Puzzel mee en win! Kans op fraaie week- én dagprijzen. ... Pagina 3. WikiLeaks is uitgelekt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Puzzel mee en win! Kans op fraaie week- én dagprijzen. ... Pagina 3. WikiLeaks is uitgelekt"

Transcriptie

1 Dinsdag Puzzel mee en win! Kans op fraaie week- én dagprijzen. Puzzel en info op pagina 17 Recenseer De Pers Krant Geef je mening over de app en maak kans op het boek Inside Apple. Zie pagina 2 GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP Téa Obreht schrijft een adembenemend debuut... Pagina 16 De rode tomaat is rot De SP is in de peilingen de grootste partij van Nederland. Helaas blijft de interne democratie achter bij de groei. Twee woorden: Mao en afblafcultuur.... Pagina 3 Willem Holleeder..ruimt gewoon alles uit de weg wat hem... snap je...?... Pagina 7 WikiLeaks is uitgelekt Ze gaven ons onder meer de Afghaanse Oorlogsdagboeken en Cablegate. Maar nu is het al 428 dagen heel erg stil.... Pagina 8 Champagne? Dat heeft echt geen zin.... Frits Huffnagel wil zelfs onder enorme druk niet zeggen wie de Mol is. Pagina 14 Tip van Milieu Centraal Last van koude luchtstroom? Dicht uw naden en kieren Tocht in huis voelt koud aan. Alleen door naden en kieren te dichten blijft de warmte behouden. Maar u kunt naden en kieren makkelijk zelf dichtmaken. Gebruik tochtbanden of tochtstrips voor naden en kieren in de bewegende delen van ramen of deuren. Voor de brievenbus zijn er speciale borstels. En voor de vaste delen kunt u gebruik maken van schuimband, vezelmateriaal, een kit of schuim. Ga naar Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

2 2 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Eerst De Weg met dit hondje! En ook met die Oost-Europeanen. Islam Democraten doen van zich spreken. Pagina 6 Russen hebben geen trek in Schmallenberg Den Haag Rusland gooit de grens voor mogelijk enkele weken dicht voor levende runderen, ook Nederlandse. Dat doet het land wegens het Schmallenbergvirus. Wel mogen zuivel en vlees naar Rusland worden uitgevoerd. Volgens staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw) gaat het bij zuivel en vlees om een waarde van 100 miljoen euro per jaar. Bij de runderen gaat het om ongeveer 16 miljoen. Al-Shabaab kan Rode Kruis niet luchten of zien Mogadishu De islamistische rebellenbeweging Al-Shabaab heeft het internationale Rode Kruis verboden activiteiten te ondernemen in Somalië. Alle noodhulp moet worden opgeschort. Volgens Al- Shabaab heeft het Rode Kruis voedsel uitgedeeld dat over de houdbaarheidsdatum was. Daarom is een voorraad voedsel door de rebellen in brand gestoken. Verder zou de organisatie de rebellen valselijk hebben beschuldigd. IJzervreters grijpen overvaller in de kraag Hilversum Klanten en personeel van een ijzerhandel in Hilversum hebben gisteren een overvaller overmeesterd. De man kwam gemaskerd en bewapend de winkel aan de Jan van der Heijdenstraat binnen en eiste geld. Hoe een en ander precies is gegaan, is nog onduidelijk, maar er is ook geschoten. Onbekend is waarmee, en van wie dat wapen dan was. Niemand raakte gewond. Assad hoeft nog niet voor zijn kop te vrezen New York De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties buigt zich vandaag over een resolutie die een politieke transitie in Syrië eist. De tekst is door Frankrijk en Groot- Brittannië opgesteld in overleg met onder meer Qatar, Marokko en de VS. De Arabische Liga eiste al dat president Bashar al-assad de macht overdraagt aan een vicepresident. Rusland houdt hem juist de hand boven het hoofd. Verhagen laat tweede kerncentrale maar zitten Den Haag Formeel heeft energiebedrijf Delta het plan voor een tweede kerncentrale in Borssele nog niet ingetrokken, maar minister Maxime Verhagen (Energie) legt voorlopig wel alle activiteiten stil die te maken hebben met de vergunningaanvraag. Hij wil eerst overleggen met Delta en het van oorsprong Duitse energiebedrijf RWE. De twee bedrijven hebben hun plannen voor een kerncentrale op de lange baan geschoven. Amerikaanse dollars zoek in Iraakse woestijn Washington Het Amerikaanse ministerie van Defensie kan niet zeggen hoe 2 miljard dollar (1,5 miljard euro) aan Iraaks geld is besteed. Het gaat om geld dat de Iraakse regering beschikbaar had gesteld aan de VS om bedrijven in te huren. Bij veel betalingen ontbreken kwitanties of facturen. Eerder erkenden de VS al dat ze 6,6 miljard dollar (5 miljard euro) aan ontwikkelingsgeld kwijt zijn. Antilliaanse oudere wil gelijke AOW #Uitkering Bewoners van Bonaire, St. Eustatius en Saba willen dat hun oudedagsuitkering even hoog wordt als de AOW. Henk Willem Smits Drie inwoners van Caribisch Nederland, de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba, zijn proefprocessen gestart om hun oudedagsuitkering AOV op hetzelfde niveau te krijgen als de AOW in Nederland. De zogenoemde BES-eilanden horen sinds 2010 bij Nederland en vormen een bijzondere gemeente. Daarom zouden de bewoners van Caribisch Nederland recht hebben op een even hoge uitkering op basis van het gelijkheidsbeginsel in de grondwet. Maar een bezwaar van de drie tegen de vastgestelde AOV is door het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken in Den Haag in juli 2011 afgewezen. De drie AOV-gerechtigden, van elk van de drie eilanden één, gaan daarom nu procederen. Alle drie hopen ze te eindigen bij een ander tribunaal dat Den Haag kan kapittelen, te weten het mensenrechtencomité van de VN in Genève, Limburgers hebben de langste het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg en het Hof van Justitie van de EU in Luxemburg. De drie krijgen steun van een meerderheid van de politieke bestuurders op de eilanden. De AOV-uitkering ligt op 524 Amerikaanse dollar, de gehanteerde valuta in het overzeese rijksdeel. Dat zou volgens de klagers bij de huidige wisselkoers dollar (743,60 euro) moeten zijn (voor gehuwden en samenwonenden). Overigens hebben bewoners van de BES-eilanden al vanaf 60 jaar recht op AOV. Dat wordt tussen nu en 2021 opgetrokken naar 65. Start up Mini-sudoku In de mini-sudoku gebruikt u op elke horizontale rij, op elke verticale rij en in elk vak de cijfers 1 tot en met 6 één keer. Meer puzzelen? Zie pagina 18 Cartoon Argus Ultrasoon geluid doodt sperma SANDERS-PUZZELLAND Limburgers boffen maar. Ze hebben niet alleen de hoogste berg van Nederland (Vaalserberg, 322 meter), maar ook de langste trap van het land. Op een dag met sneeuw zou je er bijna van in de war raken. Want waar moet je heen met Agenten willen hogere straffen zoveel keuze? Deze man koos voor de trap, die in Landgraaf ligt. Ook leuk voor zijn Zwitserse herder, die de 555 treden veel sneller neemt dan zijn baasje, maar wel zo sociaal is om zo nu en dan om te kijken. FOTO: ANP Recenseer en win een boek! Het is de laatste tijd weer vaak raak met geweld tegen politieagenten. Elk weekend loopt het op meerdere plaatsen uit de hand. De politievakbond ACP vindt het daarom hoog tijd voor zwaardere straffen. De berichten over geweld tegen politiecollega s uit de media zijn helaas het topje van de ijsberg, aldus ACP-voorzitter Gerrit van de Kamp. Het overmatig drank- en drugsgebruik van stappers is volgens de bond een van de grote boosdoeners. De politiek moet dat probleem met een aanvalsplan te lijf gaan. Tot die tijd ziet de bond vooral heil in zwaardere straffen. Het strenge regime dat bij de laatste Oud en Nieuw gold zou permanent moeten worden. Ook zouden raddraaiers die agenten slaan of bedreigen een horecaverbod moeten krijgen, en moeten agenten betere training krijgen. De Pers geeft tien exemplaren weg van het boek Inside Apple van Fortune-redacteur Adam Lashinsky. Dit zojuist verschenen boek geeft voor het eerst een kijkje in de keuken van een van de succesvolste bedrijven ter wereld. Wie ervoor in aanmerking wil komen, hoeft slechts twee dingen te doen: installeer, als u dat niet al gedaan hebt, de app De Pers Krant op uw iphone of ipad. Met deze app kunt u een geheel naar eigen smaak samengestelde editie van de krant lezen. Daarna schrijft u over deze app een recensie in de App Store, die u doormailt naar Vermeld in die mail a.u.b. ook een adres waar het boek heen moet worden gestuurd. De leukste, beste, nuttigste scherpste en/ of meest vileine recensenten ontvangen een exemplaar van Inside Apple. Wie dat boek al heeft, kan ook kiezen voor Hup ons, een onlangs verschenen boek met het beste van vijf jaar De Pers. U hoeft, voor de goede orde, beslist niet te slijmen: we horen graag wat u er echt van vindt. De actie loopt tot vrijdag 10 februari. De winnaars krijgen dinsdag de 14e bericht. depers.nl/apprecensie Herr Bob De Duitsers hebben het gehad met hun bier en drinken liever cola. De verkoop van bier daalde terwijl die van frisdrank de lucht in schoot. Elfsteden preparatie Schaatsen, sleeën en moonboots, iedereen wil ze hebben op Marktplaats. Meer dan mensen zochten naar schaatsen op de site. Als je het doet... Drie dames in Leeuwarden stalen een hele berg kleren maar waren dom genoeg om hun parkeerkaart tussen de afgeknipte labels te laten liggen.

3 De macht ligt in de handen van een kleine groep mensen. Dick Faber Oud-voorzitter SP Leeuwarden Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Eerst 3 De partijlijn blijft heilig #Partijcultuur De SP van de goedmoedige Emile Roemer is virtueel de grootste partij van Nederland. Maar is het inmiddels wel iets gezelliger daar bij de socialisten? Marijn Schrijver Als rebelse student journalistiek was de auteur van dit stuk actief SP-lid. Het anti-kapitalistische leuzen schreeuwen ging vrij aardig, maar die vluchtige politieke carrière was snel voorbij toen hij in 2007 een stuk mocht tikken voor partijblad Tribune. Ontevreden kameraden vertelden over de rigide partijcultuur: lokale politici die de landelijke lijn niet helemaal volgden, werden afgeblaft, stevig onder druk gezet door partijiconen en indien nodig keihard afgeserveerd als zakkenvullers, verraders of flapdrollen. Maoïstische tactieken regelrecht uit het Rode Boekje. Het stuk werd nooit geplaatst, maar kostte hoofdredacteur Elma Verhey wel haar baan en leidde tot een aardige mediahype. Nu, vijf jaar later, is de SP vergeleken met de rest juist zo rustig van buiten en virtueel de grootste. Maar het gemoedelijke en gezellige karakter van de nieuwe leider is intern nog niet te vinden. Want één ding moet je de SP wel nageven, de socialisten zijn consequent. Per 1 januari is er weer een hoofdredacteur ontevreden de deur uit. Sjaak van der Velden was sinds 2007 hoofdredacteur van Spanning, de wetenschappelijke uitgave van de partij. Helaas bleek al snel dat zo n functie bij de SP niet echt bestaat. Voor alles moest toestemming worden gevraagd en soms werd zelfs van hogerhand ingegrepen, schrijft hij op zijn LinkedIn. Ik heb mijn tijd verder gevuld met het taalkundig redigeren van afdelingsdrukwerk. Echt open is de Socialistische Partij nog steeds niet. BART MÜHL/HOLLANDSE HOOGTE Afblafcultuur Behalve Van der Velden bleek deze maand dat in leden zijn vertrokken. En ook lokale politici vinden het niet meer leuk bij de SP. In Leeuwarden stapte vrijdag het partijbestuur op, nadat een Statenlid uit die stad dat al eerder had gedaan. De afdeling heeft de afgelopen drie jaar ervaren dat het landelijk bestuur geen ruimte over laat aan eigen initiatief van afdelingen, schrijft oud-voorzitter Dick Faber in een verklaring. Zo wilde de afdeling een voorstel door de raad loodsen waar het partijbureau niet achter stond. Er is door landelijke partijfiguren heel veel druk uitgeoefend. En bij een scholing in Brabant is onze delegatie behoorlijk onderhouden. In de raad werd het voorstel juist omarmd, maar waarschijnlijk was het niet links genoeg voor de partijlijn, zegt Faber. Ik ben jaren lid geweest met idee dat je van binnenuit dingen kon veranderen. Maar nu moet ik constateren dat het niet lukt. Veel meer mensen binnen de SP lopen tegen dezelfde dingen aan, zegt Faber, die wel lid blijft. Ook al royeren ze me, ik zal altijd SP blijven stemmen. Maar dat van die afblafcultuur herken ik heel erg. En ik realiseer me nu dat de macht binnen de partij in de handen ligt van zo weinig mensen. Daar schrik ik van, aldus Faber. Niet alleen in Friesland zijn dit jaar al lokale SP ers opgestapt. In Brabant, waar de partij in het provinciebestuur zit, besloten twee Statenleden te vertrekken nadat ze tegen de partijlijn in tegen de nieuwe natuurwet hadden gestemd. Sektarisch Dat was geen ramp, maar volgens de opgestapte Ron van Zeeland ontstond er een crisissfeer. De volgende dag las ik dat wij het volgens partijgenoten niet zouden begrijpen, te emotioneel reageerden en dat wij geen loyale partijleden waren, zegt hij. Volgens hem was er juist mediastilte afgesproken. Het verbaasde hem. Misschien is het tactiek, onhandigheid of emotie, ik weet het niet. Ik ken alle verhalen wel en ik weet ook wel dat er bepaalde dingen in de partij zijn, maar die zie je pas als je het zelf meemaakt, zegt Van Zeeland, die overigens wel lid van de partij blijft. Volgens Gerrit Voerman, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en SP-kenner, loopt de SP tegen een nieuw probleem aan. De bestuursverantwoordelijkheid wringt met het populisme, zegt hij. En de partij is niet zo democratisch. Er is een hiërarchische partijcultuur met een groot overwicht voor de partijtop. De partij is niet meer uitgesproken sektarisch, maar omgaan met afwijkende opvattingen gaat nog altijd niet even makkelijk. Maoïsten zijn het niet meer, maar heel open is de partij nog steeds niet. De SP heeft met Jan Marijnissen al bijna 25 jaar dezelfde partijvoorzitter en kan nu ook hardop dromen over het eerste kabinet-roemer. Nog snel even democratiseren voor die tijd? Iemand? De oppositie in de SP stelt niet veel voor, zegt Voerman. Maar het kan ook dat die niet zichtbaar is door het partijmodel. Wederhoor! Kritiek komt door verklaringsschuld Volgens de SP heeft Spanning-hoofdredacteur Sjaak van der Velden ontslag genomen voor een nieuwe baan. Partijsecretaris Hans van Heijningen herkent de verhalen van de overige opgestapte SP ers niet. Als het op een gegeven moment fout gaat in een werkrelatie heeft iedereen daar zijn eigen verhaal mee en ligt het erg voor de hand om begrip voor je positie te vragen, zegt hij. Hij denkt dat de kritiek op de partijcultuur aangehaald wordt als verklaringsschuld. En dan wordt dat een herhalend effect. Op een moment dat het niet werkt zeg je dan: jullie kennen toch die club? Nou, dit is mij overkomen, aldus Van Heijningen. Werktinjevoordeel telfort.nl Telfort winkel Vraag naar de voorwaarden en beschikbaarheid. Vijfjescultuur Op de UvA kunnen vijven binnenkort worden gecompenseerd met zevens. Dat staat in een voorstel voor de nieuwe examenregeling. Marsmenu De Amerikaanse Cornell-universiteit zoekt zes vrijwilligers die voor een onderzoek vier maanden lang astronautenvoedsel willen eten. Bij wijze van spreken Twee Britse jongens mochten de VS niet in. Ze hadden getwitterd het land te gaan vernietigen. Waarmee ze bedoelden flink te willen feesten.

4 4 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Eerst Column Tommy Wieringa Holleeder n de levensbeschrijving die Auke Kok van Willem Hollee- maakte (Holleeder, de jon- Ider ge jaren), staat veel behartenswaardigs, maar de scène die me het meest is bijgebleven gaat over niezen. De journalist bestudeert de misdadiger in de rechtszaal en beschrijft hoe die zijn bril laat ronddraaien op een pootje, met een elastiekje speelt en hoest:...dat is opvallend, hij hoest in de holte van zijn elleboog. Verscheidene keren zie ik hem dat doen en telkens wekt het verbazing. Van een gewetenloze crimineel verwacht je geen pogingen om bacillen bij zich te houden. Wat kan deze gezonken figuur een paar van die micro-organismen schelen? De actie die hier wordt beschreven heb ik in Toronto de sleeve sneeze horen noemen. Het was de winter van de Mexicaanse griep, het stadsbestuur was een campagne begonnen om mensen zonder zakdoek in de kom van hun elleboog te laten niezen. Het is een nuttige vaardigheid die ik sindsdien toepas als ik onverhoopt geen zakdoek bij me draag. Ik zou zelfs zeggen dat het de enige keer is dat een overheidscampagne mij direct tot gedragsverandering aanzette. Waarom is de journalist zo verbaasd dat Holleeder in zijn mouw hoest? Mij verbaast die verbazing. Uit zijn boek blijkt juist dat Holleeder behoorlijk goed is opgevoed en zich prima weet te gedragen als de omstandigheden erom vragen. Past een minimum aan hygiëne niet in het beeld dat Kok van een zware crimineel heeft? Had Holleeder zó gewetenloos moeten zijn dat hij zelfs probeerde de ander kwaad te berokkenen door te hoesten? Uit de rest van het boek blijkt juist dat de journalist twijfelt aan het imago dat Holleeder aankleeft en de rechtsgang niet altijd even objectief vindt. Celstraffen na complot tegen Deense krant Kopenhagen Twee Noorse radicale moslims zijn veroordeeld omdat ze een aanslag wilden plegen op de Deense krant Jyllands-Posten. Het brein achter de plannen moet 7 jaar de cel in, zijn handlanger 3,5 jaar. Een derde verdachte werd grotendeels vrijgesproken. Jyllands-Posten publiceerde in 2005 omstreden spotprenten van de profeet Mohammed. Topman Trafigura komt niet van Probo Koala af Het Openbaar Ministerie mag de topman van Trafigura, Claude Dauphin, vervolgen in de zaak rond het gifschip Probo Koala. Dauphin maakte bezwaar, omdat hij pas halverwege augustus wist dat er afvalstoffen aan boord waren. De uitvoer was toen al voltooid. De topman kreeg eerder gelijk, maar de Hoge Raad haalde daar een streep door. Het is een schrijftruc, Kok creëert een schijnbare tegenstelling. Let op, zegt hij, dit is niet de gewetenloze crimineel waar iedereen hem voor houdt, want kijk, hij hoest in zijn mouw. Uit zijn onderzoek naar Holleeders jeugdjaren komt een niet onsympathieke jongeman naar voren, het hart op de juiste plaats, iemand die het opneemt voor een weerloze buurjongen. Pas later, onder invloed van verkeerde vrienden en een lichaam dat ontploft van anabolen en testosteron, buigt zijn leven af naar de zware criminaliteit. Hij is een gemaakte crimineel lezen we, iemand die op de verkeerde momenten op de verkeerde plaatsen was. Ook al heeft hij dat gedurende zijn leven consequent volgehouden, de toon van het boek blijft op een bedekte manier vergoelijkend, alsof de journalist niet goed kon hebben dat de man die hij heeft leren waarderen in de rechtszaal een nietsontziende afperser en moordenaar kan zijn. Hetzelfde ongemak zien we terug bij bewonderaars van Céline, Hamsun en Pound, de één antisemiet en de anderen nazi-collaborateurs. Hoe valt onze bewondering te rijmen met hun val voor het kwaad? Hoe moeten we leven met een hart dat zoveel groter is dan ons zintuig voor de moraal? Tommy Wieringa is auteur van onder meer de roman Caesarion. Van Bijsterveldt krijgt een dikke onvoldoende Utrecht Docenten en schooldirecteuren hebben amper vertrouwen in minister Marja van Bijsterveldt (Onderwijs). Bij haar aantreden in 2010 was bijna de helft in het voortgezet onderwijs positief, momenteel is dat nog maar 6 procent. Bij het primair onderwijs zakte het vertrouwen van 72 procent naar 20 procent, aldus een onderzoek van DUO Onderwijsonderzoek. Amerikanen zetten hun opslag liever op de bank Washington Het persoonlijk inkomen in de VS is in december met 0,5 procent gestegen ten opzichte van november, maar de bestedingen daalden met 0,1 procent. Volgens het ministerie van Handel gebruiken consumenten de sterkste inkomensstijging in negen maanden om te sparen. Economen voorspelden een kleine toename van de bestedingen. SHOPPEN bij onderstaande webwinkels STOFFEN NAAMSLINGERS Voor verjaardag, geboorte van een (klein)kind maar ook erg leuk om als cadeautje te geven. delijstenspecialist.nl Hoe mogen wij het voor u inlijsten? Keuze uit meer dan 1500 lijsten, wissellijsten & meer dan art prints. de mooiste mode online Voor uzelf of als cadeau hetnoodpakket.nl koninklijkgoed.nl Abonnement.nl ruim 700 titels LongLady.nl Kleding voor Lange vrouwen Met Code PERS10 10% Korting Meer dan 90 merken, 2000 schoenen in 1 online winkel. Uw webwinkel in dagblad De Pers? Bel of mail Verf voor binnen en buiten tot wel 30% goedkoper en supersnel bezorgd. Nada De Japanse bevolking krimpt volgens de overheid de komende jaren fors. Van bijna 128 miljoen inwoners nu, naar 87 miljoen in Criminele knuffelaar Een 35-jarige Nijmegenaar is opgepakt nadat hij een 17-jarige jongen van zijn geld had beroofd toen hij de jongen een stevige knuffel gaf. Operatie hondenpoep Na herhaalde klachten over overlast van hondenpoep in -Zuid, gaan controleurs undercover om de boosdoeners te vinden.

5 Ik bespeur een zekere vermoeidheid. Carsten Brzeski Econoom bij ING en euro watcher Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Eerst 5 Terwijl de Europese Raad vergadert over een noodlening aan Griekenland doet een journalist een dutje. ANP Ze vergaderen de eurocrisis kapot #Crisismoe Bent u ook zo verveeld door de eurocrisis? Zo ja, dan is de kans groter dat de crisis niet meer uit de hand gaat lopen. Investeerders denken namelijk hetzelfde. Jan-Hein Strop Eurotopje gisteren iets van gemerkt? Ze komen en ze gaan, die toppen. Ondertussen betalen we nog steeds met de euro, komen de bankbiljetten vrolijk uit de pinautomaat en heeft De Grote Catastrofe ons ondanks talrijke waarschuwingen niet getroffen. Zo gaat dat al twee jaar, en de kans is groter geworden dat het gewoon zo doorgaat. Zijn we de crisis soms beu? Ik bespeur een zekere vermoeidheid, zegt Carsten Brzeski, econoom bij ING en euro watcher. Dat is een belangrijke factor. Op een gegeven moment denken mensen dat het misschien toch wel lukt met al die saaie toppen. Er is weer hoop, beaamt econoom Nick Kounis van ABN Amro. Dit is opmerkelijk, want er is nog altijd een stroom van slecht nieuws. Zo begint Portugal richting Griekenland af te glijden nu beleggers geen enkel vertrouwen hebben in de financiële situatie van dat land. De rente loopt op, waardoor het steeds waarschijnlijker wordt dat ook een deel van de Portugese schuld moet worden kwijtgescholden recept voor veel nieuwe onrust. Met de Spaanse economie met haar epidemische werkloosheid gaat het ondertussen bergafwaarts. Door de hernieuwde recessie gaat de nieuwe rechtse regering vermoedelijk de begrotingsdoelstellingen niet halen, terwijl het terugbrengen van het tekort juist het doel was van de harde bezuinigingen. Van allerlei kanten roepen critici dat de bezuinigingsdrift in de eurozone contraproductief is, dat Europa juist investeringen nodig heeft om weer uit de schulden te groeien. Armageddon Ook de situatie in Griekenland is heel zorgelijk. De wekenlange onderhandelingen met banken over het terugbrengen van de schuld hebben nog steeds geen resultaat. Een wanordelijk faillissement is daarom niet uitgesloten. Bovendien wil Duitsland dat de Grieken hun soevereiniteit op begrotingsgebied opgeven, als voorwaarde voor nieuwe noodleningen. Dit heeft in Athene tot verontwaardigde reacties geleid en daarmee tot een grotere kans op een exit. Maar toch, geen einde der tijden, geen financieel armageddon. Sterker nog, sinds eind vorig jaar is het sentiment op financiële markten in de eurozone verbeterd, Portugal en Griekenland uitgezonderd. De rentes die Italië en Spanje betalen, zijn flink teruggelopen, een duidelijk stap terug van de rand van de afgrond. Ook het vertrouwen onder consumenten en bedrijven in de eurozone is in januari voor het eerst sinds maart 2011 toegenomen, meldde de Europese Commissie gisteren. Hoe langer de crisis voortduurt zonder grote klap, hoe meer vertrouwen we kennelijk krijgen in de goede afloop. Wat daarbij helpt is dat regeringsleiders steeds maar weer kleine 500 miljard euro De omvang van het nieuwe, permanente noodfonds ESM dat dit jaar in werking treedt, is 500 miljard euro. stappen vooruit zetten, waarmee het vertrouwen groeit dat Duitsland zal doen wat nodig is om het europroject te redden. Het almaar doormodderen is geen fraaie vertoning, maar dus niet zonder resultaat. Het besef is er dat de Europese crisisbestrijding anders is dan de Angelsaksische aanpak, maar dat die wel werkt, zegt econoom Brzeski. Het is het besef dat Italië toch niet aan de afgrond staat. Dat de Europese Centrale Bank de geldkraan richting banken volop heeft opengezet, heeft tegelijkertijd de ergste onrust bedwongen. De vrees dat een Grieks faillissement een grote Franse bank omver trekt, en een rij andere daarna, lijkt geweken. Dit betekent dat het steeds gemakkelijker wordt om Griekenland te isoleren van andere probleemlanden en de duimschroeven verder aan te draaien. Het gedrag van financiële markten was als een selffulfilling prophecy: door de stijgende rentes nam het vertrouwen af, waardoor de rentes veder stegen en de crisis verergerde, enzovoort. Dat kan ook de andere kant op werken: dalende rentes, toenemend vertrouwen en markten die weer bereid zijn om in de probleemlanden te investeren. En vergeet niet dat speculeren op de Grote Catastrofe alleen geld oplevert als die plaatsvindt. Gebeurt de ramp niet, dan moeten speculanten op een gegeven moment hun verlies nemen en op zoek naar een andere crisis. Lang hoeven ze niet te zoeken: het met schulden overladen Groot- Brittannië staat er beroerd voor. Er zijn kortom vast nog wel een paar eurotoppen voor nodig om de crisis echt te bezweren. Maar dat is niet erg, want hoe saai het ook is, we weten nu dat het helpt. Laat Merkel, Sarkozy, Rutte en al die anderen maar nachtenlang voor ons zweten in klamme zalen. Bea blijft Tenminste, dat verwacht het merendeel van Nederland. Slecht 20 procent verwacht echt dat ze dit jaar haar kroon de lucht in gooit. Winterpanne Het wintert er lustig op los in Nederland. De ANWB liet al weten dat gisteren tussen de en extra pechgevallen werden genoteerd. Een toontje lager zingen Mannen wees gewaarschuwd, heel hoge geluiden kunnen je namelijk geheel onvruchtbaar maken. Makkelijke anticonceptie dus.

6 6 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Eerst Tegen Wilders en softe PvdA Pinokkio Groot-Brittannië heeft geen fabrieken meer Die maatregel heeft in Engeland rampzalig uitgepakt. De Franse oppositie vreest het verhogen van de btw. Niet waar / Deels waar / Waar #Islampartijen De Haagse Islam Democraten trokken landelijke aandacht omdat ze een hondenverbod zouden willen. Wat willen islampartijen in gemeenteraden nog meer? Remco Tomesen Waarom de Haagse politie incidenten tegen homo s apart registreert? Of het niet ondemocratisch is dat pedo-imam Al- Maghraoui niet welkom is in Nederland? Wat er gedaan wordt aan de in busjes slapende overlastgevende Oost-Europeanen? Schriftelijke vragen die de Haagse Islam Democraten stelden. De partij kreeg dit weekend landelijke aandacht, nadat raadslid Hasan Küçük zou hebben gezegd dat hij een hondenverbod wilde. Gisteren zei hij dat die uitspraak uit de context was gerukt. Hij zou alleen hebben gezegd het zielig te vinden dat honden soms 23 uur per dag in een huis zitten opgesloten. Zo n tien islamitische partijen deden mee aan de laatste gemeenteraadsverkiezingen. Twee ervan kregen volgens Simon Ceulemans van Kieskompas genoeg stemmen voor een zetel in een gemeenteraad, beide in Den Haag: de Islam Democraten en de Partij van de Eenheid. Keiharde aanpak De Islam Democraten, blijkt uit de schriftelijke vragen die ze deze collegeperiode stelden, zijn voor een keiharde aanpak van overlast, ze hebben de Oost-Europeanen in het vizier, maar ontzien ook hun eigen hangjongeren niet. Als er ergens sprake zou zijn van moslimdiscriminatie klimt de partij in de pen, maar ook als de eigen jeugd verleid zou kunnen worden door de vestiging van een grote discotheek in de stad. Het raadslid van de andere moslimpartij, Abdoe Khoulani van de Partij van de Eenheid, valt op door felle uitspraken. Tegen de PVV, tegen de knuffelende PvdA en tegen Ahmed Marcouch en Tofik Dibi. Hij twittert dat Marcouch niet blij is met een therapie om homoseksualiteit te genezen. De reden? Zijn stokpaardje moet immers wel in stand blijven en daar past genezing niet bij. Mooimakerij, fabeltjes, halve waarheden, Pinokkio prikt ze door. Reacties en suggesties naar: Eva Ludemann Henk Willem Smits Wat is de bewering? Groot-Brittannië heeft geen fabrieken meer. Wie zegt dat? De Franse president Nicolas Sarkozy. Waar zegt hij dat? Tijdens een televisie-interview zondagavond. Het presidentiële interview werd live op acht zenders tegelijk uitgezonden, 16,6 miljoen Fransen keken. Hoe zat het ook alweer? Sarkozy kondigde zondag aan dat hij de sociale premies voor werkgevers wil verlagen. In ruil daarvoor verhoogt hij de btw met 1,6 procent. Volgens Sarkozy zal die maatregel de concurrentiepositie van Frankrijk versterken, hij hoopt te voorkomen dat Franse bedrijven naar het buitenland uitwijken. Het is een van Sarkozy s voorstellen, waarmee hij dit voorjaar de presidentsverkiezingen hoopt te winnen. Op zijn plannen is veel kritiek, de linkse oppositiepartijen menen dat de consument er de dupe van wordt. Kijk maar naar Groot-Brittannië, zeggen zij. Eenzelfde maatregel daar heeft volslagen rampzalig uitgepakt. De btw-verhoging heeft bijgedragen aan de hoge inflatie in Groot-Brittannië, in 2011 meer dan 5 procent. Sarkozy s reactie: De verlaging van de werkgeversbijdrage heeft aan de overkant van het Kanaal niet gewerkt, omdat daar geen fabrieken meer zijn. Dat is het verschil met Frankrijk. Wat is waar? Volgens de laatste cijfers van Insee, Institut National de la Statistique et des Études Économiques, de Franse versie van ons Centraal Bureau voor de Statistiek, zakte de productie van fabrikanten de afgelopen vijf jaar in vrijwel alle landen van de EU. Maar in Frankrijk nam de productie sneller af dan in Groot-Brittannië. Over langere termijn gezien klopt het wel dat op het eiland, waar de fabriek min of meer is uitgevonden in de negentiende eeuw, het aantal fabrieken sneller is gedaald dan in Frankrijk. In de jaren negentig was de Britse maakindustrie nog veel groter dan de Franse. Ook was het aantal Britse maakbedrijven (uiteenlopend van chemie tot IT-systemen tot voedselfabrikanten) in 2008 bijna , veel lager dan het aantal Franse, , aldus data van Eurostat. Maar dat betekent vooral dat er in Frankrijk meer kleine maakbedrijven zijn. Uit de meest recente cijfers van de OESO, uit 2009, blijkt dat tegenwoordig in Frankrijk en Groot-Brittannië ongeveer evenveel mensen in de maakindustrie werken, in beide landen ruim 3 miljoen. Frankrijk en Groot-Brittannië tellen ongeveer evenveel inwoners, respectievelijk 64,8 miljoen en 62,2 miljoen. Het is niet zo dat in Engeland al die banen zijn weggevaagd. Volgens cijfers van de VN was de toegevoegde waarde van de Britse maakeconomie over miljard dollar, die van de Franse was 268 miljard dollar. Eindoordeel De Franse maakindustrie is groter dan de Britse, maar de stelling van Sarkozy is niet waar. Advertorial Zilverprijs per kilo OVERDRACHT VAN RECHTEN EN VERPLICHTINGEN INGEVOLGE ARTIKEL 3:124, TWEEDE LID VAN DE WET OP HET FINANCIEEL TOEZICHT Amazon Insurance NV gevestigd te Posthofbrug 14, 2600 Berchem, België (RPR Antwerpen ) deelt hierdoor aan belanghebbenden mee dat zij haar rechten en verplichtingen uit of krachtens na te noemen overeenkomsten van schadeverzekering met toestemming van de Nationale Bank van België, verleend bij besluit van 17 januari 2012 na instemming van De Nederlandsche Bank, heeft overgedragen aan Mercator Verzekeringen NV gevestigd te Posthofbrug 16, 2600 Berchem, België (RPR Antwerpen ). De in alinea 1 bedoelde overdracht heeft betrekking op alle overeenkomsten van schadeverzekering, die behoren of behoord hebben tot het door Amazon Insurance NV uitgeoefende directe schadeverzekeringsbedrijf. De overdracht is voor alle belanghebbenden van kracht geworden met ingang van 23 januari 2012, datum van het verlijden van de notariële aktes houdende de overdracht van de rechten en verplichtingen uit of krachtens hierboven genoemde overeenkomsten van schadeverzekering ingevolge partiële splitsing. Van deze overdracht is overeenkomstig artikel 3:124, tweede lid Wet op het financieel toezicht, mededeling gedaan in de Staatscourant online van 30 januari De verzekeringsnemers kunnen gedurende drie maanden na de dagtekening van deze Staatscourant de overeenkomst van schadeverzekering schriftelijk bij Mercator Verzekeringen NV opzeggen met ingang van de dag na afloop van deze termijn. Ingeval van zodanige opzegging van een overeenkomst van schadeverzekering vindt pro rata premierestitutie plaats. Zware tassen De politie heeft zondag een dief op een bedrijventerrein in Dordrecht aangehouden die 80 kilo koper in tassen had verstopt. Huurfoutje Een Australiër is opgepakt omdat hij van overheidsgeld een huurmoordenaar inhuurde. De huurmoordenaar bleek echter een agent te zijn. Poot uitsteken De Chinese douane heeft tussen een lading vis tien afgehakte berenpoten aangetroffen. De lading is in beslag genomen.

7 Soerel werd ook pas later in de rechtszaak gevoegd. Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Eerst 7 Merel van Leeuwen Compositiefoto. Ik herkende hem gelijk met felijk dat ze jou nog niet opgehaald hebben en zijn pakkie aan dus toen ik Jes zag in een van zijn reactie was..ik heb een engeltje op mijn die gesprekken heb ik hem gezegd van ongelo- schouder zitten... Verklaring 12/09/2006 La Serpe vertelt dat hij Jesse R. herkende in de compositietekening die de politie had gemaakt van de schutter die Cor van Hout heeft gedood. Willem is wel een hele serieuze jongen...rationele jongen... die ruimt gewoon alles uit de weg wat hem...snap je.. Verklaring 12/09/2006 La Serpe over Holleeder. Verklaring 12/09/2006 La Serpe vertelt dat Jesse R. van Holleeder het aanbod had gekregen om Cor van Hout neer te schieten. Ik ben toen met Jesse een stuk gaan lopen...en hij vertelde mij dat hij Cor aangeboden had gekregen van Willem...dat hij contact had met Willem daar ging hij helemaal prat op... Waarom loopt Holleeder vrij rond? #Passage Kroongetuige Peter la Serpe wordt vandaag en donderdag in het liquidatieproces bevraagd over de rol van Willem Holleeder bij liquidaties. Die is volgens hem groot. Het zal niemand ontgaan zijn, Willem Holleeder is een vrij man. Hij heeft zijn celstraf voor de afpersing van Willem Endstra uitgezeten en het Openbaar Ministerie heeft niet genoeg bewijs om hem vast te houden voor betrokkenheid bij liquidaties. Door de recente ontwikkelingen in het liquidatieproces, dat al meer dan drie jaar gaande is in de bunker in -Osdorp, is dat opmerkelijk. De rechtszaak draait om vijf liquidaties met zeven slachtoffers en een aantal mislukte moordpogingen en drijft voor een belangrijk deel op de verklaringen van kroongetuige Peter la Serpe. Hij stapte uit het criminele milieu in ruil voor strafvermindering en bescherming en lapte daarvoor zijn voormalige makkers erbij door de politie openheid van zaken te geven. Holleeder staat in deze rechtszaak niet terecht. En dat leek logisch, omdat La Serpe niets over Willem heeft verklaard, maar wel over Jesse, Fred, Ali, Sjaak, Moppie en Dino. Jesse was de schutter, Fred regelde de moorden, Ali was een soort tussenmakelaar, hij speelde de opdrachten van hogerhand door, Sjaak leverde de wapens, Moppie heeft de oude moordzaken gepleegd, die uit 1993, en Dino was de opdrachtgever voor een aantal liquidaties. Zo luidt althans het verhaal van La Serpe en dat is ook de lijn die het Openbaar Ministerie volgt. De aanklagers staan nog steeds achter hun kroongetuige. Geld Wel liggen ze met elkaar overhoop, want La Serpe heeft herhaaldelijk gedreigd de zaak op te blazen, omdat hij betere bescherming wil voor zijn leven na detentie. Lees: meer geld, zo beweren de advocaten van de verdachten. Want La Serpe is een onbetrouwbare vent die alleen maar uit is op financieel gewin. Dat gedoe met het OM deed La Serpe eind vorig jaar besluiten om toch te gaan verklaren over Willem Holleeder. Pas toen bleek dat de eerste twee verklaringen die de kroongetuige had afgelegd bij de politie in september 2006 grotendeels over Holleeder gaan. Ze bleven in die kluis, op verzoek van La Serpe zelf. Toen hem tijdens een van de zittingen werd gevraagd of hij bang is voor Holleeder, antwoordde La Serpe: Bang is niet het goede woord. Ik neem hem serieus. Ik heb mijn verklaringen over Holleeder tot nu toe erbuiten gelaten, omdat ik eerst wilde zien wat er op mij afkwam. De vijf officieren van justitie die het liquidatieproces voeren, wisten niet van de inhoud van deze twee kluisverklaringen. Hun bazen wel, bleek later. Zelfs de top van het OM wist dat La Serpe Holleeder noemde als opdrachtgever voor de moorden op kroegbaas Thomas van der Bijl en vastgoedman Cees Houtman. Die moorden hadden zelfs prioriteit, aldus La Serpe. Ook zit Holleeder volgens de kroongetuige achter de moord op Cor van Hout, diens voormalige partner in crime, en mede-ontvoerder van Freddy Heineken. Hamvraag Die cruciale verklaringen over Holleeder zijn sinds kort ook in het bezit van de advocaten en zij mogen La Serpe daar vandaag en donderdag over ondervragen. De hamvraag is waarom de kroongetuige in eerste instantie Holleeder opdrachtgever voor de moorden noemt, en in zijn latere verklaringen de naam van Holleeder vervangt voor Dino Soerel. La Serpe zegt dat hij in direct contact stond met Holleeder en Soerel, die in 2005 met Holleeder gebrouilleerd is geraakt, heeft hij nooit gezien. Volgens Soerels advocaten ontbreekt ieder motief voor de moorden. Holleeder daarentegen is veroordeeld voor de afpersing van Houtman, en Van der Bijl sprak in het geheim met de politie over Holleeder. Waarom Holleeder in dit proces ontbreekt, is onduidelijk. Soerel werd ook pas later in de rechtszaak gevoegd, na zijn aanhouding in augustus Is het omdat de voorzitter van de rechtbank bijna 70 jaar wordt en dus met pensioen moet? Zo lullig kan de reden toch niet zijn. Hoe dan ook, het OM zit er mooi mee z n maag. Want hoe meer La Serpe Holleeder betrekt bij de liquidaties, hoe moeilijker het valt uit te leggen dat De Neus nu als vrij man rondloopt. SMULDERS/BEELDBEWERKING DE PERS Om het even Amerikaans onderzoek wijst uit dat het niet belangrijk is wat voor soort dieet je volgt als je wilt afvallen. Het gaat om de calorieën. Randje van de wetenschap Docent lucht- en ruimtevaarttechniek Coen Vermeer mag van de TU Delft niet meer in het openbaar praten over ufo s. Duur Trade Center Het gebouw dat de Twin Towers in New York moet vervangen, gaat 3 miljard euro kosten. Het is daarmee het duurste kantoorgebouw ter wereld.

8 8 Dagblad De Dinsdag 31 januari 2012 Perspectief Achter de aanvallen zit meer dan een normale hacker. Kristinn Hrafnsson Woordvoerder WikiLeaks Uitgelekt needs you. Het staat in koeienletters op thuispagina van WikiLeaks de klokkenluiderswebsite. De tekst volledig in kapitalen wordt begeleid door de zes lachende gezichten van mannen en vrouwen die lukraak uit het portfolio van een castingbureau lijken gegrepen. De blije hoofden vormen een schril contrast met de drie regels daaronder. WikiLeaks: 423 dagen geblokkeerd door banken geen proces. Assange: 420 dagen in hechtenis geen aanklacht. Manning: 617 dagen in de gevangenis geen rechtszaak. Er had gerust nog een regel bij gemogen: WikiLeaks: 428 dagen zonder spraakmakende onthullingen. Hoogtijdagen Het is 5 april De politieke wereld schudt op haar grondvesten als WikiLeaks een geheime video van het Amerikaanse leger publiceert waarin te zien is hoe er vanuit een Amerikaanse helikopter op Iraakse burgers wordt geschoten. In totaal vinden 18 mensen de dood, inclusief twee journalisten van het persbureau Reuters. De video die WikiLeaks uiteindelijk op de kaart zette, herinnert Birgitta Jónsdóttir zich. De IJslandse parlementariër heeft zich een paar maanden voor de publicatie aangesloten bij Julian Assange en zijn rechterhand Daniël Domscheit-Berg. Ik was heel activistisch, wilde een einde aan de oorlog in Irak en was heel teleurgesteld dat iedereen maar was gestopt met protesteren toen de oorlog eenmaal begonnen was. Dus ik voelde me verplicht om aan deze video mee te werken, zodat iedereen ter wereld het zou kunnen zien en er vanaf zou kunnen weten. Anderhalve maand later wordt de 23-jarige Bradley Manning gearresteerd door de Amerikaanse legerpolitie. Manning, een inlichtingenanalist die gestationeerd is in Irak, wordt ervan verdacht verantwoordelijk te zijn voor het lekken van de videobeelden aan WikiLeaks. Manning zou in chatgesprekken met de Amerikaanse hacker Adrian Lamo hebben opgeschept over zijn daden. Lamo stapt naar de politie. De jonge militair wordt onder schrijnende omstandigheden opgesloten in een isoleercel. Hij heeft geen hoofdkussen, geen lakens en geen persoonlijke bezittingen. Elke vijf minuten komt een bewaker hem controleren. Ook s nachts. Ondertussen gaat WikiLeaks door op de ingeslagen weg van spectaculaire onthullingen. In juli 2010 publiceren Assange en de zijnen de Afghaanse Oorlogsdagboeken: documenten over de oorlog in Afghanistan. Daarna volgen de planning van de desastreus verlopen Love Parade in Duisburg en documenten over de oorlog in Irak. En op 28 november 2010 veroorzaakt Wiki- Leaks een diplomatieke aardbeving met de onthulling van Cablegate: honderdduizenden ambtsberichten van diplomaten liggen op straat. De wereld ligt aan de voeten van WikiLeaks. De media staan in de rij om met ze samen te werken; in Nederland vechten de NOS, RTL Nieuws en NRC Handelsblad om als eerste verse leaks te krijgen. De klokkenluiderswebsite is een cultus geworden met aan het hoofd de mysterieuze, eigenzinnige Julian Assange. Mannen willen hem zijn, vrouwen willen met hem zijn. Maar dan gaat het mis. Kort voordat WikiLeaks de diplomatieke ambtsberichten publiceert wordt de website volledig platgelegd. Achter de digitale aanval zit een patriottische Amerikaanse hacker die zichzelf The Jester noemt. TANGO DOWN vanwege het proberen van het in gevaar brengen van de levens van onze troepen, andere belangen & buitenlandse relaties verklaart The Jester op Twitter zijn aanval. Later volgen er nog meer en zwaardere aanvallen op de websites. Die aanvallen waren van dien aard dat er meer achter moest zitten dan een gewone hacker, zegt Kristinn Hrafnsson, die bij afwezigheid van Assange de honneurs van WikiLeaks waarneemt. We hebben daar geen bewijzen van, maar er zijn organisaties die wel die kennis beschikbaar hebben. Staatsvijand Inderdaad, na Cablegate verklaart de Amerikaanse overheid WikiLeaks en Assange tot staatsvijand. Om de website wat meer lucht te geven, huurt WikiLeaks serverruimte bij de Amerikaanse provider Amazon. Het is echter van korte duur. Een telefoontje van medewerkers van de Amerikaanse senator Joe Lieberman naar Amazon is voldoende om WikiLeaks 24 uur later weer offline te krijgen. Daarna zegt ook EveryDNS die het internetverkeer naar WikiLeaks regelde de samenwerking op. Als officiële reden geven ze de aanhoudende cyberaanvallen op de website die een bedreiging vormen voor de rest van hun infrastructuur. Niet alleen op technisch gebied wordt WikiLeaks het leven zuur gemaakt; ook financieel krijgt het klokkenluidersplatform het zwaar te verduren. Al in augustus 2010 blokkeert het Britse betalingsbedrijf Moneybookers de rekening van WikiLeaks, omdat de organisatie zich op de zwarte lijst van de Australische regering bevindt en de VS het platform in de gaten houden. De echte financiële mokerslag volgt later als betaalgiganten Mastercard, Visa en PayPal besluiten ook geen betalingen aan Wiki- Leaks meer door te geven. De betalingsblokkade gebeurt van de ene op de andere dag, haalt Andreas Fink van DataCell een bedrijf dat de donaties op de website van WikiLeaks verzamelde zich voor de geest. We hadden een deal met Teller, een Deens betalingsbedrijf. We speelden open kaart met ze en hebben dui- Kijk ze eens... In de video van Colleteral Murder is te horen hoe soldaten commentaar leveren: Oh ja! Kijk ze eens, die dooie schoften. Veiligheid geschonden De Amerikaanse minister van Defensie, Robert Gates, noemde de onthullingen over Afghanistan een grove schending van veiligheid. Geboorte Op 4 oktober 2006 wordt het domein geregistreerd. Twee maanden later volgen de eerste onthullingen.

9 WikiLeaks was nooit een echte organisatie. Daniël Domscheit-Berg Voormalig voorman WikiLeaks Dagblad De Dinsdag 31 januari 2012 Perspectief 9 #WikiChaos Een jaar lang hield WikiLeaks de wereld in zijn greep. Nu is het platform op sterven na dood. Dat is niet alleen te wijten aan boze overheden en bedrijven. Ik dacht: je bent je verstand aan het verliezen. Tekst Julien Althuisius Illustratie JOR-ID.com delijk aangegeven dat we betalingen aan WikiLeaks wilden doorgeven. Zij zeiden: oh ja, geen probleem, alles in orde. Die houding veranderde snel. Maar in december zei Visa Europa tegen Teller: dit gaat niet niet werken; trek de stekker er maar uit. Dus Teller schortte de samenwerking met ons op omdat ze, zo zeiden ze, moesten onderzoeken of de samenwerking hun merk niet zou schaden. Ze waren gewoon naar redenen aan het vissen. Bewijs heeft Fink niet, maar hij heeft een sterk vermoeden dat Mastercard, Visa en PayPal zijn gezwicht onder de druk van de Amerikaanse overheid. Officieel weten we het niet, maar er waren wel wat duidelijke hints. Dat zullen ze zelf natuurlijk nooit toegeven. Er dan is er nog de jacht op de vogelvrij verklaarde Julian Assange. De Amerikaanse politicus Newt Gingrich noemt Assange een terrorist die moet behandeld worden als een vijandige strijder. Sarah Palin gaat nog een stapje verder: Waarom gaan we niet achter hem aan zoals we achter de leiders van Al-Qaida en de taliban aan gaan? Interpol vaardigt een arrestatiebevel uit vanwege verkrachtingen van twee vrouwen in Zweden en Kristinn Hrafnsson noemt nog een Amerikaans onderzoek. Twitter heeft orders gekregen om persoonlijke informatie vrij te geven over Julian. Daar zijn we alleen maar achter gekomen omdat Twitter besloot die dagvaarding aan te vechten en te laten zien wat er aan de hand is. Maar we weten dat vergelijkbare bedrijven als Facebook en Google dezelfde orders hebben gekregen. Interne chaos Je zou kunnen zeggen en dat doen ze bij WikiLeaks ook regelmatig dat het klokkenluidersplatform het slachtoffer is geworden van een groot internationaal complot. Maar de grootste schuldige aan het verval van WikiLeaks is WikiLeaks zelf. Toen de Zweedse zaak uitbrak, hebben ik en anderen gesuggereerd dat Julian een stapje opzij moest doen, zegt Birgitta Jónsdóttir. We bedoelden niet dat hij terug moest treden, maar dat hij even geen woordvoerder meer moest zijn zolang de zaak duurde, dat hij zich daar op focuste en het niet zou verweven met WikiLeaks. Maar hij deed precies het tegenovergestelde. Daarnaast baalde Jónsdóttir ervan dat er niet zorgvuldig werd omgegaan met de namen in de Afghaanse oorlogsdagboeken, waar Assange overigens ook door Amnesty International voor op zijn vingers werd getikt. De IJslandse parlementariër vond het mooi geweest en keerde WikiLeaks de rug toe. We gingen uit elkaar, en niet op een leuke manier. Specifiek op zaken ingaan wil ze niet, maar: Assange heeft een soort spoor achter zich van mensen die zich behoorlijk rot voelen nadat ze met hem gewerkt hebben. De zaken waren niet helder en er werden beloften verbroken. Daniël Domscheit-Berg beaamt dat. Het was nooit een echte organisatie, zegt hij. WikiLeaks was een idee dat alleen al door het concept in de problemen zou komen, omdat het aangevallen zou worden door mensen op machtige posities. En als je in dat soort problemen komt, dan moet je een soort rampenplan hebben, een PR-plan. Maar dat was er nooit. We waren gewoon een paar mensen die aan een project werkten. En Julian begon om een of andere reden te denken dat mensen zijn baby van hem af wilden nemen. Maar dat was nooit het geval. Naar Zweden of niet? Julian Assange gaat morgen in beroep tegen zijn uitlevering aan Zweden. Assange zegt dat de beschuldigingen van verkrachting politiek gemotiveerd zijn. Het beroep duurt 2 dagen. Assange wantrouwt zijn eigen mensen dusdanig dat hij de toegang tot de mailservers tijdelijk blokkeert en weigert anderen toegang tot het systeem te bieden. Door al die kleine dingen raakte WikiLeaks verkreupeld. Assange dreigt Domscheit-Berg zelfs de politie te bellen en hem te laten arresteren. Ik dacht: je bent je verstand aan het verliezen. In een chatgesprek krijgt Domscheit-Berg vervolgens van Assange te horen dat hij niet meer welkom is. Je bent geschorst wegens disloyaliteit, ongehoorzaamheid en het destabiliseren van het project in tijden van crisis. Het succes van WikiLeaks stijgt Assange naar het hoofd. Dat gebeurt wel vaker als je heel snel heel machtig wordt, zegt Jónsdóttir. Plotseling hebben de belangrijkste mensen ter wereld, mensen waar jij echt respect voor hebt, een hoge pet van jou zelf op. Ook Domscheit-Berg zag hoe Assange slachtoffer werd van zijn eigen succes. Hij is een heel intelligente vent, maar hij gelooft zo erg in zijn eigen intelligentie dat hij zich altijd superieur aan anderen voelt. En door al die enorme veranderingen in 2010 ontwikkelde hij ook een raar soort paranoia. Als je die twee dingen combineert, ben je verdoemd. De toekomst Na Cablegate blijft het heel lang stil rondom het klokkenluidersplatform. Begin december vorig jaar kondigde de klokkenluiderswebsite met veel poeha de onthullingen van de zogenoemde Spy Files aan: een reeks onthullingen waarbij de wereldwijde spionage-industrie blootgelegd zou worden. Die bleken bij nader inzien een stuk minder spectaculair dan de gewichtige persconferentie belegd door Julian Assange deed vermoeden. Het waren in ieder geval geen onthullingen door klokkenluiders waar WikiLeaks ooit voor werd opgericht. Het geld begint nu echt op te raken en het is allesbehalve zeker dat de rechtszaken die WikiLeaks tegen PayPal, Mastercard en Visa heeft aangespannen, iets gaan opleveren. En beschikt WikiLeaks eigenlijk nog wel over interessant klokkenluidersmateriaal? Het is niet ondenkbaar dat de bron van alle spraakmakende onthullingen de Collateral Murder-video, de Afghaanse en Iraakse oorlogsdagboeken en de diplomatieke ambtsberichten de opgesloten Bradley Manning is geweest. Zonder Manning dus geen spraakmakende onthullingen. Julian Assange die later deze week hoort of hij wordt uitgeleverd aan Zweden pochte ooit over een reeks documenten te beschikken die het einde zouden betekenen voor een bank of twee. Gesuggereerd werd dat het in ieder geval ging om de Bank of America. Hoe zit het daarmee? Het is gezegd en bevestigd door Julian dat die informatie niet langer beschikbaar is dankzij sabotage van mensen die weg zijn gegaan bij WikiLeaks, zegt Hrafnsson, daarbij doelend op Domscheit-Berg. Computer crasht Deze doet de beschuldigingen af als complete bullshit. Voor zover ik het weet, waren die documenten allang kwijtgeraakt voordat ik wegging. En dat was omdat we gebruik maakten van een hele slechte infrastructuur. Er werd altijd heel moeilijk gedaan om ook maar een euro uit te geven aan aan een nieuwe server of zoiets. We zaten constant zonder schijfruimte. Op een gegeven moment crashte de computer de hele tijd en raakten er bestanden beschadigd. Uiteindelijk waren er gewoon documenten verdwenen. Niemand wist waar ze waren. Ik heb ze in ieder geval niet meegenomen. Hrafnsson beweert dat er binnenkort een nieuw systeem komt waarmee mensen veilig en anoniem bestanden kunnen aanleveren. Wie dat moeten gaan doen is nog onduidelijk. De huidige situatie van Bradley Manning zal potentiële klokkenluiders zeker nog een paar keer extra doen nadenken of ze echt wel hun nek wel willen uitsteken. Hrafnsson maakt zich daar weinig zorgen over. Er zijn altijd wel mensen met hogere morele waarden. Zij hebben de wereld veranderd. Het is echter maar de vraag of zij bij WikiLeaks het beste af zijn. Liefde op het eerste gezicht In december 2007 ontmoetten Julian Assange en Daniël Domscheit-Berg elkaar tijdens een hackersconferentie in Berlijn. WikiDivorce Op 26 augustus 2010 schorst Julian Assange Daniël Domscheit-Berg. Net als bijna al hun communicatie gebeurde dit in een chatbericht. Alternatief Daniël Domscheit-Berg werkt aan een alternatief voor WikiLeaks: openleaks.org. Op dit moment is hij in Berlijn het kantoor aan het opzetten.

10 10 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Weten Vraag aan de wetenschap Waarom is het zo lastig in de ruimte te komen? Waarom geen trap aan een satelliet? Zetten we het intellect van vrouwen wel goed in? Naam persoon Omschrijving of functie De druk van competitie maakt vrouwen dommer Vooraanstaande wetenschappers beantwoorden vragen van lezers U heeft een vraag? Ga naar Jelle de Plaa, sterrenkundige bij het SRON Netherlands Institute for Space Research: Zo n hoge trap of lift is lastig te bouwen, omdat die zijn eigen gewicht moet dragen. Het materiaal moet heel licht, maar tegelijkertijd oersterk zijn zodat de trap niet instort. Het is voor slimme ingenieurs al een uitdaging om een wolkenkrabber van 1 km hoog te bouwen, dus een 100 km hoge toren zit er voorlopig niet in. De beste truc om wel aan de zwaartekracht te ontsnappen is botweg heel veel snelheid maken. Als je eenmaal met een raket boven een hoogte van 200 kilometer komt, dan moet je nog even gas geven en horizontaal vliegen tot je een snelheid van kilometer per uur bereikt. De zwaartekracht trekt nog steeds op die hoogte, maar pas bij die snelheid blijf je letterlijk om de aarde heen vallen in plaats van terug erop. In zo n baan kun je rondjes om de aarde blijven draaien en ben je gewichtloos. Volgende week (met dank aan Sjoerd Haxe): Hoeveel mensen worden er wereldwijd geboren en komen er te overlijden op één dag? En hoe betrouwbaar zijn die getallen eigenlijk? Vraagteken wordt mogelijk gemaakt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, de nationale wetenschapsfinancier. #IQ Zodra vrouwen moeten samenwerken, en er sprake is van competitie, gaat hun IQ naar beneden. Marcel Hulspas Dat vergaderingen geestdodend kunnen zijn, weet iedereen. Maar uit onderzoek blijkt dat dat voor vrouwen veel sterker geldt dan voor mannen. De verbale competitie rond de vergadertafel heeft funeste gevolgen voor hun IQ, zo blijkt uit onderzoek van psycholoog Read Montague van de Technische Hogeschool van Virginia. Het is al langer bekend dat met name de wiskundescores van vrouwen sterk afhankelijk zijn van de omstandigheden waaronder ze worden getest. Wanneer hun vooraf wordt verteld dat mannelijke proefpersonen het waarschijnlijk beter zullen doen, dalen hun prestaties flink. Ook wanneer duidelijk wordt gemaakt dat er sprake is van een wedstrijd of competitie, is dat voor vrouwen onbewust al een reden om slechter te presteren. Montague heeft nu aangetoond dat deze effecten zich niet beperken tot wiskunde, een terrein waarop vrouwen zich vaak onzeker voelen, maar dat ook hun IQ op dezelfde wijze beinvloed wordt. Montague verzamelde eerst een groot aantal proefpersonen (studenten van twee universiteiten) en nam ze individueel een IQ-test af. De proefpersonen werden daarna (zonder dat ze dat wisten) bij elkaar gezet in groepjes van vijf mensen met dezelfde IQ-score. Deze groepjes moesten daarna in elkaars aanwezigheid een andere serie (identieke) IQ-testopdrachten uitvoeren. Montagues medewerkers vertelden de deelnemers daarbij regelmatig hoe ze scoorden ten opzichte van de andere vier groepsleden. En alhoewel ze aanvankelijk dezelfde score hadden, liepen de scores behaald tijdens de tweede sessie, in groepsverband, flink uiteen. Van degenen die beter gingen scoren was driekwart man, en slechts een kwart vrouw. Andere factoren naast sekse, zoals leeftijd en ras, speelden niet of nauwelijks een rol. De prestatiedruk had het gemiddelde IQ van de vrouwen flink omlaag gehaald. Om daar meer over te weten te komen, namen Montague en zijn medewerkers enige proefpersonen die beter, en anderen die juist slechter scoorden, en lieten hen nog wat taken uitvoeren met hun hoofd in een fmri-scanner. Het was duidelijk dat de leden van de eerste groep meer activiteit vertoonden in de prefrontale cortex, het hersengebied waar complexe beslissingen worden voorbereid. Blijkbaar gaat het hier echt om een door sociale druk veroorzaakte verandering in denkprocessen. Samenwerken Montague constateert dat de gemakzuchtige scheiding tussen sociale en rationele processen in ons brein, hier niet opgaat. Wellicht, stelt hij, moeten we eens goed nadenken over de manier waarop we het intellect van vrouwen inzetten. Samenwerken in een groep, waarbij ze moeten opboksen tegen de altijd grotere mannelijke ego s om hen heen, komt hun denkwerk duidelijk niet ten goede. Bacterie praat met Candidaschimmel Groningen Veel infecties, met name in de mond en de vagina, worden veroorzaakt door een combinatie van bacteriën en schimmels. Hierbij communiceren deze organismen met elkaar via stoffen die ze uitscheiden. Promovenda Lucja Jarosz bracht de communicatie tussen verschillende bacteriën en de schimmel Candida albicans in kaart. Nieuwe diersoorten in regenwoud Suriname Paramaribo Onderzoekers van Conservation International hebben in de binnenlanden van Suriname (een van de laatste grote, werkelijk ongerepte stukken regenwoud), veertig nog niet eerder beschreven soorten ontdekt, waaronder een cowboykikker met franjes en sporen aan zijn pootjes, en een zwaar gepantserde katvis. Rotterdams nieuws: genen sturen overgang Rotterdam Onderzoekers onder leiding van het Erasmus MC heeft een deel van het geheim achter de menopauze ontrafeld. Ze hebben verschillen in het DNA ontdekt die invloed hebben op het moment dat een vrouw in de overgang komt. De genen zijn ook betrokken bij DNA-reparatie en het immuunsysteem, maar wat dat betekent weet niemand. Nieuwe rijstvarianten sneller te ontwikkelen Norwich Medewerkers van het Sainsbury Laboratorium in Groot- Brittannië hebben een methode ontwikkeld om de genetische eigenschappen van rijst veel sneller in kaart te brengen. Op die manier moet het mogelijk zijn om binnen een of twee jaar een nieuwe, aan lokale omstandigheden aangepaste rijstvariant te ontwikkelen. Tot nu toe duurde dat proces tien jaar. Onzichtbaarheidsmantel nu ook voor dreuzels Austin Amerikaanse wetenschappers zijn er voor het eerst in geslaagd een onzichtbaarheidsmantel te maken waarmee een voorwerp volledig omhuld kan worden, zodat het écht helemaal onzichtbaar wordt. De slimme mantel vangt licht op, en zendt dit aan de andere kant van het voorwerp weer uit. Het lukt alleen voor microgolfstraling. Prestatiedruk haalt het IQ van dames flink omlaag. GETTY IMAGES Springspinnen jagen met unieke 3D-ogen #LekkereVlieg Via een ingenieus systeem van netvliezen kunnen springspinnen de perfecte sprong maken. Redactie weten Springspinnen hebben acht ogen. Zes ogen staan aan de zijkant van de kop en zijn vooral bedoeld om de omgeving in de gaten te houden. Alleen de twee grote ogen, midden op de kop, zijn bedoeld om de afstand tot een prooi te bepalen. Daarin zijn springspinnen ware meesters. Japanse onderzoekers hebben ontdekt hoe de spin dat kunstje flikt. Het is al langer bekend dat in die twee grote ogen van springspinnen niet één maar vier netvliezen zitten, boven op elkaar. Waarom was tot voor kort onbekend. Wellicht, dachten biologen, zien ze daarmee beter in het donker, of scherper. Geen van beide verklaringen klopt, zo ontdekten biologen van de universiteit van Osaka. Het geheim van de spin is dat zijn ogen gevoelig zijn voor één enkele kleur licht. En dat licht met die ene golflengte wordt door de lens, aan de voorkant van het oog, op één enkele afstand gefocusseerd. Dat betekent dat het beeld van bijvoorbeeld een lekkere vlieg op 10 centimeter afstand, op een van de vier netvliezen scherp is, en op de andere niet. En dáár maken springspinnen gebruik van: gezamenlijk geven de beelden op de vier netvliezen (van vaag tot scherp) informatie over de exacte afstand tot de prooi. Resultaat: een perfecte sprong. De onderzoekers konden hun hypothese testen met behulp van een lokale soort, Adanson s springspin. De ogen van deze spin zijn gevoelig voor groen, maar ze zien ook wel rood licht. Dat buigt in de lens anders dan groen licht. Eenmaal opgesloten in een kooitje badend in rood licht sprongen de spinnen telkens nét niet ver genoeg om de prooi te pakken. Bedrogen door hun 3D-ogen. Levende sterren en strepen De VS kennen wettelijke bepalingen over hoe om te gaan met de vlag. Deze flag instructions zien de Stars en Stripes als een levend voorwerp. Kiezen voor crematie De instructie schrijft voor hoe de vlag gevouwen moet worden en stelt dat een vlag die niet langer toonbaar is, waardig verbrand moet worden. Geschonden vlaggenrechten Het verbranden moet op 14 juni. In 1990 verwierp het Hooggerechtshof de in de instructie opgenomen straf voor het mishandelen van de vlag.

11 De economie is een gepasseerd station. Justien Marseille Future Institute Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 ENJOY AND DO GOOD 11 Column De waarheid achter... T ijdens het debat over de het Bouwbesluit op 18 januari gaf minister Spies de bevolking de schuld van de gezondheidsproblemen die veroorzaakt worden door de huisstofmijt. Bouwkundig kun je maar weinig regelen, zo stelt ze. Het komt voornamelijk door verkeerd gedrag. Al in haar eerste overleg met de Kamer begeeft de minister zich hiermee op glad ijs, omdat de concentratie huisstofmijtallergeen wel degelijk mede bepaald wordt door bouwkundige omstandigheden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat de concentratie sterk stijgt wanneer dubbelglas wordt geplaatst en vloerisolatie achterwege blijft. In deze woningen is niet het matras maar de vloerbedekking het grootste broeinest. De spectaculaire stijging van astmapatiënten loopt parallel met de groei van woningen met dubbelglas zonder vloerisolatie. Wanneer gedrag de oorzaak is, dan is dit het gedrag van de overheid zelf die niet bereid is maatregelen te treffen om nieuwe gevallen te beperken. Ton Willemsen Directeur Tonzon Wat brengt 2012? #FutureInstitute Over 2012 is al veel gesproken, maar wat gaat het ons echt brengen en welke ontwikkelingen gaan we zien? De Betere Wereld sprak hierover met Justien Marseille van het Future Institute, dat zich bezighoudt met het voorspellen van ontwikkelingen in de toekomst. Manon Tromp Wat verwacht u voor 2012? Ik verwacht aan de ene kant een explosie van heel veel goede ideeën, waarvan het steeds gemakkelijker wordt om ze te lanceren, maar waarvan er ook weer veel niet doorgaan. Omdat het zo makkelijk is kunnen wel veel bredere ideeën, anders dan normaal, zich ontwikkelen en dat komt doordat mensen zich makkelijker verbinden. Verder gaan we nu kijken hoe we door middel van techniek wijzer gaan worden. We gaan de productie beter afstemmen op de lokale omgeving. De techniek is nu zover dat het nog een niveau verder kan: je kunt dan in je telefoon aflezen dat de buurvrouw drie straten verderop haar aardbeien aan het oogsten is en dat ze die te koop aanbiedt, tegelijkertijd zie ik dan dat mijn vrienden dat eerder ook deden en daar tevreden over waren. Wat voor invloed gaat dit hebben op de economie? De economie is een gepasseerd station: de jongeren verlaten de economie, zoals de babyboomers de kerk verlieten. De vraag is niet langer hoe we de schaarste inlossen, maar hoe we niet ten onder gaan aan het teveel. De economie is een thema geworden dat nog leeft in de media en de politiek, niet bij de consument of producent, die zoeken samen al een tijdje naar een nieuw evenwicht. U heeft het over marktmarxisme, wat moeten we daar onder verstaan? Je zou kunnen zeggen dat door de ontwikkeling van de micromedia, als Twitter en Facebook, wij, het volk, nu de macht over de productiemiddelen in handen hebben. En daarmee verschuift de macht van een paar organisaties aan de top naar Links: Justien Marseille van het Future Institute. miljarden gebruikers aan de basis. Het doet precies wat de vrije markt wil: het zorgt dat zij die uiteindelijk de goederen mogen afnemen, gaan over wat er geproduceerd wordt. Dan heb je eigenlijk een combinatie van het pure kapitalisme met het pure marxisme en dat noem ik marktmarxisme. Een mooi voorbeeld is de website Kickstarter. com: op deze site kun je jouw idee plaatsen en diegenen die dit idee zien zitten kunnen dan geld doneren. Daarmee wordt de beslissing over de productie verschoven van één man bij de bank naar heel veel mensen. Dat is een heel concreet voorbeeld en dit ga je de komende jaren heel veel meer zien. Mail & Win Jouw toekomst creëer je zelf. En wij helpen mee. naar en maak kans op 1 van de 10 exemplaren van Groen Doen. volg ons via of kijk op Facebook en YouTube. START VERKOOP ZATERDAG 4 FEBRUARI 2012

12 TONZONvoor comfortabel, energiezuinig en gezond wonen met slimme oplossingen voor o.a. koude vloeren en radiatoren Een prima besteding van spaargeld. Onder de vloer heeft het meer rendement en je krijgt een prettiger huis op de koop toe. Het verschil is direct merkbaar. Hadden we dat maar eerder gedaan. TONZON isoleert als een thermosfles TONZON produceert opvouwbaar isolatiemateriaal dat is gebaseerd op het thermosflesprincipe. Bestaande vloeren worden nog warmer dan in de nieuwbouw. Omdat u lucht gebruikt die overal gratis aanwezig is, is het volume zeer beperkt. Het TONZON principe is van toepassing op vloeren, muren (voorzetwanden), daken, radiatoren, verwarmingsbuizen, baden, sauna s, woonboten, chalets en zomerhuisjes. Meer comfort en lagere stookkosten met vloerisolatie van TONZON Veel beganegrondvloeren in Nederland zijn onaangenaam koud. Dit probleem blijkt eenvoudig te verhelpen met TONZON Thermoskussens. Ook bij vloeren die al met andere isolatiematerialen zijn geïsoleerd, kunt u met deze unieke Nederlandse uitvinding uw vloer extra isoleren. Zo geniet u van een nóg fijner binnenklimaat. Deze waarde is fors hoger dan van bijvoorbeeld 15 cm PUR-schuim of van de dikke pakken EPS die in de nieuwbouw worden gebruikt. Voor Koud en klam Na Warm en droog Radiatorfolie doet onzichtbaar zijn werk Een radiator straalt nu nog naar twee kanten. Niet alleen naar de kamer maar ook naar de muur daarachter. Dat laatste is jammer, want veel warmte gaat zo onbenut verloren. TONZON heeft een nieuw concept ontwikkeld om dit probleem op een slimme en elegante manier te lossen. Niet zoals vroeger met een folie op de muur, maar met een folie die op de achterkant van de radiator zelf wordt aangebracht. Bekijk het filmpje op onze website en zie hoe eenvoudig het aanbrengen gaat. Snel terugverdienen met radiatorfolie TONZON radiatorfolie is de makkelijkste manier om energie te besparen en voor het milieu de meest effectieve. De energie die nodig is voor Infraroodfoto van jaren 30 woning met erker. Waarom zouden we buitenmuren zo intensief opwarmen? de grondstoffen, de productie, het transport en de montage bedraagt circa 0,1 m 3 gas. Maar u bespaart jaarlijks een veelvoud. Nu online te bestellen in onze webshop via De radiatorfolie wordt u per post toegestuurd, het past door de brievenbus. Extra kostenbesparend Een van de bijzondere eigenschappen van het Thermoskussen is dat de vloer nog warmer wordt dan de lucht erboven. Het systeem bespaart mede daarom veel meer energie dan een gewone vloerisolatie. Bij de bepaling van het energielabel telt het met Rc=3,8 m²k/w zeer hoog mee. Gezondheid binnenmilieu De warmere vloer en de droge kruipruimte heeft een positief effect op de gezondheid van het binnenmilieu, dat in veel woningen nog zeer te wensen overlaat. Dat bleek onlangs weer in het programma Apotheek en Gezondheid TV-Magazine van RTL4. Voor een samenvatting van enkele afleveringen kijk op Direct zien hoe het werkt? Scan de code en bekijk de filmpjes. TONZON BV Enschede T: E: YouTube: TONZONHR KOOP VANDAAG OP SWEETDEAL.NL MELD JE AAN OP SWEETDEAL.NL en ontvang dagelijks de beste deals uit jouw regio! Het geheim van schoonheid? Dit zit hem in een Gamila Secret Beauty Facial. Profiteer van 55% korting Wil jij weten welke kleuren jouw het beste staan? Nu 50% korting op een kleur-karakter analyse. Lekker paintballen met je vrienden bij Paintball Alkmaar. Ontvang 51% korting! Try the bike! Nu 3 motorrijlessen bij Autorijschool Nieuw Haarlem met 67% korting. 27,- IN PLAATS VAN 60,- 49,50 IN PLAATS VAN 99,- 11,- IN PLAATS VAN 22,50 40,- IN PLAATS VAN 120,-

13 Op maandag In business Media Entertainment Lifestyle Door Mark Koster, Maarten Bloem en Persis Bekkering Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari Column Mark Leenards Het gasdecennium (I) T erwijl Europese media zich vooral bezighouden met de crisis vindt er op economisch gebied een revolutie plaats. De beschikbaarheid van gas als goedkoper en schoner alternatief voor olie wordt een game changer op zowel economisch als politiek gebied. Net als olie bepaalt gas al decennialang de politieke verhoudingen in menige uithoek van de wereld. Zo is Israël afhankelijk van de gasimport uit Egypte en wordt in Zuid-Korea gesproken over een pijpleiding vanuit Rusland dwars door het land van de aartsvijand Noord-Korea. De Russen hebben met de gaskraan naar Europa inmiddels al flink aan macht gewonnen op ons continent. Ook gas is een steeds zeldzamere en daarmee waardevolle commodity. Het is bovendien ook nog eens lastig te vervoeren over lange afstanden. Dat zou allebei wel eens snel kunnen veranderen. Inmiddels is de energiesector erin geslaagd om gas op een kostenefficiënte manier vloeibaar te maken om het zo makkelijk te vervoeren over zee. Minstens zo belangrijk zijn de ontwikkelingen rondom shale gas (schaliegas). Lagen schalie (een soort klei) in de aardkorst bevatten hoge concentraties gas en kunnen KPN komt met Spotifybundel van een tientje Onbeperkt muziek luisteren zonder stress dat je door je limiet beukt, dat is het idee van telecomconcern KPN. Onder het merk Hi en MTV Mobile komen ze met een nieuwe bundel van een tientje. Daarvoor krijg je 500 MB. Dat moet voldoende zijn om paniekvrij te luisteren naar de online muziekdienst Spotify. De bundel is vanaf 6 februari beschikbaar. Sjoemelende webshops, jullie zijn gewaarschuwd De Consumentenautoriteit presenteerde gisteren zijn nieuwe actielijstje. Een van de belangrijkste punten is het toezicht op onbetrouwbare webshops. Het aantal klachten over sjoemelende en sjacherende internetwinkels neemt toe, en daar wil de toezichthouder snel wat aan kunnen doen. door het zogenoemde horizontaal boren gewonnen worden. Dit is een complexe, maar inmiddels veelgebruikte techniek. De tot nu toe ontdekte reserves zijn dusdanig dat veel landen zelfvoorzienend kunnen worden. De VS, Israël en China zouden zelfs netto-exporteurs kunnen worden van gas, hetgeen betekent dat ze meer exporteren dan importeren. De gevolgen daarvan voor de wereld zijn immens. Op politiek en economisch gebied zullen er nieuwe machtsverhoudingen ontstaan (daarover volgende week meer). Overigens zijn er ook veel tegenstanders van de nieuwe techniek. De winning van schaliegas is namelijk zeer schadelijk voor het milieu. Bij de winning komt methaan vrij, een broeikasgas dat 23 keer zo schadelijk is als koolstofdioxide. En zo heeft ieder voordeel uiteraard z n nadeel. Mark Leenards is fondsmanager van het SBS Global Equity Fund. Geen rechtszaak over spelletje Memory Apple mag doorgaan met Memory spelen, van de rechter. In Duitsland daagde Ravensburger, van de bordspelletjes, Apple voor de rechter, omdat in de appstore meerdere apps te vinden waren onder de naam Memory, eigendom van Ravensburger. Volgens Tweakers.net heeft de rechter een schikking getroffen, en moet Ravensburger het maar aanzien. Philips heeft niet zo goed geboerd Eindhoven keek een beetje somber gisteren bij de jaarcijferpresentatie van Philips. De gloeilampenmultinational heeft een jaarverlies over 2011 van 1,29 miljard euro geboekt, tegen een winst van 1,4 miljard in Maar topman Frans van Houten bleef optimistisch. Het volgende kwartaal verwacht hij weer cash. Fajah Lourens (rechts): Ik laat er geen gras over groeien. FREDDY DIRCKX Toen het uitging, heb ik al mijn speeltjes weggegooid #Toys Wat staat er op het vibratorverlanglijstje van Fajah Lourens? Ze vertelt het MSM. Redactie MSM BN er in bed Door welke BN er wil de Nederlandse vrouw verleid worden? Door niemand, zeiden de meeste deelnemers aan het onderzoek van Bureau Consumentenonderzoek. Gevolgd door Chris Zegers, Nick & Simon (tegelijk?) en Barry Atsma. Ik had een hele berg speeltjes, die allemaal onder mijn bed lagen. Mijn zoontje kwam eens aanlopen met een knalblauwe vibrator: Mam, wat is dit? Hilarisch! Fajah Lourens, wat een heerlijk kind. Vertelt je lachend haar meest intieme geschiedenissen. De dj/presentatrice/ex-soapie/ex-lingeriemodel is ingehuurd voor een niet al te moeilijke klus op de maandagmiddag: zij ontvangt de eerste Verleidingsbon, een nieuw initiatief zo vlak voor Valentijnsdag, uitgegeven door lifestylewinkel (zoals wij het altijd op ons boodschappenlijstje krabbelen) Christine le Duc en maatje PABO, het postorderbedrijf voor erotisch spul. Het is een aangename middag: in plaats van de gebruikelijke tandpasta en minifles prosecco in de goodiebag (zaterdag bij Supertrash) verrassen de ero-toko s ons met een Rabbit (Lourens gierend: Dat is om te squirten, wist je dat?), handboeien en meer leuk zondagmiddagspeelgoed. We leren ook nog wat, uit het eveneens gepresenteerde Grote Verleidingsonderzoek: Hollanders doen het nog steeds twee tot drie keer per week, ook de vrijgezellen onder u, en u bent dol op handboeien, masturberen op de werkvloer en erotische cadeautjes (vooral die Verleidingsbon, een cadeaubon inwisselbaar bij Le Duc en PABO, wil 83 procent van Nederland wel hebben. Grappig hè?). En dit leren we ook: dat Fajah Lourens een stoute verleidingspoes is. Ik laat er geen gras over groeien, nee. Meestal duurt het spel me te lang en zeg ik: Zullen we maar ophouden met deze poppenkast? Ik ben altijd de verleider. Ik zou wel weer eens verleid willen wórden. Maar mannen hebben vaak zulke stomme openingszinnen. Mijn vrienden zeggen me dat ik jou ergens van zou moeten kennen. Daar kan ik een film over schrijven, zoveel hoor ik er. Loopt dan speels, als een meisje dat in de Bart Smit zonder aarzelen de Barbies weet te vinden, naar de tafel vol met uitgestald lekkers. Ken je Aukje van Ginneken nog, die in Goede Tijden Slechte Tijden speelde? Ik heb haar eens een vibrator cadeau gedaan. Ik heb geen moeite om een sekswinkel binnen te stappen. Over de Wallen lopen, dat vind ik wel genant. Ik ben altijd bang dat toeristen denken dat ik een hoer ben. (MSM schudt het hoofd en gooit er nog een kwartje in.) Toen het uitging met mijn relatie heb ik al mijn speeltjes in één keer weggegooid. Nu heb ik er geen, al wil ik wel een vibrator met een afstandsbediening. Daar zie ik ook meteen een filmscript in: dat je m in hebt terwijl je uit eten bent met je vriend, en je niet weet wanneer hij op on drukt. Volg net zoals ruim 6000 andere deondernemer.nl informeert en inspireert ondernemers. Elke dag het laatste businessnieuws, blogs, tips, twitteracties en interviews. Het Beyoncé-college De Rutger s universiteit in de VS heeft een vak gebouwd rond zangeres Beyoncé. Thema s als feminisme en ras komen langs. Broertjes heeft baantje Pieter Broertjes, burgemeester van Hilversum, is per 1 februari voorzitter van de raad van toezicht van het International Film Festival Rotterdam. Arie blijft homo s helpen De KRO komt met een derde serie van Uit de Kast. Dit naar aanleiding van de vele reacties en discussies, aldus de KRO.

14 14 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Het mkb moet geholpen geworden. Juist nu. Frits Huffnagel Presentator van een radiobusiness-show #Duizendpoot VVD er Frits Huffnagel is politicus af en startte zijn eigen onderneming. En hij zit in Wie is de Mol. Ik mag niks zeggen. D r zit een boeteclausule op van euro. Is Frits Huffnagel de Mol? Mark Koster Champagne? Dat heeft echt geen zin. Ik zeg het niet, glimlacht hij in het se restaurant Stanislavski. Frits I love Bubbels Huffnagel, deelnemer aan Wie is de Mol en sinds kort baas van een city-marketing en communicatiebedrijf dat zijn naam draagt, zwicht niet voor matineuze alcoholische verleidingen. Ik heb al heel wat drank aangeboden gekregen, maar ik laat niks los. Op het verraden van de Mol staat een boeteclausule van euro. De oud-vvd-wethouder in en Den Haag en veel genoemd mogelijk kabinetslid in Rutte I is politicus af, en sinds mei entrepreneur. Natuurlijk had ik graag de post van staatssecretaris van Buitenlandse Zaken vervuld. Maar ja, je bent het pas als je het bent. Ik ken het verhaal van een PvdA er die zijn pak al had opgehangen om aan te trekken op het bordes naast de koningin, en die werd s ochtends ook afgebeld, omdat de kaarten toch weer anders werden geschud. Huffnagel, die Rutte steunde in zijn strijd met VVD-rivaal Rita Verdonk, heeft zich gestort op de stadspromotie en op het opvrolijken van informatiestromen van klanten met een communicatie- of imagoprobleempje. Hij adviseert bijvoorbeeld de gemeente Noordwijk bij het opzetten van jeugdserie De Bende van Westwijk, en hij is 20 uur per week voorzitter van de vereniging voor de autoschadebranche. Vette lach: Voor die laatste club ben ik gevraagd. Dat zie je wel vaker dat ze iemand zoeken met een netwerk buiten de beroepsgroep. Ik kende die wereld niet. Ja, ongewild was ik wel eens met ze in aanraking geweest. Wethoudersniveau Het ondernemerschap Huffnagel is een succes-zzp er bevalt hem zeer goed, vooral ook financieel, knipoogt hij. Ik had wachtgeld, maar de instanties belden me: Als u zo doorgaat, dan stoppen we de uitkering. Kijkt verbaasd op: Ik ben 43 en kan werken. Een wachtgeldregeling is prima, maar niet voor al te lange tijd. Ik zit alweer op wethoudersniveau. Vandaag presenteert hij bij BNR Nieuwsradio het programma Zaken doen met Frits Huffnagel, een radiobusiness-show die de laatste durfals van het land een podium biedt. Het mkb moet geholpen worden. Juist nu. We moeten bezuinigen, maar niet te onverstandig, zegt hij. Spreekt hier een aanhanger van de econoom Keynes, die pleitte voor extra uitgaven in zware tijden? De VVDer, die zich altijd als linksig Paarse aanhanger profileerde, schuift over tafel. Op de klassieke manier wel ja. Investeren in slechte tijden, maar dan óók bezuinigen in goede tijden, en dat laatste doet links niet. In theorie is Keynes goed. Maar in theorie was Presentator Nieuw bij Out.Tv Frits Huffnagel is sinds gisteren de nieuwe presentator van lifestylezender Out.Tv. Ook reist hij de wereld over als gastpresentator van het programma Travel Experience. Huffnagel kreeg landelijke bekendheid in het programma Het Lagerhuis en was VVD-gemeenteraadslid en wethouder in en Den Haag. het communisme ook goed. Helaas, kwam na de dictatuur van het proletariaat, het paradijs op aarde er toch niet. De kleine minderheid wilde de macht toch niet afdragen. Huffnagel, jarenlang promotor van en Den Haag (hij haalde de films Sonny Boy en Pizzamaffia naar de residentie), maakte naam als handige pr-magiër. Je kunt zo n stad in een film op subtiele wijze marketen. Hij begon met stedenpromotie in de hoofdstad, maar in Mokum wil geen cineast meer werken, ontdekte hij. Je helpt als gemeente mee. Met geld of natura. Je brengt bijvoorbeeld niets in rekening als de stad moet worden afgezet. In gaat je dat niet meer lukken, met Natuurlijk had ik graag de post van staatssecretaris van Buitenlandse Zaken vervuld. FOTO S: FRANK GROELIKEN al die bestuurders in stadsdeelkantoren. De bureaucratie is een obstakel geworden om films te maken. Bovendien zijn hoofdstedelingen behoorlijk blasé. Als in Den Haag iemand bij een afzetting komt en je zegt dat er opnames zijn voor Sonny Boy, zeggen de meeste mensen: Wat leuk, wanneer kan ik naar de film? De blonde, immer hees pratende liberaal drinkt af en toe nog koffie met zijn vriend, de premier. Ik ben in het Torentje geweest, lacht hij. Met iedereen hou ik de lijnen open. En hij mocht in IJsland tijdens Wie is de Mol het huis betreden waar in 1986 de Amerikaanse president Ronald Reagan en Michael Gorbatsov, de Sovjetleider, een historisch ontwapeningsakkoord sloten. De afgestudeerde politicoloog zat aan dezelfde tafel als Gorby & Ronnie. Ik stuiterde door dat gebouw vanwege de geschiedenis. Vorige week zagen we hem in de uitzending een rode kaart ( dit is voor het eerst dat ik rood stem ) trekken om twee deelnemers weg te stemmen, maar hij was in de minderheid. Ze bleven en het geld voor de overblijvers verdampte. Of was het opzet? Lachje: Je weet het niet hè. Misschien was het wel een leugen. Hij moet gaan, want de uitzending begint. Over zijn schouder. Politici durven niet mee te doen aan Wie is de Mol, want die hebben al het imago dat ze de waarheid toch niet spreken. Albers heeft een tweede Voormalig Formule 1-rijder Christijan Albers is gistermorgen voor de tweede keer vader geworden van een zoon, Jimmie. Lou Reed in de HMH De Amerikaanse zanger Lou Reed doet op 14 juni de se Heineken Music Hall aan. Hij zingt oude hits en nieuwer werk. Nieuwe Madonna De nieuwe single van Madonna verschijnt vrijdag. Aan het nummer Gimme All Your Luvin werkten Nicki Minaj en M.I.A.

15 Zijn onuitputtelijke energie en moed vernietigden hem. Claire Tomalin Biograaf Charles Dickens Boek Bleak House Die kinderziel kan kapot Dirk Koppes e armen hebben geen kindertijd. Die moet ge- en betaald worden. Dkocht Charles Dickens wist uit eigen ervaring dat kinderen geld kosten, en dat armlastige ouders hun kroost de meest gruwelijke dingen aandoen. Zijn ouders hadden hem in een schoenenfabriek laten werken en op low budget kostscholen gedaan. Het weerhield Dickens er niet van om zijn zonen naar een vergelijkbare school te sturen in het Franse Boulogne, zelfs tijdens Kerstmis. Ik wou dat mijn zonen dood waren, wat heb je eraan?, schreef hij aan een vriend. Meer sympathie bracht hij op voor de talloze kinderarbeiders in zijn romans. Een goed voorbeeld is de kleine Charley in Bleak House. De 13-jarige wast kleren in diverse huishoudens om haar kleuterbroertje en babyzusje te onderhouden. Tijdens haar lange werkdagen sluit ze het tweetal op in een kleine kamer. Dickens was dergelijke gevallen vaak tegengekomen. Charley speelt een kleine maar nadrukkelijke rol in Bleak House, een van Dickens meest ambitieuze romans. Het eigenlijke onderwerp is niet kinderarbeid maar het disfunctioneren van het Britse rechtsstelsel. Het draait om een rechtszaak, Jarndyce and Jarndyce, die al jaren loopt en een erfenis betreft. Rechten Het Diner duur verkocht in de VS De Amerikaanse uitgeefrechten voor Herman Kochs Het Diner zijn verkocht voor een bedrag met zes cijfers. Dat meldt Kochs uitgeverij, Ambo/Anthos. Koch is blij met de deal met uitgever Hogarth. Ik vind de VS een van de leukere landen om in de winkel te liggen. Mijn indruk is dat Amerika de plek is waar de literatuur het beste bloeit. Figurantendag zorgt voor verkeersinfarct Wellington Audities voor de verfilming van The Hobbit hebben dit weekend in Nieuw-Zeeland voor een verkeersinfarct gezorgd. Naar schatting drieduizend mensen kwamen af op een oproep van de producent voor figuranten die hobbits of elven kunnen spelen. The Hobbit is gebaseerd op een in 1937 gepubliceerd boek van J.R. Tolkien. Russische afdeling in Londense Waterstones Londen Boekhandel Waterstones opent in de belangrijkste winkel op het Londense Picadilly Circus een Russische afdeling, gewijd aan Russischtalige literatuur. Er zullen zo n titels verkrijgbaar zijn; het personeel spreekt Russisch. De winkel-in-een-winkel wordt gezien als gebaar van de nieuwe (Russische) eigenaar van Waterstones, Alexander Mamut. Verschillende partijen azen op het geld en vechten elkaar de tent uit. Zoals gebruikelijk voert Dickens buitenechtelijke kinderen, minnaars, mislukte huwelijken en valse identiteiten op. Nieuw is dat hij van Bleak House een soort detective heeft gemaakt, met een moordmysterie aan het eind. Het maakt de grillige plotlijnen beter te behappen voor de moderne lezer. En een woedende Dickens blijft een imposant figuur: als hij de dood van de straatjongen Jo beschrijft, beschuldigt hij alle lords en gentlemen, blijft geen priester buiten schot. Dickens kent geen genade, wat zijn Bleak House nog steeds een pakkende aanklacht maakt. Charles Dickens Bleak House Minder humor, meer plot en schandalen Langdradig, teveel onwaarschijnlijkheden Rechter laat bestuurder auto boek Tonio lezen Dendermonde De rechter in het Vlaamse Dendermonde heeft een verkeersovertreder opgelegd het boek Tonio van A.F.Th. van der Heijden te lezen als hij niet drie jaar zijn rijbewijs kwijt wil. Tonio gaat over de zoon van auteur A.F.Th van der Heijden die in 2010 door een verkeersongeluk om het leven kwam. De overtreder wordt later ter controle overhoord. Genomineerden voor Librisprijs zijn bekend Achttien auteurs zijn genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2012, de prijs voor de beste Nederlandstalige roman. Daaronder Jeroen Brouwers (Bittere bloemen), Thomas van Aalten (De schuldigen), Anna Enquist (De verdovers), Marcel Möring (Louteringsberg) en Vonne van der Meer (De vrouw met de sleutel) en anderen. #Volksheld Londen gaat uit zijn dak op de 200e geboortedag van Dickens: een kinderslaaf die de beroemdste en rijkste auteur van de 19e eeuw werd. Dirk Koppes In de 18e-eeuwse vinex-wijk Landport werd op 7 februari 1812 Charles John Huffham Dickens geboren in een simpel rijtjeshuis. 58 jaar later werd hij op 14 juni 1870 in de Westminster Cathedral begraven. Dagenlang weenden lezers en bewonderaars, terwijl ze afscheidsbrieven en bloemen in zijn open graf wierpen. Twee eeuwen later wordt in Londen het Dickens-jaar gevierd, een gebeurtenis die de Olympische Spelen qua impact moet evenaren. Charles is en blijft een Britse volksheld. Terecht? Drie redenen om van Charles te houden en twee om hem te haten. Liefde: een dubbeltje Charles Dickens vader had een simpele administratieve baan bij de marine. Helaas kon Dickens senior totaal niet met geld omgaan, waardoor hij vanwege zijn schulden gevangen werd gezet. Als oudste zoon moest Charles geld verdienen in een schoensmeerfabriek. Toen het beter ging met het gezin, vonden zijn ouders het eigenlijk wel handig dat hij als een soort kindslaaf bleef werken. Charles heeft het zijn ouders nooit vergeven. Eerder werd hij op een simpel schooltje ondergebracht, waar hij bijna verhongerde. Ervaringen die hij in Oliver Twist gebruikte. Ondanks een chronisch gebrek aan scholing werkte Charles zich omhoog en begon te schrijven. Zijn succes leidde zelfs tot uitnodigingen van Buckingham Palace om voor te komen dragen uit eigen werk. Van een dubbeltje werd Charles een kwartje, al zou hij zich nooit op zijn gemak voelen bij upper class Londen. Liefde: solidariteit Dickens is zijn povere jeugd nooit vergeten. Hij had de donkerste spelonken van Victoriaans Londen van dichtbij gezien en bleef tot zijn dood proberen de ellendige woonomstandigheden van de armsten te verbeteren. Aan de ene kant door in zijn romans keer op keer onschuldige kinderen te beschrijven die gruwelijk misbruik moesten overleven (arm betekent bij Dickens niet automatisch verdorven en crimineel), aan de andere kant door een opvanghuis voor jonge prostituees te stichten, en door geld in te zamelen voor gezinnen waarvan de kostwinner was weggevallen. In zijn tijdschriften schreef hij reportages over maatschappelijke misstanden en probeerde zo de publieke opinie te beïnvloeden. Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari Uit & thuis Lezen Ik houd van Charles Dickens, ik spuug op mijn Charles D. De jonge Charles lichtte elke kamer op als hij binnenkwam. HOLLANDSE HOOGTE Zo vader, zo dochter Dochter Katey over haar vader: hij was geen opgewekte, grappen makende gentleman die over de wereld liep met een glas punch in de hand. Niet elk genie heeft een groots karakter. Liefde: melomix Niemand kan zo goed melodrama en humor mixen als Charles Dickens. Zijn karakters spatten van het papier, waardoor we nog steeds van zijn romans houden. Weliswaar rekte hij het plot zo lang mogelijk, om zo meer geld te kunnen vangen van zijn uitgevers (hij werd per hoofdstuk betaald), toch was hij een meester in het boeien van zijn lezers. Dickens heeft de wereld talloze tijdloze personages geschonken als Oliver Twist, Nicholas Nickelby, Little Nell en Samuel Pickwick. Haat: geld geld geld Als je vader wegens een faillissement in de gevangenis heeft gezeten en jij zelf een jaar als kind in een schoensmeerfabriek hebt moeten werken, houd je daar een levenslange angst voor armoede aan over. Hoe groot ook de roem van Dickens, hij bleef altijd zoeken naar nieuwe manieren om geld te verdienen. Dat zijn uitgevers daar niet altijd in meegingen, vervulde hem van intense haat. Terwijl hij zijn creatieve genie inbracht, hoefden zij alleen maar een drukker te regelen! Het aantal ruzies over copyright en niet verwezenlijkte boekenprojecten is ontelbaar. Dickens zag zichzelf als eeuwig slachtoffer, waar anderen misbruik van wilden maken. Dat hij vaak contractbreuk pleegde, was volgens hemzelf irrelevant. Haat: dumpen Een dag alleen was een dag niet geleefd. Dus ontving Dickens zijn amices voor talloze etentjes en partijen, waarbij de drank rijkelijk vloeide en de heren na afloop een stevige Cubaan opstaken. In overvloedige correspondentie verstevigde Charles deze bromances. Maar wie het waagde Dickens te bekritiseren of hem financieel benadeelde, kon rekenen op een ijskoude behandeling. Broer Freddie (net zo n klaploper als papa Dickens) vroeg te vaak om geldelijke ondersteuning en hem werd vervolgens elk contact met zijn beroemde broer ontzegd. Het slechtste in Dickens kwam naar boven bij de scheiding van zijn vrouw Catherine. Zij had jarenlang gedwee Charles grillen ingewilligd, zonder daarvoor te worden beloond met zijn liefde. Die bewaarde hij voor de B-actrice Nellie. Toen hij eenmaal tot een breuk had besloten, schrok hij er niet voor terug haar tegenover vrienden en bekenden als een kille vrouw af te schilderen, die een hekel had aan haar kinderen. Charles plaatste zelfs een krantenadvertentie met die strekking. Ook zijn kinderen probeerde hij in het conflict te betrekken en bij zijn ex weg te houden. Claire Tomalin: Charles Dickens A life, uitg. Viking Acteur Charles Dickens was een amateurtoneelspeler, die de Londense theaters platliep. Hij organiseerde benefietvoorstellingen met zichzelf in hoofdrol. Slavernij In 1842 bezocht Dickens met veel succes Amerika, ondanks zijn tegenstand tegen de slavernij, die hij in het Witte Huis ventileerde. Charles in gevangenis Dickens bezocht graag gevangenissen, lijkenhuizen en executies om ze in zijn boeken te gebruiken. Hij was tegen de doodstraf.

16 16 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Uit & thuis Lezen Volksverhalen zijn een medicijn in oorlogstijden. Téa Obreht Schepper van nieuwe sagen #Tijgervrouw Een vroegrijp wonderkind, vond The New York Times debutante Téa Obreht. Ze schrijft adembenemend over de Balkan na een burgeroorlog, met vele mythen en duistere fabels. Tovenaar Téa creëert nieuwe mythen Guus Bauer Ithaca, New York State Interviews geeft Téa Obreht (1985) zelden, ook niet nadat ze met De tijgervrouw van Galina de jongste winnares ooit was geworden van de prestigieuze Orange Prize. In een klein plaatsje buiten New York werkt ze hard aan haar volgende boek en praat ze exclusief met De Pers. Ze is geboren in Belgrado en verliet met haar familie het voormalige Joegoslavië tijdens het oorlogsgeweld van de jaren negentig om uiteindelijk via Cyprus en Egypte in Amerika te belanden. In De tijgervrouw van Galina verweeft ze heden met verleden via de familiegeschiedenis van de jonge arts Natalia, die met haar vriendin Zora jonge weeskinderen in de Balkan inentingen geeft. Onderweg hoort ze dat haar opa onder onduidelijke omstandigheden in een afgelegen noodkliniek is overleden. Ze herinnert zich hoe hij haar vroeger altijd betoverde met zijn mythen en donkere fabels vol magie. Zoals over de tijgervrouw van Galina, die getrouwd was met de agressieve slager Luka maar hem dumpte voor een tijger. U heeft dit boek op uw 22e geschreven. Schrijft u al lang? Je zou kunnen zeggen dat ik naar dit boek toe heb gewerkt. Toen ik acht jaar oud was, tikte ik een verhaal over een geit. Ik printte het uit en liep ermee naar mijn moeder. Ik was betoverd door het woordbeeld. Ik wil schrijver worden, zei ik tegen haar, dodelijk ernstig. Ze lachte me niet uit, knikte en antwoordde: Dat is dan afgesproken. Ze wist dat als ik eenmaal iets in mijn hoofd heb, het geen zin heeft om me er vanaf te brengen. Was het een zwaar leerproces? Je moet het natuurlijk helemaal alleen doen. Ik werd soms gek van de twijfel. Ik wilde een tekst schrijven die laconiek is. Alsof het bijna terloops is opgeschreven, net als fabels en volksvertellingen. Dat geeft kracht aan de onderliggende gedachten. Na een tijdje was ik wel tevreden met de verhaallijnen, maar waren de personages nog veel te zwart-wit. De man van de tijgervrouw, de slager Luka, was in eerste instantie alleen een bruut die zijn vrouw sloeg. Toen ben ik biografieën gaan schrijven van alle mogelijke personages. Veel van hen hebben het niet gehaald, maar Luka werd daardoor een mens van vlees en bloed. Ik heb voor zijn woede een fundament gevonden. Je beweegt je daarbij wel op een evenwichtsbalk. Voor je het weet sta je bekend als iemand die huiselijk geweld vergoelijkt. Téa Obreht: Het vasthouden aan een dagelijkse routine is een bezwering van de dood. BEATRICE DE GEA/HOLLANDSE HOOGTE De tijgervrouw van Galina Téa Obrehts boek is in dertig talen vertaald. Hoofdpersoon is arts Natalia. Als zij op de Balkan vaccinaties wil geven aan weeskinderen, krijgt ze te horen dat haar opa onder vreemde omstandigheden is overleden. Het boek zit vol mystiek en bijgeloof. Waar komt dat vandaan? Ik ben geboren in die traditie. Mijn oma, een intelligente vrouw, stopte een schaar onder haar kussen om in de nacht het kwaad door te kunnen knippen. Ook op Cyprus en in Egypte, de twee plekken waar ik heb gewoond voordat we naar de VS emigreerden, horen mythes bij de lokale folklore. U heeft tot aan uw 12e aardig wat landen gezien. Is dit boek daarom ook een road novel geworden? Ik denk het wel. Wij hebben een aantal jaren als nomaden geleefd. Als je reist verwerk je de wereld gemakkelijker. Je vreet de kilometers en de gebeurtenissen op. Nu reis ik het liefst in mijn hoofd. U heeft de oorlog op de Balkan niet bewust meegemaakt. Hoe heeft u de toestand toch zo raak kunnen beschrijven? Conflicten vind je overal. Er is hoogstens een gradatie in de mate van geweld. Ik ben geïnteresseerd in de invloed die de directe omgeving heeft op beslissingen die mensen nemen. Ik ben vlak na de broze vrede direct op bezoek gegaan in het voormalige Joegoslavië. En ik ben er blijven komen. Uit de kraters, de ruïnes en de blikken in de ogen van mensen kun je veel afleiden. Mensen uit beide kampen waren heel open tegen me. Daarnaast heb ik steeds contact gehouden met vriendinnen in Belgrado. Mensen probeerden daar, tegen beter weten in, een gewoon leven te leiden? Ja, en ik begrijp dat ook. Men hoopt dat de oorlog van voorbijgaande aard is. Het vasthouden aan een dagelijkse routine is een bezwering van de dood. Naarmate de toestand verslechtert, vallen mensen terug op volkswijsheden. Die staan immers al eeuwen overeind. Verhalen als medicijn. Mijn opa raadde me aan om sommige verhalen te koesteren en ze te vertellen aan iemand die jouw geschiedenis verdient. Misschien wel eerder een vreemdeling dan een bekende. Is De tijgervrouw ook een bezwering? Voor mij persoonlijk zeker. Ik heb de verhalen grotendeels zelf bedacht om mijn eigen omzwervingen te kunnen verklaren. Longlist Gouden Boekenuil Op de longlist van de belangrijkste Vlaamse literatuurprijs staan Stephan Enter, Arjen Lubach, Marcel Möring, Dimitri Verhulst e.a. Franzen: pas op voor e-books Jonathan Franzen waarschuwt voor het gevaar van e-books: daardoor beschouwen we literaire teksten als vluchtig en niet als tijdloze objecten. Denis wint nobelprijs strip De Franse striptekenaar Jean-Claude Denis heeft de Grote Prijs van het Internationale Stripfestival van Angoulême gewonnen.

17 Muppet-kandidaat wil de maan koloniseren. Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Uit & thuis Video gids 17 VideoVolt Herbert Blankesteijn Elke dag de beste video s van het web Bankbiljet gaat boven stembiljet #Lezing Het Congres besteedt meer tijd aan pietepeuterige wetjes rond creditcards dan aan de oorlogen die Amerika voert of de crisis. Geld domineert de verkiezingen in de VS, maar er woedt ook een discussie over de invloed van industriële lobby s op eenmaal gekozen Congresleden. Een van de helderste stemmen in dit debat is die van de jurist Lawrence Lessig. Hij werd bekend als activist voor een beperkter auteursrecht en heeft nu een boek geschreven over corruptie in het Congres, Republic, Lost. In een recente spreekbeurt bij Google vat Lessig zijn boek origineel samen, met elke paar seconden een accent via de Powerpoint. Politici handhaven opzettelijk het tijdelijke karakter van bepaalde wetten, om lobbyisten een reden te geven regelmatig de portemonnee te trekken. Niet alleen is de aandacht van Congresleden te koop, ook azen de meeste zelf op Kandidaat met laars als hoed #Reportage Behalve Republikeinse en Democratische kandidaten zijn er altijd een hele hoop onafhankelijke mededingers. De meeste zijn en blijven onbekend maar Vermin (= ongedierte) Supreme hoef je maar één keer te zien en je vergeet hem nooit meer. Voert campagne voor gezond tandvlees en verplicht poetsen. (5:42) een lucratief baantje als lobbyist, en de helft krijgt dat ook. Meetbaar gevolg, aldus Lessig, is dat de besluitvorming de wensen van de rijksten volgt. Een ander meetbaar gevolg is dat nog maar 9 procent van de Amerikanen vertrouwen heeft in het Congres minder dan koning George ten tijde Shit Politicians Say #Humor Het eindeloze meme dat begon met Shit Girls Say heeft nu ook een variant over politici. Flitsende montage met een acteur in de rol van presidentskandidaat, die in allerlei situaties campagneclichés opboert. Van Together we can make America great again tot en met I m a Washington outsider. van de Onafhankelijkheidsverklaring. Dan doet Obama het nog altijd beter. Vandaag primaries in Florida. Als je nog illusies wilt koesteren over Amerikaanse politici, laat dit betoog van Lessig dan links liggen. 00:57:19 00:05:42 00:01:17 00:09:54 Bombardeer ze met puppies #Satire Cain, Bachmann en Huntsman zijn eruit, maar Muppet-kandidaat Marvin E. Quasniki voert nog fel campagne. Onder andere voor kolonisatie van de maan en vrede in het Midden-Oosten door een bombardement met schattige hondjes. Let op zijn verkiezingscommercial en zijn verrassende debattechniek. Pioneer One gemaakt voor piraten #DownloadVanDeDag Bij Vodo.net doen ze niet moeilijk over piraterij. Je mag alles op de site zonder enig schuldgevoel downloaden en delen wordt aangemoedigd. De films zijn namelijk door de makers zelf aangeleverd. Dat moet troep zijn dus? Integendeel. De site staat barstensvol unieke projecten, die op internet onder de downloaders een groot publiek weten te vinden. En dan blijken al die piraten best bereid om te betalen. Het beste voorbeeld is Pioneer One. In deze sciencefictionserie stort een onbekend voorwerp neer op aarde. Het blijkt om een overblijfsel van een vergeten ruimteprogramma van de Sovjet-Unie te gaan. De serie is inmiddels meer Help, mijn man is klusser De Pers digitaal dan twee miljoen keer gedownload, kreeg een prijs van The New York Television Festival en heeft dollar aan donaties ontvangen. Genoeg om alle zes afleveringen te maken, dus het volledige eerste seizoen is inmiddels te downloaden. Graag zelfs. Jorien Beukers #Teruggevonden Gamma-petje achterstevoren op, gereedschapsbelt om broek op half zeven en gaan. Tja, zo doe je dat als je klusser bent. Maar als op een dag John Williams aanbelt, weet je: zo is het bij mij dus niet gegaan. In Help, mijn man is klusser ging John langs bij gezinnen waarvan de man ambitieuze klusplannen had, maar de ambitie waarmaken, daar kwam het nooit van. En zo gebeurde het dat arme vrouwen jarenlang in onbetegelde badkamers moesten douchen of langs zakken stuc in bed moesten klimmen. Waarom werken mensen mee aan zo n programma? Hier is het duidelijk. Zo wonen gaat gewoon niet meer, en dan moet de hulp van John ingeroepen. Vaak blijkt dat het probleem ingewikkelder ligt dan alleen het kluswerk, er is ook nog wel wat kluswerk aan de relatie. Als dan aan het eind van het programma het huis zo goed als af is, denk je: met dat huwelijk komt het misschien ook nog wel goed. Pamela Wilhelmus Twitter Volg De Pers op Twitter: twitter.com/de_pers Facebook Word vriend van De Pers: facebook.com/depers Hyves Krabbel De Pers: dagbladdepers.hyves.nl De Pers Nieuws Lees het laatste nieuws met de app De Pers Nieuws Bekijk de video s op depers.nl/videovolt Nieuws gemist? Volg het laatste nieuws op depers.nl/webwinkel categorie / dvd s en games 4 dvd s Becoming human / Journey of life Een prachtige combinatie van 2 series op dvd: Becoming human en Journey of life. De prestigieuze driedelige docuserie Becoming human laat zien waar de mens vandaan komt, welke weg de mens heeft afgelegd en waarom wij de enige mensensoort op aarde zijn. Journey of life is een prestigieuze 5-delige BBC-serie over het leven op aarde: van de ontwikkeling van de eerste molecuul, bijna 4 miljard jaar geleden, de eerste zeedieren, de eerste stappen op land en de verovering van de lucht, tot de mens. Voor een uitgebreide beschrijving van de inhoud van deze fantastische dvd s kunt u terecht in onze webwinkel. Speelduur ruim 7 uur op 4 dvd s. Engels gesproken, Nederlands ondertiteld. Adviesprijs 29,95 Lezersprijs 19,95* * exclusief verzendkosten BON BECOMING HUMAN / JOURNEY OF LIFE Hierbij bestel ik: (aantal) x BECOMING HUMAN / JOURNEY OF LIFE à 19,95* * exclusief verzendkosten van 2,95 Levertijd met bon 10 werkdagen. Levertijd webwinkel 5 werkdagen. Klantenservice: ( 0,45 p.g.) Het is helaas niet mogelijk uw bestelling telefonisch of per mail door te geven. VOORLETTERS VOORNAAM NAAM M V ADRES HUISNUMMER POSTCODE PLAATS TELEFOON GEBOORTEDATUM Hierbij machtig ik Buckeroo Payment Service om i.o.v. Wegener NieuwsMedia BV eenmalig het verschuldigde bedrag af te schrijven. BANK-/GIROREKENING HANDTEKENING Stuur de volledig, in blokletters ingevulde, bon in een envelop naar Webwinkel, o.v.v. BECOMING HUMAN / JOURNEY OF LIFE, Postbus 1090, 5004 BB Tilburg. De Pers gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. Op alle informatie die u aan ons verstrekt is de Wet Bescherming Persoonsgegevens van toepassing. In het colofon van de krant en op treft u nadere informatie aan.

18 T&O 18 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Uit & thuis Mijn kleine teen paste vast in de mond van die dikke vis. Jenneke van Genechten Lezerscolumn Jenneke van Genechten Knabbelvisjes M et als motto overschreid grenzen en uitdagingen aangaan belandden mijn voeten samen met die van Linda in een bak met knabbelvisjes. Niet omdat ik schone voeten wilde, ook niet omdat het een Ehh apart! J -verjaardagscadeautje was. Gewoonweg omdat de kans zich voordeed en ik ter plekke besloot dat deze ervaring er een moest zijn die ik voor mijn dood gedaan moest hebben. Zo geschiedde het dat we op deze bewuste zaterdagochtend moet gemengde gevoelens de vissensalon binnenstapten. Het moment was daar voor de grote ontmoeting. Hallo stuk of vijftig krioelende visjes in een bak! Hallo lekkere hapjes! En dat laatste zeiden zij dan tegen onze voeten. We zouden immers geen knabbelvisjes willen aanzien voor lekkere hapjes, gezien de beesten zich vol vreten met dode huidcellen. Je bent wat je eet, in dit geval liever een visstick. Na het voetenwassen mochten we plaatsnemen boven de bak. Een lichte vorm van spanning zocht zich een weg door mijn lichaam. Er zaten ook grotere vissen bij, zeg maar maatje lippenstift. Mijn hoofd wilde koel blijven, mijn gedachten werkten niet mee. Mijn kleine teen paste Het weer Vandaag en morgen Zonnig en koud vast in de mond van die dikke vis. Konden ze bijten? Linda had blijkbaar hetzelfde gedacht en beantwoordde mijn vraag zonder dat ik hem stelde. Op internet stond dat ze geen tanden hebben. Ergens vond ik een stukje opluchting, maar in mijn hoofd waren het piranha s geworden. Hoe vaak krijgen ze te eten? Het meisje van de salon lachte. Ze hebben 24 uur per dag honger en zoeken constant naar voedsel. Ah, te gek. Mijn mond krulde lichtelijk, maar trok daarna vooral naar één kant. Verman jezelf, trut. Deze vissen zijn hiervoor gemaakt. Er is nog niemand aan gestorven. Maar wist ik dit wel zeker? Als deze duivels altijd op zoek zijn naar eten en ik zou een dag in die bak zitten, hield ik dan enkel stompjes over? Of gaan ze tot op het bot? Ze kunnen in ieder geval goed mindfucken, denk ik als ik dit stukje typ en naar mijn bureau strompel. Uw column in De Pers? Stuur uw pennevrucht (maximaal 350 woorden) naar depers.nl ZWEEDS RAADSEL: OPLOSSINGEN Sudoku (vorige week dinsdag) Cryptogram BROMBEER E---O-R- SCHOMMEL P-O-B--- RŸK-ARAK E-V-S-V- KWARTIER E-S---R- NATUURŸS CRYPTOGRAM Horizontaal: 1. Ontevreden dier in de bajes (8); 4. Dikke vrouw in de speeltuin (8); 6. Jongen die het land heeft (3); 7. Dat drinkt de loods een beetje minder (4); 9. Tijdelijk verblijf in een wijk (8); 10. Aardige lekkernij voor schaatsers (8). Verticaal: 1. Recenseren en reserveren (9); 2. Gezwollen omhulsel van een projectiel (7); 3. Voor wie het toekomt (3); 5. Door een bergplaats zeker niet graag van huis (7); 8. De groeten aan de file met deze schade! (5). -A-G--T- -BEUN-OP -S-LOIPE ATA-E-ZN -R-CLOWN NAJA-RAI -C-SEDAN STUT-ERG ALDOOR SPEEL ONLINE EN WIN! Zweeds raadsel 1 Mini-sudoku BEL OF SMS NAAR: 3553 ZO DOET U MEE Om kans te maken op dag- of weekprijs belt u de gevonden cijfercombinatie uit de vakjes ABC door naar ( 0,60 per gesprek). Of SMS: PERS <spatie> uw oplossing naar 3553 ( 0,60 per ontvangen bericht excl. de kosten voor het gebruik van uw mobiele telefoon). De lijst met winnaars staat op Puzzelland/Leen Groeneveld WIN! DEZE WEEK: VOOR 10 WINNAARS: THE BIG SHORT VAN MICHAEL LEWIS T.W.V. 19,90 In The Big Short vertelt Michael Lewis vol vaart, verontwaardiging en humor het verhaal van de paar slimme mensen, die de financiële crisis wél zagen aankomen en er kapitalen aan verdienden. De pers over The big short: Als je één boek over de oorzaken van de recente financiële crisis leest, laat het dan The Big Short van Michael Lewis zijn (Washington Post) Een verhaal dat leest als een schelmenroman terwijl het spektakel van de kredietcrisis zich voor onze ogen ontvouwt (Vrij Nederland) Briljant (The Guardian) WIN! VANDAAG: Maak 5x kans op een puzzelpakket van Sanders! SUDOKU 7 A B C A B C Een uitgave van Mountain Media BV Selectie tijdelijke OV verstoringen: (tram) T/m vrijdag: GVB-lijnen 12 en 25. Halten Scheldestraat, Maasstraat/Churchilllaan, Waalstraat/Churchilllaan, Ceintuurbaan/Van Woustraat, Tweede van der Helstraat, Ceintuurbaan/F. Bolstraat en Cornelis Troostpln vervallen. Rotterdam (bus) Morgen t/m 16 maart: RET-lijn 36. Halten Alexandrium, Oosterflank, Henri Eversstraat en Duikerstraat vervallen. T/m zondag: RET-lijn 76. Halten Huniadijk, Appeldijk, Ruimersdijk en Herenoord vervallen. Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op 9292.nl Adres Anthony Fokkerweg CP Tel: Fax: Website (behorende tot Wegener Media) Redactie Marketing Distributie Sales Uitgever Ben Rogmans Hoofdredactie Jan-Jaap Heij, Alain van der Horst Art direction Koos Jeremiasse Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NS-stations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Door Peter Koch Comichouse Oosterbeek Vandaag Een zonnige, maar koude winterdag. Er staat een matige oostenwind waarmee koude lucht wordt aangevoerd. Het kwik blijft onder het vriespunt liggen. In de avond en nacht koelt het razendsnel af en komen de minima rond -8 graden uit. Morgen Het wordt opnieuw een zonnige dag. Wel blijft het de hele dag vriezen met maxima rond -2 graden. Donderdag houden we het heldere koude weer vast met maximumtemperaturen van -3 graden. De zon schijnt overdag volop.

19 Als wij de eerste zijn wordt het een echt Hollands schaatsfeest. Jaap in t Veld van ijs- en skeelervereniging IJsch Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari Wammes dreigt met gang naar rechter Den Haag Turner Jeffrey Wammes overweegt naar de rechter te stappen als hij niet op korte termijn door gymnastiekbond KNGU wordt voorgedragen voor deelname aan de Olympische Spelen. Dat heeft zijn advocaat Paul Scholten de bond gisteren per brief laten weten. Wammes is met Epke Zonderland in de race om één ticket voor Londen Uitspraak zaak-contador opnieuw uitgesteld Lausanne Het internationaal sporttribunaal CAS heeft de langverwachte uitspraak in de dopingzaak rondom de Spaanse wielrenner Alberto Contador wederom uitgesteld. Het tribunaal liet gisteren weten op maandag 6 februari met zijn oordeel naar buiten te willen komen. Twee weken geleden had het CAS gezegd deze week uitspraak te doen. Hilko Odink (rechts) van Ons Genoegen in Gramsbergen hoopt op veel vorst zodat het ijs dikker wordt. ANP Dromen van de Champions League van het natuurijs #Prestigestrijd Wie o wie organiseert dit jaar de eerste marathon op natuurijs? Noordlaren staat er goed voor, maar de concurrentie geeft de hoop nog niet op. Arjan Nowee Wordt het Noordlaren, Haaksbergen, Gramsbergen of Veenoord? Het is een jaarlijks terugkerende vraag wanneer het in Nederland begint te vriezen. De ijsverenigingen van bovengenoemde plaatsen doen er dan alles aan om de eerste marathon op natuurijs te kunnen organiseren. De laatste keer had Noordlaren die eer en de Groningse plaats heeft ook dit jaar goede papieren. Gisteren opende De Hondsrug de baan voor het publiek en als het aan de ijsvereniging ligt, kan morgen de eerste marathon al gereden worden. Dat de topmarathonschaatsers momenteel in Oostenrijk verblijven? Jammer dan. De eerste zijn, dáár gaat het om. Maar wat betreft de drie andere gegadigden is de strijd nog niet gestreden. Een rondje langs de betrokkenen. Jaap in t Veld is voorzitter van de werkgroep van ijs- en skeelerclub IJsch in Haaksbergen Wat is de stand van zaken? We hebben nog niet heel veel vorst gehad, dus meer dan de eerste aangroei hebben we niet. Dan praat je over maximaal een halve centimeter. De weersvooruitzichten zijn wel hartstikke mooi, maar dat is wel eens eerder zo geweest en dan kwam je van een koude kermis thuis. Je moet gewoon geluk hebben. Is de snert al besteld? Ja, dat is allemaal rond. Als we de eerste zijn gaan we het groots aanpakken. Koek-en-zopie, een dweilorkest, dat werk. Dan wordt het een echt Hollands schaatsfeest. Hoeveel tijd gaat erin zitten? We zijn met de werkgroep bezig de voorbereidingen in gang te zetten voor als we straks moeten knallen. Het is toch een belangrijk evenement, waar veel bij komt kijken. Vandaar dat we al sinds de zomer maandelijks een keer bij elkaar komen. Welk lichaamsdeel heeft u er voor over om de eerste te zijn? Ik ben wel een schaatsgek, maar een lichaamsdeel? Nee. Maar het is wel echt belangrijk om de eerste te zijn. Dat is een sport geworden. Als wij de eerste zijn, dan kun je dat vergelijken met het winnen van de Champions League. Hilko Odink is voorzitter van ijsvereniging Ons Genoegen in Gramsbergen Wat is de stand van zaken? Niet zo denderend. Wij hebben een asfaltbaan en op dit moment ligt nog niet overal ijs. En het ijs dat er wel ligt, is nog veel te dun. Dan praat je over 4, 5 millimeter. We hebben nog wel twee, drie nachten vorst nodig om de 3 centimeter te halen. Is de snert al besteld? We hebben pech gehad. Onze vriezer had een storing en alle etenswaren zijn ontdooid. We moeten dus nieuwe snert aanschaffen. Maar er komt hoe dan ook koek-en-zopie, een fanfare en een tent voor sponsoren. We gaan groots uitpakken. Hoeveel tijd gaat erin zitten? Ik heb overdag een baan, dus het aantal uren dat ik kwijt ben, valt wel mee. Onze vrijwilligers doen het meeste werk. En daarbij: de echte hectiek moet nog komen. Welk lichaamsdeel heeft u er voor over om de eerste te zijn? Haha, geen enkel lichaamsdeel. Het moet wel leuk blijven. Het belang van de leden staat bij ons voorop. Als wij de eerste zijn, maar het gevolg is dat de baan daarna kapot is en onze leden niet kunnen schaatsen, dan hoeft het voor mij niet. Dan kies ik voor de vereniging. Jan Baarslag is penningmeester van ijsvereniging Nieuw- in Veenoord Wat is de stand van zaken? Wij hebben een sintelbaan en liggen daardoor achter bij Noordlaren. We hebben nog geen water aangebracht op de baan, dat gebeurt vanavond (gisteravond, red.). Maar we zijn nog wel degelijk in de race. Als het één nacht goed vriest, kun je al aan de benodigde 3 centimeter komen. Ook wij kunnen woensdag dus eventueel de eerste organiseren. Is de snert al besteld? Ach, dat is bijzaak. We moeten eerst ijs krijgen. Hebben we dat, dan is de aankleding zo geregeld. Wij waren al zeventien keer de eerste, hè. Voor ons is zoiets een routineklus. Hoeveel tijd gaat er in zitten? Veel. Voldoende slapen schiet er wel eens bij in. De helft van de dag ben ik kwijt aan van alles en nog wat. Zo krijg ik ontelbaar veel telefoontjes. En dan loop ik s avonds ook nog eens rond bij de baan. Maar je moet er ook wat voor over hebben. Welk lichaamsdeel heeft u er voor over om de eerste te zijn? Wij zijn al zo vaak de eerste geweest, daar heb ik geen vinger of teen voor over. Geen denken aan. Maar dat het héél belangrijk is, staat buiten kijf. Het is gewoon een hele eer. Guidetti maakt seizoen af bij Feyenoord Rotterdam John Guidetti maakt het seizoen definitief af bij Feyenoord. Manchester City had de mogelijkheid de Zweedse huurling terug te roepen, maar de termijn daarvoor is nu verstreken. John blijft dit seizoen bij Feyenoord spelen en dat is hartstikke mooi, zei technisch directeur Martin van Geel van Feyenoord gisteren. UEFA schorst doelman Oekraïne twee jaar Donetsk De tuchtcommissie van de Europese voetbalbond UEFA heeft doelman Oleksandr Ribka van Sjachtar Donetsk voor twee jaar geschorst. De international van Oekraïne kreeg die zware straf omdat hij bij een dopingtest positief heeft gereageerd op een verboden vochtafdrijvend middel. Sjachtar Donetsk liet gisteren direct weten in beroep te gaan. Citaat Je gunt het die jongen zo ontzettend. Hij heeft zoveel doorzettingsvermogen. Het moest er een keer uitkomen. Jac Orie over Stefan Groothuis Krajicek passeert Rus op wereldranglijst Rijswijk Tennisster Michaëlla Krajicek is door haar prestaties op de Australian Open flink geklommen op de wereldranglijst. De Nederlandse, die in Melbourne de tweede ronde bereikte, steeg op de uitgebrachte ranking van plaats 91 naar 79. Ze passeerde Arantxa Rus, die zakte van de 77e naar de 93e positie. Victoria Azarenka is de nieuwe nummer 1. Lijkschouwer niet zeker van zelfmoord Speed Cardiff De lijkschouwer die onderzoek doet naar de dood van voetbaltrainer Gary Speed is er nog niet zeker van dat er sprake is van zelfmoord, bleek gisteren. Het bewijs is niet voldoende om met zekerheid te zeggen dat de dood bewust of onbewust was. Uit het onderzoek naar de dood bleek dat Speed en zijn vrouw de avond voor zijn dood ruzie hadden. Nederland houdt vierde startbewijs WK sprint Calgary Nederland mag volgend jaar bij het wereldkampioenschap sprint in Salt Lake City opnieuw met vier schaatsers meedoen. Lang leek het er in Calgary op dat de Oranje-afvaardiging een startbewijs in zou moeten leveren, maar dankzij een goede race van Sjoerd de Vries op de meter (derde in 1.07,72) werd dat alsnog voorkomen. Wesley Verhoek fit genoeg voor transfer Den Haag Wesley Verhoek keert vermoedelijk snel terug op het voetbalveld. De aanvaller van ADO Den Haag raakte geblesseerd tegen NEC en aanvankelijk werd zelfs gevreesd voor een breuk. Na onderzoek in het Antoniushoveziekenhuis en controle door de dokter van ADO blijkt de schade mee te vallen. Verhoek staat in de belangstelling van FC Twente. BEL NU: DE LEKKERSTE TIENERS LIVE (18+) (0,8pm) AMATEURTJES ZOEKEN JOU! Bel LIVE! Lotnummers Sc Heerenveen heeft de winnende lotnummers van het laatste programmaboekje bekendgemaakt: 1919, 594, 2177, 1283, 2301, 1573, 27, Koopje! David Beckham heeft zijn zwarte Rolls-Royce op ebay gezet. De startprijs is drie ton. Becks kocht de bolide in 2008 voor euro. Danspasjes Liverpool-speler Craig Bellamy heeft een nieuwe methode voor de warming-up gevonden. Hij gaat nu een paar seconden dansen.

20 20 Dagblad De Pers Dinsdag 31 januari 2012 Sport Ehm. Goeiedag. Hoi. Hallo allemaal. Jan Joost van Gangelen Verslaggever Eredivisie Live Mondje dicht, filmen maar #Kleedkamercam De scheids interviewen tijdens de pauze van Feyenoord-Ajax, dat is vragen om problemen. Laat die man toch met rust. Thijs Zonneveld Voor de zekerheid gooide hij er maar drie begroetingen tegenaan: Goeiedag. Hoi. Hallo allemaal. Tja. Een beetje opgelaten voelde Jan Joost van Gangelen zich wel toen hij de kleedkamer van de scheidsrechter binnenliep, in zijn kielzog een cameraploeg. Ergens was het toch wel een beetje vreemd, de scheids ondervragen over een discutabele beslissing in de rust van Feyenoord-Ajax. Maar het vreemdste van alles: scheidsrechter Björn Kuipers gaf nog antwoord ook. Eredivisie Live bleek een afspraak te hebben met de KNVB. Bij wijze van experiment mocht Van Gangelen in de rust met microfoon en cameraploeg naar binnen in het hokje van de scheids. Een woordvoerder van de KNVB zei: We hebben het een keer geprobeerd en kijken of het voor herhaling vatbaar is. Het was geen charme-offensief, maar gewoon de mogelijkheid eens een kijkje achter de schermen te nemen. Ach, wat lief. Maar vooral: wat naïef. Raadsel Van Eredivisie Live kun je het je nog voorstellen, zo n afspraak met de scheids. Het is natuurlijk veel leuker om de tijd in de rust te doden met een gesprekje met een van de hoofdrolspelers in plaats van wéér vijftien minuten lang analyse en reclameblokken. Maar waarom de KNVB en Kuipers akkoord gingen met het voorstel is een raadsel. In de rust aan de scheidsrechter vragen wat hij vond van die ene discutabele penalty, daar bestaat een woord voor: beïnvloeding. Kuipers krijgt onder zijn neus gewreven dat hij fout zat, en daar moet hij dan maar mee omgaan in de tweede helft. Als hij niet pro-ajax fluit, dan weet hij dat hij mede-schuldig is aan de nederlaag van de mers; en als hij wel voor Ajax fluit, dan marchandeert hij. Al zijn beslissingen liggen ineens onder een vergrootglas. Hoe dan ook: de scheids is de lul. Zoals altijd. De KNVB zou Kuipers moeten beschermen. Als verslaggevers commentaar willen, dan vragen ze er maar om na afloop. Niet in de rust. En stel dát je er een keertje mee zou willen experimenteren, waarom doe je dat dan in s hemelsnaam tijdens de meest beladen wedstrijd van het jaar? Waarom tijdens Feyenoord-Ajax? In de rust van bijvoorbeeld Helmond Sport-Veendam kun je toch ook even aankloppen bij de scheidsrechter? De voetbalbond gaf gisteren toe dat het experiment mislukt was. Een woordvoerster: Het feit dat na het interview rumoer is ontstaan over de aanwezigheid van de cameraploeg in de kleedkamer, geeft aan dat dit iets is dat de bond in de toekomst niet meer wil. Het initiatief zal dan ook geen vervolg krijgen. Thee Maar toch. Spannende televisie is het wel, zo n kijkje achter de schermen. Je wilt toch zien hoeveel klontjes suiker Björn Kuipers in zijn thee plonst. Je wilt weten waar de mannen in het zwart het over hebben in de pauze. Over die ene beslissing? Over de nieuwste vlaggetjesmode? Of toch over de laatste ontwikkelingen in The Voice of Holland? Maar daarvoor heb je geen verslaggever nodig die allerlei suggestieve vragen stelt. Júíst niet zelfs. Een camera met een microfoontje is al genoeg. Die registreert wel, maar beïnvloedt niet. Mond dicht, filmen maar. Maar áls de scheids- en grensrechters worden gefilmd, dan moet er ook een cameraatje in de kleedkamers van de spelers hangen. Graag zelfs. Wij, tv-kijkers, willen de tactische aanwijzingen van Ronald Koeman zien, we willen de donderpreek van Frank de Boer horen. En natuurlijk willen we weten hoe Theo Janssen er stiekem van onder muist om een peukie op te steken. Entertainment Het lijkt een utopie, zo n kleedkamercam. Maar zo raar is het niet. In veel andere sporten verhoogt het kijkje achter de schermen al de amusementswaarde. Bij Formule 1 zijn gesprekken over de boordradio openbaar, in de NFL kun je de coach horen vloeken in het microfoontje van zijn headset, in de NBA is de kleedkamer toegankelijk voor camera s en journalisten. In Amerika beseffen ze namelijk al veel langer dat sport in de eerste plaats entertainment is, en dat de tv-kijkers uiteindelijk degenen zijn die de salarissen van coaches en spelers betalen. In Nederland pikken we alleen de scheidsrechter nog even extra in zijn kuif als hij een fout heeft gemaakt. Een beetje laf is dat wel. In de spelerskleedkamer durven verslaggevers niet te komen. Stel je eens voor. Jan Joost van Gangelen komt tijdens de donderspeech van Frank de Boer binnenlopen met zijn microfoontje en zijn cameraploeg, en zegt: Goeiedag. Hoi. Hallo allemaal. Benieuwd hoe hard Jan Joost kan rennen. GETTY IMAGES/BEELDBEWERKING DE PERS Ga je mond spoelen! Wielrenner Claudio Claveles was zó boos op de kritiek van een tv-presentator dat hij uit zijn hotelraam een stuk zeep naar hem gooide. Grootverdiener Wesley Sneijder verdient volgens een ranglijst van Nusport het meest van alle Nederlandse sporters. Hij strijkt 12,1 miljoen euro per jaar op. Niet scherp Lazio Roma heeft Djibril Cissé verkocht aan QPR. Niet vreemd, want de spits scoorde voor de Romeinen gemiddeld 0,05 doelpunten per duel.

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Geen Amerikaanse aanval op Syrië

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Geen Amerikaanse aanval op Syrië PrO -weekkrant Week 38 september 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 16-22 september 2013 Geen Amerikaanse aanval op Syrië Foto: ANP Foto: Shutterstock Amerika valt Syrië voorlopig niet aan. Want

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1 1 Korintiërs 12 : 27 kerk in deze (21 e ) eeuw een lastige combinatie? want juist in deze tijd hoor je veel mensen zeggen: ik geloof wel in God maar niet in de kerk kerk zijn lijkt niet meer van deze tijd

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Wordt ook China afgewaardeerd door de rating bureaus? Tijd 09:40 uur. Vanochtend rond acht uur zat ik voor de koersschermen. De opening van de futures

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali PrO -weekkrant Week 45 november 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 4-1 0 november 2013 Eenvoudig Communiceren Nederlandse soldaten naar Mali Foto: ANP In Mali helpen buitenlandse soldaten de inwoners.

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen in april - A -

Klein Kontakt. Jarigen in april - A - - A - Klein Kontakt Hallo allemaal, vanaf de Brugslootweg komen deze keer de puzzels, verhalen en kleurplaten voor jullie. Margreet (de moeder van Jesse) heeft het estafettestokje aan mij doorgegeven en

Nadere informatie

Er zijn 2 redenen om te hollaback-en : voor jezelf en voor de wereld..

Er zijn 2 redenen om te hollaback-en : voor jezelf en voor de wereld.. Hollaback! (= Roep terug) betekent : Reageren Tegen straatintimidatie, op jouw manier. Of je nu iemand vertelt wat je overkwam, je verhaal deelt online, het in kaart brengt via de Hollaback app, op het

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

4 maart 2009 Persbericht

4 maart 2009 Persbericht P R I M E Participating Refugees In Multicultural Europe 4 maart 2009 Persbericht Repelaerstraat 84 2515 NA Den Haag, NL TEL: 00-31-70-3050415 / 70-3803058 mobile 00-31-655 36 23 13 FAX: 00-31-70-4020917

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Het wonder van het kruis. De omwisseling aan het kruis

Het wonder van het kruis. De omwisseling aan het kruis Het wonder van het kruis De omwisseling aan het kruis Het wonder van het kruis / De Omwisseling Vergeving Verlossing / Reiniging Genezing Bevrijding Verzoening Nieuw leven Getsemane Diezelfde avond ging

Nadere informatie

De vluchtelingencrisis: oplossingen en inzichten van kinderen

De vluchtelingencrisis: oplossingen en inzichten van kinderen Door rechtopmigratie op 8 oktober, 2015-00:00 foto, school in Nederland uit 1937 De aanslepende vluchtelingencrisis en de daar bijhorende verklaringen van bepaalde politici heeft niemand onberoerd gelaten.

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen luisteren naar een radiofragment van Goedemorgen Nederland en lezen een tekst uit dagblad Trouw over de bewijsvoering

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBOGL en TL 2008 tijdvak 2 economie CSE GL en TL 8000452608b Schuld en boete Informatiebron 1 Kredietkosten Geleend geld Rente per maand 15.000 125,00 20.000 150,00 25.000 187,50 15.000 150,00

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Kijktip: terrorismedeskundigen aan het woord

Kijktip: terrorismedeskundigen aan het woord Kijktip: terrorismedeskundigen aan het woord Korte omschrijving werkvorm U bekijkt met de leerlingen een fragment van De Wereld Draait Door en van EenVandaag. Beatrice de Graaf en Robbert McFadden proberen

Nadere informatie

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Publicatiedatum: 22-01-2015 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit ruim 3000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Je bent op het politiebureau omdat: 1. je wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit en je moest mee naar het

Nadere informatie

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen?

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Vooraf Oud en nieuw is leuk en gezellig: oliebollen eten, spelletjes doen, televisie kijken, met zijn allen aftellen tot twaalf uur en vuurwerk afsteken.

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Tekst 1 Mijn donkere kleinzoons

Tekst 1 Mijn donkere kleinzoons Actuele opdracht leesvaardigheid Zwart-wit november - 2013 2thv Opdracht 1 Zwarte Piet en jij. a De afgelopen weken is er veel discussie over Zwarte Piet geweest. Waar ging die discussie over? b Bekijk

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Het is oorlog! Het brandweerkorps wordt snel samengeroepen voor het gemeentehuis. De brandweermannen moeten de jongens gaan waarschuwen

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les twee Welkom bij les twee van deze e-cursus waarin we je willen laten zien hoe je groter kunt worden zodat je problemen

Nadere informatie

LES 2. De reus en de steen. Sabbat

LES 2. De reus en de steen. Sabbat Sabbat Doe Leer de powertext. De reus en de steen Denk aan een keer toen je gestuurd werd voor een speciale booodschap. Was het iets dat graag wilde doen of had je er geen zin in? Liep het heel anders

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt Onderzoekssamenvatting NCDO, 5 augustus 2011 Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt In de Hoorn van Afrika vindt

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Beste mensen, De meimaand is een mooie maand. Mei betekent zon en voorjaar, het betekent weer buiten kunnen zitten. Maar de maand mei betekent ook denken

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

DE GRENS BEREIKT. De worsteling van pomphouders in de grensstreek

DE GRENS BEREIKT. De worsteling van pomphouders in de grensstreek DE GRENS BEREIKT De worsteling van pomphouders in de grensstreek Emile Roemer, voorzitter SPTweede Kamerfractie Februari 2014 INHOUD INLEIDING 3 ACHTERGROND 4 STEEKPROEF 5 RESULTATEN 6 REACTIES POMPHOUDERS

Nadere informatie

Onderzoek Agressie in uitgaansleven

Onderzoek Agressie in uitgaansleven Onderzoek Agressie in uitgaansleven 31 mei 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 18 tot 31 mei 2013, deden 2.123 jongeren mee die uitgaan. De uitslag is na weging representatief

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis De economische wereldcrisis (9.2) Onderzoeksvraag: Wat waren de oorzaken van de economische wereldcrisis van 1929 en waarom duurde die crisis zo lang? Kenmerkend aspect: De crisis van het wereldkapitalisme.

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie