Brummense Bomen. een bomenwandeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Brummense Bomen. een bomenwandeling"

Transcriptie

1 Brummense Bomen een bomenwandeling

2 . Voorwoord Bomen zijn veelzijdig. Naast alles wat ze omzetten, produceren, in stand houden, tegengaan, teweeg brengen en bijdragen aan mens, flora en fauna, zijn ze ook nog eens een bron van ontdekkingen. Een boom zit vol verrassingen. Flora en fauna op, in en onder de boom, mannelijke en vrouwelijke bloeiwijzen, bijzondere verschijningsvormen, vergroeiingen, verwijzingen naar het verleden, ontwikkelingen naar de toekomst en weerspiegeling van de seizoenen. Bovendien zijn ze in al hun diversiteit vaak prachtig om te zien. Een jonge vitale boom met lange scheutlengten of een volwassen exemplaar met een dikke holle stam. Jong of oud, aan alle bomen is iets te ontdekken of te beleven. Gezien haar rijke historie, kent Brummen een indrukwekkend aantal bijzondere bomen. Ik wil je met deze wandeling uitnodigen om al lopend eens echt te kijken naar bomen. Zie, ruik, voel, luister en beleef wat er aan de bomen binnen het prachtige Brummen valt te ontdekken.

3 De route

4 gaafrandig gezaagd dubbel gezaagd zaagvormig getand gekarteld gespleten veerdelig veerspletig handvormig gedeeld handlobbig Bron: virtuallessons/leaf/dicot/ Welke bladvormen kom ik onderweg tegen?

5 Welke kleuren kom ik onderweg tegen?

6 Onderwegopdrachten de leerbomen zijn zeer geschikt voor onderstaande opdrachten (zie blauwe punten in de legenda van de route) Zien Kleuren verzamelen en afvinken op kleurenraster, bladvormen verzamelen en afvinken op tekening en boomvormen natekenen. Voelen Warme of koude schors, harde of zachte bladeren, scherpe of zachte naalden en kleverig of gladde knoppen. Proeven Jong beukenblad, beukennoten, hazelaar en lindebloesemthee. Luisteren Vallende paardenkastanjes, bladknop die open knispert, de wind door de bladeren en dieren of insecten die bewegen in de boom. Ruiken Coniferen, bloeiwijzen, vruchten, dauw op het blad en hout na snoei. Beleven Geblinddoekt een boom determineren. Dezelfde boom ieder seizoen bezoeken en de verschillen ontdekken. Al rondlopend goed om je heen kijken: hoe zou het landschap zijn zonder bomen? Zou je ze missen? Stel je eens voor dat er meer bomen zouden staan, wat zou jouw boomkeuze zijn? Jonge of oude bomen, een solitaire boom, bomenrij, laan, loofbomen, naaldbomen, bomen met vruchten, met bloemen, rechte of kromme stammen, één soort boom of verschillende soorten door elkaar? Wat bevalt je aan bomen? Wat vind je niet leuk aan bomen?

7 1 gewone acacia Robinia pseudoacacia Spoorstraat 11 Acacia s met brede, grillige kronen. Kun je een rechte opgaande spil ontdekken? 1 acaciablad bestaat uit 9 tot 19 kleine blaadjes, een oneven geveerd blad met doornen aan de takken. De geurende crèmewitte bloemen hangen in trossen en trekken in juni bijen aan. Zie je op dit moment donkere peulen hangen of liggen? Dit zijn de zaaddozen. Achter de ruw gegroefde schors, een favoriete plek voor vleermuizen, zit sterk hout welke op veel manieren kan worden toegepast. 2 zomereiken Quercus robur Engelenburgerlaan De dubbele eikenlaan welke naar kasteel Engelenburg leidt, is in 1783 al op kaarten aangegeven. De eik is lichtminnend én lichtdoorlatend waardoor hij andere soorten groeiruimte biedt. De eerste eik die je aantreft na de oversteek vanaf de acacia s van zojuist, is door de bliksem getroffen. Je ziet dit aan de schade die van kroon tot stam in één lijn doorloopt. Opvallend is dat eiken vaker door de bliksem worden getroffen dan andere soorten. Als je eikenprocessierupsen of nesten ziet, blijf dan uit de buurt. De brandhaartjes die deze rupsen afschieten en in de nesten zitten, zorgen voor veel overlast bij mens en dier. 3 reuzenlevensboom Thuja plicata Engelenb.laan in gemeentehuistuin s Werelds oudste en hoogste bomen, dat zijn de coniferen. De coniferen verschenen zo n 300 miljoen jaar geleden op aarde, tegenwoordig zijn er zo n 630 soorten bekend. Coniferen, wat kegeldragers betekent, zijn bomen zonder bloemen en met bladeren gevormd als naalden of schubben. Het zijn goede pioniers, lichtminnend, altijd groen en heerlijk geurend. Hier zien we meerstammige exemplaren, welke een bijzonder sfeer oproepen. Zie je hoe systematisch deze kegeldragers zijn opgebouwd?

8 4 Hollandse linde Tilia europaea Kerkenlaantje Een zandpad door een laan, een feest voor deze 17 linden. Het ontbreken van bestrating maakt dat water en zuurstof op natuurlijke wijze kan worden uitgewisseld, waardoor beworteling en hiermee de boom zich beter kan ontwikkelen. Het is een lichtliefhebber. Zie je hoe alle bladeren in de vorm van harten zo zijn gerangschikt dat ze het meeste licht kunnen opnemen? In juni, juli vormen de linden een liefdeslaantje met de zoete lucht van bloesem, waar bijen dol op zijn, maar ook thee van getrokken wordt. Als je goed naar de bloem kijkt, zie je een kelk, kroon, stamper, meeldraad en schutblad. Rond een aantal stamvoeten lopen nieuwe twijgen uit. Zeer kenmerkend voor linden. 5 zomereik Quercus robur Kruisenkstraat Kijk nog even naar de fraaie zomereiken rechts van je. De grootste eik is ruim 150 jaar oud en de eik ernaast mogelijk ook. De stamdiameter zegt niet per se iets over de ouderdom. Een eik vol in het licht, groeit harder dan de buurman in de halfschaduw. De kroon van een solitaire eik die onder- en bovengronds voldoende ruimte krijgt, kan met gemak 40 m. hoog en breed worden. In Nederland is de oudste eik circa 600 jaar. Aanbeveling 1 Imposante bomen met een stamomtrek van 5 tot ruim 7 meter zijn nu dichtbij. Als je vanaf het oranje punt, na nr 1, rechtsaf de eikenlaan 700 meter volgt tot landgoed Groot Engelenburg, zijn o.a. markante rode beuken, mammoetboom, plataan, tamme kastanje en taxusbomen te aanschouwen.

9 6 Japanse notenboom Ginkgo biloba Cromhoutstraat Een boomsoort die de dinosauriërs heeft overleefd. Een soort die tussen naald- en loofboom in zit, maar bij geen van beide behoort. De Ginkgo is een ruim 250 miljoen jaar oud geslacht, waarvan de Ginkgo biloba de enige overlevende is. Kijk eens goed of je typische kenmerken ziet aan dit levende fossiel. Wat valt op? De stakige takken, de ruwe schors, de korte takjes (kortloten) waarop de bloeiwijzen en bladeren verschijnen, de typische bladvorm welke met eendenpoten wordt vergeleken, de diepgele bladverkleuring in de herfst of juist de onopvallende bloeiwijze in het voorjaar. Zie je nog meer? Lopend door de ginkgolaan kom je voorbij een moerascipres (Taxodium). Dit is een naaldverliezende boom die op leeftijd luchtwortels kan ontwikkelen.

10 Arnhemsestraat 58 7 gewone es Fraxinus excelsior Een monument van een es met een brede sierlijke kroon en een stamomtrek van 400 cm. Een boom die veel licht nodig heeft en doorlaat. Dit vanwege het oneven geveerde samengestelde blad, maar ook omdat de boom zijn blad relatief gezien kort draagt. Het blad verschijnt in de lente als een van de laatsten, om het in de herfst als een van de eersten weer te laten vallen. Wat zie je vandaag? Wellicht dikke zwarte knoppen, die de eindtoppen op bokkenpootjes laten lijken of nootvruchten met vleugeltjes hangend in trossen. De es zou zijn naam kunnen danken aan de es als zijnde een stuk cultuurgrond, waarbij een es als grensboom werd geplant en het hout als paalproducent voor de omheining werd benut. De gewone es is vatbaar voor de essentaksterfte, een bastschimmel. Een serieuze bedreiging voor essen. Minder vatbare essensoorten aanplanten en gevallen blad van geïnfecteerde bomen afvoeren, kan verspreiding voorkomen. Aanbeveling 2 Een markante eik en een taxusberceau zijn dichtbij. Volg vanaf het oranje punt, de Arnhemse parallelweg 500 m. tot landgoed de Rees (Klein Sion).

11 8 paardenkastanje Aescul. hippocastanum hippocastanum Arnhemsestraat-Jodenpad Er is veel aan paardenkastanjes te zien. De grote handvormige bladeren en de uitbundige bloeiwijzen met lange witte opstaande pluimen. Als je het geluk hebt ze bloeiend aan te treffen, let dan op het rode honingmerk in de bloem. Het nectarpunt waar bijen op afkomen. Door de eerst gevonden paardenkastanje in je kleding mee te dragen, zou je ziekte op afstand houden. Voor de mens zijn de kastanjes niet eetbaar. Ze zijn giftig. Als hoestmiddel werden ze wel aan paarden gegeven, vandaar de naam. De ideale kroon, laat geen licht door. Bij deze solitaire boom is daar geen sprake van. Zie je de uitzakkende arm en van afstand een streep lucht door de kroon? Een tak die in de gaten wordt gehouden, omdat de kans bestaat dat deze uitbreekt. Rode paardenkastanjes zie je hier minder, het jonge straatboompje schuin tegenover deze boom is er een. 9 tulpenboom Liriodendron tulipifera Overtuin Arnhemsestraat 39 Een feest voor het oog, de boom met zijn op tulpen lijkende bloemen en bladeren. Deze uit de Verenigde Staten afkomstige soort, heeft kenmerkende eendenbekvormige knoppen, een gele herfstkleur en geelgroene bloemen met een oranje vlek. Deze locatie in de ruime Overtuin biedt een goede groeiplaats. De tulpenboom verdraagt strooizout slecht en is gevoelig voor takbreuk door wind. Daarentegen weet hij goed om te gaan met luchtverontreiniging en is deze boom weinig gevoelig voor ziekten. Tulpenboomhout krimpt nauwelijks en wordt daarom gebruikt voor piano s en orgels.

12 10 Hollandse linde Tilia europaea Koppelenburgerweg 24 Volgens de verhalen liepen Joden vroeger vanuit Bronckhorst via dit paadje naar de synagoge in Brummen. Kijk halverwege het Jodenpaadje eens achterom. Wat voor een boomsilhouetten zie je? Als je verder loopt, zie je voor je een boomsilhouet met licht doorhangende takken welke aan de uiteinden weer opveren. De statige vrouwelijke linde. Sommige linden huisvesten vuurwantsen. Deze insecten eten afgevallen bladeren en zaden. Wellicht zie je ze. Roodzwarte wantsen rond de stamvoet en onderstam. Lindenblad is een goede bodemverrijker. Sla voor de kerk bij de zilverlinde op het pleintje rechtsaf, zodat je op het paadje achter de kerk uitkomt. Volg deze. 11 Huis Brunheim Marten Putstraat 16 Marten Putstraat 16 Hollandse linde Tilia europaea Deze linde met een stamomtrek van 300 cm, is ooit een knotboom geweest. De doorgaande stam is lange tijd op 2,5 meter hoogte afgezet, daar waar je de verdikking ziet. De takken die daarbij vrijkwamen werden benut voor gebruikshout of veevoer. Nu is het een doorgeschoten knotlinde. Linden hebben een groot herstellend vermogen. Je ziet dit aan de wijze waarop de boom weer is uitgelopen na drastische snoei. Waarschijnlijk is op deze historische plek ondergronds het nodige veranderd. Ook deze veranderingen kunnen linden veelal redelijk opvangen. rode beuk Fagus sylvatica Atropunicea De gezondheid van een boom is voor een groot deel afhankelijk van de groeiplaats. Deze boom met een kroon van ongeveer 90 m 2, heeft minimaal 70 m 3 grond nodig. Deze grond moet niet verdicht zijn en de juiste structuur, voeding, zuurgraad, grondwaterstand, hoeveelheid lucht en zoutconcentratie bevatten. Een strakke bestrating stelt hele andere eisen aan de grond. Dat maakt dat groen en bestrating slecht samengaan. Het was beter geweest als deze bestrating niet zo dicht op de stamvoet van de beuk was geplaatst. Bomen hebben vaak ongemak van bestrating. Ze kunnen de bestrating opdrukken door diktegroei van oppervlakkige beworteling. Daar zijn de weggebruiker en de wegbeheerder dan weer niet blij mee. Deze rode beuk heeft in het verleden op een bijzondere manier gereageerd op zijn bovengrondse groeiplaatsinrichting. Vroeger werd bij een statig huis een rode beuk gepland, zodat iedereen kon zien dat het huis was afbetaald.

13 12 hemelboom Ailanthus altissima Kerk Op een optimale groeiplaats, groeit deze soort in zijn jonge jaren snel richting hemel. De gladde schors met witte verticale groeven de kliertjes aan de bladvoet en het geveerde blad zijn kenmerkend. Welke kleuren kom je tegen? Jong roodbruin blad, oud groen blad, wellicht groenwitte bloemen staand in forse pluimen of lichtgroene tot rozerode gevleugelde vruchten. Deze boom zou chemicaliën afscheiden die het gedrag, gezondheid, groei en fysiologie van insecten en andere planten kan beïnvloeden. In Frankrijk werd de hemelboom gebruikt voor de zijderupsteelt. 13 zilverlinden Tilia tomentosa Marktplein 18 Zilverlinden sieren het plein. De zilvergrijze kleur is te vinden aan de onderzijde van het witviltige blad. Het aangename van de zilverlinde is dat het een goede stadsboom is die minder last heeft van plak. De Hollandse linden trekken bladluizen aan die suikerhoudende honingdauw afscheiden en hiermee plak en roetdauw onder de lindenkronen kunnen veroorzaken. Linden worden in het algemeen vaak aangeplant als gedenkboom en vrijheidsboom. Vroeger werd op pleinen vaak een etagelinde geplant. Onder de schaduw van de brede kroon werd gerust, gefeest en gedanst. In Brummen is daar het koepeltje voor.

14 14 rode beuk & paardenkastanje Zutphensestraat 10 Zutphensestraat 10 Twee bomen die één kroon vormen. In de natuur is de beuk vaak de winnaar. Van nature heeft de beuk de gave snel naar het licht te groeien en dan een brede kroon te vormen die al het licht wegneemt voor de soorten naast of onder haar. Door de bestrating wordt de beuk in toom gehouden. Het gevolg is deze twee-eenheid. Beide soorten groeien naar het licht en vormen de helft van de gesloten kroon. 15 rode beuk Fagus sylvatica Atropunicea Zutphensestraat 21 Een monument van een rode beuk met een stamomtrek van 450 cm. De duidelijke ent, bast met inscripties, kleuren en afmetingen maken dat de verschijningsvorm zeer indrukwekkend is. Jawel, deze boom kent veel geheimen. Het begon al bij de oorsprong. Het is één boom samengesteld uit twee bomen. Een ent is een plantendeel die op een onderstam is geplaatst. Bij deze boom is te zien dat de onderstam van groene beuk, veel harder groeit dan de ent van rode beuk. De ruim 60 jaar oude inscripties, verwijzen naar de tijd dat scholieren hun initialen in de dunne boombast vereeuwigden. Het schoolpaadje liep direct naast de beuk, een deel van het schoolhek is nog altijd in de stam aanwezig. Net zoals decennia Brummense historie. Vanwege de gladde bast en het zacht behaarde jonge blad, wordt de beuk ook wel de koningin van het bos genoemd. 16 paardenkastanje Aesculus hippocastanum Zutphense.str. 14 De mens verwacht dat de bomen die zij heeft meegenomen naar het stedelijk gebied, voldoen aan haar wensen. Daar hoort veiligheid ook bij. We willen niet dat de aanwezigheid van een boom een verhoogd risico voor de omgeving vormt. De paardenkastanje was een risico om tal van redenen en is daarom geveld. Echter niet om de reden welke het meeste in het oog sprong: de takaanhechtingen. Normaal gesproken kan een boom zijn volume zonder problemen dragen. Mochten er verzwakkingen zijn, dan kunnen houtige delen breken of uitscheuren. Daar waar de boom thuishoort, in de natuur, is dat geen probleem. De tak wordt afgestoten en de boom groeit veelal verder. Onduidelijk is hoe sterk de takaanhechtingen waren. Om het neerkomen van mogelijk uitbrekende armen te voorkomen waren kroonankers geplaatst. De boomvitaliteit bleek echter zwakker dan de aanhechtingen.

15 17 appel boomhazelaar Zutphensestraat linden Tilia europaea- en cordata Voor Huys Assenrade nr 33, staat een knotlinde. Voor de Lindenhof nr. 35, staan twee doorgeschoten knotlinden. Zie je de verschillen in omvang, hoogte en takkenstructuur? De linden zijn even oud, hoorden alledrie ooit bij Huys Assenrade, maar zijn nu vanwege een verschillend beheer, toch zo anders. Oorspronkelijk zijn de bomen lange tijd op een hoogte van circa drie meter geknot. De linde voor nr. 33 wordt tegenwoordig op zes meter geknot en de andere twee doorgeschoten knotbomen worden met regelmaat gesnoeid. Van oudsher is de linde het symbool van beschermster en behoedster van onze woningen. Wellicht de reden waarom je zo vaak twee linden voor de entree van een huis ziet staan. Bij boerderijen zie je vaak leilinden die als zonnescherm dienen. Corylus colurna plantsoen tegenover linden Wat valt op? De ruwe kurkachtige schors en in kleine schubben afschilferende takken. Mannelijke, dikke, sierlijk afhangende gele katjes in het vroege voorjaar. Zacht behaard blad met hartvormige bladvoet en een dubbelgezaagde bladrand. Of misschien heb je oog voor de subtiele roodachtige, vrouwelijke bloempjes. Als je het geluk hebt deze in de herfst aan te treffen, probeer dan het grillige verhoute hulsel te openen en proef de noten. Malus domestica Zutphensestraat 22 Dit krachtige boompje, klein en uitbundig, noestig, geurend, kleurend en productief. In het voorjaar met haar prachtbloesem. In het najaar met haar appels. Vroeger het symbool van vernieuwing en eeuwige jeugd. De boom des levens met kennis van goed en kwaad. Sinds eind jaren 80 is er een officiële appeldag op 21 oktober. Vroeger werd de appel naast vrucht- en houtgebruik gebruikt om met behulp van de wortels, wol geel te verven.

16 18 Huize Decima Zutphensestraat 41 haagbeuk Carpinus betulus Oude haagbeuken zou je vaker willen aantreffen. Een boom met een sprookjesachtige gespierde stam. Hoewel een volwassen boom zonder problemen 70% hol kan zijn, is de holte die je hier ziet ongewenst. De beschadiging van de stamvoet is een toegangspoort geworden voor schimmels, waardoor houtrot de kans heeft gekregen de boom aan te tasten. De boom probeert met reactiehout de schade te overgroeien, maar hier is tijd en vitaliteit voor nodig. De stabiliteit van deze boom zal moeten worden gecontroleerd, zodat de veiligheid van de omgeving niet in het geding komt, maar de boom ook niet onnodig wordt gekapt. tamme kastanje Castanea sativa Een jonge energieke boom en afstammeling van een zeer vitale soort. De bewoners hebben deze boom aangeplant als verwijzing naar de volwassen tamme kastanje die hier in het verleden heeft gestaan. In Zuid-Europa komen exemplaren van duizenden jaren oud voor. De bomen kunnen zichzelf verjongen door nieuwe uitlopers te vormen. Oude bomen kenmerken zich door een zware, korte, diepgegroefde, donkergedraaide stam. De lange, grofgezaagde lancetvormige, donkergroene bladeren zijn typisch. Vanwege de heerlijke vruchten zijn ze door de Kelten en later door de Romeinen binnen Europa verspreid. De vruchten worden puur, gepoft, gekonfijt, verwerkt in pasta, puree of brood gegeten. Het hout is zeer duurzaam en wordt gebruikt voor palen, hekwerken en vaten voor wijn die zijn bouquet mag behouden. Een oude tamme kastanje beleven is een aanrader, evenals een jonge tamme kastanje de ruimte geven om oud te worden.

17 Platanus hispanica Huize Decima Zutphensestraat plataan Brede bladeren in een brede kroon van een boom welke vaak tot monumenten uitgroeien, maar zich ook probleemloos als vormboom laten leiden. Kenmerkend is de in de nazomer afbladderende schors, de hangende bolvormige bloeiwijzen en stekelige vruchten. Een stadsboom bij uitstek, aangezien de plataan uitlaatgassen en verharding rond de stam verdraagt. Hij wordt vaak aangeplant vanwege het creëren van schaduw en zijn sierwaarde. In Zuid-Europa, kunnen platanen zeer oud en breed worden. In Griekenland zou een tweestammige holle plataan staan die ruimte biedt aan een altaar en een gebedsruimte voor zes personen. Aanbeveling 3 Een monumentale Sequoiadendron giganteum (mammoetboom) staat op 350 m. wandelen, in de achtertuin van de Zutphensestraat 87. Deze boom is uitsluitend vanaf de openbare weg te bekijken, waar je hem torenhoog boven het pand ziet uitsteken. De stamomtrek is ruim 8 en de hoogte ruim 33 meter. Als je vervolgens de Zutphensestraat 3 kilometer volgt, kom je uit bij de pannenkoekenboerderij (Zutphensestraat 199). Net hiervoor staat de spookeik, een kolos van een eik die honderden jaren oud is. De stamomtrek is ruim 6 meter. Het verhaal wil dat de zoon van de boer, woonachtig in de boerderij (nu pannenkoekhuis) rond 1841 wilde huwen met een meisje die volgens vader te min was voor zijn zoon. De zoon verhing zich in de eik en zijn geest liet de vader en de boerderij niet meer met rust.

18 19 Hollandse linde Tilia europaea Zutphensestraat 43 Een boom toont zijn vitaliteit door de lengte van de scheuten, de kleur, bladkwaliteiten kwantiteit, hoeveelheid dood hout en zijn herstellend vermogen op mogelijke schade of aantasting. Hoe zit het met de vitaliteit van deze jonge straatboom? Om vitaal te blijven is een gezonde groeiplaatsinrichting belangrijk. Oftewel bovengronds moet er voldoende ruimte en ondergronds voldoende doorwortelbare grond, voeding en vocht aanwezig zijn om een volwassen boom te worden. De oudste linde van Nederland wordt geschat op 500 jaar en heeft een stamomvang van bijna acht meter. Kan deze jonge linde in de huidige situatie ook zo groot worden? 20 beuken & plataan Villa Nova Zutphensestraat 53 Zes oude beuken en één plataan. Kijken we naar een schilderij of is het echt? Stel je eens voor dat deze volwassen bomen er niet zouden staan. Hoe zou deze locatie er dan uitzien? De snoeiwond van de rode beuk direct aan de stoep is o.a. aangetast door de echte tonderzwam. Dit laat zien dat je zware snoeiwonden moet voorkomen, net zoals snoei té dicht op de stam. De boom moet de kans krijgen om een wond te overgroeien, waardoor de opening voor schimmels wordt afgesloten. De rot veroorzaakt door de schimmel (zwam), kan tot tak- of stambreuk leiden. De ontwikkeling van de beuk dichtbij het huis is al een tijd gestagneerd. Waarschijnlijk vanwege ondergrondse belemmeringen. Kun je de symptomen herkennen waarmee de boom laat zien dat de vitaliteit slecht is?

19 21 haagbeuk Carpinus betulus plantsoen Zutphensestr. Een doorgaande spil is niet te ontdekken. De kroon bestaat uit veel schuin opgaande takken, plakoksels en meervoudige toppen. Bij een volwassen boom, zal de dichtvertakte kroon ongeveer even breed als hoog worden. Deze twee haagbeuken zijn een cultivar van de gewone haagbeuk (nr. 18). Een cultivar is een m.b.v. een veredelingsprogramma door de mens geproduceerde variëteit. Een aantal kenmerken komen overeen, bijvoorbeeld de knoppen en bladeren, maar er zijn ook grote verschillen, zoals de structuur en de vorm. Kijk nog even naar rechts, voor Zutphensestraat 66. Een tulpenboom in een jongere levensfase. Misschien kun je het blad en de bloemen nu van dichtbij bewonderen. Daarnaast twee jonge beuken. De frisse voorjaarsblaadjes van de groene beuk zijn eetbaar en hebben een friszurige appelsmaak. 22 paardenkastanje Aesculus hippocastanum Spoorstraat 20 Naast dat ze indrukwekkend zijn om te zien, zijn bomen voor de mens van levensbelang. Bewezen is dat patiënten met uitzicht op groen, sneller herstellen met minder pijnstillers, dan patiënten zonder dit uitzicht. De kans dat bewoners zich gezond voelen is in een groene leefomgeving anderhalf maal zo groot. Tevens zijn bomen de leveranciers van zuurstof. Een monumentale boom kan in de jaarlijkse zuurstofbehoefte van circa zeven mensen voorzien! Daarnaast nemen de bladeren van een gezonde monumentale boom, in de maanden dat deze in blad staat, wel één tot drie m 3 fijnstof op. Een proces dat zich na iedere regenbui herhaalt. Reden genoeg om ze te koesteren, te verzorgen en te blijven zien: Bomen in al hun pracht.

20 Met dank aan de Brummense boomeigenaren. In opdracht van Natuurbewust Brummen, gemeente Brummen. Uitgevoerd en gefotografeerd door European Tree Technician. juni 2015 boekje te downloaden via

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK Kwaliteitsbeoordeling van de bomen op deze locatie Door T. Katerberg European Tree

Nadere informatie

WARANDE. bijeenkomst aanpak laanbeplanting. 25 juni 2015

WARANDE. bijeenkomst aanpak laanbeplanting. 25 juni 2015 WARANDE bijeenkomst aanpak laanbeplanting 25 juni 2015 AGENDA VOOR DE AVOND 20:00 uur Welkomstwoord door projectleider Harm Niersman 20:10 uur Toelichting mogelijkheden bomenaanpak Warande door Huib Sneep

Nadere informatie

Van Hallstraat. Prunus avium Plena

Van Hallstraat. Prunus avium Plena Van Hallstraat Prunus avium Plena Deze middelgrote boom heeft een ronde en regelmatig vertakte dichte kroon. De boom kan een uiteindelijke hoogte bereiken van 8-12 m. De glanzende schors is bruinrood van

Nadere informatie

Inventarisatie beschermwaardige bomen Gemeente Heerenveen

Inventarisatie beschermwaardige bomen Gemeente Heerenveen Boomnummer 169 Adres Eerste compagnonsweg 1 Bontebok Eigenaar/beheerder Particulier Coördinaten Noorderbreedte 52º57'48.73'' Oosterlengte 6º01'27.45'' Amerikaanse eik (Quercus rubra) Afmetingen Omtrek

Nadere informatie

Acer platanoides (noorse esdoorn) Zoals al in de rij langs de Willy Sluiterweg.

Acer platanoides (noorse esdoorn) Zoals al in de rij langs de Willy Sluiterweg. A Acer platanoides (noorse esdoorn) Zoals al in de rij langs de Willy Sluiterweg. Onder deze bomen langs de waterzijde wordt er in het gras een bloembollenmengsel aangebracht voor meer kleur. Het gras

Nadere informatie

De tien bomen van.. Johan Mullenders Stamtekeningen -----------------------------------------------------------------------------

De tien bomen van.. Johan Mullenders Stamtekeningen ----------------------------------------------------------------------------- De tien bomen van.. Johan Mullenders Stamtekeningen In deze serie boomwandelingen worden telkens 10 bomen beschreven. Welke 10, is aan de schrijver. Dit mag een persoonlijke voorkeur zijn of te maken hebben

Nadere informatie

VAN HEEMSTRAWEG. Definitief Beplantingsplan

VAN HEEMSTRAWEG. Definitief Beplantingsplan VAN HEEMSTRAWEG Aanleiding Met de reconstructie van de van Heemstraweg is bestaande beplanting waar mogelijk gehandhaafd. Door het ontwerp zijn nieuwe groenvakken ontstaan die ingevuld worden met beplanting.

Nadere informatie

Nederlandse bomen herkennen een eenvoudige handleiding v0.4 J Holtman

Nederlandse bomen herkennen een eenvoudige handleiding v0.4 J Holtman Nederlandse bomen herkennen een eenvoudige handleiding v0.4 J Holtman Met deze eenvoudige handleiding kun je ongeveer 25+ bekende Nederlandse bomen herkennen. Bomen herkennen is een specialisme. Deze korte

Nadere informatie

A Quercus rubra Amerikaanse eik

A Quercus rubra Amerikaanse eik A Quercus rubra Amerikaanse eik oosten van Noord-Amerika Park- en laanboom, tot 25 m' hoog, geschikt op arme droge gronden. Blad verkleurt in herfst oranjerood tot scharlakenrood. Brede eivormige eikels

Nadere informatie

Bloeiend plantje Spoor van een dier

Bloeiend plantje Spoor van een dier Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :

Nadere informatie

Lentewandeling in Boomrijk April 2012

Lentewandeling in Boomrijk April 2012 Lentewandeling in Boomrijk April 2012 Wat is er nu al te zien, in april? Deze wandeltocht door Boomrijk toont de vroege bloeiers en een aantal opvallende bomen in het park. De wandeling duurt tussen de

Nadere informatie

Loof-en naaldbomen. Naam :

Loof-en naaldbomen. Naam : Loof-en naaldbomen Naam : Veel bomen maken een bos In een boomgaard staan soms honderden bomen, en toch is een boomgaard geen bos. Ook in een park kun je veel bomen zien, maar een park is beslist geen

Nadere informatie

tuinen Bomen Plant nu de Lente voor kleine Bloemen en groen, ongelooflijk wat ze met je doen

tuinen Bomen Plant nu de Lente voor kleine Bloemen en groen, ongelooflijk wat ze met je doen Plant nu de Lente Bloemen en groen, ongelooflijk wat ze met je doen Bomen voor kleine tuinen Je hebt een kleine tuin en denkt dat een boom er niet in past? Niets is minder waar, een kleine tuin vraagt

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Op dinsdag heb ik maar weinig foto s gemaakt. Ik, of beter gezegd mijn camera, werd tijdelijk ingehuurd

Nadere informatie

Opdrachtgever. : Gemeente Breda : Toezichthouder. : J.L. de Jong Deelopdracht / perceel. : Mechelenstraat NTO-formulier nummer : -

Opdrachtgever. : Gemeente Breda : Toezichthouder. : J.L. de Jong Deelopdracht / perceel. : Mechelenstraat NTO-formulier nummer : - WORTELS STAM / STAMVOET KROON Opdrachtgever : Gemeente Breda : Toezichthouder : J.L. de Jong Deelopdracht / perceel : Mechelenstraat NTO-formulier nummer : - 1. ALGEMENE GEGEVENS Boom nr. : 1 t/m 7 Opname

Nadere informatie

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN 3 8 6 10 ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN Een boom is...... een vaste plant met een houten stam en een kruin, alleen noemen de onderdelen anders dan bij een plant. Delen van de boom Laat de kinderen

Nadere informatie

De Bomenroute Baxpark is, in samenwerking met de gemeente, ontwikkeld door het Natuur-en Milieuplatform Hendrik-Ido- Ambacht.

De Bomenroute Baxpark is, in samenwerking met de gemeente, ontwikkeld door het Natuur-en Milieuplatform Hendrik-Ido- Ambacht. De Bomenroute Baxpark is, in samenwerking met de gemeente, ontwikkeld door het Natuur-en Milieuplatform Hendrik-Ido- Ambacht. Het doel van de Bomenroute is om door middel van educatie het belang van bomen

Nadere informatie

Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs

Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Tekeningen: Jowan De Saedeleer Inleiding Wil jij Prins Baldewijn helpen om terug in zijn kasteel te gaan wonen? Dan moet je op zoek gaan naar nuttige

Nadere informatie

Inventarisatie beschermwaardige bomen Gemeente Heerenveen

Inventarisatie beschermwaardige bomen Gemeente Heerenveen Boomnummer 169 Adres Eerste compagnonsweg 1 Bontebok Coördinaten Noorderbreedte 52º57'48.73'' Oosterlengte 6º01'27.45'' Amerikaanse eik (Quercus rubra) Afmetingen Omtrek 220 Hoogte 19 Plantjaar (geschat)

Nadere informatie

Overzicht haagconiferen

Overzicht haagconiferen Bureel: Beekstraat 14-9920 Lovendegem Toonpark: Pyramidestraat 25A 9920 Lovendegem Tel/fax: 09/377.85.25 Mail: info@kendevos.be - Web: www.kendevos.be Overzicht haagconiferen Een flink aantal coniferen

Nadere informatie

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN Een boom is... Een boom is een plant, alleen noemen de onderdelen anders. Een boom is namelijk een vaste plant met een houten stam en een kruin. Delen van de boom Laat

Nadere informatie

Eetbare kastanje rassen

Eetbare kastanje rassen Eetbare kastanje rassen Castanea sativa heeft zijn oorsprong in de gematigde zone van het noordelijk halfrond. in Oost-China, Korea en Mantsjoerrije groeit de Castanea mollissima. De Castanea henryi komt

Nadere informatie

Bomenwandeling in klapwijk

Bomenwandeling in klapwijk Bomenwandeling in klapwijk In een woonwijk mogen bomen niet ontbreken, tenminste, zo denk ik er over. Uit de uitdrukking huisje, boompje, beestje blijkt dat ik niet de enige ben die dat vindt. Het boompje

Nadere informatie

ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN. December 2009

ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN. December 2009 ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN December 2009 Onbekende boomaantastingen De gemeente Alphen aan den Rijn zet zich in voor een gezonde leefomgeving. Het openbaar groen draagt hier in belangrijke mate aan bij.

Nadere informatie

Bomenpad Park Vredeoord. Antwoordenblad. Vul hier eerst jullie namen in:

Bomenpad Park Vredeoord. Antwoordenblad. Vul hier eerst jullie namen in: Antwoordenblad Vul hier eerst jullie namen in: 1......................................................................................... 3.........................................................................................

Nadere informatie

Vul bij elke boom of struik de kenmerken verder aan. Beuk. Els. Bij enkelvoudig/samengesteld blad; doorstreep het foutieve

Vul bij elke boom of struik de kenmerken verder aan. Beuk. Els. Bij enkelvoudig/samengesteld blad; doorstreep het foutieve Vul bij elke boom of struik de kenmerken verder aan. Bij enkelvoudig/samengesteld blad; doorstreep het foutieve Vul de correcte bladrand in. Kies uit: 1 gaaf 2 gezaagd 3 getand 4 gekarteld 5 gegolfd 6

Nadere informatie

Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid Afdeling Hengelo Ov

Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid Afdeling Hengelo Ov Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid Afdeling Hengelo Ov Bomenwandeling centrum Hengelo Leeswijzer: Deze routebeschrijving bestaat uit twee delen namelijk de route (vetgedrukt) en een aantal beschrijvingen

Nadere informatie

Brengt kleur, vanwege de grijswitte bladeren in de zomer

Brengt kleur, vanwege de grijswitte bladeren in de zomer Zaaksdossier:: O-000510 OLO: 15 dec 2011 OLO-nr.: 275367 Doc.ond.: 11.008562: Aanvraag omgevingsvergunning - Overig Product: Kappen, Monumenten Beh. : Pb/WABO TOELICHTING OP OMGEVINGSVERGUNNING GROOT ENGELENBURG

Nadere informatie

Informatie reader. Over bomen

Informatie reader. Over bomen Informatie reader Over bomen Bron: een selectie uit folders van de bomenstichting Hoe groeit een boom? blz. 1 t/m 4 Bomen en mensen blz. 5 t/m 7 Bomen en feesten blz. 8 t/m 10 Bomen en medicijnen blz.

Nadere informatie

Behaag...Natuurlijkactie 2013.

Behaag...Natuurlijkactie 2013. Behaag...Natuurlijkactie 2013. Een actie van Natuurpunt, de Milieuraad en het Gemeentebestuur. Gemengde hagen en houtkanten in landelijke gebieden en privétuinen kunnen samen groene linten vormen, vaak

Nadere informatie

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen.

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen. Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. november 2010 nummer 8 Gallen Vorig jaar is er een nieuwe druk verschenen van het Gallenboek. Dit is een boek, waarin alle Nederlandse gallen staan,

Nadere informatie

EEN BOOM IS NIET ALLEEN een verhaal over het bos

EEN BOOM IS NIET ALLEEN een verhaal over het bos 1. Kennismaking met het bos 1.1. Verhaal EEN BOOM IS NIET ALLEEN een verhaal over het bos Op een dag in de herfst kwam er een vogel door het bos gevlogen. Het was een erg kleurrijke vogel: een meesje!

Nadere informatie

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ Seizoenen De lente begint meestal op 21 maart. Soms kan het begin van de lente ook vallen op 20 maart. Dat heeft te maken met de stand van de zon. Afgesproken is dat

Nadere informatie

Bosopdrachten. Praktijkopdrachten groep 7/8

Bosopdrachten. Praktijkopdrachten groep 7/8 Bosopdrachten Praktijkopdrachten groep 7/8 Inhoud..1 Determineren.2 Het bos van binnen naar buiten.5 Klimaat en sfeer in het bos 6 1) DOE JE OREN OPEN..6 2) VOEL EN RUIK..6 3) KLIMAAT..6 Boomdikte...7

Nadere informatie

Kenmerkend voor alle coniferen is de typische lucht die vrijkomt als de tak of de bladeren beschadigd worden. Deze geur wordt veroorzaakt door hars.

Kenmerkend voor alle coniferen is de typische lucht die vrijkomt als de tak of de bladeren beschadigd worden. Deze geur wordt veroorzaakt door hars. Coniferen Kenmerken Algemeen Letterlijk vertaald betekent conifeer kegeldragende. De zaden van de coniferen zitten verpakt in de kegels, die vele vormen en grootten kunnen aannemen. Elke conifeer heeft

Nadere informatie

Bomenwandeling Langs de meest bijzondere bomen van de binnenstad van Amersfoort

Bomenwandeling Langs de meest bijzondere bomen van de binnenstad van Amersfoort Bomenwandeling Langs de meest bijzondere bomen van de binnenstad van Amersfoort Stad met een hart 1 Bomen vertellen de geschiedenis van een stad Amersfoort is een groene stad en daar ben ik erg trots op.

Nadere informatie

Op YouTube zijn een aantal goede instructie video s beschikbaar:

Op YouTube zijn een aantal goede instructie video s beschikbaar: Fruitsoort Wanneer snoeien? Abrikoos Appel Kers Peer Perzik Pruim Vóór half september, direct na de pluk en/of direct na de bloei Jonge bomen: januari t/m eind maart. Oude bomen: juli t/m eind augustus

Nadere informatie

Vrij uit te kiezen van struikvorm 175/200 tot multistam 1000/+ Omschrijving + gebruik :

Vrij uit te kiezen van struikvorm 175/200 tot multistam 1000/+ Omschrijving + gebruik : Omschrijving + gebruik : Deze e soorten zijn in hoge mate aangepast aan ons klimaat en omgeving. Naast het feit dat ze belangrijk zijn voor vele organismen, zijn de aangeprezen soorten zeer vorstresistent,

Nadere informatie

LEVEN MET BOMEN. Dirk Criel

LEVEN MET BOMEN. Dirk Criel LEVEN MET BOMEN Dirk Criel Wat is een boom? Is dit een boom? Hoe ziet een boom eruit? kroon = het gedeelte van de boom boven de takvrije stam kruin = het geheel van bladeren en twijgen Stamopbouw Het

Nadere informatie

Holte in de stamvoet en de stam:

Holte in de stamvoet en de stam: Visuele afwijkingen VTA (Visual Tree Assesment) = Visuele boomcontrole is controle van de boom. Middels deze methode wordt het breukrisico en de stabiliteit van een boom visueel beoordeeld op grond van

Nadere informatie

W O O R D E N B O E K V A N D E V L A A M S E D I A L E C T E N

W O O R D E N B O E K V A N D E V L A A M S E D I A L E C T E N W O O R D E N B O E K V A N D E V L A A M S E D I A L E C T E N UNIVERSITEIT GENT Vragenlijst 125 Vakgroep Nederlandse Taalkunde DECEMBER 2000 Blandijnberg 2 9000 Gent PLANTEN 8 Dialect van :..................................................(stad,

Nadere informatie

Bomen in de Bomenbuurt: van Essen en Eiken.

Bomen in de Bomenbuurt: van Essen en Eiken. Bomen in de Bomenbuurt: van Essen en Eiken. In de Bomenbuurt is het een makkie om bomen te herkennen want elke laan heeft de naam van de boom of struik die er staat. Neem nou de Essenlaan. Op zoek naar

Nadere informatie

Bomen en overlast. 8 december 2015

Bomen en overlast. 8 december 2015 Bomen en overlast 8 december 2015 Bomen en overlast 2 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 2. Wat te doen bij overlast van bomen van de gemeente?... 4 2.1. Schaduw... 4 2.2. Invloed op de productiviteit van

Nadere informatie

Bomenonderzoek Project HOV-2 lijn Gemeente Eindhoven

Bomenonderzoek Project HOV-2 lijn Gemeente Eindhoven Bomenonderzoek Project HOV-2 lijn Gemeente Eindhoven Opdrachtgever: Contactpersoon: Gemeente Eindhoven Meneer T. Schoester Datum: februari 2010 Projectnummer: 20091932 Status rapport: concept, februari

Nadere informatie

Iepenwandeling Start Herengracht brug Leidsestraat kijkend richting De Bocht. Hier staan Lindebomen.

Iepenwandeling Start Herengracht brug Leidsestraat kijkend richting De Bocht. Hier staan Lindebomen. Iepenwandeling Start Herengracht brug Leidsestraat kijkend richting De Bocht Hier staan Lindebomen. Schilderij Gerrit Berckheyde (1672) voorbeeld van schilderij 17 e eeuw zonder bomen. Voorstudie van hetzelfde

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van herfst 2008 Hoi! De ene kastanjeboom is de andere niet. Er zijn wilde en tamme kastanjebomen. Vanaf oktober gaan mensen kastanjes rapen. Zakken vol! Zijn dat nu wilde

Nadere informatie

groenbeheerplan GIERSBERGEN 2A, DRUNEN definitief 17 september 2015

groenbeheerplan GIERSBERGEN 2A, DRUNEN definitief 17 september 2015 groenbeheerplan GIERSBERGEN 2A, DRUNEN definitief 17 september 2015 groenbeheerplan GIERSBERGEN 2A, DRUNEN definitief 17 september 2015 opdrachtgever De Maaihoeve B.V. contactpersoon A.G.J.T. van Veluw

Nadere informatie

Bomenwandeling d Ekker

Bomenwandeling d Ekker Bomenwandeling d Ekker Sierkers (Prunus Yedoensis) Start Immanuelkerk aan de Teullandstraat. Start met de rug naar de kerk, ga links de Teullandstraat in. In deze straat staan verscheidene paardenkastanjes.

Nadere informatie

Lente. groep 3, 4 en 5

Lente. groep 3, 4 en 5 Lente groep 3, 4 en 5 Inhoud Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad lente 14

Nadere informatie

Lijst van dikste bomen in Nederland

Lijst van dikste bomen in Nederland nr totaal Nr soort Lijst van dikste bomen in Nederland Lijst van bomen in Nederland met een stamomvang van minimaal 600 cm Bijgewerkt 15 februari 2009 A. Eénstammige bomen Latijnse naam Nederlandse Naam

Nadere informatie

Hazelaar Corylus avellana

Hazelaar Corylus avellana Hazelaar Corylus avellana De hazelaar kan al in januari tot maart bloeien, waardoor zeer vroeg in het voorjaar stuifmeel voor bijen en hommels beschikbaar is. De kwaliteit van het stuifmeel is niet hoog,

Nadere informatie

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Doelgroep: Midden- en bovenbouw basisonderwijs: groep 5-8 Jaargetijde: Herfst, winter, lente en een stukje zomer. Plaats:

Nadere informatie

Bos & milieu. Bomen 2013/12

Bos & milieu. Bomen 2013/12 2013/12 Bos & milieu Bomen In een boom speelt zich een aantal levensprocessen af die zorgen voor de groei. Dit verschijnsel heet fysiologie en komt bij alle levende organismen voor. De belangrijkste levensprocessen

Nadere informatie

Acer campestre. Spaanse Aak - Veldesdoorn. Bladkleur: herfst kleur. Bloeimaand: April, Mei. Standplaats: zon, halve schaduw, schaduw

Acer campestre. Spaanse Aak - Veldesdoorn. Bladkleur: herfst kleur. Bloeimaand: April, Mei. Standplaats: zon, halve schaduw, schaduw Acer campestre Spaanse Aak - Veldesdoorn Bladkleur: herfst kleur Bloeimaand: April, Mei Standplaats: zon, halve schaduw, schaduw Hoogte in meters: tot 15m Grondsoort: Neutraal Gebruik: solitair, park,

Nadere informatie

Her en der komen scheuten van, ja van wat?, voorzichtig de grond uit

Her en der komen scheuten van, ja van wat?, voorzichtig de grond uit De lente laat op zich wachten, maar ineens zijn er veelbelovende dagen en is het druk met vrijwilligers in t Weetpunt en het Arboretum Munnike Park. Een paar dagen later is het weer Maart roert zijn staart

Nadere informatie

Rapportage inventarisatie en VTA-controle bomen Prins Mauritskazerne in Ede

Rapportage inventarisatie en VTA-controle bomen Prins Mauritskazerne in Ede Rapportage inventarisatie en VTA-controle bomen Prins Mauritskazerne in Ede Opdrachtgever: Gemeente Ede Auteur: B.E. (Bernard) Flier Organisatie: Tree-O-Logic Datum: 14 juni 2012 Versienummer: 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015 Beste natuurliefhebber/-ster, De dag begon mistig en op meerdere plaatsen bleef de mist de hele dag hangen. Gelukkig scheen in Beijum de zon. Doordat

Nadere informatie

Herfstwerkboekje van

Herfstwerkboekje van Herfstwerkboekje van Herfst werkboekje groep 5 1 De bladeren aan de bomen worden bruin en rood en vallen naar beneden, het is weer herfst! September wordt herfstmaand genoemd, dit omdat op 22 september

Nadere informatie

Gemeentelijke Waardevolle en toekomstig monumentale bomen Wijk bij Duurstede. Pagina 1 van 8

Gemeentelijke Waardevolle en toekomstig monumentale bomen Wijk bij Duurstede. Pagina 1 van 8 Nr: GO: locatie in 2010: Latijnse naam Nederlandse naam Me: HE: eigenaar meter hoog Insp P/S s grens Beeld bepalend Dendro Eco Zeld zaam 1 1002 Aardbeiengaard 3962 HE b010 in planten 1982 28 Robinia pseudoacacia

Nadere informatie

BOOM de kampioen. vertelt over de plek die alle bomen over de hele wereld in ons. Er zijn ontelbaar veel boomsoorten en soms heeft een boom

BOOM de kampioen. vertelt over de plek die alle bomen over de hele wereld in ons. Er zijn ontelbaar veel boomsoorten en soms heeft een boom BOOM de kampioen vertelt over de plek die alle bomen over de hele wereld in ons leven innemen. En in het leven van de dieren. Er zijn ontelbaar veel boomsoorten en soms heeft een boom ook nog eens familieleden

Nadere informatie

Bomen Effect Analyse bij een 62-tal bomen aan de Sportlaan te Udenhout.

Bomen Effect Analyse bij een 62-tal bomen aan de Sportlaan te Udenhout. Bomen Effect Analyse bij een 62-tal bomen aan de Sportlaan te Udenhout. Bomen Effect Analyse uitgevoerd door: A.J.W.J. Engelen European Tree Technician Opdrachtgever: Brouwers Groenaannemers Galgeneind

Nadere informatie

Wat is er nodig: Bomenpad Park Vredeoord. Plattegrond Park Vredeoord. Benodigdheden:

Wat is er nodig: Bomenpad Park Vredeoord. Plattegrond Park Vredeoord. Benodigdheden: Wat is er nodig: Plattegrond Park Vredeoord Boom: Amberboom Anna Paulownaboom Berk Beuk Ceder Eik Els Esdoorn Kurkboom Linde Paardenkastanje Populier Tamme kastanje Treurbeuk Tulpenboom Venijnboom Vleugelnoot

Nadere informatie

W O O R D E N B O E K V A N D E V L A A M S E D I A L E C T E N

W O O R D E N B O E K V A N D E V L A A M S E D I A L E C T E N W O O R D E N B O E K V A N D E V L A A M S E D I A L E C T E N UNIVERSITEIT GENT Vragenlijst 115 Vakgroep Nederlandse Taalkunde DECEMBER 1999 Blandijnberg 2 9000 Gent PLANTEN 5 : BOMEN EN STRUIKEN Dialect

Nadere informatie

Krak de eekhoorn, mag naar het verjaardagsfeestje van zijn vriendinnetje Friedel.

Krak de eekhoorn, mag naar het verjaardagsfeestje van zijn vriendinnetje Friedel. Van tak naar tak......met Friedel en Krak Natuurbelevingspad voor kleuters Krak de eekhoorn neemt de kleuters mee naar het verjaardagsfeestje van zijn vriendinnetje Friedel. Onderweg voeren de kinderen

Nadere informatie

Natuureducatie op het schoolplein

Natuureducatie op het schoolplein Natuureducatie op het schoolplein Welke planten zijn geschikt voor educatief gebruik? Blauwe regen bloemen, zintuigen, vogels De blauwe regen bloeit uitbundig in het voorjaar en ruikt heerlijk. De bloemen

Nadere informatie

Juglandaceae, botanische soorten, sier en hybride rassen

Juglandaceae, botanische soorten, sier en hybride rassen Juglandaceae, botanische soorten, sier en hybride rassen Juglans cathayensis Juglans ailantifolia Grimo Manchurian Juglans ailantifolia Imshu Juglans ailantifolia x J. cinerea Mitchell Buartnut Juglans

Nadere informatie

info@copijn.nl Inhoud 1 2 3 4 1 2 1 De Richtlijnen NVTB Versie 2013 kunnen gedownload worden van de site www.boomtaxateur.nl. 2.3.1 Waardecategorie A 2.3.2 Waardecategorie B 2.3.3 Waardecategorie C

Nadere informatie

SUBSIDIERING VAN DE AANPLANTING VAN LIJNVORMIGE ELEMENTEN

SUBSIDIERING VAN DE AANPLANTING VAN LIJNVORMIGE ELEMENTEN SUBSIDIERING VAN DE AANPLANTING VAN LIJNVORMIGE ELEMENTEN Artikel 1 Het aanbrengen van lijnvormige beplantingen, zijnde hagen, houtkanten, bomenrijen, kan door het gemeentebestuur gesubsidieerd worden

Nadere informatie

Natuur in de Schellerdriehoek. Bij zigzag bank en pomp

Natuur in de Schellerdriehoek. Bij zigzag bank en pomp Natuur in de Schellerdriehoek Bij zigzag bank en pomp Zoete kers (prunus avium) De zoete kers (Prunus avium, synoniem: Cerasus avium) is een plant uit de rozenfamilie (Rosaceae). Het is een tot 20 meter

Nadere informatie

Second opinion Rapport onderzoek buispaalconstructies (juli 2015) en Rapport onderzoek frameconstructies (juli 2015)

Second opinion Rapport onderzoek buispaalconstructies (juli 2015) en Rapport onderzoek frameconstructies (juli 2015) -1- CONCEPT NOTITIE Second opinion Rapport onderzoek buispaalconstructies (juli 2015) en Rapport onderzoek frameconstructies (juli 2015) Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht, Stedelijk Beheer.

Nadere informatie

Aanvullende boomeffectanalyse uitbreiding Bos en Vaartschool te Haarlem

Aanvullende boomeffectanalyse uitbreiding Bos en Vaartschool te Haarlem Aanvullende boomeffectanalyse uitbreiding Bos en Vaartschool te Opdrachtgever : Onderzoeksnummer : PFBA.10/21488.ond Afrondingsdatum : augustus 2010 Uitgevoerd door : Pius Floris Boomverzorging Amsterdam

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage. Gemeente Leiderdorp. In opdracht van: Onderwerp: Onderzoek bomen Rosarium te Leiderdorp

Onderzoeksrapportage. Gemeente Leiderdorp. In opdracht van: Onderwerp: Onderzoek bomen Rosarium te Leiderdorp Onderzoeksrapportage In opdracht van: Gemeente Leiderdorp Onderwerp: Onderzoek bomen Rosarium te Leiderdorp Jozé t Hoen 28 januari 2013 Colofon Opdrachtgever: Gemeente Leiderdorp T.a.v. dhr. W. Fransen

Nadere informatie

Bijlage IV: Lijst kapvergunningplichtige houtopstanden

Bijlage IV: Lijst kapvergunningplichtige houtopstanden Bijlage IV: Lijst kapvergunningplichtige houtopstanden A: Houtopstanden op gronden die in de vigerende bestemmingsplannen de bestemming Duinen, Natuurgebied, Landschappelijk waardevolle houtopstand en

Nadere informatie

Plant Goed aanbevelingslijst

Plant Goed aanbevelingslijst Plant Goed aanbevelingslijst Lijst streekeigen groen voor houtelementen De soorten in onderstaande tabellen die rood gemarkeerd staan mogen enkel gebruikt worden als gecertificeerd autochtoon plantmateriaal.

Nadere informatie

ZOMERKENMERKEN loofbomen

ZOMERKENMERKEN loofbomen geert@starre.info ZOMERKENMERKEN loofbomen meest gebruikte bronnen: Henk pseudospeed `Bootii http://www.baumkunde.de/baumlisten/baumliste_az_scientific.php Nothofagus antarctica - schijnbeuk 1cm Gleditsia

Nadere informatie

Bomenroute Mheenpark maak kennis met 27 soorten CO2 vreters

Bomenroute Mheenpark maak kennis met 27 soorten CO2 vreters Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Route... 3 Geschiedenis Mheenpark... 3 Inrichting en beheer... 3 Gebruik Mheenpark... 4 Belang van bomen... 4 IVN en Mheenpark... 4 1 Abeel (Populus x canescens)... 6 2 Els

Nadere informatie

Een speurtocht door het Pinetum

Een speurtocht door het Pinetum Een speurtocht door het Pinetum Wat leuk dat je vandaag naar het Pinetum bent gekomen. Wat is een Pinetum eigenlijk? Het Pinetum is een verzameling bomen die in de winter groen blijven. De meeste hebben

Nadere informatie

Themawandeling Herfst

Themawandeling Herfst Themawandeling Herfst Leerdoelen: De leerlingen tonen respect voor de natuur De leerlingen kunnen enkele typische herfstverschijnselen uit het bos verklaren De leerlingen kunnen op een aangepaste manier

Nadere informatie

GOED LEVEN MET ALLERGISCHE RINITIS

GOED LEVEN MET ALLERGISCHE RINITIS GOED LEVEN MET ALLERGISCHE RINITIS Tips kunnen op geen enkele manier professione(e)l(e) medisch(e) advies, zorgen of aandacht vervangen. Als u twijfelt of het advies op u van toepassing is, praat dan met

Nadere informatie

B O M E N R O U T E 2012

B O M E N R O U T E 2012 B O M E N R O U T E 2012 1. EENBLADIGE ES Fraxinus excelsior Diversifolia of Fraxinus excelsior Monophyllla De es komt van nature in een groot deel van Europa voor. Ook in andere werelddelen komen verschillende

Nadere informatie

De Dennen. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel

De Dennen. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer Nationaal Park Duinen van Texel Ruijslaan 92, 1796 AZ De Koog T 0222-317741 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden De Dennen Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

Rivierenhof. Handleiding. Opgesteld door de domeinwachters. >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar. Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst

Rivierenhof. Handleiding. Opgesteld door de domeinwachters. >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar. Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst Rivierenhof Handleiding Opgesteld door de domeinwachters >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst INLEIDING Het zelf -doe pakket bestaat uit een bewegwijzerde

Nadere informatie

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Opdrachtgever:

Nadere informatie

routebeschrijving Bomenroute Heiloo

routebeschrijving Bomenroute Heiloo START routebeschrijving Bomenroute Heiloo Groei & Bloei afdeling Midden Kennemerland heeft deze Bomenroute voor u gemaakt. De route is zo n 18 km lang, en bestaat uit twee delen van ongeveer 9 km die allebei

Nadere informatie

FREE ENERGY. Natural light

FREE ENERGY. Natural light FREE ENERGY Natural light Sfeerlicht in hout Daytonight, een nieuwe lichtbron om de buitenruimte te voorzien van sfeer- en sidelight. Daytonight lichtjes zijn op bijzondere wijze gecombineerd met Nederlands

Nadere informatie

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Martijn Boosten & Patrick Jansen

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Martijn Boosten & Patrick Jansen De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten Martijn Boosten & Patrick Jansen Wageningen, mei 009 Boosten, M., Jansen, P. De historische

Nadere informatie

1.Inleiding De beheerder van een productiebos wil voordat de bomen gekapt worden

1.Inleiding De beheerder van een productiebos wil voordat de bomen gekapt worden BO 6 Tijdsinvestering: Bomen meten Tijdstip: lente, zomer of herfst 1.Inleiding De beheerder van een productiebos wil voordat de bomen gekapt worden Nodig: Materiaal hoogtemeter Meetlint werkbladen potloden

Nadere informatie

Bomeninventarisatie Oude LTS-terrein te Uden

Bomeninventarisatie Oude LTS-terrein te Uden Bomeninventarisatie Oude LTS-terrein te Uden Bomeninventarisatie inclusief waardebepaling van het oude LTS-terrein te Uden. Ing. R.M.M. Vos Augustus 2014 0 Colofon: Status: Definitief Versie: 2.0 Datum:

Nadere informatie

Basiscursus planten: Bladvormen. Klas:. Plantenpersnr: Namen van leerlingen: 1:..

Basiscursus planten: Bladvormen. Klas:. Plantenpersnr: Namen van leerlingen: 1:.. 2012 Basiscursus planten: Bladvormen Klas:. Plantenpersnr: Namen van leerlingen: 1:.. 2:. Basiscursus planten: Bomen verliezen hun bladeren en sparen zo hun energie om straks na de winter weer helemaal

Nadere informatie

RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID

RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID t.b.v. FREULESPOOR DIEPENHEIM Adviseur Henk Jansen I 07-07-2014 2 RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID. DIEPENHEIM. 07-07-2014 RAPPORTAGE BOOMVEILIGHEID T.B.V. FREULESPOOR DIEPENHEIM Henk

Nadere informatie

NOTA. nota voor burgemeester en wethouders. datum: 25 juni 2012. dhr. R.Scheper/D.van den Berge paraaf chef: onderwerp: Jaarlijkse kaplijst 2011-2012

NOTA. nota voor burgemeester en wethouders. datum: 25 juni 2012. dhr. R.Scheper/D.van den Berge paraaf chef: onderwerp: Jaarlijkse kaplijst 2011-2012 NOTA dienst: Dienst Stad datum: 25 juni 2012 registratienummer: DD1205821 afdelingsnaam: DS/Openbare Werken steller: dhr. R.Scheper/D.van den Berge paraaf chef: kopie aan: Van Roekel,, Scheper, onderwerp:

Nadere informatie

Onafhankelijk boomtechnisch onderzoek

Onafhankelijk boomtechnisch onderzoek Onafhankelijk boomtechnisch onderzoek Achterdijk te Hedel Flor y Fauna Consult De Berk 34 4631 AS Hoogerheide Tel.: 06-19530179 Email: floryfaunaconsult@online.nl BTW nummer: NL.1476.10.655.B.01 1 oktober

Nadere informatie

Wandeling n 13 Hé des pourceaux : Durbuy Bewegwijzering :

Wandeling n 13 Hé des pourceaux : Durbuy Bewegwijzering : Wandeling n 13 Hé des pourceaux : Durbuy Bewegwijzering : Deze wandeling laat je de omgeving van het dorpje Heyd ontdekken, doorheen beuken- en dennenbossen en door open landschappen met zicht op de Condroz.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 37 September 2010. Beste,

NIEUWSBRIEF 37 September 2010. Beste, NIEUWSBRIEF 37 September 2010 Beste, Je hebt via www.atelierartisjok.be ingetekend op de nieuwsbrief. De nieuwsbrief zal je wat meer wegwijs maken in diverse thema's rond planten en tuinarchitectuur. Suggesties

Nadere informatie

Subsidiedossier KLE. Gemeente Sint-Amands Milieudienst Kristin Moens Livien Van der Looystraat 10 2890 Sint-Amands Tel 052 39 98 78 Fax 052 34 06 65

Subsidiedossier KLE. Gemeente Sint-Amands Milieudienst Kristin Moens Livien Van der Looystraat 10 2890 Sint-Amands Tel 052 39 98 78 Fax 052 34 06 65 Gemeente Sint-Amands Milieudienst Kristin Moens Livien Van der Looystraat 10 2890 Sint-Amands Tel 052 39 98 78 Fax 052 34 06 65 Subsidiedossier KLE Aanvraagformulier vind je op het einde van dit document

Nadere informatie

WAARDEBEPALING BOMEN Aanvulling op Boomeffectanalyse AireyFlats Eindhoven

WAARDEBEPALING BOMEN Aanvulling op Boomeffectanalyse AireyFlats Eindhoven WAARDEBEPALING BOMEN Aanvulling op Boomeffectanalyse AireyFlats Eindhoven Referentienummer : BD14387.251 Opdrachtgever : Heijmans BV Datum afronding : maart 2014 WAARDEBEPALING 20 BOMEN AANVULLING OP BOOMEFFECTANALYSE,

Nadere informatie