht krijgen,
Niveau 3 - Les 11: Ik ben geliefd, ik ben mooi Don Krow
Niveau 3 - Les 11: Ik ben geliefd, ik ben mooi Don Krow Op een dag kwam Michael mijn kantoor binnen en vertelde iets heel vertrouwelijks over een van zijn medestudenten. Terwijl ik lesgaf in een van mijn
ongelijk span (2 Kor. 6:11-7:1 HSV)
juk 5:11 Onze mond heeft zich vrijmoedig voor u geopend, Korinthiërs, ons hart staat wijd open. 12 U neemt geen kleine plaats in ons hart in, maar zelf bent u enghartig. 13 Zet dan ook van uw kant ik spreek
het Woord was bij God en het Woord was God. Christus, Eerstgeborene van heel de schepping
- 1 - Christus, Eerstgeborene van heel de schepping Paulus beschrijft in de Kolossenzen brief wie Jezus is en wie Jezus was. We gaan lezen in Kolossenzen 1:15 en verder: 15 Hij is het Beeld van de onzichtbare
Fijngevoeligheid in contact met vluchtelingen. Interculturele communicatie vraagt veel. Gave biedt hiervoor trainingen.
al de christenen die gastvrije contacten hebben met vluchtelingen in Nederland. de moed en volharding van vluchtelingen om in Nederland hun plek te verkrijgen. de inspiratie en training die Gave biedt
De rijkdom van het evangelie
22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Gods Geest en het echte leven Het herstel van Israël Leven als
Pijler II: Geloof in God
Pijler II: Geloof in God Algemeen Jezus zegt, dat we geloof in God moeten hebben (Marc.11:22) en dat wie Hem kent ook de Vader kent (Joh.14:9). Als we dus spreken over geloof in God zullen we altijd bij
opdat u ten volle zou kunnen begrijpen met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is, en u de liefde van Christus zou kennen,
Zending verbindt opdat u ten volle zou kunnen begrijpen met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is, en u de liefde van Christus zou kennen, die de kennis te boven gaat, opdat u
Romeinen 1:1-5 & 21-31, 6:13-22
Romeinen 1:1-5 & 21-31, 6:13-22 Rom 1: 1-5 Van Paulus, dienaar van Christus Jezus, geroepen tot apostel en uitgekozen om het evangelie van God te verkondigen, dat al bij monde van zijn profeten in de heilige
De Bijbel open (06-07)
1 De Bijbel open 2013 26 (06-07) Het is op het eerste gezicht een wonderlijke tekst waarover we vanmorgen nadenken. Een tekst waarin Paulus zegt dat hij blij is dat hij lijdt als apostel van Christus.
Het sacrament van. De wijding. Sacramenten
Het sacrament van De wijding Sacramenten DSacramenten Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap van de Kerk
Voorbereiding Orgelspel. Welkom. Aanroeping en inkeer Zingen: Psalm 72: 1,4 Votum en Groet. Gebed om eenheid GEBED OM EENHEID. v: voorganger a: allen
oorbereiding Orgelspel Welkom anroeping en inkeer Zingen: Psalm 72: 1,4 otum en Groet Gebed om eenheid GEBED OM EENHEID v: voorganger a: allen v God roept ons tot eenheid. Keren wij met onze gedachten,
Liturgische teksten en gebeden
Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus
Ethische optiek = hoe is de benadering dat mensen het uiteindelijk goede behoren te doen.
Samenvatting door A. 1576 woorden 4 december 2014 1,3 2 keer beoordeeld Vak Levensbeschouwing Paragraaf 2 De ethische optiek 1 inleiding Ethiek gaat over goed en kwaad in het menselijk handelen. Onderscheid
Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3)
Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Instelling Het avondmaal is door onze verlosser zelf ingesteld. Want de apostel Paulus verklaart: Wat ik heb ontvangen
De vrucht van de Geest
De vrucht van de Geest Jozua nu was oud en op dagen gekomen, en de HEERE zei tegen hem: U bent zelf oud geworden en op dagen gekomen, en er is nog zeer veel land overgebleven om dat in bezit te nemen..
Het sacrament van. De wijding. Sacramenten
Het sacrament van De wijding Sacramenten DSacramenten Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap van de Kerk
DE ERVARING VAN DE EENHEID IN DE VROEGE KERK
DE ERVARING VAN DE EENHEID IN DE VROEGE KERK Les 5 voor 3 november 2018 De vroege kerk is een geweldig voorbeeld van eenheid. Hoe bereikten ze die eenheid? Kunnen we dezelfde eenheid hebben in de kerk