Verboden woorden voor ambtenaren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verboden woorden voor ambtenaren"

Transcriptie

1 Verboden woorden voor ambtenaren Illustratie: Paul Faassen Verboden woorden voor ambtenaren Medewerkers van de sociale diensten moeten hun klanten anders bejegenen. Steeds de bal bij hem neerleggen, zegt de cursusleider van Sturen op zelfsturing. 'Je manier van framen is belangrijk.' Door Marcel van Engelen Medewerkers van de sociale diensten moeten hun klanten anders bejegenen. Steeds de bal bij hem neerleggen, zegt de cursusleider van Sturen op zelfsturing. 'Je manier van framen is belangrijk.' Door Marcel van Engelen De regen slaat met kracht tegen de voorruit als Gejo Duinkerken in de vroege ochtend optrekt bij een tankstation langs de A4. Twee gevulde koffiebekers staan in de houders bij de handrem. De vrouwelijke stem van het navigatiesysteem loodst ons naar het centrum van Rotterdam. Eigenlijk, zegt Duinkerken als hij de parkeergarage indraait, kun je de sociale zekerheid van de afgelopen vijftig jaar in Nederland vergelijken met het systeem in de DDR. Nadat in 1989 de muur viel, bleken veel voormalige Oost-Duitsers volgens Duinkerken niet in staat zelf hun problemen op te lossen. Ze waren gewend dat de overheid dat deed. Terwijl men in het gewezen West-Duitsland direct de handen uit de mouwen stak. Aangeleerde hulpeloosheid noemt Duinkerken dat. Een uitkering ontvangen als je geen werk hebt, is natuurlijk ook geen sociale zekerheid. Dat is economische zekerheid. Want wat gebeurt er met je als je tien jaar achter de geraniums zit. We steken een plein over, op weg naar het hoofdkantoor van de Dienst Werk en Inkomen, voorheen de Sociale Dienst. De wind blaast in zijn nonchalante pak. Duinkerken (58) is een energieke organisatieadviseur met veel contacten in de Nederlandse ambtenarij. Hij was ooit een van de oprichters van Radar, adviesbureau voor sociale vraagstukken, en maakt nu deel uit van het Gilde Netwerk, een clubje van zelfstandigen dat door het hele land trainingen geeft onder de titel Sturen op zelfsturing, vooral aan sociale diensten. De driedaagse cursus is voortgevloeid uit een gelijknamig rapport dat de nationale Raad voor Werk en Inkomen eind 2010 publiceerde. Gebaseerd op de laatste sociaal-psychologische inzichten, valt er meermaals in te lezen. Duinkerken was een van de auteurs, evenals medecursusleider Peter Wesdorp. Ze schreven paragrafen als De klant achter het stuur, Het gebeurt tussen de oren, Verandertaal uitlokken en Mislukkingen duiden als leermoment. Strenger en zakelijker Zelfsturing is een spilbegrip geworden bij vrijwel alle gemeentelijke sociale diensten. Ze moeten iets. De bijstandsdiensten zagen hun participatiebudget (om mensen aan het werk te krijgen) slinken van

2 1,8 miljard euro in 2010 naar 600 miljoen nu. Onderwijl is het aantal bijstandsontvangers de afgelopen twee jaar met elf procent gegroeid naar en moeten de gemeenten straks met hetzelfde participatiebudget ook andere inwoners helpen, zoals de verstandelijk of lichamelijk beperkte werknemers van sociale werkplaatsen en de arbeidsgeschikte jonggehandicapten die nu nog onder de Wet Wajong vallen. Gemeenten krijgen met de nieuwe Participatiewet in 2015 meer verantwoordelijkheid, maar ze lopen ook een groter financieel risico. Het betekent dat de poort naar een uitkering strenger zal worden bewaakt, en dat reïntegratie-ambtenaren alleen nog tijd steken in mensen die echt een kans maken op de arbeidsmarkt. En dus ook dat deze werkzoekenden het zoveel mogelijk zelf moeten gaan doen. Zichzelf moeten gaan sturen. De woorden die bij de reïntegratie-ambtenaren voorin de mond liggen, zijn verboden bij zelfsturing: wij, helpen, samen Tegelijkertijd kun je zelfsturing beschouwen als een manifestatie van wat misschien wel de religie is van de individuele, liberale samenleving: de psychologie. Of meer to the point: de self help. Ook bijstandsgerechtigden kunnen het. Als ze maar willen. Met de juiste gedachten. Met de juiste houding. Just do it. Al langer zijn de sociale diensten bezig om strenger en zakelijker te worden. Maar werkloosheid als een mindset framen, dat is heel recent, zegt Duinkerken in de lift naar de zevende etage waar vandaag de cursus plaatsvindt. Het afgelopen jaar hebben trainers als hij het er druk mee gehad. Dit nieuwe jaar wordt nog drukker. Naar schatting dertig procent van de gemeentelijke sociale diensten onderwerpt hun medewerkers aan trainingen als Sturen op zelfsturing er zijn naast het Gilde Netwerk meerdere bureaus die dit doen. Het idee van zelfsturing is alomtegenwoordig, maar de gemeenteambtenaren moeten nog wel worden getraind in hoe ze die zelfsturing moeten aanzwengelen. Een andere school Het allereerste gesprek dat een nieuwe uitkeringsgerechtigde heeft, de intake, is als een slechtnieuwsgesprek. Regel nummer één bij een slechtnieuwsgesprek: direct beginnen met het slechte nieuws. In het midden van een U-opstelling van tafels oefent klantmanager Nicole Schouten haar welkomstmonoloog op de verslaggever, die schrikt van haar strengheid en voorwaarden. U bent hier omdat U digitaal een aanvraag heeft ingediend voor een bijstandsuitkering, begint ze. Die aanvraag ligt bij collega s die de rechtmatigheid controleren. Zelf richt ze zich op de doelmatigheid: U moet zo snel mogelijk aan het werk. Ze zal enkele vragen stellen voor een snelle diagnose en de klant zal het gesprek verlaten met werkgerelateerde afspraken : solliciteren, of als dat nog niet gaat, het maken van een CV of het wegwerken van een belemmering (naar een huisarts gaan bijvoorbeeld). De klant heeft drie weken om dat plan uit te voeren en dient zelf een tweede afspraak te maken waarin de klantmanager beoordeelt of hij zijn plan heeft uitgevoerd. Zo niet, dan volgt mogelijk de eerste maatregel: het korten van de eerste uitkering met dertig procent.

3 Ja, er is het nodige veranderd, zegt Schouten later. Ze is sinds 2002 klantmanager. Toen was het: Kom maar binnen, jeetje wat een ellende allemaal, hoe kunnen we je helpen? In de herinnering van Luciënne Kuil, 33 jaar in dienst, stonden de belangen en rechten van burgers altijd centraal. Zij en haar collega s zochten uit of iemand die parttime werkte en daarnaast een uitkering ontving niet teveel loonbelasting afdroeg. Ze wezen op de mogelijkheden van de Bijzondere Bijstand, die bepaalde kosten vergoedde. Als nu een ouder vraagt om Bijzondere Bijstand omdat de basisschool van een kind de aanschaf van een ipad verlangt, luidt het antwoord: dan moet uw kind maar naar een andere school; daar is de bijstand niet voor bedoeld. Ergens in die cultuuromslag is de burger klant gaan heten. De meeste medewerkers zijn zich daar nauwelijks van bewust. De overgang waarmee ze worstelen, is dat de klant niet langer de klant is. Inmiddels is de potentiële werkgever de klant. Sociale diensten fungeren steeds meer als een uitzendbureau. Op elke tien medewerkers van de werkteams van Werk en Inkomen in Rotterdam zijn drie externe krachten ingehuurd, intercedenten van uitzendbureaus die de weg moeten wijzen. Zoals Jasper Wolterbeek, een jonge man met een spijkerbroek en een baardje. Het verschil is, zegt hij, dat je bij een uitzendbureau de beste kandidaten eruit pikt. Hier moet je het doen met de mensen die zich aandienen. Je moet aan hun motivatie werken. Daarom komt deze cursus goed van pas, zegt hij. Enkele levensmotto s die de ambtenaren op de eerste cursusdag opschreven: Waar een wil is, is een weg. Voor niets gaat de zon op. Neem je leven in eigen hand. Wij, helpen, samen: verboden We lopen drie dagen mee met Sturen op zelfsturing, bij drie verschillende teams van ongeveer vijftien medewerkers. Pre-matchers (die de eerste gesprekken voeren met de bijstandsgerechtigden) en matchmakers (die de uitkeringsontvangers als een soort intercedent naar de nieuwe klanten uitzenden). Wat opvalt: niemand maakt wezenlijk bezwaar tegen de vereiste houding. Sommigen vinden dat het nog strenger kan en dat de bijstandsontvangers nog meer eigen verantwoordelijkheid moeten krijgen. Misschien kan het ook niet anders, na zoveel reorganisaties. De huidige medewerkers hebben zelf op deze functies gesolliciteerd. Als er nog medewerkers bestaan die zouden willen vasthouden aan de oude aanpak, dan zijn die allang uit de teams verdwenen. Enkele levensmotto s die de ambtenaren op de eerste cursusdag opschreven: Waar een wil is, is een weg. Voor niets gaat de zon op. Neem je leven in eigen hand. Op de vraag wat ze nou eigenlijk doen, geven de werkconsulenten van de gemeente Rotterdam sterk

4 uiteenlopende antwoorden. Ik stoom u klaar voor de arbeidsmarkt, zegt Narimane tegen een denkbeeldige klant. Ik? vraagt cursusleider Peter Wesdorp. Wij gaan u proberen te helpen om..., begint een collega. Als ik helpen hoor, corrigeert Wesdorp, dan denk ik dat ik achterover kan leunen. We gaan kijken wat de mogelijkheden zijn, probeert Marieke. We? Het zijn de grote zonden. De woorden die bij de reïntegratie-ambtenaren voorin de mond liggen, zijn verboden bij zelfsturing: wij, helpen, samen. Zelfs ik moeten ze zien te vermijden. Want het gaat helemaal niet om jou, hamert Gejo Duinkerken op de tweede cursusdag. Je moet jezelf er helemaal buiten laten. Het gaat om de klant. Hij moet het doen. Ter verduidelijking gebruiken de cursusleiders de metafoor van de voetbalcoach die gebarend langs de zijlijn staat terwijl de spelers op het veld zich in het zweet werken. En vaker die van de meelevende bijrijder die naast de bestuurder in de auto zit en door zijn raam mee naar buiten kijkt. Het is de allereerste taak van de bijrijder om op de vangrails te wijzen. De regels. Dat een bijstandsgerechtigde verplicht is passend werk te accepteren en dat hij kan worden gekort als hij zich niet aan de afspraken houdt. Vervolgens dient de bijrijder mee naar buiten te kijken, door het raam van de klant. Wat is daar te zien? De ideale werkconsulent is empathisch, stelt open vragen, humt mee, stuurt bij door middel van reflecties en bekrachtigt het verhaal van de bestuurder, zo luidt de theorie. Alles om ervoor te zorgen dat de bijstandsgerechtigde een zogenaamd zelfgekozen weg aflegt. Ondertussen is de bijrijder enorm sturend, zegt Duinkerken. De methode is een wolf in schaapskleren. Bij wijze van grondbeginsel gebruiken de cursusleiders een citaat van de zeventiende-eeuwse Franse denker Blaise Pascal: Mensen raken doorgaans veel beter gemotiveerd door de beweegredenen die zij zelf hebben ontdekt en uitgesproken, dan door de redenen die anderen opsommen. Om die motivatie bloot te leggen, moeten de medewerkers van de sociale diensten gesprekstechnieken toepassen die zijn ontwikkeld door Amerikaanse psychologen en hun effect hebben bewezen in de verslavingszorg. Hoe je de dingen verwoordt bepaalt of iemand in standje actie schiet of in standje lijdzaamheid Bijstandsgerechtigden krijgen, in de ideale situatie, te maken met een motivational interviewer. Met een coach die kan achterhalen wat voor hen van belang is. Hen zo kan prikkelen dat ze er zin in krijgen, in beweging komen. Het moet bij de klant in zijn hoofd gaan schuren, hij moet gaan lopen en positieve taal gaan uitslaan, houdt Duinkerken zijn cursisten voor. Nooit vervloeien met mensen en

5 hun problemen. Zorg ervoor dat je discussie en strijd vermijdt. Je moet de bal steeds bij de klant neerleggen. Wat gaat u daar zelf aan doen? De pijn vergroten Het is de psychologie van de participatiesamenleving, zou je kunnen zeggen. Het is de laatste stap in het afscheid van de verzorgingsstaat. De dominante politieke opvatting is veranderd, de financiering en organisatie van het sociale systeem worden aangepast, en nu moeten de medewerkers zich anders leren opstellen, anders leren praten. Met als beoogde gevolg dat ook denken en doen van bijstandsgerechtigden zich voegen naar het idee dat iedereen zijn lot in eigen handen heeft. Alleen, hoe pas je dat toe op iemand van halverwege de vijftig die de afgelopen jaren talloze malen heeft gesolliciteerd en nog steeds geen baan heeft gevonden? Op iemand die ooit van goede wil was, maar gedesillusioneerd is geraakt? Dat is een lastige. Maar je kunt er bijvoorbeeld onder gaan zitten, oppert Duinkerken. Dus het maakt allemaal niet meer uit? Dat zal hem prikkelen. Misschien vertelt hij over zijn kinderen of over zijn partner die belangrijk is voor hem. Er is altijd iets van waarde. Dat moet een werkconsulent aangrijpen. Pijn of onvrede met de huidige situatie, herhalen de trainers vaak, is een krachtiger drijfveer dan een ideaalbeeld van de toekomst. Dus als je wilt dat iemand werkelijk in beweging komt, moet je de pijn vergroten. Wat je water geeft groeit, herhaalt Peter Wesdorp vaak. U zegt dat u het goede voorbeeld wilt geven aan uw kind? Maar wat is zijn voorbeeld als u over twee jaar nog steeds thuis zit? Je moet draaien aan die knoppen in die hoofden. Uiteindelijk is het allemaal psychologie. Manier van framen Uiteindelijk is iedere bijstandsontvanger in beweging te krijgen, is de overtuiging van Duinkerken. Als jou dat niet lukt, teken je een brevet van onvermogen. Matchmaker Yvonne: Ik heb laatst drie mensen aangebracht bij een werkgever. Maar ze zijn niet aangenomen. Heb je iemand zo ver gekregen, is hij er helemaal klaar voor, wordt hij afgewezen omdat hij te oud is. Matchmaker Edith: Ik stuur binnenkort een 51-jarige naar een werkgever. Maar ik hou mijn hart vast. Gejo Duinkerken erkent dat bij werkgevers veel vooroordelen leven over bijstandstrekkers. Ook die kant moet psychologisch bewerkt worden. Je manier van framen is belangrijk, zegt Peter Wesdorp. Hoe je de dingen verwoordt bepaalt of iemand in standje actie schiet of in standje lijdzaamheid. Je moet draaien aan die knoppen in die hoofden. Uiteindelijk is het allemaal psychologie. Je kunt je afvragen of het gepast is om werkloosheid als een individueel, psychologisch probleem te benaderen, juist in jaren van afnemende werkgelegenheid, veroorzaakt door maatschappelijke, macroeconomische factoren. Natuurlijk is in de bijstand verkeren geen psychologie, reageert Marco Florijn, de jonge PvdA-wethouder (Werk en Inkomen) onder wiens enthousiaste leiding de cursus Sturen op zelfsturing werd ingevoerd. Maar het is wel van belang om vanuit je eigen kracht te werken, of het nou hoog- of laagconjunctuur is. Volgens Florijn is het aanjagen van zelfsturing geen sneue peptalk maar een respectvolle benadering waarin de eigen waarden en drijfveren van mensen centraal staan. Voorheen dienden medewerkers van Werk en Inkomen targets halen en zetten zij bijstandsgerechtigden in groten getale op traject : ze moesten dezelfde cursus doen. Het was one size fits all. Daar is het bijstandsbestand veel te divers voor. Je moet vanuit de mensen denken, die zoveel mogelijk hun eigen regie laten voeren.

6 Veel oefening Inmiddels zijn ze in Rotterdam zo enthousiast over zelfsturing en de bijbehorende cursus dat ook medewerkers van andere diensten als Maatschappelijke Ontwikkeling eraan onderworpen zullen worden. Sturen op zelfsturing moet het uitgangspunt worden voor alle ambtenaren die met de Rotterdamse burger in aanraking komen. Eigen trainers van de gemeente hebben de cursus onder hun hoede genomen en moeten ervoor zorgen dat het gedachtegoed van blijvende aard is. Het is nog te vroeg om in Rotterdam de effecten te kunnen beoordelen, maar alleen al uit de rollenspellen op de laatste cursusdag blijkt hoe weerbarstig de praktijk is. Open vragen stellen, goed luisteren en het verhaal van een bijstandsgerechtigde in eigen woorden samenvatten los van de vraag of het werkt, is het gewoon heel moeilijk uitvoerbaar. Een andere houding aannemen, anders leren praten, vergt veel oefening. De meeste bijstandsontvangers, tweederde of meer, willen best werken, zeggen de medewerkers van Werk en Inkomen. Ze zijn daartoe ook in staat degenen die niet kunnen werken, zitten in andere regelingen zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Maar er is ook een groepje dat het allemaal niet zo ziet zitten. Mensen met een klein lichamelijk gebrek bijvoorbeeld, met weinig of geen opleiding, die al vele tijdelijke baantjes hebben gehad en alleen nog een vaste baan zeggen te accepteren omdat ze minimaal een jaarcontract nodig hebben om hun echtgenoot uit het buitenland over te laten komen. Krijg je die in enkele gesprekken van hooguit een uur gemotiveerd voor werk dat vrijwel altijd tijdelijk is, vaak parttime, en meestal in een sector als de glastuinbouw, terwijl dat ternauwernood meer oplevert dan hun huidige uitkering? En hoe pak je het aan bij een weggesaneerde manager van 45 jaar die verbitterd en moedeloos is geraakt door recente gebeurtenissen in zijn leven? Oh, zo één, reageren de werkconsulenten, als Ria hem als rolmodel voordraagt. Elk voorbeeld van de één roept herkenning op bij de ander. Ria speelt de oud-manager met verve. Ze heeft last van haar rug, zegt ze. Komt door het vegen bij de schoonmaakdienst het kabinet wil zo n tegenprestatie landelijk verplicht stellen per 1 juli Gaat u dat zelf eens doen, zegt ze tegen haar collega s die als coaches de denkbeeldige cliënt één voor één op het zelfsturende pad proberen te krijgen. Wat heeft dat nou voor zin? reageert ze, onderuitgezakt. Als u een goede baan voor me heeft, prima. Verder gelooft ze er niet meer in, wil ze niet meer en zal het allemaal wel. Een voor een staken haar collega s

7 het zelfsturende gesprek na enkele minuten. Ze komen er niet doorheen. Er rest weinig meer dan op de wet te wijzen: U moet solliciteren. Hilariteit in het cursuslokaal. Die gaat huilen, zegt een collega. Zeker weten, zegt een ander. Onze gesprekstechnieken zijn makkelijk te snappen maar lastig om uit te voeren, zegt Peter Wesdorp. Maar het gaat fout als jullie ook gaan ja-maren. Misschien is het individu wel net zo onmaakbaar als de samenleving. Niettemin zijn de meeste cursisten aardig te spreken over sturen op zelfsturing. Al is dit wel iets waar je de tijd voor moet nemen, zegt Edith. En die hebben wij niet. Aan het einde van de middag vertelt matchmaker Gerard over een vrouw uit zijn case load. Ze heeft een onmogelijke man die wel eens verdwijnt en om wie ze zich grote zorgen om maakt. Ze loopt bij een psycholoog, lijdt aan slapeloosheid en is de laatste maanden slecht voor rede vatbaar, of speelt dat overtuigend. Ze houdt zich niet aan haar afspraken. Gerard wil haar daarom korten op haar uitkering. Dus morgen heb ik een zelfsturend gesprek met haar. Hilariteit in het cursuslokaal. Die gaat huilen, zegt een collega. Zeker weten, zegt een ander. Gerard speelt haar op licht hysterische wijze, met een samengeknepen stem, zwaaiende armen en veel misbaar. Ook op haar krijgen de collega s geen vat. Deze vrouw is helemaal niet zelfstuurbaar! roept een van hen. Tegen de vangrail laten aanlopen is ook zelfsturing, zegt Wesdorp. Maar frame dat dan wel als haar keuze en confronteer haar daarmee. Hoe is dat nou voor je? Enkele medewerkers die alleen met voornaam zijn genoemd, hebben om privacyredenen een andere naam gekregen.

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Motiverende Gespreksvoering

Motiverende Gespreksvoering Motiverende Gespreksvoering Gert Jan van der Burg Kinderarts - MI trainer Wie ben ik en wat doe ik? Sinds 1988 Kinderarts (Amsterdam, Blaricum, Ede) Driedaagse MI cursus in 2005 Toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren

Aflevering 2: Solliciteren Aflevering 2: Solliciteren Vragen vooraf: Heb je wel eens gesolliciteerd naar een baan? Hoe deed je dat? Heb je een curriculum vitae? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Milouska en Bayu kijken hoe je kunt

Nadere informatie

een nieuwe baan via Randstad HR Solutions aanvullende informatie

een nieuwe baan via Randstad HR Solutions aanvullende informatie een nieuwe baan via Randstad HR Solutions aanvullende informatie In aanvulling op het basistraject bestaat de mogelijkheid om je van werk naar werk traject samen met je adviseur op je specifieke behoefte

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs.

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs. R.K. Basisschool Anselderlaan 10 6471 GL Eygelshoven Tel: 045-5351434 De fijne kneepjes van het voorlezen Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Rotaryclub Eindhoven-Welschap. Cursus solliciteren. Jan-Marc Luchies Ton Tangena

Rotaryclub Eindhoven-Welschap. Cursus solliciteren. Jan-Marc Luchies Ton Tangena Rotaryclub Eindhoven-Welschap Cursus solliciteren Jan-Marc Luchies Ton Tangena Introductie Deze cursus is samengesteld om het vrijwilligerspunt Eindhoven te ondersteunen vanuit de Rotary Welschap Enkele

Nadere informatie

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe?

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gejo Duinkerken Motivatie 0 10 Op een schaal van 1 tot 10, hoe belangrijk vindt u het om uw achterstand in te lopen? Even voorstellen Wat is de rol van motivatie

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf.

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Les 1 Werk en inkomen (1) Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Evert en Monica -2 Rijbewijs Monica is jarig.

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN PREVIEW Probeer nu 1 dag DE JONGE JAREN VAN DAVID VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN DAG 1 GOD ZIET JOU ZITTEN! Het is niet leuk om buitengesloten te worden,

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Het antwoord op uw personele vraagstuk

Het antwoord op uw personele vraagstuk BD Recruitment BV Het antwoord op uw personele vraagstuk Wie bepaalt bij welk re-integratiebedrijf ik terecht kan? De gemeente of UWV WERKbedrijf maakt bij uw re-integratietraject vaak gebruik van een

Nadere informatie

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag 26 november 2014 Frank Goijarts Programma Gedragsverandering: wat werkt? Weerstand tegen veranderen Motivatie 3.0 (intrinsiek) Kernpunten Motiverende benadering

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project

Nadere informatie

11 werkvormen die helpen loslaten

11 werkvormen die helpen loslaten 11 werkvormen die helpen loslaten voor en door coaches met passie voor transformatie eindredactie: Hens van Soest COLOFON Uitgeverij: Auteurs: FOTOMISSIE Hens van Soest, Evelien Stadt, Yvonne Drieduite,

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN In deze huiswerkopdracht wordt uitgelegd wat leefregels en ik-ben-opvattingen zijn en het belang ervan bij het doorbreken van gewoontepatronen. Een voorbeeld van Marjolijn illustreert hoe leefregels en

Nadere informatie

Thema 7: Economie en werk

Thema 7: Economie en werk Thema 7: Economie en werk Oefening 15 - Radiofragment over ex-delinquenten Interviewer: Als een ex-gevangene weer aan het werk wil, is dat niet gemakkelijk. Een aantal komt wel weer aan de slag, maar dat

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

Verzorgd uit de bijstand. De rol van gedrag, uiterlijk en taal bij de re-integratie van bijstandsontvangers. Patricia van Echtelt & Maurice Guiaux

Verzorgd uit de bijstand. De rol van gedrag, uiterlijk en taal bij de re-integratie van bijstandsontvangers. Patricia van Echtelt & Maurice Guiaux Verzorgd uit de bijstand De rol van gedrag, uiterlijk en taal bij de re-integratie van bijstandsontvangers Patricia van Echtelt & Maurice Guiaux Aanleiding onderzoek Strengere aanpak handhaving re-integratieverplichtingen

Nadere informatie

Feedback MBO college voor Zorg & Welzijn - Hengelo v

Feedback MBO college voor Zorg & Welzijn - Hengelo v Feedback MBO college voor Zorg & Welzijn - Hengelo v. 2014-11- 10 Oefening: intro feedback 1. Wat zijn de verschillen tussen feedback, waardering en kritiek, woorden die vaak in één adem genoemd worden,

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Allereerst wil ik de organisatoren van deze dag, de Stichting Lezen en Schrijven

Allereerst wil ik de organisatoren van deze dag, de Stichting Lezen en Schrijven Toespraak staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tijdens het bedrijvencongres Samen scholen, pure winst! op 11 september 2009 in Eindhoven. Dames en heren, Allereerst wil ik de

Nadere informatie

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft)

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) Inleiding Veel mensen ervaren moeilijkheden om werk te vinden te behouden, of van baan / functie te veranderen. Beperkingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

De Sleutel tot het benutten van potentie

De Sleutel tot het benutten van potentie De Sleutel tot het benutten van potentie Wat is potentie eigenlijk? Een snelle blik in een woordenboek levert de volgende resultaten op: het kunnen; dat waartoe iemand of iets toe in staat is; vermogen.

Nadere informatie

Banenplan voor Emmen D66

Banenplan voor Emmen D66 Banenplan voor Emmen D66 Voorwoord De wereld bevindt zich inmiddels zes jaar in een financiële crisis. De effecten daarvan zijn overal merkbaar. Vooral ook in Emmen. Mensen verliezen hun baan, maken schulden

Nadere informatie

Personal Branding voor Ingenieurs

Personal Branding voor Ingenieurs Personal Branding voor Ingenieurs 8 juni 2012 Lustrumsymposium Jullie doelen - succesvolle loopbaan - een baan vinden - de allerbeste zijn? - Saskia Slotboom 2012 2 Personal Branding Tools en praktische

Nadere informatie

Cluster : Samenleving Nummer : 8 Portefeuillehouder : Linda van der Deen Datum vergadering : 14 december 2015

Cluster : Samenleving Nummer : 8 Portefeuillehouder : Linda van der Deen Datum vergadering : 14 december 2015 Voorstel Cluster : Samenleving Nummer : 8 Portefeuillehouder : Linda van der Deen Datum vergadering : 14 december 2015 Onderwerp : Vangnetregeling Participatiewet 2015 Inleiding Voor het verstrekken van

Nadere informatie

Onconventionele stappen in de gemeente Lingewaard

Onconventionele stappen in de gemeente Lingewaard IEDEREEN HEEFT RECHT OP WERK Onconventionele stappen in de gemeente Lingewaard Tekst: Fenny Brandsma / Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Lingewaard startte ruim een jaar geleden een onconventionele

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

De loopbaanchecklist

De loopbaanchecklist De loopbaanchecklist Met deze checklist ga je voor je zelf na hoe het gesteld is met de manier waarop je jouw loopbaan stuurt. Bij het beantwoorden van de vragen gaat het niet direct om andere banen, je

Nadere informatie

5 Assertiviteit. 1 Inleiding

5 Assertiviteit. 1 Inleiding DC 5 Assertiviteit 1 Inleiding Als SAW er zul je regelmatig in situaties terecht komen waarin je duidelijk moeten maken wat je wel of niet wilt. Bijvoorbeeld omdat een cliënt op een activiteitenafdeling

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen?

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Leerlingen met SOLK Effectieve gesprekken met ouders en leerlingen drs. Hilde Jans psycholoog

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL De huidige arbeidsmarkt ziet er heel anders uit dan die van vroeger: we veranderen vaker van baan of de inhoud ervan verandert, banen zijn minder zeker en de groei

Nadere informatie

Nieuwe regels voor de bijstandsuitkering. De regels rond de bijstandsuitkering veranderen. Dat is een

Nieuwe regels voor de bijstandsuitkering. De regels rond de bijstandsuitkering veranderen. Dat is een De regels rond de bijstandsuitkering veranderen. Dat is een direct gevolg van de Participatiewet, die vanaf 1 januari 2015 van kracht is. Deze wet vervangt (onder meer) de Wet werk en bijstand. Het doel

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

POLIKLINISCHE BLAASTRAINING ADVIEZEN OUDERS

POLIKLINISCHE BLAASTRAINING ADVIEZEN OUDERS POLIKLINISCHE BLAASTRAINING ADVIEZEN OUDERS 1097 Inleiding Uw kind start binnenkort of is reeds gestart met een blaastraining. Uw kind wordt hierbij begeleid door de urotherapeut. De kans dat de training

Nadere informatie

Rapport. Verzoeker De X. te Almelo, verder te noemen verzoeker. Het verzoek is ingediend door de gemachtigde, de heer Y.

Rapport. Verzoeker De X. te Almelo, verder te noemen verzoeker. Het verzoek is ingediend door de gemachtigde, de heer Y. Dossiernummer 2015 014 Rapport Verzoeker De X. te Almelo, verder te noemen verzoeker. Het verzoek is ingediend door de gemachtigde, de heer Y. Datum verzoekschrift Op 27 januari 2015 heeft de Overijsselse

Nadere informatie

Het examen bij de vakopleiding train de trainer

Het examen bij de vakopleiding train de trainer Het examen bij de vakopleiding train de trainer Als je klaar bent met de vakopleiding train de trainer en alle opdrachten gemaakt hebt, kun je examen doen. Dat is facultatief en je betaalt er dus apart

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

GEVEN EN ONTVANGEN VAN FEEDBACK

GEVEN EN ONTVANGEN VAN FEEDBACK GEVEN EN ONTVANGEN VAN FEEDBACK De manier waarop je met collega s omgaat, roept effecten op bij hen. De manier waarop je je gedraagt, dingen zegt, doet of juist laat, maakt dus op anderen een bepaalde

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

De 9 scherpste sollicitatievragen van werkgevers

De 9 scherpste sollicitatievragen van werkgevers De 9 scherpste sollicitatievragen van werkgevers Auteur: Florentine van Lookeren Campagne en Marieke van Twillert 19-06-2012 http://www.intermediair.nl/artikel/alle-artikelen/355450/de-9-scherpste-sollicitatievragen-van-werkgevers.html

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

SPEELWIJZE KWALITEITENSPEL PLUS Versie in eenvoudig Nederlands

SPEELWIJZE KWALITEITENSPEL PLUS Versie in eenvoudig Nederlands SPEELWIJZE KWALITEITENSPEL PLUS Versie in eenvoudig Nederlands Kwaliteitenspel PLUS is een vereenvoudigde versie van het Kwaliteitenspel en is bestemd voor mensen die bijvoorbeeld begrippen als flexibel,

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen?

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen? Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vorige week zijn we begonnen met voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het

Nadere informatie

Nog voor de zomer van baan veranderen?

Nog voor de zomer van baan veranderen? Nog voor de zomer van baan veranderen? Op naar een baan met meer blije hoogtepunten. Een verslaggever van Radio 1 noemde mij een soort psycholoog nadat ik hem afgelopen maandag had uitgelegd hoe ik twijfelaars

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever, om

Nadere informatie

Boris van Norren TI1A. Reflectieverslag. Boris van Norren 0835560 TI1A

Boris van Norren TI1A. Reflectieverslag. Boris van Norren 0835560 TI1A Reflectieverslag Boris van Norren 0835560 1 Inhoudsopgave Zelfreflectie week 1... 3 Zelfreflectie week 2... 4 Zelfreflectie week 3... 5 Zelfreflectie week 4... 6 Zelfreflectie week 5... 7 Zelfreflectie

Nadere informatie

SPEELWIJZE KWALITEITENSPEL PLUS - Bladzijde 1 / 7

SPEELWIJZE KWALITEITENSPEL PLUS - Bladzijde 1 / 7 SPEELWIJZE KWALITEITENSPEL PLUS - Bladzijde 1 / 7 SPEELWIJZE Kwaliteitenspel PLUS Versie in eenvoudig Nederlands KWALITEITENSPEL PLUS is een vereenvoudigde versie van het KWALITEITENSPEL en is bestemd

Nadere informatie

Behandelprogramma. Pijnrevalidatie

Behandelprogramma. Pijnrevalidatie Behandelprogramma Pijnrevalidatie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een toekomstig ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever,

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

sturen op de gouden drie stap uit uw comfortzone en haal meer uit uw medewerkers

sturen op de gouden drie stap uit uw comfortzone en haal meer uit uw medewerkers sturen op de gouden drie stap uit uw comfortzone en haal meer uit uw medewerkers den Vraagt u zich wel eens af wat u moet doen om het beste uit uw medewerkers te halen? Zodat zij echt dat verschil maken

Nadere informatie

Actualiteitenbulletin 1/6

Actualiteitenbulletin 1/6 Actualiteitenbulletin 1/6 Titel: Handboek personeelswerk, 3 e druk Datum: 27 februari 2014 Par. Blz. Art. Wijziging 1.1 15 Beroepsbevolking 559 duizend mensen hebben twee banen, dat zijn voornamelijk zelfstandigen.

Nadere informatie

8. Werken in bestuur en zorg

8. Werken in bestuur en zorg 8. Werken in bestuur en zorg De uitzendbranche is van oudsher een belangrijke werkgever voor niet-westerse allochtonen van de eerste generatie. Bij de teruggang in de werkgelegenheid van de afgelopen jaren

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Compaen pakt aan.

<prikkelaar toevoegen> Compaen pakt aan. Compaen pakt aan. Ik weet hoe ik jou kan bereiken Versterk je leerkracht: Hoe bereik ik de kinderen in mijn klas? 19 maart 2014 Jelte van der Kooi trainer/ adviseur schoolbegeleider

Nadere informatie

Online Training Basis LinkedIn (LI) Profiel

Online Training Basis LinkedIn (LI) Profiel Auteur: Leni Minderhoud info@45plusondernemer.nl Online Training Basis LinkedIn (LI) Profiel Audio 2 Onderscheidend vermogen, specialisatie en toegevoegde waarde Welkom terug bij de tweede audioles van

Nadere informatie

Het examen bij de opleiding Van deskundige naar trainer

Het examen bij de opleiding Van deskundige naar trainer Het examen bij de opleiding Van deskundige naar trainer Als je klaar bent met de opleiding Van deskundige naar trainer en alle opdrachten gemaakt hebt, kun je examen doen. Dat is facultatief en je betaalt

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

SPEELWIJZE EIGEN WIJSHEDEN SPEL - Bladzijde 1 / 6

SPEELWIJZE EIGEN WIJSHEDEN SPEL - Bladzijde 1 / 6 SPEELWIJZE EIGEN WIJSHEDEN SPEL - Bladzijde 1 / 6 SPEELWIJZE Eigen Wijsheden Spel Citaten zijn sinds mensenheugenis voor velen een inspiratiebron: het is de kunst om met weinig woorden veel te zeggen.

Nadere informatie

Waarom dit e-book: Kort geleden hebben we gevierd dat de Happy Worker Formule nu ook online beschikbaar is.

Waarom dit e-book: Kort geleden hebben we gevierd dat de Happy Worker Formule nu ook online beschikbaar is. Waarom dit e-book: Kort geleden hebben we gevierd dat de Happy Worker Formule nu ook online beschikbaar is. Wat hieraan vooraf ging: Afzonderlijk van elkaar hebben wij jarenlang mensen succesvol begeleid

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Workshops De werkelijkheid van gedrag. 11 maart, 25 maart en 8 april 2010

Workshops De werkelijkheid van gedrag. 11 maart, 25 maart en 8 april 2010 Workshops De werkelijkheid van gedrag 11 maart, 25 maart en 8 april 2010 Workshops De werkelijkheid van gedrag Vandaag heb je de eerste workshop De werkelijkheid van gedrag gevolgd. De workshops geven

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 5. Werk vragen in een winkel

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 5. Werk vragen in een winkel Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 5. Werk vragen in een winkel Inleiding Deze les gaat over het zoeken naar werk. Over hoe je een baan kunt vinden. In deze les gaat een vrouw, Maria, naar een winkel om

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS Yvette Paludanus 2 Dit boekje is tot stand gekomen dankzij de vragen en verhalen van medewerkers in de zorg. Wil je een exemplaar van dit boekje bestellen? Wil je begeleiding

Nadere informatie

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID september 2013 Huygens College Kernuur NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Leesles Muziek Engels Dans Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de Powerpoint 7 Instructie voor het gebruik

Nadere informatie

De eindjes aan elkaar knopen.

De eindjes aan elkaar knopen. De eindjes aan elkaar knopen. workshop Peter Wesdorp Gilde Vakmanschap Agenda Voorstelrondje Kort interview Een paar handige weetjes (uit het boekje) In gesprek met de schuldenaar Effecten van schaarste

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Stijging werkloosheid Den Haag SV 080 RIS 291883. Den Haag, 15 februari 2016. Aan de voorzitter van de gemeenteraad,

Schriftelijke vragen Stijging werkloosheid Den Haag SV 080 RIS 291883. Den Haag, 15 februari 2016. Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Schriftelijke vragen Stijging werkloosheid Den Haag SV 080 RIS 291883 Den Haag, 15 februari 2016 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, De werkloosheidscijfers van Den Haag stemmen in 2016 nog altijd weinig

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden.

TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden. TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden. 5. Onderweg naar een feestje doe je nog even snel een boodschap.

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie