Pamflet: de toekomst van het jeugdwerk in de PKN. 1. Trekken aan een dood paard

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pamflet: de toekomst van het jeugdwerk in de PKN. 1. Trekken aan een dood paard"

Transcriptie

1 Pamflet: de toekomst van het jeugdwerk in de PKN 1. Trekken aan een dood paard Geheel in lijn met de ontwikkeling in de PKN loopt ook het jeugdwerk op veel plaatsen op zijn tandvlees. Ik nuanceer hierbij gelijk; ja, op een aantal plaatsen (bijvoorbeeld op de Biblebelt) gaat het nog best redelijk, maar ook hier zien we een terugloop. Kijken we echter naar de breedte van de kerk, dan kunnen we niets anders dan concluderen dat het niet goed gaat met het jeugdwerk. Het jeugdwerk deelt in de malaise waar ook de kerk in Nederland mee te maken heeft. Deelnemersaantallen dalen, en clubs en catecheses worden niet langer gegeven. De vrijwilligers die er nog zijn, raken steeds minder gemotiveerd. Ook worden de erediensten nagenoeg niet bezocht door jongeren. We zien op veel plaatsen dat enkel de jeugddiensten (die maximaal eens per maand georganiseerd worden) hier nog uitzondering op zijn. In vergelijking met dertig jaar geleden treden er slechts enkele jongeren toe tot de kerk. Er schrijven zich een veelvoud uit ten opzichte van hen die belijdenis doen. Als ze al de moeite doen om zich uit te laten schrijven. Velen van hen weten niet eens meer dat ze ingeschreven staan en dus lid zijn van een kerk. Met allerlei inspanningen proberen we het tij te keren. Een aantal kerken benoemt jeugdwerkers, organisaties zoeken naar nieuwe vormen, en productontwikkeling lijkt het toverwoord. Kijk alleen maar eens naar het aantal catechesemethodes dat de afgelopen jaren is verschenen. Conferenties worden belegd en (goed) bezocht. Kortom, we zijn lekker bezig. En toch wordt de betrokkenheid van jongeren bij de

2 kerk steeds minder. Onze inzet en energie lijken niet het succes op te leveren dat je ervan zou verwachten. Ik heb daarom steeds sterker het gevoel dat we aan een dood paard trekken. Zoals gezegd, we zitten als kerk echt niet stil, met man en macht zijn we bezig met het paard van het jeugdwerk. Sterker nog, we verplaatsen dit paard zelfs een paar meter. Maar dat paard is nog steeds dood! Je kunt zeggen dat er na alle inspanningen eigenlijk ten diepste niets is veranderd. En het ergste is nog wel dat we niet doorhebben dat dit paard dood is of zich op z n minst in comateuze toestand bevindt.

3 2. Waarom werkt het niet meer? De simpelste verklaring lijkt te zijn: omdat er geen jongeren meer komen. Blijkbaar slagen we er niet in om onze boodschap relevant te maken. Niet voor onze kerkjongeren en zeker niet voor jongeren daarbuiten. Het is waar, sommige kerken groeien nog. Maar als je goed kijkt waar deze nieuwe leden vandaan komen, dan moet je concluderen dat het voor 99 procent gaat om recycling of the saints, dus het wisselen van kerkgebouw. Nu kunnen we wijzen op allerlei sociologische en maatschappelijke ontwikkelingen. En voor een deel is dat misschien ook wel terecht. Nederland seculariseert steeds meer, en jongeren vormen daar geen uitzondering op. De Protestantse Kerk spreekt zelf over een generatie gat (en?) in de kerk. We hebben te maken met een sterk vergrijzende kerk, de generatie tussen de 25 en 50 is sterk ondervertegenwoordigd. Met als gevolg dat hun kinderen ook geen binding meer hebben met geloof en kerk. Jongeren worden steeds minder (langdurig) lid van allerlei verenigingen (denk aan vakbond, bibliotheek, maar dus ook de kerk). Maar ik denk dat we niet alleen deze sociologische en maatschappelijke ontwikkelingen als enige schuldige kunnen aanwijzen. Er is meer aan de hand. Ik denk dat het ook ligt aan onze visie op jeugd- en jongerenwerk. Welke keuzes maken we daarin? Heel kort door de bocht: onze visie op jeugdwerk is gedateerd en gebaseerd op uitgangspunten (en theologie?) die minstens dertig jaar oud zijn. En blijkbaar passen jongeren niet meer in de kerkcultuur, of vinden ze dat ze daar niet meer in passen. Visie op jeugdwerk Laat ik ook zo eerlijk zijn om de positieve ontwikkelingen in het jeugdwerk te benoemen. Een aantal kerken realiseert zich dat jeugdwerk een vak apart is. Een vak dat de laatste jaren steeds ingewikkelder is geworden. En dat je hiervoor een professional nodig hebt. Predikanten hebben in hun opleiding niet of onvoldoende geleerd over jeugdwerk. Ze hebben dus geen verstand van jeugdwerk. Helaas zijn kerken die een jongerenwerker aanstellen, nog steeds een minderheid. Toch zijn de vormen ten diepste dezelfde als die van twintig jaar geleden. Bekijk de website van de gemiddelde (PKN) gemeente en je vindt er catechisatie, tienerclub en gespreksgroep vermeld. Op zich is er niets mis met de keuzes voor deze activiteiten, maar als je jarenlang geconfronteerd wordt met een structurele terugloop in deelnemers zou je toch eens na moeten denken of dit nog de juiste manier is. De belangrijkste reden om door te gaan met een bepaalde vorm is de traditie. Dit doen we al jaren op deze manier in de kerk. We lijken ons niet af te vragen of het nog past bij onze jongeren en de cultuur waarin ze leven. Een tijdje geleden was ik in gesprek met een aantal hardwerkende tienerleiders. Ze deden hun club nu zo n dertig (!) jaar en hadden besloten om te stoppen. De reden? De bezoekersaantallen waren dramatisch gedaald. Van twee groepen per week

4 terug naar één, en nu kwamen er nog maar vier jongeren. Dat moest wel liggen aan de drukke schema s van de jongeren. Muziekles, scouting, een paar keer sport per week. En dan valt iets van de kerk vaak als eerste af, vertelden ze me. Het kon niet aan het programma liggen, want dat vonden de jongeren best wel leuk. Hoe ze dat wisten? Dat hadden ze de jongeren die er nog waren gevraagd. Nu is dit niet een uniek voorbeeld, vrees ik. We baseren onze mening over de opzet van ons jeugdwerk vaak op de jongeren die er nog wel zijn. Zolang we dat blijven doen en ons niet afvragen waarom de rest van de jongeren wegblijft, komen we niet verder. Met andere woorden, we missen in veel kerken een goede doordenking van het jeugdwerk. Kerken die wel goedlopend jongerenwerk hebben, worden nogal eens geconfronteerd met een ander probleem. Veel jongeren missen de aansluiting bij of met de kerk(diensten). Jongeren worden daar geconfronteerd met een vorm van vieren die ver van ze afstaat. De meesten hebben het daarom snel gezien en geven op. De dapperen die het wat langer volhouden, vinden ook weinig aansluiting omdat er bijvoorbeeld weinig leeftijdsgenoten zijn. Veel kerkenraden definiëren de opdracht voor het jeugdwerk als: Zorg dat er weer jongeren in de kerk (lees de kerkdienst, het uurtje op zondagochtend) komen. Een opdracht die dus uitgaat van henzelf. Niemand lijkt zich af te vragen of deze opdracht ook het beste is voor de jongeren. Nee, om de kerk in de toekomst ook nog vol te krijgen heb je jongeren nodig. Jeugdwerk lijkt dan niets meer te zijn dan de oplossing om de eredienst in stand te houden. Nu zullen echt niet alle kerkenraden zich zo expliciet uitspreken, maar indirect kom ik dit maar al te vaak tegen. Het jeugdwerk kan nog zo succesvol zijn, het wordt toch nog steeds afgemeten aan de hoeveelheid jongeren in de dienst. Velen zijn drukker met hun zorg dat er geen of weinig jongeren in de kerk zitten dan met de vraag waarom ze er niet zitten. Daarnaast laten veel kerken de missionaire mogelijkheden die jeugdwerk biedt liggen. Erger nog, ze slaan de plank volledig mis! Ik kom veel kerken tegen die missionair jeugdwerk als volgt definiëren: Onze tienerclub is gastvrij, jongeren mogen hun vrienden meenemen, ook al geloven ze niet en zijn ze geen lid van onze kerk. Ze zijn dus welkom om met ons mee te doen en zich hieraan aan te passen. Dit doen die kerken zonder ook maar één letter van het programma aan te passen. Er wordt dus eigenlijk helemaal geen rekening gehouden met de nieuwe bezoekers. In dat geval is het jeugdwerk net zo bezig als de kerkenraden, die steeds maar blijven hangen in hun wens om jongeren in de kerkdienst te krijgen. Dat mogen we ons als jeugdwerk wel eens realiseren. Het succes van jeugdwerk kun en mag je niet afmeten aan hoeveel jongeren er op je activiteit komen. Het gaat om de vraag of we erin slagen om aanwezig te zijn in het groeiproces van jongeren. En dan niet alleen als het om vragen rondom zingeving gaat. Echt liefdevol jongerenwerk, vanuit dezelfde bewogenheid die Christus ons leerde, gaat om de hele jongere!

5 3. Is er een oplossing? Goed jongerenwerk in of vanuit de kerk is niet een purpose driven stappenplan. Het is hard werken en vraagt veel tijd, energie en visie. En dan nog is succes niet verzekerd. En zelfs na meer dan tien jaar ervaring heb ik niet alle antwoorden. Soms slaat de twijfel ook bij mij nog toe. Toch zijn er wel een aantal voorwaarden en kenmerken waarmee je een stap in de goede richting komt. Kerken (of jongerenwerk in kerken) die het goed doen, hebben ons wel iets te leren. Ik wil dit in een aantal punten bespreken: 1. Een goed doordachte visie op jongerenwerk Kerken moeten goed nadenken over hun jongerenwerk. Want waarom vinden we het nodig dat we überhaupt jongerenwerk doen in de kerk? Daar begint alles mee. We moeten leren om ons deze vraag weer te stellen. Te lang hebben we jongerenwerk gedaan om de simpele reden dat we dat altijd al deden. We hebben de motivatie overgenomen uit de traditie zonder meer de argumenten te kennen. We zijn dus lui geworden. Eigenlijk zou je hier elk jaar (of minstens eens per vijf jaar) over moeten nadenken. Terug naar de basis. Wat is de plek van jongeren in onze gemeenschap, welke verantwoordelijkheid hebben we gekregen?. Jeugdwerk dat vanuit deze principes werkt, kan vanuit deze basis verder werken. Je steeds afvragen of de gekozen vormen nog passen bij de jongerencultuur. Het vraagt om actualiteit. Nieuwe (theologische/sociologische/wetenschappelijke/etc.) inzichten kunnen verwerkt worden. Ik ben van mening dat jongerenwerk (dus ook kerkelijk jongerenwerk!) moet gaat over de hele jongere. We moeten ons niet alleen richten op dat deel van de jongere dat bezig is met zingeving. Het gaat om de hele jongere, alles waar ze in hun leven mee bezig zijn. Dat gaat dus verder dan op de catechisatie interesse tonen in hun relaties met ouders, verkeringen en schoolprestaties. Kerken moeten ruimer denken als het gaat om jeugdwerk. Ik pleit voor een holistische/integrale benadering. Het jongerenwerk vanuit de kerk heeft dan meerdere poten : inhoudelijk jeugdwerk waar zingeving en geloof het uitgangspunt zijn, en sociaal/cultureel jeugdwerk dat sterk lijkt op burgerlijk jongerenwerk. En dit alles vanuit onze unieke identiteit. Dat laatste lijkt erg op wat YFC doet in het concept The Mall. Het grote verschil is dat the Mall gefinancierd wordt vanuit de burgerlijke overheid. Ik ben van mening dat kerken dit moeten gaan oppakken. Als we jongeren echt belangrijk vinden en van mening zijn dat God ons de verantwoordelijkheid heeft gegeven jongeren te helpen op hun weg naar volwassenheid, dan kan de kerk zich niet beperken tot enkel kerkelijk jongerenwerk. Daar komt nog eens bij dat beide vormen van jeugdwerk elkaar stimuleren. Met sociaal/cultureel werk ben je echt missionair bezig. Je geeft een plek aan die jongeren die je niet zult bereiken als je alleen inhoudelijk jeugdwerk aanbiedt. Het

6 mooie aan een dergelijke keuze is dat steeds meer jongeren zich thuis gaan voelen, en dat dus ook het inhoudelijk werk zal groeien. 2. Deel dit met alle betrokkenen Jeugdwerk is geen hobby van een paar vrijwilligers in de gemeente die een hart voor jongeren hebben. Als er gekozen wordt voor integraal jeugdwerk, zal iedereen, de hele kerkenraad en de predikanten zich achter deze visie moeten scharen. Anders komt je jeugdwerk op een eiland te staan. Het kan dan een succesvol eiland worden, maar vroeg of laat gaat dit je opbreken. Het is dus van belang dat mensen meegaan in dit traject van visieontwikkeling. Een houding die uitstraalt: ik vind alles best zolang ik er maar niet te veel last van heb, is dodelijk. Dat gaat zich tegen je keren. Kerkenraden moeten hier stimulerend omheen gaan staan. Met gedeelde visie, enthousiasme, (financiële) middelen en niet te vergeten gebed. 3. Geef jongeren een eigen plek Het is voor de ontwikkeling van jongeren (en van je jeugdwerk) goed als ze een eigen plek hebben. En dan bedoel ik dus niet een zaaltje in de kerk. Een zaaltje dat op rustige uren ook gebruikt wordt voor vergaderingen. Daarmee geef je jongeren dus geen eigen plek. Een eigen plek is belangrijk voor groepsvorming en het geeft ze de mogelijkheid om los van ouders en andere volwassenen te werken en op zoek te gaan naar een eigen (religieuze) identiteit. Investeren in jeugdwerk betekent ook investeren in hun fysieke ruimte. Op de begroting van heel veel gemeenten staat een voorzieningenfonds (of reserve) voor onderhoud van het kerkgebouw. En dan vooral zodat de gemeente op zondag droog en warm kan zitten. Ik heb nog nooit een begroting gezien waarin ook een dergelijk fonds is opgenomen voor het jeugdwerk. 4. Zorg voor professionele krachten De keuze voor integraal jongerenwerk is een grote stap. Dat vraagt om professionele aansturing en begeleiding. In de meeste gevallen is de predikant hiervoor niet de aangewezen persoon. Natuurlijk zijn er predikanten die dit best zullen kunnen, maar dat zijn de uitzonderingen. Het is een vak apart en daarvoor heb je een jeugdwerkleider nodig. Iemand die ervoor is opgeleid en die kennis heeft van de jeugdcultuur. Het aannemen van een jongerenwerker voor tien of vijftien uur getuigt niet van prioriteit en commitment. We laten een gemeente toch ook niet leiden door één predikant die we daar dan twaalf uur voor geven? Jongerenwerkers en de organisaties die hen uitzenden en opleiden, moeten ook kritisch naar zichzelf durven zijn. De afgelopen tien jaar is er een sterke toename geweest in het aantal jongerenwerkers. Dit lijkt een goede stap te zijn, een vooruitgang. Het is bijna een serieus vak geworden Maar we moeten het wel in perspectief blijven zien en ons blijven afvragen wat de inzet van die jongerenwerkers en -organisaties nu precies heeft opgeleverd. Is er een visie gekomen over waar het

7 heen gaat en moet gaan, als we jongeren willen (blijven) betrekken bij geloof en gemeenschap? Heeft de inzet geleid tot een afname van de kerkverlating onder jongeren of op zijn minst een toename van geloof onder jongeren? Dit is een vraag die ik mezelf ook stel: heeft mijn werk de laatste tien jaar iets opgeleverd? Ik kan me natuurlijk vasthouden aan de prachtige verhalen, de jongeren die geraakt zijn, de levens die veranderd zijn, de jongeren die een nieuw perspectief hebben gekregen. En daar heb ik, in alle bescheidenheid, vast een bijdrage aan geleverd. Maar houd ik me dan niet vast aan de kleine lichtpuntjes? De uitzonderingen? Het overgrote deel van de Nederlandse jongeren leeft nog steeds zonder Christus Zelfs op de plekken waar ik heb geprobeerd een verschil te maken. Het merendeel van de (kerkelijke) jongeren is afgehaakt. De gemiddelde leeftijd in (PKN-)kerkdiensten is nog steeds 68,4 jaar. De tomeloze inzet van alle JOP/HGJBjongerenwerkers heeft daaraan niets veranderd. Ik kan niet anders concluderen dan dat we de afgelopen jaren een beetje in de marge hebben lopen rommelen. Met hier en daar een incidenteel succesje. Het ergste is nog wel dat we dit niet (willen?) zien. Het gevoel van trekken aan een dood paard dringt zich steeds meer op! Wat hebben al de nieuw ontwikkelde programma s, catechesemethodes, geloofsopvoedinginitiatieven ons nu echt gebracht? Dat brengt mij dan ook bij de landelijke organisaties die bezig zijn met jongerenwerk. Hebben die ons wat gebracht? Wanneer durven we hierop eerlijk te antwoorden? U zult inmiddels begrijpen dat ik grote twijfels heb. En nogmaals: ik ben hier zelf een onderdeel van! Ook ik heb aan dat paard staan trekken, het verplaatst, en me onvoldoende gerealiseerd dat het nog steeds dood is. De komende jaren zijn mijns inziens cruciaal voor de toekomst en geloofwaardigheid van het kerkelijk jongerenwerk in brede zin, en de bepalende organisaties in het bijzonder. Zowel JOP als de HGJB zal hierover moeten nadenken. Men moet een visie ontwikkelen op de toekomst van het jeugdwerk. Ik mis een omvattende visie. Er wordt nog te veel gefocust op programma s en de ontwikkeling daarvan. Dat is op zich niet verkeerd, maar niet als startpunt. Het kan hooguit het resultaat blijken te zijn van een integrale visie op jeugdwerk. Organisaties moeten de PKN gaan vertellen hoe het verder moet. Er zal een eenduidige visie moeten worden ontwikkeld. Die mis ik nu. Ik kan wel tien programma s opnoemen die ik kan bestellen bij JOP, HGJB (en anderen), maar ik weet niet wat hun visie op jeugdwerk is. Hoe stel ik me dat dan voor? Eigenlijk is het niet zo ingewikkeld. Kerk A meldt zich bij een organisatie met de vraag om ze te helpen met het jeugdwerk. Ik heb nu het gevoel dat er voor elke kerk een andere oplossing wordt bedacht. En zelfs dat verschilt per adviseur nog. Terug naar kerk A; blijkbaar zitten ze met de handen in het haar. Het jeugdwerk loopt terug, geen jongeren in de eredienst, zorgen voor de toekomst. Men roept de hulp in van deskundigen. Deze legt daar dan de visie van de organisatie t.a.v. jeugdwerk neer. Wilt u het jeugdwerk in uw kerk weer in beweging krijgen, dan is dit wat wij aanbevelen. Een kerk die denkt dat het de oplossing is om een jeugdwerker aan te

8 stellen, die eigenlijk niets meer is dan een catecheet, en iemand die helpt bij de voorbereiding van een jeugddienst, denkt in de verkeerde richting. Het pimpen van het jeugdwerk dat er nog is, is niet de oplossing. Hiermee haal je niet de jongeren terug die al jaren geleden zijn afgehaakt. Het vertraagt hooguit een nog snellere terugval. Ook moet kerken verteld en geleerd worden dat een aanstelling van vijftien uur ten diepste geen verschil gaat maken. Het blijft onbegrijpelijk dat er nog steeds kerken zijn met meerdere (soms fulltime) predikanten en zonder jeugdwerker. Of minstens zo erg: 3fte (of meer) aan predikanten voor de vergrijzende kerk en 0,4 fte gericht op de toekomst van de kerk. Wat dat betreft zouden we een voorbeeld kunnen nemen aan kerken in het Verenigd Koninkrijk. Daar heeft het merendeel van de kerken jeugdwerkers in dienst. Ik roep organisaties als JOP en HGJB dan ook op om hun eigen jeugdwerkvisie te ontwikkelen en deze met meer autoriteit uit te rollen over de PKN. Mocht kerk A zich daar niet in kunnen vinden, dan is dat hun keuze. Óf je maakt serieus werk van je jeugdwerk en geeft jongeren de aandacht die ze verdienen, óf je legt je prioriteiten elders. En blijft het paard dood Bij punt 1: Een goed doordachte visie op jongerenwerk, heb ik getracht een aanzet te geven in welke richting organisaties zouden kunnen denken. 5. Denk na over wat je jongeren biedt na hun 25ste Tot hoever loopt jongerenwerk door? Dat verschilt een beetje per gemeente. Ook is de grens de laatste jaren wat opgeschoven. Grofweg denk ik dat veel gemeenten een leeftijd van plm. 25 jaar aanhouden. Maar welke grens er ook aangehouden wordt, de vraag blijft: wat doen we met onze jongeren nadat ze niet meer onder de verantwoordelijkheid van het jeugdwerk vallen? Wat hebben we ze dan te bieden? Is er een goede, natuurlijke aansluiting bij het volwassenwerk in de kerk? Is de kerk er klaar voor om deze jongvolwassenen een plek te bieden? Ik zie het hier vaak misgaan. Er is niet alleen een generatiekloof, maar ook een culturele kloof. Om nog maar te zwijgen van de liturgische kloof. Dat verklaart voor een deel waarom we in de PKN spreken van een verloren generatie of het gat van de kerk. We missen de leeftijd in onze kerk. Een generatie die, als je ze spreekt, vaak allemaal nog wel aanwezig was in hun tienerjaren. Sterker nog, ze hebben goede herinneringen aan de jeugdvereniging waar ze lid van waren. Overigens suggereert de aanduiding verloren generatie dat het maar om één of twee generaties gaat. Het is echter veel erger. De generaties die hier achteraan komen, zijn we ook kwijt. Het is niet zo dat we nu even door de zure appel heen moeten bijten en dat het daarna wel weer goed zal komen. Als er niets gebeurt, kiezen we voor een sterfhuisconstructie van de PKN. Ik spreek nogal eens jongeren die de PKN verruild hebben voor een andere kerk. Mijn eerste reactie is vaak: gelukkig, ze gaan tenminste nog Praat je wat langer met deze jongeren, dan is de reden vaak dat er zo weinig leeftijdsgenoten waren in de PKN. Meestal heeft het weinig te maken met theologische argumenten. Sterker nog, ze realiseren zich maar

9 al te goed dat deze nieuwe kerk ook niet zaligmakend is. Echter, het argument dat ze aansluiting (gemeenschap?) missen, weegt zwaarder. Ook zo verdwijnen er dus generaties uit de kerk. Wat nog het ergst hieraan is: dit zijn de (oudere) jongeren die in de toekomst onze kerkenraden zouden moeten vullen. 6. Goed jongerenwerk heeft gevolgen voor de rest van de kerk Deze stelling is volgens mij het minst doordacht. Ik kom er weinig literatuur of studie over tegen. Waarschijnlijk omdat het makkelijker gezegd dan gedaan is. Toch ontkom je er niet aan. De PKN is een sterk vergrijzende kerk. Kerkenraden worden gevuld door 60+ ers, en ook de erediensten zijn grijzer dan ooit tevoren. We zitten in een vicieuze cirkel. De gemiddelde leeftijd is boven de zestig, en daarom stemmen we onze samenkomsten daarop af, met als gevolg dat je het goed doet onder de genoemde doelgroep. Natuurlijk doen we zo af en toe een gezins- of jeugddienst of een dienst samen met de basisschool, maar tachtig procent van de diensten heeft een klassieke liturgie, en een nog antiekere uitstraling. De vraag is alleen of we het redden met het pimpen van de kerk en van onze dienst. Gaan we op die manier weer aansluiting vinden bij de generaties die we als PKN kwijt zijn geraakt? Of moeten er drastischer maatregelen genomen worden? Wil de kerk weer aansluiting vinden bij de jongere generatie, dan zal het anders moeten. Echter dat anders doen vindt niet plaats in de zondagse eredienst van Ik vraag me zelfs af of de kerk hier überhaupt op moet inzetten als het gaat om jongeren. Nogmaals, er zijn echt wel uitzonderingen te noemen van plaatsen waar er nog wel jongeren in de zondagse diensten zijn. En ja, er zijn ook jeugddiensten die goed bezocht worden. Maar dit zijn echt uitzonderingen. Ik hoop niet dat we ons daardoor in slaap laten sussen. Ik zie ook heel veel kerken waar het aantal jongeren op één hand te tellen is. En waar jeugddiensten georganiseerd worden door oudere jeugd (30-40), die het zien als een kans om een dienst te organiseren die liturgisch meer vrijheid heeft. Op zich niets mis mee, maar gebruik het niet als het ultieme middel om jongeren weer de eredienst in te krijgen. Voor jongeren die er nog zijn, en voor de generatie daarboven kan dit een prima vorm zijn. Het laat zien dat we niet vastzitten aan een historische vorm, en dat het gaat om de inhoud. Het evangelie is sterk genoeg om flexibel te zijn met de vorm. Ik denk alleen niet dat we met pimpen jongeren terugkrijgen die al zijn afgehaakt (fysiek of emotioneel). En toch de kerk is mij lief en heeft jongeren ook in 2013 wat te bieden! Ik denk dat de kerk het veel meer moet zoeken in gemeenschap. Daar bereik je jongeren mee. Laat zien dat jongeren er echt bij horen. Maar dwing ze niet in het keurslijf waar zij niet in (willen) passen. Spreek naar ze uit dat ze ook echt bij de (kerk)gemeenschap horen als ze niet op zondagochtend om uur in het kerkgebouw zitten. Een eetgroepje op donderdagavond is ook kerk. Meegaan op een diaconaal kamp is ook kerk. Betekenisvolle gesprekken in de keet is ook kerk. Elke week naar RockSolid is ook kerk. En zelfs (geloofs)gesprekken voeren op een Facebookgroep is kerk.

10 De oude kerk zal echter verbindingen moeten gaan zoeken. De uitdaging is wel om dat te doen vanuit het perspectief van jongeren. 4. Tot slot Ik realiseer me dat dit een kritisch pamflet is. En dat sommigen hun wenkbrauwen zullen fronsen. Vooral mensen die wekelijks al hun vrije tijd steken in het jeugdwerk. Maar ook kerkenraden die er veel aan doen om het jeugdwerk te ondersteunen. En toch heb ik dit stuk geschreven. Omdat ik denk dat als we over vijftig jaar nog kerk willen zijn, er iets moet gebeuren. Iets wat vraagt om lef en durf. Het moet drastisch anders. Ik bid en hoop dat we jongere generaties nog steeds kunnen vertellen over de liefde van Jezus en de trouw van God. Dat we niet te lang wachten om het tij te keren. En gelukkig hangt het niet (allemaal) van ons af. Het is God die zijn kerk bewaart.

Vragen voor gemeenten die wakker willen blijven

Vragen voor gemeenten die wakker willen blijven Vragen voor gemeenten die wakker willen blijven De kerk zit in de verdrukking! Velen (vooral jongeren) keren de kerk de rug toe. Maar het is niet allemaal kommer en kwel. Er zijn lichtpunten. Er komen

Nadere informatie

Welkom. in de PKN Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld

Welkom. in de PKN Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld Welkom in de PKN Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld Welkom Welkom in de Gereformeerde Kerk Giessendam-Neder-Hardinxveld, aangesloten bij de Protestantse Kerk in Nederland. Wij zijn één van

Nadere informatie

Gemeentevergadering 25 november 2015. Beroepingswerk? Doe mij maar gewoon een nieuwe dominee!

Gemeentevergadering 25 november 2015. Beroepingswerk? Doe mij maar gewoon een nieuwe dominee! Gemeentevergadering 25 november 2015 Beroepingswerk? Doe mij maar gewoon een nieuwe dominee! Agenda 1. Inleiding over het beroepen 2. Gesprekken per wijk 3. Samenvatting en terugkoppeling Tijdslijn - 25

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Profielschets. van de te beroepen Predikant(e) Protestantse Gemeente De Hoeksteen. te Schoonhoven en Willige Langerak

Profielschets. van de te beroepen Predikant(e) Protestantse Gemeente De Hoeksteen. te Schoonhoven en Willige Langerak Profielschets van de te beroepen Predikant(e) Protestantse Gemeente De Hoeksteen te Schoonhoven en Willige Langerak Beknopt profiel van de burgerlijke gemeente Schoonhoven De historische stad Schoonhoven

Nadere informatie

Gemeente van de Heer Jezus Christus,

Gemeente van de Heer Jezus Christus, Gemeente van de Heer Jezus Christus, Marcus vertelt ons vandaag opnieuw een verhaal, een verhaal wat hij al eerder heeft verteld. Voor de luisteraar lijkt het verhaal als twee druppels water op dat van

Nadere informatie

Zondag 6 maart, 4e zondag in de 40dagentijd, alle kerken

Zondag 6 maart, 4e zondag in de 40dagentijd, alle kerken Zondag 6 maart, 4 e zondag in de 40dagentijd, alle kerken 1e collecte: 40dagentijdcollecte van Kerk in Actie voor Syrische vluchtelingen in de regio. Miljoenen Syriërs zijn op drift. Het land is compleet

Nadere informatie

Beleidsplan Jeugdwerk 2013-2016

Beleidsplan Jeugdwerk 2013-2016 Beleidsplan Jeugdwerk 2013-2016 Inleiding Sinds 1 oktober 2013 is Martine Versteeg werkzaam als jeugdwerker binnen de Protestantse Gemeente Amstelveen-Buitenveldert. Zij is aangesteld naast Dorien Keus,

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

Youth for Christ Zwolle. Meerjarenplan YFC Zwolle 2013 2016

Youth for Christ Zwolle. Meerjarenplan YFC Zwolle 2013 2016 Youth for Christ Zwolle Meerjarenplan YFC Zwolle 2013 2016 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 MISSIE EN VISIE YOUTH FOR CHRIST ZWOLLE... 4 2.1 MISSIE... 4 2.2 VISIE... 4 3 DROOM EN VISIE VOOR 2013-2016...

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

handleiding 18.2 DE PREEK

handleiding 18.2 DE PREEK handleiding 18.2 DE PREEK leerdoel wat je gaat behandelen bijbelstudie Rom. 10:8,14-21 lesstof Een belangrijk onderdeel van de dienst Een kerkdienst bestaat uit meer dan een preek, het geheel van de eredienst

Nadere informatie

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Gezinsdienst Liturgie Welkom en mededelingen Voorzang: - Gezang 132 - Opwekking 461 - Gezang 146 Stil gebed Votum / groet Zingen:

Nadere informatie

Aan: Wijkkerkenraden Van: Algemene Kerkenraad Betreft: Discussienotitie beleidsplan Hervormd Dordrecht 2013-2019 Datum: mei 2013

Aan: Wijkkerkenraden Van: Algemene Kerkenraad Betreft: Discussienotitie beleidsplan Hervormd Dordrecht 2013-2019 Datum: mei 2013 Aan: Wijkkerkenraden Van: Algemene Kerkenraad Betreft: Discussienotitie beleidsplan Hervormd Dordrecht 2013-2019 Datum: mei 2013 1) Inleiding De kerkorde bepaalt dat de kerkenraad een beleidsplan opstelt

Nadere informatie

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Kees van Dusseldorp - Schildwolde, juni 2015 Leuk dat je met deze belijdeniscursus aan het werk gaat! Graag praat ik je even bij over de achterliggende

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

ACTIVITEITENPLAN 2013 GEREFORMEERDE KERK GAMEREN-ZUILICHEM

ACTIVITEITENPLAN 2013 GEREFORMEERDE KERK GAMEREN-ZUILICHEM ACTIVITEITENPLAN 2013 GEREFORMEERDE KERK GAMEREN-ZUILICHEM Inleiding Op 14 maart 2012 is het beleidsplan 2012-2015 vastgesteld. In het beleidsplan is vastgelegd wat we als gemeente de komende jaren willen

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

BELEIDSPLAN Gereformeerde Goede Herder Kerk Oldebroek

BELEIDSPLAN Gereformeerde Goede Herder Kerk Oldebroek BELEIDSPLAN Gereformeerde Goede Herder Kerk Oldebroek Beleidsplan 2016-2020 INHOUD BELEIDSPLAN 1. Inleiding / aanleiding 2. Visie 3. Beschrijving kerkelijke organisatie 4. Inventarisatie kerkelijke activiteiten

Nadere informatie

Zondag 2 november, alle kerken 1 e collecte Najaarszendingsweek van Kerk in Actie met als thema : Geloof in Zambia! Vandaag collecteren we voor een

Zondag 2 november, alle kerken 1 e collecte Najaarszendingsweek van Kerk in Actie met als thema : Geloof in Zambia! Vandaag collecteren we voor een Zondag 2 november, alle kerken 1 e collecte Najaarszendingsweek van Kerk in Actie met als thema : Geloof in Zambia! Vandaag collecteren we voor een theologische universiteit in Zambia. De laatste jaren

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

De Hoeksteen 8 september 2013 Maurits de Ridder. Marcus 10 : 13-16. Gemeente van Christus Jezus onze Heer,

De Hoeksteen 8 september 2013 Maurits de Ridder. Marcus 10 : 13-16. Gemeente van Christus Jezus onze Heer, De Hoeksteen 8 september 2013 Maurits de Ridder Marcus 10 : 13-16 Gemeente van Christus Jezus onze Heer, Het is vandaag toch best wel een heel bijzondere zondag voor Félice en Emma, die hier net voorin

Nadere informatie

Jeugdwerk beleidsplan

Jeugdwerk beleidsplan Jeugdwerk beleidsplan De jeugd is de toekomst (van de kerk)! Opgesteld door de Jeugdwerkcommissie Hervormde Marewijkgemeente Leiden, 2004 1. Inleiding Als de jeugd de toekomst heeft, en zelfs de toekomst

Nadere informatie

Terugblik en Toekomst. 18 april 2012

Terugblik en Toekomst. 18 april 2012 Terugblik en Toekomst 18 april 2012 De GEMEENTE van Wijhe Gemeente God, Jezus, HGeest, Bijbel Samenleving: dorp, verenigingen, werk, school, geboorte, dood, ziekte, feesten Kerntaken Gemeente Vieren Pastoraat

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring )

De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) De gelijkenis van de onbeschaamde vriend. ( of over gebedsverhoring ) Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

CONCEPT tot. jeugdbeleid, samenwerking en samenhang

CONCEPT tot. jeugdbeleid, samenwerking en samenhang CONCEPT tot jeugdbeleid, samenwerking en samenhang 1 Inleiding Quote van de kerkenraad 2006: De kerkraad benoemt een jeugdouderling met als doel kerkelijk jeugdbeleid te ontwikkelen in samenwerking met

Nadere informatie

concept versie april 2011 Thuis in Gods huis Waar ouderen, kinderen en jongeren elkaar ontmoeten BELEIDSPLAN JEUGDWERK WIJKGEMEENTE 2&3

concept versie april 2011 Thuis in Gods huis Waar ouderen, kinderen en jongeren elkaar ontmoeten BELEIDSPLAN JEUGDWERK WIJKGEMEENTE 2&3 Thuis in Gods huis Waar ouderen, kinderen en jongeren elkaar ontmoeten BELEIDSPLAN JEUGDWERK WIJKGEMEENTE 2&3 1 Opgesteld door: wijkplatform wijk 2&3 voor de periode 2011-2014 INLEIDING 'Laat de kinderen

Nadere informatie

Beleidsplan. Gemeente. Steenwijkerwold 2014-2018

Beleidsplan. Gemeente. Steenwijkerwold 2014-2018 Beleidsplan van de Protestantse Gemeente te Steenwijkerwold 2014-2018 1 Inhoud 1. Beleidsvoornemens 2. Algemene beschrijving van de gemeente 3. Prioriteiten voor de komende jaren 4. Werkvelden a. Pastoraat

Nadere informatie

Liturgie middag Preek

Liturgie middag Preek Liturgie middag Votum Vrede-/zegengroet Ps 111:1,4,6 Gebed Lezen: Jesaja 42:5-12 Gz 145:1-4 Lezen: 1 Petrus 4 Lb 106:1-4 Tekst: 1 Petrus 4:7 Preek Gz 161:1 Geloofsbelijdenis van Nicea Gz 161:4 Gebed Collecte

Nadere informatie

Visie en beleid 2012 2015

Visie en beleid 2012 2015 Visie en beleid 2012 2015 Het (door)vertellen en uitdragen van het woord van God. Waarbij de basis is, heb God lief en heb je naaste lief als jezelf. 1 Inhoud: Inleiding blz. 3 Proces blz. 4 Visie (droom)

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Weet je wel hoeveel God van je houdt? Het evangelie, het optreden van Jezus, laat ons dat steeds weer opnieuw zien. Een paar weken geleden zijn we begonnen

Nadere informatie

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]:

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]: Preek over HC zondag 31 GEMEENTE VAN JEZUS CHRISTUS, GASTEN EN LUISTERAARS, Iedereen weet wel dat je sleutels hebt in verschillende soorten. Aan het soort sleutel kan je vaak al zien voor welk doel je

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Jeugdbeleidsplan 2015

Jeugdbeleidsplan 2015 Jeugdbeleidsplan 2015 Beleidsuitgangspunten: Dit beleidsplan sluit aan bij het beleidsplan van de PGV, waarnaar hier kortheidshalve verwezen wordt. Kernwoorden zijn: Verwelkomen, delen, voeden en vieren.

Nadere informatie

Uitvaartviering in de Emmaüsparochie in Uithoorn

Uitvaartviering in de Emmaüsparochie in Uithoorn Uitvaartviering in de Emmaüsparochie in Uithoorn informatie voorafgaand aan het gesprek over de uitvaart Hij is niet hier, hij is immers opgestaan, zoals hij gezegd heeft. Mt 28,6 Inleiding Het is belangrijk

Nadere informatie

Jongerenpastoraat broodnodig

Jongerenpastoraat broodnodig Jongerenpastoraat broodnodig Voorwoord: Met deze notitie wil ik een bijdrage leveren aan onze visie op het jongerenpastoraat in de gemeente van Apeldoorn-centrum. Zelf spreek ik liever over relationeel

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Scheiding privé en werk

Scheiding privé en werk Scheiding privé en werk We leven in een tijd waarin werk en privé steeds meer door elkaar lijken te lopen. Veel mensen zijn ook in hun vrije tijd bereikbaar voor hun baas. De andere kant van de medaille

Nadere informatie

Vernieuwing van het missionaire kinderwerk (Keigave Dagen)

Vernieuwing van het missionaire kinderwerk (Keigave Dagen) Vernieuwing van het missionaire kinderwerk (Keigave Dagen) Waarom vernieuwing? De Keigave Dagen wordt in de huidige vorm reeds vele jaren uitgevoerd. Mede daardoor is het tijd voor een goede evaluatie

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Dit boekje wordt u aangeboden door. de Protestantse gemeente te Menaam

Dit boekje wordt u aangeboden door. de Protestantse gemeente te Menaam 1 Dit boekje wordt u aangeboden door de Protestantse gemeente te Menaam Het is bedoeld om onderwerpen te behandelen die te maken hebben met het dopen en de doopdienst. Daarnaast is geprobeerd enige vragen

Nadere informatie

Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet?

Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet? Prediker 7:3 - Wat moet ik met verdriet? Iedereen wordt geconfronteerd met de dood. Moeilijk is dat. Maar volgens Prediker is het mooi om op een begrafenis te zijn. Want verdriet om de dood zet je stil,

Nadere informatie

ENQUÊTE ENQUÊTE. De enquête is ook online in te vullen op: www.onzekerkonzetoekomst.nl

ENQUÊTE ENQUÊTE. De enquête is ook online in te vullen op: www.onzekerkonzetoekomst.nl ENQUÊTE ENQUÊTE De enquête is ook online in te vullen op: www.onzekerkonzetoekomst.nl ENQUÊTE UW MENING TELT! Wie in Kloosterhaar of Sibculo woont weet ongetwijfeld waar de kerk staat. Duidelijk zichtbaar

Nadere informatie

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Het verhaal van de rijke jongeling is een heel confronterend verhaal. Het is denk ik het enige roepingsverhaal in

Nadere informatie

jeugd- en jongerenwerk 2011-2015

jeugd- en jongerenwerk 2011-2015 Beleidsgedachten jeugd- en jongerenwerk 2011-2015 Opgesteld door: Jeugdouderlingen: Thea van Dekken, Sybe Vrieswijk en Natasja de Wal Jeugd- en Jongerenwerker: Anne-Willem Hoekstra 1 Inleiding Vanuit de

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN Vaak wordt u zelf niets wijzer van vragen die aan u gesteld worden. Hier willen we u een paar heel belangrijke vragen voorleggen, die juist wel vooral voor uzelf van belang

Nadere informatie

Oefenen in gehoorzaamheid

Oefenen in gehoorzaamheid LES Oefenen in gehoorzaamheid Sabbat Doe Lees om te beginnen Efeziers 6. Stel je eens voor dat je geen keus had over wanneer je opstond 's morgens, geen keus over wat je at of waar je naar toe ging of

Nadere informatie

GKv Barneveld-Voorthuizen

GKv Barneveld-Voorthuizen GKv Barneveld-Voorthuizen Notitie Jongerenwerk 16+ v0.4 25-11-2014 Piet Noppers Notitie Jongerenwerk 16+ 1 Inhoud Voorwoord...3 Wat zegt de bijbel over de gemeente en jongeren?...4 Waarom deze notitie?...5

Nadere informatie

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1)

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1) Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1) A) Doel 1. Betekenis benoemen Er is maar één Evangelie: het Evangelie van Jezus Christus, de Gekruisigde. Buiten Hem heeft het

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst?

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Bij deze opgave horen tekst 1 en 2 en de tabellen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding In Nederland zijn ruim 4 miljoen mensen actief in het vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

kinderen/jongeren en de relatie met geloof en kerk

kinderen/jongeren en de relatie met geloof en kerk kinderen/jongeren en de relatie met geloof en kerk enquête binnen het PEGO de populatie Totaal: 837 PEGO Enquête Jongeren, geloof en kerk L.O.: 416 S.O.: 380 1 ste graad: 2 de graad: 3 de graad: 1 ste

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Wat wil jij? Wat wil ik?

Wat wil jij? Wat wil ik? Alle formulieren bij het boek Wat wil jij? Wat wil ik? ALLE PAGINACIJFERS KOMEN OVEREEN MET DE PAGINANUMMERS IN HET BOEK UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER eens oneens 1 Ik vind mijzelf aantrekkelijk

Nadere informatie

A. Algemene gegevens. Gereformeerde Kerk Haarlem-West Telefoonnummer: 023-5244569 RSIN/Fiscaal nummer: Nog niet bekend

A. Algemene gegevens. Gereformeerde Kerk Haarlem-West Telefoonnummer: 023-5244569 RSIN/Fiscaal nummer: Nog niet bekend A. Algemene gegevens Naam ANBI: Gereformeerde Kerk Haarlem-West Telefoonnummer: 023-5244569 RSIN/Fiscaal nummer: Nog niet bekend Website adres: www.pelgrimkerk.nl E-mail: scriba@pelgrimkerk.nl Adres: Stephensonstraat

Nadere informatie

NB: de voorbeeldnamen, (telefoon)nummers en adressen dienen uiteraard door de concrete gegevens van uw gemeente te worden vervangen.

NB: de voorbeeldnamen, (telefoon)nummers en adressen dienen uiteraard door de concrete gegevens van uw gemeente te worden vervangen. Format voor in het kader van de ANBI-transparantie te publiceren gegevens door een gemeente behorende tot de Kerk van de Nazarener, Nederlands District. NB: de voorbeeldnamen, (telefoon)nummers en adressen

Nadere informatie

Fundamenten van het Christelijk geloof. Deel 2: Omgang met God -Kringleidershandleiding-

Fundamenten van het Christelijk geloof. Deel 2: Omgang met God -Kringleidershandleiding- Fundamenten van het Christelijk geloof Deel 2: Omgang met God -Kringleidershandleiding- Beste kringleider, Hieronder vind je per hoofdstuk een aantal aanvullende gedachten bij het kringmateriaal Fundamenten

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding De enquête waarvan de resultaten hier gepresenteerd worden, is georganiseerd door de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Vrije

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens.

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens. Probleem: breuk tussen en mens Door onze keuze is er een breuk tussen en mens. maakte de mens omdat Hij een vriend wilde. Hij wilde aanhoudend contact met de mens. Hij gaf de mens een verrassend mooi leven.

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Johannes 15:1-10. Colofon. Wim van der Schee 2011 datum en plaats 09-01-11 Amsterdam-ZW

Johannes 15:1-10. Colofon. Wim van der Schee 2011 datum en plaats 09-01-11 Amsterdam-ZW Johannes 15:1-10 preek Johannes 15:1-10 Colofon Wim van der Schee 2011 datum en plaats 09-01-11 Amsterdam-ZW orde morgendienst welkom zingen Psalm 84,2.5 Psalm 36,2.3 stil gebed votum en groet zingen Opwekking

Nadere informatie

WAT WILLEN DE GEMEENTELEDEN VAN DE LUCASKERK IN DE ZONDAG VIERINGEN?

WAT WILLEN DE GEMEENTELEDEN VAN DE LUCASKERK IN DE ZONDAG VIERINGEN? WAT WILLEN DE GEMEENTELEDEN VAN DE LUCASKERK IN DE ZONDAG VIERINGEN? DOEL VAN DE ENQUETE De vieringen in de Lucaskerk beter laten aansluiten bij de behoeften van de gemeenteleden OPZET VAN DE ENQUETE Via

Nadere informatie

Beleidsplan. Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten. Gemeente Utrecht

Beleidsplan. Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten. Gemeente Utrecht Beleidsplan Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten Gemeente Utrecht 2015 2019 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beschrijving van de Gemeente Utrecht... 3 2.1 Historie van de Gemeente Utrecht... 3 2.2 Gemeente

Nadere informatie

Voorwoord. IJsselmuiden, 16 juni 1999. Jan Haveman

Voorwoord. IJsselmuiden, 16 juni 1999. Jan Haveman Voorwoord Het is maar goed dat het maken van een doctoraalscriptie gebonden is aan een bepaalde hoeveelheid weken. Dat zet tenminste wat druk op de ketel om op een gegeven moment toch maar te beginnen

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

lelystad dichterbij jongeren in Lelystad samen met stichting Meeting Point

lelystad dichterbij jongeren in Lelystad samen met stichting Meeting Point lelystad dichterbij jongeren in Lelystad samen met stichting Meeting Point Jongerenwerker rick van der Molen rick werkt als jongerenwerker voor Youth for Christ en Meeting Point in de Zuiderzeewijk van

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN

CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN Bruisend Jeugdwerk De kerk als plek waar jongeren, gelovig of niet, graag naartoe gaan om God beter te leren kennen. Jeugdleiders die dichterbij

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Afgelopen maandag hebben we met de deelnemers van de kring Eigentijds Bijbellezen Paasverhalen gelezen. Vier verhalen van de opstanding, verteld door

Nadere informatie

Eerste reeks stellingen

Eerste reeks stellingen Eerste reeks stellingen De meeste scholen hebben een heldere visie op ouderbetrokkenheid op papier, maar in het gedrag van veel leerkrachten is dit onvoldoende terug te zien. Dat moet je je afvragen niet

Nadere informatie

Vooraf: Kern: participatie, van passief naar actief door in te zetten op groeien in geloof en zelfstandigheid = Hebr.6:1-3 groeien in geloof en kennis

Vooraf: Kern: participatie, van passief naar actief door in te zetten op groeien in geloof en zelfstandigheid = Hebr.6:1-3 groeien in geloof en kennis Werkvelden & uitdagingen Catechisatie, De jongeren in hedendaagse taal, communicatie en vorm vertellen van Gods grootheid en liefde vanuit de bijbel (Geloofsinhoud & Verdieping) Vereniging, Jongeren uitdagen

Nadere informatie

Beleidsplan Jeugdwerk Amstelkerk

Beleidsplan Jeugdwerk Amstelkerk Beleidsplan Jeugdwerk Amstelkerk Algemene gegevens Datum zomer 2010 Auteurs Caspar vd Berg, lid taakgroep jeugd Esther de Braal, jeugdouderling Achtergrond De kerkelijke gemeente in Ouderkerk a/d Amstel

Nadere informatie

HET GEESTELIJK AANBOD VAN MOEDER CLARA FEY: EEN WEG VAN ACTIE - CONTEMPLATIE

HET GEESTELIJK AANBOD VAN MOEDER CLARA FEY: EEN WEG VAN ACTIE - CONTEMPLATIE Zr. María del Rocío, Conferentie 2009-2014 HET GEESTELIJK AANBOD VAN MOEDER CLARA FEY: EEN WEG VAN ACTIE - CONTEMPLATIE De Oefening van Moeder Clara kan gedefinieerd worden als een voortdurende wandel

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Zes kerken en een dobbelsteen

Zes kerken en een dobbelsteen Zes kerken en een dobbelsteen 2015 Stel je voor: een stellage op de Plantage. De gemeente eromheen. Hervormd en gereformeerd door elkaar. Een korte inleiding. En dan mag uit alle wijkgemeenten iemand de

Nadere informatie

Reflectie I Het is druk in Jeruzalem

Reflectie I Het is druk in Jeruzalem Reflectie I Het is druk in Jeruzalem Vijftig dagen na de dood van Jezus, is het druk hier in Jeruzalem. Maar dat heeft met Jezus niets te maken. De meeste bezoekers van de stad weten niet eens dat hij

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Stichting Open Hof

Jaarverslag 2014 Stichting Open Hof Jaarverslag 2014 Stichting Open Hof Verslag bestuur Inleiding Voor u ligt het Jaarverslag 2014 van de Stichting Open Hof. Deze Stichting beheert het pand De Open Hof, aan Om en Bij 116 in Den Haag. In

Nadere informatie

Alleen in Nisse is nog een zondagsschool, waar ook een paar kinderen uit 's-heer Abtskerke opzitten. We zijn blij dat er nog een zondagsschool is.

Alleen in Nisse is nog een zondagsschool, waar ook een paar kinderen uit 's-heer Abtskerke opzitten. We zijn blij dat er nog een zondagsschool is. BELEIDSPLAN NISSE EN S-HEER ABTSKERKE herziening beleidsplan 6 mei 2014 VOORAF: Dit beleidsplan is vooral een beschrijving van wat we als gemeenten doen en in ieder geval zo willen houden. Dat is niet

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

GROEIEN IN CHRISTUS. samen werken aan geloofsgroei

GROEIEN IN CHRISTUS. samen werken aan geloofsgroei GROEIEN IN CHRISTUS samen werken aan geloofsgroei 14 samen werken aan geloofsgroei TER INTRODUCTIE... 4 GROEIEN!... 5 AANWIJZINGEN VOOR LEIDER/LEIDSTER... 12 TRAINEN!... 16 SAMEN GROEIEN IN CHRISTUS...

Nadere informatie