Nieuwsbrief Sanitary Engineering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsbrief Sanitary Engineering"

Transcriptie

1 Nieuwsbrief Sanitary Engineering Uitgave: TU-Delft Faculteit CiTG sectie Sanitary Engineering Redactie: Mieke Hubert Luuk Rietveld Bouke Kooreman Contact: Postbus GA Delft Internet: Nummer: 12 e jaargang nummer 3 Juni 2012 Redactie Ik zit aan mijn tafel op de dag dat het Nederlands voetbalelftal de alles beslissende wedstrijd tegen Portugal moet spelen. Wat leuk is, is dat je iedereen succes kunt wensen, er is geen concurrentie, we zijn allemaal voor hetzelfde. Wat ook leuk is, is dat iedereen een mening heeft: Huntelaar er in of niet, Robben links, Van Bommel eruit, etc. Zelf ben ik een hockeyer en vind ik voetbal hopeloos ouderwets. Om te beginnen dat je niet continu mag doorwisselen, dat buitenspel nog bestaat, dat je geen gebruik kunt maken van de videoscheidsrechter. Dit zou voetbal een stuk eerlijker en aantrekkelijker maken. Verder vind ik voetbal veel te traag. Het feit dat professionals niet eens 90 minuten lang er voor kunnen gaan vind ik vreemd. Dan moeten ze gewoon harder trainen in plaats van alleen maar die eeuwige rondootjes oefenen. Maar het aller stuitendst vind ik het gebrek aan inzicht van de coach. Een moderne coach (zoals in het hockey) kijkt naar het materiaal dat hij heeft en smeedt daaruit een elftal. In dit geval dus gewoon een systeem. Bert van Marwijk houdt echter vast aan een (verouderd) systeem en zoekt daar mensen bij die uit vorm zijn. Het is verder al lang bekend dat hoekschoppen er maar in 3% van de gevallen in gaan en als je deze spelhervatting indirect doet dat je het rendement verdubbelt. Wat doen wij. Altijd maar weer die ballen voor de pot slingeren. Verzin eens iets anders zou ik zeggen. Bij strafschoppen hetzelfde verhaal. Als je ze hoog in de kruising jast, dan zitten ze altijd. Wat doen wij we proberen met een geplaatst laag schot de keeper te verschalken. Een beetje hockeycoach (en coaches van elke andere willekeurige sport) houdt ook bij hoeveel procent van de tijd de bal zich waar op het veld bevindt, turft ook de aantallen goede en foute acties van een speler en past zijn tactiek en wisselbeleid daarop aan. Ik betrap daar onze Bert nooit op. Tot slot houden we vast aan de uitspraak van Cruyff: Wie de bal niet heeft, kan niet scoren. Het Nederlands elftal is al jaren lang wereldkampioenschap balbezit, maar daar krijgen we geen beker voor. Tegen Duitsland hadden we ook 61% van de tijd de bal, maar winnen ho maar. Kortom, voetbal moet veel professioneler: werken voor je geld. Of moet het toch maar zo blijven zodat ik (en velen met mij) mij er over op kan winden. Wat dit allemaal met water te maken heeft weet ik niet, want tijdens de wedstrijd zullen we het ook niet veel drinken. Oh ja, toch, er kunnen weer leuke vraagvoorspellingsgrafiekjes gemaakt worden tijdens de wedstrijd. Voor de rest, allemaal veel SUCCES toegewenst vanavond en lees vanaf morgen maar weer onze uiterst interessante nieuwsbrief. Luuk Rietveld

2 Agenda Data colloquia uur Spreker 1 Spreker 2 Locatie Donderdag Ana Pocas Gang Liu Zaal Yasmina Bennani Annelies Arts Zaal E Info: Afstudeer colloquium Fei Cui Topic: Cold CANON: Anammox at low temperature Datum: 10 Juli 2012 Tijd: uur Lokatie: TU Delft, Civiele Techniek, Stevinweg 1, Delft Shirin Malekpour Topic: A Probabilistic Decision Making Framework for Sanitation Systems in Low-income Countries Datum: 12 Juli 2012 Tijd: uur Lokatie: TU Delft, Civiele Techniek, Stevinweg 1, Delft, collegezaal E Nikolaas van Balkom Topic: Anaerobic digestion of the residual fraction from fine sieved sewage: Biodegradability and reactor design criteria Datum: 23 Augustus 2012 Tijd: uur Lokatie: TU Delft, Civiele Techniek, Stevinweg 1, Delft, collegezaal D Ton Knol Datum: 30 Augustus 2012 Tijd: uur Workshops Symposium Energie en Water schrijven toekomst Datum: 20 Juni 2012 Tijd: 10:00-17:00 uur Lokatie: KWR Watercycle Research Institute, Nieuwegein Inschrijven: water/aanmelden/ Seminar on removal of emerging micro-pollutants from the urban water cycle Datum: 27 Juni 2012 Tijd: 9:00-17:30 uur Lokatie: TU Delft, Civiele Techniek, Stevinweg 1 Delft, collegezaal E Inschrijven: Summerschool Aquatic chemistry for engineers Datum: 30 Augustus 2012 Tijd: 9:00-17:00 uur Lokatie: TU Delft, Civiele Techniek, Stevinweg 1 Delft, collegezaal E (de waterzaal) Inschrijven: sanitaryengineering.tudelft.nl (vanaf 1 Juli) Nieuwsbrief ontvangen? Wilt u onze nieuwsbrief voortaan ook ontvangen? Stuur dan een naar het secretariaat van de Sectie Sanitary Engineering: 2

3 Afstudeer verslagen Anaerobic digestion of the residual fraction from fine sieved sewage: Biodegradability and reactor design criteria Nikolaas van Balkom Introduction Every person uses more than 10 kg toilet paper per year. As a result, almost half of the suspended solids in the sewage consists out of cellulose. To completely degrade cellulose inside the sewage treatment plant (STP), long retention times are required. Fine sieves are able to remove suspended solids and cellulose fibers from toilet paper, directly from raw sewage. This significantly reduces the oxygen requirement in the aeration tank of a sewage treatment plant. Waternet researches this application at STP Blaricum already since 2008 (See STOWA report 2010/19 and 2012/07). A significant part of that research is dedicated to the handling of the residual fraction (RF) produced by the fine sieves. One of the options is to anaerobically digest the RF to produce renewable energy at a decentralized location. This option could also be implemented within the sewer mining concept which is a decentralized approach to obtain high quality water directly from the sewer without the need of a centralized energy source. Residual fraction from fine sieved sewage From literature and lab experiments it was found that the RF has a high solid content: ± 20% dry solids where 80% of the solid content consists out of cellulose fibers. Important is that the RF has bad flow characteristics and a very high organic content: ± 90% of dry solids. It was therefore necessary to consider different digestion techniques as currently applied at Dutch STP s. Reactor configurations from the field of OFMSW (Organic Fraction of Municipal Solid Waste) digestion where therefore considered. For the digestion of OFMSW, often thermophilic plug-flow reactors at high (> 20 %) solid content are applied. The plug-flow configuration enhances mixing and inoculation and the thermophilic conditions benefits the flow properties inside the reactor and can increases metabolic rates. Biodegradability of the residual fraction With help of a number of biomethane potential tests (BMP) the anaerobic biodegradability was investigated. BMP is the maximal methane volume that is produced per mass degraded organic material. First the material is compared with similar substrates (toilet paper, crystalline cellulose and primary sludge). Secondly, the biodegradability at mesophilic and thermophilic temperatures were compared. And thirdly the influence of inoculation on conversion rates was tested. During the MSc project I worked on the assignment to research the anaerobic digestibility of the RF with a reactor design as an end goal. From the results it became clear that the RF has similar BMP compared to toilet paper and cellulose at thermophilic temperatures. At mesophilic temperature the anaerobic degradation of the RF was lower, 3

4 however metabolic rates where comparable. The influence of inoculation on the conversion rates was not significant, however higher inoculation resulted in shorter lag times. Mathematical modeling to obtain design criteria From the lab results, kinetic parameters (the hydrolysis constant and specific methanogenic activity) were obtained by applying (non-)linear regression models. These parameters were input parameters for a twostep anaerobic digestion model. This model contains a hydrolysis step and a methanogenic step. The model is first calibrated with the lab results and results from a completely mixed lab reactor. After this, the model is used to predict the volume, hydraulic retention time and recirculation rate for a anaerobic plug-flow reactor. The 23th of august I will elaborate further on the anaerobic biodegradability and reactor design criteria for anaerobic digestion of the RF. I am available for questions at A Probabilistic Decision Making Framework for Sanitation Systems in Low-income Countries The low-sighted leading the clueless, with a map that keeps changing Shirin Malekpour Sanitation, as described by the World Health Organization (WHO), refers to the provisions of facilities and services for the safe disposal of human urine and feces. Countries ( ), followed by declaration of the 1980s as the International Drinking Water Supply and Sanitation Decade by the member countries of the United Nations, led to a global realization about the alternative sanitation options. It was revealed that the required investments in conventional sewage systems exceed the available financial resources in low-income countries and these sanitation options are not likely to reach the huge poor populations in those regions. In the 21st century, lack of access to sanitation facilities by 40% of the world s population sounds like an international scandal. This means that about 2.6 billion of the world s citizens, majorly in developing countries, still rely on a bucket, a bush or a back street for excretion. For years, it was an inheritance of the colonial period to put emphasis on copying the western sanitary achievements by providing sewage coverage in developing countries. The results from a World Bank 2-year research project on Appropriate Technologies for Water Supply and Sanitation in Developing 4

5 In frustration of the failure of the centralized solutions, alternative solutions of small-scale and decentralized systems were proposed for developing countries, but did not remain protected from criticisms. While the centralized versus decentralized sanitation options debate is ongoing, decision makers and planners in developing regions of low-income countries face the dilemma of which path to choose. As various technologies that are required to address the global sanitation crisis are already available, the challenge remains in selection and implementation of appropriate technologies in a way that the desirable outcomes would be resulted. Low-income countries, due to their vast socio-economic inhomogeneity, are more complex target locations for selection of appropriate sanitation options. The dynamic situation in these regions with the rapidly growing populations (specially in the urban settings) and the changing socio-economic structures makes decision making a more fragile process. In the existing sanitation decision making support tools, evaluation of the sanitation options is mostly performed based on predicting the outcomes that best represent a sanitation practice. This kind of representativeness is often used to feed the intuitive judgment with little regard to the uncertainties that lie in these predictions. In these cases the illusion of validity dominates the evaluations, meaning that predictions are done by selecting the outcomes that are most representative of a system, with no or little regard to the factors that limit the predictive accuracy. This thesis recognizes the need for decision making support frameworks to assist the planners and decision makers (specially in low-income countries) in selecting sanitation systems that are more likely to be the appropriate options within their local context. Unlike its predecessor, it takes into account the uncertainties that lie in the decisions to be made, and keeps its distance from making the uncertain certain! For every assessment criterion, the collective judgments that exist among people and even experts with regard to different sanitation options is pinpointed and through real examples from around the world, it is indicated that the expected outcomes are not always achieved in practice. In contrast, this work tries to develop a probabilistic approach in which the evaluation of sanitation systems is done NOT based on intuitive judgments, but with respect to the probabilities that hide in each and every assessment, i.e. the probabilities that the expected outcomes of selecting a sanitation facility occur in practice. To quantify the occurrence probabilities of various outcomes of sanitation facilities, some methods are developed and presented in this thesis. Nonetheless, these methods may not be the only ways of quantifying the assessments. They are rather developed in order to show that, unlike the first impressions that one (and many experts) might get, it is not impossible to quantify such assessments; an impression that have been the major drive for turning into qualitative judgments by over simplifying the reality. 5

6 Verslagen projecten Report about the workshop Pools 12 Marjolein Peters At the 3rd and 4th of May Maarten Keuten (TU Delft) and Marjolein Peters (TU Delft) organized the first international workshop on swimming pool research, Pool s 12. During this workshop different PhD students and their supervisors joined to give to discuss their work. of you have seen the set-up and therefore you can imagine they found it impressive. We ended the day with some drinks at our department and a diner in De Prinsenkelder. We were happy that at that point the last expected participant joined our workshop. During the diner, we tried to talk about the The workshop was given in the Faculty room of the TU Delft Science Centre. We started the workshop with a tour through the Science Centre, which is more like a shop window of Delft University. In the Science Centre, the equipment of different successful science projects from different faculties of TU Delft is shown. After the lunch professor Ernest Blatchley (US) gave an opening speech via Skype about swimming pool research. Next Maarten showed his findings of initial and continuous bathing load. Were after a discussion was held about the composition of swimmers dirt, alias Body Fluid Analogue (BFA). A little later Marjolein gave weather, but as eager as we were, we also talked a lot about swimming pool research topics. Friday the presentations related to Disinfection By-Products (DBPs) were scheduled. During the first part, the formation under different conditions like ph was discussed by Amer Kanan (Palestine) and Kamilla Hansen (Denmark). Professor Luuk Rietveld led the discussion. her presentations about the microbiology in swimming pools. The intellectual content of the first day was ended with a tour through the civil engineering water lab and the experimental setup of Maarten and Marjolein. Most In the second and third part the removal of DBPs was discussed. Stephan Uhlig (Germany) gave a presentation about the model he developed to predict the formation and the removal of DBPs. Yasmina Bennani (TU Delft) discussed the principle of using photoelctrocatalysis to remove DPBs. This principle was also investigated by use of UV-light by Kamilla Hansen and Mehrnaz Afifi (US, via Skype). Also the quality of water and air was discussed by ShihChi Weng (US, via Skype). Professor Peter Appel gave a presentation about the chemical engineering view on swimming pools. This addition was rather an eye opener about the treatment and as well as the view of the reactor was interesting. 6

7 At the end of the workshop we had a discussion about the needs for further (joined) research and possible topics for a joined publication. There was also a strong wish to continue these kind of meetings on a more regular basis. After the closure of the workshop we all had some drinks in our botanical garden. All with all, the workshop was a big success. To whom it might concern, all presentations were recorded via Collegerama. If you are interested please contact Marjolein Peters and ask for the link. RainGain project Marie-claire ten Veldhuis on methods and experiences in fine-scale rainfall estimation. The experts present at the workshop recommended innovative methods for radar rainfall The RainGain project organized on 16 April 2012 an international workshop on fine-scale rainfall estimation. The workshop brought together about 35 radar meteorologists and urban hydrologists, to bridge the gap between these two disciplines. They discussed the use of new radar technology for measuring the estimation that are to be implemented in the RainGain project in four pilot sites: London, Paris, Rotterdam and Leuven. The implementation of rainfall radars in urban water operational and strategic management will allow urban citizens to be better protected and prepared against risks induced by extreme rain storms. intensity of heavy rain showers over urban areas. Such measurements are required to enable urban floods to be predicted at street or house level. As a result of the workshop, a review document will be prepared 7

8 Kick-off Delft Urban Water, Tuesday, May 29th 2012 Marie-claire ten Veldhuis The kick-off of Delft Urban Water Centre was held on 29 May 2012 in the Library building of TU Delft. Mr van Haersma Buma, Dijkgraaf of Hoogheemraadschap Delfland welcomed the participants and emphasised the importance of research and innovation in the urban water sector to face problems of water scarcity, pollution and flooding worldwide. He stated Delft is the appropriate location for this initiative, given its strong tradition in water research and engineering. Additionally, the city of Delft and its surroundings form a lively example of the challenges of water management in a highly urbanised environment. The dijkgraaf officially opened the kickoff by starting the opening ceremony, launching the Delft Urban Water logo and website: The core part of the afternoon was dedicated to a scientific program consisting of presentations on selected themes of the Delft Urban Water Centre: key note lectures by invited speakers and flash presentations by PhD researchers. The presentations gave a colorful overview of the broad scope of expertise available within the Delft Urban Water Centre, on water quality as well water quantity related topics. Prof Herman Russchenberg presented research challenges under the theme Urban water and weather, followed by three flash presentations by PhD students on disdrometers, roof retention and multifunctional flood defences. Dr Merle de Kreuk highlighted recent achievements and upcoming research themes related to Closing water, nutrient and energy cycles, followed by flash presentations on cold Annamox, smart water reuse, seawater for toilet flushing and zero discharge solutions. Prof Zoran Vojinovic addressed a range of research challenges to find socially-just and ecologically sustainable solutions for Water in megacities. His presentation was followed by flash presentations on the SWITCH project and urban growth modelling. The scientific program was followed by a plenary discussion on challenges for the Delft Urban Water Centre. The discussion was initiated by propositions from representatives of the 4 research institutes involved in Delft Urban Water: TU Delft, UNESCO- IHE, Deltares and KWR. Main topics in the discussion were how to enhance the visibility of Delft Urban Water through the website and other means and how to identify and take advantage of upcoming opportunities for cooperation in project proposals. There was a strong support for Delft Urban Water among the participants and a shared feeling of readiness to get cooperation started. More information about Delft Urban Water can be found on the website: where keynote and flash presentations of the kickoff will be available soon. Or contact: Marie-claire ten Veldhuis. 8

9 Visit students ITB Bandung, Indonesia Merle de Kreuk At the 4th, 5th and 6th of June, the section sanitary engineering was visited by 14 MSc. students from Institut Teknologi Bandung (ITB) and their two supervisors Professor Prayatni and Dr. Ir. Marisa. After a touristic tour at our campus, they arrived at CiTG and were welcomed by Jasper Verberk and Bas Heijman and visited the laboratory with the above and Guido Kooijman. After some confusion in the canteen about the Dutch lunches, a full afternoon with presentations was organised. After an inspiring lecture by Anke Grefte about presenting your results, the MSc students presented their thesis work. It was nice to see that they immidiatly tried to apply Ankes tips and tricks and that they recognised when the sheets contained too much information. After their presentations, 4 of our own PhD students gave a flash presentation to give some examples of the waste- and drinkingwater research at sanitary engineering. After this exiting afternoon, they headed to Wateringse Veld by bus, to have a barbeque at Merle de Kreuk house. Due to the bad weather a buffet was served, but it still was a fun night with the students and it is always interesting to see foreigners photographing items in the neighbourhood that are completely unnoted to the inhabitants. The next day, an excursion at WWTP Harnaschpolder was organised by Sigrid Scherrenberg and Merle de Kreuk and the students learned all about Dutch wastewater treatment and water re-use. After a photosession, they left by us to visit Neeltje Jans. On Wednesday Jasper Verberk showed them around the drinking water plant Berenplaat which they combined with a visit to Kinderdijk. It was a nice visit with a lot of information exchange, as the cooperation project with ITB intended. After my week of lecturing in Bandung in April, it was also really nice to meet the same students in Delft again, a good way to establish closer contact. Opening week of the first Dutch full scale Nereda sewage treatment plant in Epe Merle de Kreuk After many years of hard work, laboratory scale disasters and pilot scale frustrations, the crowning moment of glory for the Nereda-team arrived at the 8th of May, when the first Dutch full scale aerobic granular sludge treatment plant was officially opened. Excited as a small child in a candy store I drove to Epe in the morning, ready to meet Z.K.H. Prins van Oranje, although that was scheduled very accurately for the afternoon. The atmosphere at WWTP Epe was warm and enthousiastic. During the day al speakers referred to the golden triangle of industry, government and university that has been crucial in the development of the aerobic 9

10 granular sludge technology. I totally agree, without the commitment of TU Delft, DHV, STOWA (or the Waterboards) and STW the Nereda could not have been developed, but I also think it was the enthousiasm in the Nereda team, in which each worked with so much pleasure and drive. It rained heavilly when the Prince arrived, but during the opening ceremony itself, the sun was peaking through the clouds and by starting a mini-installation the installation was officially opened. The other days of the week also other activities were planned, among others with a Benelux Young Water Professionals workshop with the theme Technology Development was organised. 40 (mainly) PhD s from Belgium and The Netherlands discussed the pittlfalls, the ingredients for success and the setbacks of a new develepment. Mark van Loosdrecht started the day with a presentation about the origin of the idea to start the granular sludge development. I was lucky to tell everybody what happened with me during my PhD and post-doc, during the development of the technology and Ruud van Dalen (waterboard Veluwe) discussed the results of the full scale installation up till now and the guts it took to be launching costumer as a Dutch waterboard. After the tour along the treatmentplant and the lunch, we discussed the other succesfull technology Anammox, with Mari Winkler (TU Delft, EBT), who performed a cross over research, incorporating anammox in the aerobic granules, Siegfried Vleaminck (LabMET, Ghent University) discussing the chances in anammox research and Tomasso Lotti (TU Delft, EBT), who told a bit more about the new cold anammox technology (or anammox for the B-stage of an A/B System). In the late afternoon we were tickled by the presentations from Cora Uijterlinde on how to develop a research agenda (WWTP 2030), Jos Paques about technology development in general and the experiences at Paques BV and the thay was closed by Helle van der Roest (DHV) who introduced the fourth P in the people-profit-planet technology development, namely the Passion. Passion could be seen as well on Friday, when many persons working with the aerobic granules during the past 15 years gathered for a barbeque and on saturday, when almost the whole team was present again to explain to the pubblic about this new installation that has been build in their village. I was able to show my invention to my family that day, which I wish for each researcher to experience once: this is the joy to work in applied science! 10

11 MSc Watermanagement straks online en op afstand? Peter de Moel Donderdag 14 juni zijn we officieel van start gegaan met het project Online afstandsonderwijs. In dit project gaan we proberen om over 2 jaar onze hele MSc opleiding in te richten dat het mogelijk wordt om op afstand de gehele MSc te doen. Op afstand varieert hierbij van een balkon in Nieuw-Zeeland tot een studentenkamer in Delft. Het project komt voort uit onze MSc in deeltijd waarin medewerkers van waterbedrijven hun MSc opleiding bij ons doen naast hun werkzaamheden in hun bedrijf, en ons Double Degree programma met Singapore, waarin studenten in 2 jaar tijd steeds een half jaar in Delft en een half jaar in Singapore zijn. Daarnaast hebben we inmiddels diverse samenwerkingen met buitenlandse universiteiten, zoals ondermeer IT Bandung, Mozambique, Suriname, Antillen, Australië en Braunschweig. Kortom ons onderwijs is steeds minder gebonden aan de gebouwen in Delft. krijgen. Met deze certificaten zal het mogelijk worden om stapsgewijs het MSc diploma van de specialisaties Gezondheidstechniek te verkrijgen. Hierbij kunnen studenten zich per vak inschrijven en is het niet meer noodzakelijk om voor de gehele opleiding in te schrijven. Voor deeltijders en voor buitenlandse studenten blijkt dit namelijk een hoge drempel om aan een MSc opleiding te beginnen, nog afgezien van de afstand tussen Delft en hun woonplaats. We zullen in het komende studiejaar beginnen met diverse vakken die al op proef online gevolgd kunnen worden. Hierover zullen we in de komende Nieuwsbrief verder verslag van gaan doen. Dit project wordt voor ons gefinancieerd door de TU Delft zelf (CvB via O&S). Het project is een logisch vervolg op onze OpenCourseWare activiteiten, waarmee de afdeling Watermanagement toonaangevend is binnen TU Delft, en ook binnen Nederland. Naast Watermanagement zullen ook de Faculteiten Lucht- & Ruimtevaart en Techniek, Bestuur & Management meedoen, op minder ambitieuze schaal. In dit project gaan we 26 vakken uit de MSc Watermanagement zodanig inrichten dat ze afzonderlijk op afstand gedaan kunnen worden, waarbij studenten een certificaat per vak kunnen Geheel volgens Jasper Verberk s gouden regels start een project met taart. 11

12 Prijzen OpenCourseWare Al enige tijd is de cursus Sanitary Engineering beschikbaar als OpenCourseWare cursus, op ocw.tudelft.nl/courses/watermanagement-updates/ sanitary-engineering/course-home/ Van april organiseert het wereldwijde OpenCourseWare consortium een jaarlijkse conferentie ter ere van Open Educational Resources. Hierop is vandaag, voor de tweede maal sinds vorig jaar, een reeks Awards for OpenCourseWare Excellence toegekend. In de categorie Multimedia courses heeft de cursus Sanitary Engineering deze award mogen ontvangen. Hiermee mag de cursus zich rekenen tot een van de tien beste cursussen gekozen door de leden van het OpenCourseWare Consortum, uit een aanbod van ruim cursussen die wereldwijd als OpenCourseWare zijn gepubliceerd. ocwconsortium.org/en/community/blog/2012/04/16/ ocw-consortium-announces-2012-winners-of-courseawards-for-opencourseware-excellence/ Cursus CiTG wint OpenCourseWare-prijs 20 april 2012 door M&C De online cursus Sanitary Engineering van CiTG is een van de winnaars van de course Awards for OpenCourseWare Excellence Dat maakte het OpenCourseWare Consortium op maandag 16 april bekend tijdens zijn conferentie in Cambridge. De tien winnende cursussen werden geselecteerd uit het wereldwijde aanbod van ongeveer Sanitary Engineering, samengesteld door professoren. J. van Dijk en F. Clemens, was een van de vijf winnaars in de categorie multimedia. We zijn verheugd deze cursussen te eren, zegt OCW Consortium Executive Director Mary Lou Forward. Het zijn uitmuntende voorbeelden van de geweldige onderwijskundige bronnen die openlijk door de leden van het consortium worden gedeeld. De Delftse cursus behandelt de basisprincipes en ontwerpaspecten van infrastructuur op het gebied van drinkwater, riolering en afvalwater. Studiedoel is inzicht verkrijgen in de technologische aspecten van de stedelijke waterinfrastructuur. Het OpenCourseWare Consortium is een wereldwijde samenwerking op het gebied van Open Course Ware van meer 250 instituten voor Hoger Onderwijs en aanverwante organisaties. 12

13 Runner-up at the European Inventor Award 2012 Merle de Kreuk In February this year Mark van Loosdrecht, Sef Heijnen and me (Merle de Kreuk) were nominated by the European Patent Office (EPO) for the European inventor award 2012, category research, for the development of the aerobic granular sludge technology Nereda (patents from 1998 and 2004), which has been developed with DHV and the Dutch Waterboards. Very special that our patents were chosen from the 200 entries and the thousands of patents granted each year (already 62,115 granted patents at EPO in 2011). In Kopenhagen we met Boudewijn Zuurdeeg, who was the kind patent officer who came across our invention and thought it would be nice to send it to the contest. The innovation was described as a cuttingedge sewage purification system which uses aerobic granular biomass; bridging biotechnology and civil engineering lead to a solution that drastically improves the quality if waste-water going back into the water cycle, without relying on addition on extra chemicals. It can also make water treatment much more efficient and cost effective (www.epo.org). With this nice description of the aerobic granular sludge technology we could go to Copenhagen for the ceremony on the 13th and 14th of June. Before the EPO would welcome us, we had to do something on our PR, so we were filmed and photographed for 2 full days: in the laboratory, in the office, lecture room, botanical garden, on a boat on the canals of Leiden and even in Madurodam. This lead to two wonderful movies (http://www.epo.org/news-issues/european-inventor/ finalists/2012/loosdrecht.html and com/watch?v=xzikwephh8g&feature=g-upl) At the 13th of June we were invited to a dinner prior to the award ceremony, were I felt like a true VIP with all the attention of press, especially when it was discovered that I was the only female nominee. On the 14th the award ceremony took place in the presence of the Danish Crown Prince and Princess and the category research was first. Our opponents were Gilles Gosselin, the inventor of a new drug for hepatitis B treatment and Jason Chin and Oliver Rackham, who found a way to incorporate unnatural amino acids into proteins, enabling to understand and control the functions of proteins in cells. Dr. Gosselin won the competition and can call himself European inventor of the year. As Runner up, we were still pretty proud and honored and at least we had a great two days in Copenhagen, among all these great inventors. 13

14 Het beste idee en de mooiste IT-toepassingen in de watersector Op 25 mei 2012 vond de eerste KNW bijeenkomst van de themagroep IT-toepassingen in de watersector plaats. Het doel van de bijeenkomst was inspireren en discussiëren over de huidige state-of-the-art van IT in de watersector. Tijdens de bijeenkomst hebben de deelnemers middels een stemming a la X-factor bepaald wat de mooiste IT-toepassing in de watersector is en ook wat het beste idee voor een IT-toepassing in de watersector is. Prof.dr.ir. Bart van Arem gaf tijdens de bijeenkomst een inspirerend overzicht van de mooiste IT-toepassingen in het verkeer, waarbij hij zowel inging op de techniek als op de effecten van IT op mobiliteit. De inzendingen kwamen uit de hele breedte van de watersector van waterbeheer tot drinkwater en met uiteenlopende toepassingsgebieden van beleidsondersteuning tot besturingsoplossingen. The human sensor van Ignaz Worm is verkozen tot het beste idee voor IT-toepassing in de watersector (foto links) en de Dijksterkte Analyse Module (DAM) van Jos Maccabiani is verkozen tot de mooiste IT-toepassing in de watersector (foto rechts). Kijk voor het verslag van de bijeenkomst en voor alle inzendingen op 14

15 Workshops SEMINAR ON REMOVAL OF EMERGING MICRO-POLLUTANTS FROM THE URBAN WATER CYCLE JSTP- NWO Seminar TU Delft - Tongji University China Netherlands Joint Scientific Thematic Research Programme (JSTP-NWO) Programme 9:00 Opening 9.30 Prof. Luuk Rietveld Organic micropollutants in the Urban Water Cycle, research at TU Delft 12:30 Marco Casola Enhancement of biological degradation of pharmaceuticals during water treatment 13:00 Lunch break 10:00 Prof. Hui-Ping Deng Pilot studies and full-scale application of PAC-UF for treating micro-polluted surface water resin 14:00 Assoc. Prof. Lei Ding Bromide removal from water using MIEX 10:30 Prof. Jan Peter van der Hoek Research towards advanced oxidation for the removal of organic micropollutants 11:00 Coffee break 11:30 Prof. Xinxi Zhang System construction of ecological water source of Huangshan Mountain and direct drinking water of Yangtze River Delta region based on an idea of active-control mode 12:00 Chun Zhao Photodegradation of antibiotic oxytetracycline in aqueous solution under visible/solar light in a batch reactor: Mechanism study for photolysis and photocatalysis with NF- TiO2 film at different phs 14:30 Dr. Jun Shi Genotoxicity in Saccharomyces cerevisiae induced by Microcystin-LR 15:00 Tea break 15:30 David de Ridder Quantitative Structure Activity Relationship for adsorption of pharmaceuticals on carbon 16:30 Closure 17:30 Drinks 16:00 PhD students flash presentations Registration: Please register via (max. 50 people): The registration is free of charge. Date: 27 June 2012 Location: Lecture hall E, CiTG Stevinweg 1, 2628CN, Delft 15

16 Symposium 20 juni 2012 Nieuwegein Energie- en watersector slaan handen ineen Hoe zorgen we voor een duurzame energie- en watervoorziening in de toekomst? Hoe centraal of decentraal zijn we in 2040? Belangrijke vragen, waarbij de energie- en watersector elkaar kunnen helpen. Beide sectoren zijn al volop bezig met besparing, en duurzaam en efficiënt gebruik van bronnen. Met het oog op de toekomst willen de sectoren nog meer leren van elkaars ervaringen en plannen. Om deze kennisuitwisseling vorm te geven, organiseren Deltares, TU Delft en KWR Watercycle Research Institute i.s.m. Stichting Warmtenetwerk op 20 juni 2012 het symposium Energie en Water schrijven toekomst in Nieuwegein. Een visie op de toekomst, met aandacht voor de praktijk van vandaag en morgen. Dat is het uitgangspunt van het symposium Energie en Water schrijven toekomst. De bijeenkomst start met de gezamenlijke toekomst van de energie- en watersector. Ad van Wijk en Jan Peter van der Hoek van TU Delft blikken vooruit naar de energievoorziening en watervoorziening in Hoe (de)centraal, duurzaam en intelligent zijn we dan? Vervolgens gaan sprekers van Stichting Warmtenetwerk, STOWA en KWR achtereenvolgens in op warmte- en koudenetten, de rol van de afvalwatersector en de rol van de drinkwaterwatersector. Thermische energiesystemen De middag behandelt onderzoek en praktijk van thermische energiesystemen.waternet onderzoekt de mogelijkheden van het benutten van energie uit drinkwaterleidingen. Deltares houdt presentaties over een smart thermal grid in de TU-wijk en over koeling met water uit de Nieuwe Meer in Amsterdam. Tot slot licht KWR het onderzoek naar rioolwarmte toe. Aanmelden Het symposium is op 20 juni 2012 van tot uur en vindt plaats bij KWR Watercycle Research Institute in Nieuwegein. Deelname is gratis. Om het symposium bij te wonen, is het noodzakelijk dat u zich aanmeldt via Hier vindt u ook meer informatie en het gehele programma. Recent papers in DWES Papers in open discussion: 64. Robust optimization methodologies for water supply systems design,18 april 2012, J. Marques, M. C. Cunha, J. Sousa, and D. Savić, Drink. Water Eng. Sci. Discuss., 5, , Subsurface arsenic removal column tests: from the laboratory to the field, 4 april 2012, D. H. Moed, D. van Halem, J. Q. J. C. Verberk, J. A. M. van Paassen, and L. C. Rietveld, Drink. Water Eng. Sci. Discuss., 5, , Water investment in Mexico City: contradictory elements preventing investment efficiency, 7 juni 2012, M. J. Marquez- Dorantes, Drink. Water Eng. Sci. Discuss., 5, , 2012 Recent final revised papers: 67. A new model for the simplification of particle counting data, 6 juni 2012, M. F. Fadal, J. Haarhoff, and S. Marais, Drink. Water Eng. Sci., 5, 9-14,

17 Nieuwe medewerkers Başak Savun Hekimoglu I was born in Istanbul, Turkey I received my bachelor s degree in Environmental Engineering in 2008 from Trakya University. I continued to pursue my academic career by enrolling in 2008 into the Environmental Technology MSc. program at the Institute of Environmental Sciences at Bogazici University, Istanbul, Turkey. My MSc. thesis was on the pretreatment of municipal waste activated sludge by advanced oxidation processes. As part of my MSc. thesis, I conducted some complementary laboratory work at Hamburg University of Technology (TUHH) at the Institute of Wastewater Management and Water Protection, Germany. I completed my MSc. degree in 2011 with 3.72/4 GPA. During this time, I also worked as a teaching and research assistant at the Institute of Environmental Sciences, which is a highly competitive position. In April 2012, I have joined the TU delft, Sanitary Engineering Section as a guest researcher and I am currently doing research on brine treatment. Mostafa Zahmatkesh My name is Mostafa, born in 1982 in Tehran, capital and most populated city of Iran, very different from delft! So I have a lot to adapt with. I studied chemical Engineering and got my master degree in Chemical- Biotechnology engineering in Sahand University of technology. Our university was in Tabriz, a city in North West of Iran and it was literally on a mountain, so I actually have lived on a mountain for a period of my life. I was working in Tehran institute of biotechnology which belongs to Academic center of Education, Culture & research in Tehran university, as the head of Bioprocess eng. group for 3 years that I learnt about a position in TU Delft, and it was funny because lately I was feeling like developing my knowledge and experience in an advanced university just like TU Delft to get more out of my potential, so I applied for the position and now I am here. Since May 2012, I assigned as a PhD candidate in Civil eng. Department and my project is on design of bioreactors and of course bioprocesses for biodegradation of lignin in effluents using fungi to produce biogass. My two and half years of experience as a journalist, helps me to connect ideas, data and facts together to satisfy my curiosity. One of the best fields to use it is in science and that is my approach. I have a black belt in taekwondo and I am an amateur climber, that s how I practiced to be hard and I m going to use it to nail this project. It s not long since I ve got here, but I already found this city lovely, friendly and peaceful. With these lovely people in our section; Sanitary engineering, I think every thing is ready for a passionate and joyful ride. looking forward to meet all of you. 17

18 DP Mainali This is me DP Mainali, originally from Chirang, Bhutan, a small Himalayans country in South East Asia. I am married and since 2005 I have been living in Zuigerstraat, Den Haag with my wife Tulsa Mainali and 3 months baby boy Pranish Mainali. At present I am doing M.Sc. LST- Track Biochemical Engineering at the Faculty of Applied Science at Delft University of Technology. Besides study, I am working as the Chairman of Bhutanese Community in The Netherlands (BCN). BCN is the welfare form for Bhutanese in the Netherlands. It is a non-for profit organisation established to assist on the successful integration of Bhutanese in the Netherlands. Now I am in my final year of University study. In order to complete University study, one of the requirement is to carry our independent research with in TU Delft. This is one of the requirements for completing study at any other University in The Netherlands I supposed. In order to fulfil the above requirements, I choose to do research at the faculty of Civil Engineering and Geoscience, Department of Water management. The project I am working on is Dutch Innovative Pool Project (DIPool) and the topic of my master thesis is Biofilm Development under Swimming Pool Conditions. I am working under the direct supervision of PhD. student Marjoein Peters.My faculty my supervisor is Prof.dr.ir. Mark van Loosdrecht. Swimming pools are a make crossroad of sports, education and entertainment of today s society. Therefore, hygiene and safe pool water is very important in public swimming pools. Nowadays, in all types of traditional swimming pools, hygiene is maintained by the addition of a chemical for disinfection. However, the addition of chemicals has some disadvantages like the formation of disinfectants byproducts (DBPs). Within the DIPool project, a new treatment concept for public swimming pools will be developed, based on advanced UV-treatment. This innovative concept will not use a residual disinfectant like chlorine. Since there is no disinfectant directly in the swimming water, it is likely that on the wall a biofilm will be developed in time. So, during my research, I will investigate how this biofilm will grow and can be limited or removed. Some of the mail research question that will be answered during my research are: 1. How to control the biofilm growth? 2. How fast does the biofilm develop? 3. Different parameters that are influencing the development of a biofilm etc. 18

19 Dispuut Watermanagement Nieuws Dispuut Watermanagement De afgelopen twee maanden heeft het Dispuut Watermanagement veel activiteiten georganiseerd. Het symposium, de bestuurswissel, het zeilweekend. Symposium Het symposium met het thema Water = Energie is bezocht door een groot aantal mensen. Studenten, Phders, professoren en mensen uit het bedrijfsleven waren allemaal van de partij. Met een grote variëteit aan onderwerpen van de productie van biobrandstof door algen tot energy opwekking uit het concentratie verschil tussen zoet en zout water zijn behandeld. Al met al een geslaagde dag. Studiereis op 10 juli 20 studenten en 3 stafleden van de afdeling voor 3 weken naar Mozambique, Zimbabwe en Malawi vertrekken voor de studiereis. Er zullen een groot aantal drinkwater en water beheer gerelateerde projecten bezocht worden. Daarnaast is er natuurlijk ook genoeg tijd voor de toeristische bezienswaardigheden. Naast deze grote activiteiten is er nog een lunch lecture van BAM infra geweest over de BoxBarrier en is Oasen bezocht door Marleen Heidekamp om een presentatie te geven over haar project in Zuid Africa. Als afsluiting van het jaar is er a.s. donderdag 21 juni de eindejaar BBQ. Daarna is het al weer tijd voor vakantie. Zeilweekend Het zeilweekend was een groot succes. We zijn met 22 studenten en staf leden afgereisd naar Bruinisse om te zeilen op het Grevelingen meer. Met een mix van Nederlandse en internationale studenten is er zaterdag gezeild. Er waren zelfs mensen die hun angst overwonnen hebben en zonder te kunnen zwemmen in een zeilboot zijn gaan zitten. Website Dispuut: Website Symposium 2012: Website Studietour 2012: 19

20 Media 20 20

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

International Leiden Leadership Programme

International Leiden Leadership Programme International Leiden Leadership Programme Information Evening 1 November 2016 Universiteit Leiden.. LLP Programme team Menno Mennes Lucille Brakefield Janna van Helden Ratna Lachmansingh Programme Bij

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017 www.iuscommune.eu INVITATION Ius Commune Masterclass 22 June 2017 Amsterdam Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers,

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement

Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement Delft, 8 maart 2012 Realistic wall of water ir. F.C. (Floris) Boogaard, (020) 606 32 50/06-51 55 68 26 e-mail: f.c.boogaard@tudelft.nl/

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus.

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus. - Universiteit I would like to enroll at a university. Aangeven dat u zich wilt inschrijven I would like to enroll at a university. I want to apply for course. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor

Nadere informatie

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt.

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt. Don t you worry There s an eternity behind us And many days are yet to come, This world will turn around without us Yes all the work will still be done. Look at ever thing God has made See the birds above

Nadere informatie

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wat mij gelijk opviel is dat iedereen hier fietst. Ik vind het jammer dat iedereen

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

AN URBAN PLAYGROUND AFSTUDEERPROJECT

AN URBAN PLAYGROUND AFSTUDEERPROJECT AN URBAN PLAYGROUND 2005 Het vraagstuk van de openbare ruimte in naoorlogse stadsuitbreidingen, in dit geval Van Eesteren s Amsterdam West, is speels benaderd door het opknippen van een traditioneel stadsplein

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

VOORZETSELS. EXERCISE 1 Bestudeer de bovenstaande voorzetsels en zinnen goed!

VOORZETSELS. EXERCISE 1 Bestudeer de bovenstaande voorzetsels en zinnen goed! ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON EIGHT VOORZETSELS at three o'clock = om drie uur around three o'clock = rond drie uur by three o'clock = tegen drie uur before Saturday = voor zaterdag for a week = voor

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Online Resource 1 Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Journal: Higher Education Authors: Anja J. Boevé, Rob R. Meijer, Roel J. Bosker, Jorien

Nadere informatie

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate.

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate. 1 Test yourself read a Lees de vragen van de test. Waar gaat deze test over? Flash info 1 In the morning I always make my bed. A Yes. B No. C Sometimes, when I feel like it. 2 When I see an old lady with

Nadere informatie

Sport participation and the role of sport facilities in the Netherlands

Sport participation and the role of sport facilities in the Netherlands een afbeelding (smal) te plaatsen. Daarna via opmaak de afbeelding naar de Sport participation and the role of sport facilities in the Netherlands Play the Game conference Aarhus, Denmark 28-31 October

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Annual event/meeting with key decision makers and GI-practitioners of Flanders (at different administrative levels)

Annual event/meeting with key decision makers and GI-practitioners of Flanders (at different administrative levels) Staten-Generaal Annual event/meeting with key decision makers and GI-practitioners of Flanders (at different administrative levels) Subject: Sustainable Flemish SDI Nature: Mobilising, Steering Organisers:

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations

Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations Het project in het kort en de opgedane ervaringen Open Universiteit Nederland Faculteit Computer Science TouW

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Pattern Cronelia s Seashell blanket

Pattern Cronelia s Seashell blanket Pattern Cronelia s Seashell blanket I got the inspiration for his blanket from a postcard I once bought. Pagina 1 Cygnet Yarns has lovely colours in their range that reminded me of those shells. For this

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 2.1: My family Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: brother, sister, cousin, mother, father, aunt, uncle, grandmother,

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT 1 25/2/2016 Biocide CLOSED CIRCUIT 2 Regulatory background and scope Biocidal products regulation (EU) nr. 528/2012 (BPR), art. 19 (4): A biocidal product shall not be authorised for making available on

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

BE Nanoregistry Annual Public Report

BE Nanoregistry Annual Public Report 1 BE Nanoregistry Annual Public Report Carine Gorrebeeck FPS Health, Food Chain Safety & Environment 2 WHY? The objectives of the registry (a.o.): - Traceability: allow competent authorities to intervene

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Growing old is becoming lonely? Jana D hoedt

Growing old is becoming lonely? Jana D hoedt Growing old is becoming lonely? Jana D hoedt Introduction Loneliness is a personal, subjective experience. A person experiences this feeling when his social relationships do not match his wishes. It is

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016 NAVIJVEN MINILAMPJES OM ZELF TE MAKEN KERSTFIGUREN UIT DE LAPPENMAND VOOR DE KINDERSSALOON EN COWBOYS VAN LOLLYSTOKJES KAMERBREED BOEKENREK VOOR EEN SMAL BUDGETGEBAKKEN KOEKFIGUURTJES HANGEN WE IN DE KERSTBOOM

Nadere informatie

WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR

WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR Read Online and Download Ebook WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR DOWNLOAD EBOOK : WEGWIJZER VOOR

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it.

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

PROGRAMMA NETWERKDAG 21 JANUARI 2005 EN LEARNING ENCOUNTER. PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

PROGRAMMA NETWERKDAG 21 JANUARI 2005 EN LEARNING ENCOUNTER. PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM PROGRAMMA NETWERKDAG EN LEARNING ENCOUNTER 21 JANUARI 2005 AMSTERDAM PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM INLEIDING Op deze dag beogen wij een ieder met elkaar in contact te brengen, die

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Op het potje Potty training

Op het potje Potty training Op het potje Potty training Wat is zindelijkheid? Je kind is zindelijk als het: - niet meer in zijn broek plast. - overdag droog is. - zelf op het potje of het toilet gaat zitten wanneer het moet plassen.

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij?

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij? Wie zijn wij? Studievereniging i.d is de studievereniging van Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Met 2700 leden is zij een van de grootste en actiefste studieverenigingen van Delft. Studievereniging

Nadere informatie

DALISOFT. 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool. Connect the TDS20620V2. Start DALISOFT

DALISOFT. 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool. Connect the TDS20620V2. Start DALISOFT TELETASK Handbook Multiple DoIP Central units DALISOFT 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool Connect the TDS20620V2 If there is a TDS13620 connected to the DALI-bus, remove it first.

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

A2 Workshops Grammatica Toekomst

A2 Workshops Grammatica Toekomst Bestuderen Future Simple Normaal Hoe maak je de Future Simple? We beginnen met een rijtje voorbeelden. I will stay You will stay He will stay She will stay He will stay It will stay We will stay You will

Nadere informatie

Master Thesis. Early Career Burnout Among Dutch Nurses: Comparing Theoretical Models. Using an Item Response Approach.

Master Thesis. Early Career Burnout Among Dutch Nurses: Comparing Theoretical Models. Using an Item Response Approach. 1 Master Thesis Early Career Burnout Among Dutch Nurses: Comparing Theoretical Models Using an Item Response Approach. Burnout onder Beginnende Nederlandse Verpleegkundigen: een Vergelijking van Theoretische

Nadere informatie