Harry Crielaars pleit voor slachtoffermaatwerk. Hét megaproces van de onderwereld. Rijk worden van het PGB van anderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Harry Crielaars pleit voor slachtoffermaatwerk. Hét megaproces van de onderwereld. Rijk worden van het PGB van anderen"

Transcriptie

1 RELATIEMAGAZINE VAN HET OPENBAAR MINISTERIE nr 03 JAARGANG 19 maart 2013 Harry Crielaars pleit voor slachtoffermaatwerk Hét megaproces van de onderwereld Rijk worden van het PGB van anderen

2 Minder schietincidenten door politie Door vuurwapengebruik van de politie zijn vorig jaar bij 24 schietincidenten 19 mensen gewond geraakt en vijf personen overleden. Het aantal schietincidenten is gedaald, in 2011 waren het er dertig. Schietincidenten worden door de Rijksrecherche onderzocht. Die onderzoeken zijn van groot belang voor slachtoffers, nabestaanden en de betrokken politiefunctionarissen. Bovendien zijn ze essentieel voor het vertrouwen van de samenleving in een professionele politie en een integere overheid. De afgeronde onderzoeken naar schietincidenten in 2012 hebben niet geleid tot de beslissing een politiemedewerker strafrechtelijk te vervolgen. Maar nog niet 2 alle onderzoeken zijn afgerond. Als voorzitter van de commissie vuurwapengebruik adviseert hoofdofficier Oost-Brabant Bart Nieuwenhuizen over de eventuele vervolging van agenten die hebben geschoten. Als er gewonden of doden vallen, dan volgt er een onderzoek. De onderzoekers van de Rijksrecherche gaan daarbij niet over één nacht ijs. In Nederland hebben we een goede balans gevonden tussen het gebruik van het geweldsmonopolie en de controle daarop. Foto: Elmer van der Marel/Hollandse Hoogte Opportuun 8 - augustus In Beeld 3

3 Het slachtoffer wil eigenlijk altijd hetzelfde. Vanaf het moment van aangifte tot aan executie van de straf en soms nog ver daarna: goed geïnformeerd worden door de hele keten. Hij wil gewoon horen waar het op staat. En dat doen we steeds meer en beter, vindt de algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland. Maatwerk en echte aandacht voor de schade zijn volgens hem belangrijk. Interview met Harry Crielaars over ZSM Winkeldiefstal levert jaarlijks een schadepost van 700 miljoen euro op voor winkeliers. Supermarkten met hun extreem lage marges, worden er extra hard door geraakt. Logisch dat filiaalmanagers balen als zaken geseponeerd worden. Tijdens een avond in Utrecht laat het OM zien hoe je een goede diefstalzaak maakt. Over opzet, bewijs en straf van winkeldieven Sammy was heer en meester over het persoonsgeboden budget van haar cliënten. Deze kwetsbare groep in de samenleving hielp ze bij het begeleid wonen. De duizenden euro s die de cliënten maandelijks kregen uitgekeerd, gingen naar de bankrekening van Sammy. De gedupeerden bedreigde ze met huisuitzetting. Op het laatst had ze een vermogen van 2,5 miljoen opgebouwd. Lees hoe twee OM ers dit Rupsje Nooitgenoeg aanpakten Passage, ultieme OM-professieInhoud Passage, het proces over de liquidaties in de onderwereld, was in alle opzichten bijzonder. Een zaak als deze heeft het Nederlandse Openbaar Ministerie in deze omvang nooit eerder gehad. Liquidaties, dreigende liquidaties, en een deal met een verdachte die zelf had gemoord. Het is op de kop af vier jaar geleden dat de zaak voor de rechter kwam. Passage heeft een heel confronterend doorkijkje gegeven naar wat zich afspeelt in de wereld van de ondermijning en de zware criminaliteit. Het liet zien hoe noodzakelijk het is daarop langdurig en vasthoudend te investeren. Dat vraagt om mensen die daar gefocust en geconcentreerd mee bezig zijn. Die mensen hééft het OM. Jarenlang hebben professionals in Passage op de toppen van hun kunnen gewerkt. In deze Opportuun vertellen, op pp 28-34, drie officieren van justitie daarover. OM ers geven zich zelf niet graag complimenten, dus doe ik dat graag. Deze professionals hebben zich met alles wat ze in zich hebben voor Passage ingezet. Het resultaat is er naar. Want zo bijzonder als de zaak is, zo bijzonder is ook het vonnis. Tegen meerdere verdachten zijn zware straffen opgelegd, en de deal met de kroongetuige is rechtmatig geacht. Met dit vonnis kan het OM op het terrein van deals en getuigenbescherming nieuwe stappen zetten. In Passage heeft iedereen één OM gezien. Een groot samenwerkend team officieren en ondersteuning, afkomstig van meerdere parketten. Op die gehele organisatie mogen we trots zijn. Er liggen meer ultiem zware zaken op ons te wachten. We hebben laten zien dat we daarvoor topkwaliteit in huis hebben. Herman Bolhaar, voorzitter van het College van procureurs-generaal 28 Passage is een megaproces waarin jarenlang hard is gewerkt onder hoogspanning. Liquidaties in de Amsterdamse onderwereld. Een deal met een kroongetuige uit het milieu. Bescherming regelen. En dan afronden met elf veroordelingen waarvan drie keer levenslang. Drie collega s vertellen openhartig over een slopende periode En verder... De zaak: Een agressieve dronk > 13 Het parket: IDV in Arnhem > 20 Kortom > 24 Jurisprudentie: Babbeltrucs > 26 Samenspel > 27 Column Jan Hoekman: Kyocera ZSM > 35 Gespot: Haiku s > 36 OPPORTUUN RELATIEMAGAZINE VAN HET OPENBAAR MINISTERIE JAARGANG 19 NUMMER 03 maart 2013 Opportuun wordt gratis verstrekt aan de medewerkers van het OM en andere geïnteresseerden. Het magazine verschijnt twaalf keer per jaar. De redactie is verantwoordelijk voor de inhoud. Aan de in Opportuun verstrekte informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Overname van artikelen met bronvermelding is toegestaan. Abonnementenadministratie Wijzigingen? Stuur de adresdrager met de aangebrachte wijzigingen naar het retouradres, of de wijzigingen naar Redactieadres Openbaar Ministerie, Parket-Generaal, afdeling Communicatie, Prins Clauslaan 16, Postbus 20305, 2500 EH Den Haag. Eindredacteur Pieter Vermaas, of Plaatsvervangend eindredacteur Thea van der Geest, of Foto omslag Robin Utrecht Bladformule en vormgeving Kris Kras Design Druk Tuijtel Oplage 8125 Opportuun 3 - maart Inhoudsopgave 5

4 Crielaars: Om een goede bejegening zijn mensen je eeuwig dankbaar Hij ziet voor slachtoffers alleen maar voordelen van de ZSMaanpak. Slachtoffers zeggen: Wat me met ZSM nóu overkomen is! Algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland Harry Crielaars over verbazing op verjaardagsfeestjes, roep om regeltjes en simpele slachtofferbehoeften. We gaan ZSM nu Harry Crielaars, algemeen directeur Slachtofferhulp Nederland waarmaken ZSM heeft voor iedereen alleen maar voordelen. En voor het slachtoffer zéker. Harry Crielaars (56) wil er geen misverstand over laten bestaan. De algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland maakt direct zijn punt in zijn werkkamer van het kantoor in Utrecht- Overvecht. Een saai grijs gebouw? Ja, maar daar zit Crielaars niet mee. Hij kijkt om zich heen. Saai, maar functioneel. Met veel lichtinval. Dicht bij trein en snelweg. En lekker goedkoop. Brabander Harry Crielaars komt uit een arbeidersnest. In zijn jonge jaren werkte hij als fabrieksarbeider in een Helmondse ijzergieterij. Wel was hij toen al actief in politiek en vakbond. Het sociaal-betrokkene kreeg hij van huis uit mee: de samenleving is wél maakbaar, één man of vrouw kan het verschil maken, en opkomen voor zwakkeren is vanzelfsprekend. Maar ik leerde ook dat als je hard werkt, je goed mag verdienen. Je moet er zélf hard voor werken, niet je handje ophouden. Dat is ook de filosofie van Slachtofferhulp Nederland. We gaan uit van de veerkracht van mensen. Wat slachtoffers zelf kunnen doen, moeten ze ook zelf doen. Slachtofferhulp Nederland geeft daar hooguit een zetje bij. Waarom bent u zo positief over ZSM? Iedereen kent de verhalen van mensen die aangifte van vernieling hebben gedaan en nooit meer iets hoorden van politie of OM. Met ZSM loopt het bij dit soort veelvoorkomende criminaliteit heel anders. Mits er een verdachte is die een beetje wil meewerken, heb je meteen boter bij de vis als de dader is opgepakt. Als je tot overeenstemming komt, kan direct schade worden vergoed. Dat dat heel snel kan, al binnen drie uur bijvoorbeeld, daar zijn inmiddels talloze voorbeelden van. Het werkt heel goed. Voor het slachtoffer is allereerst al heel belangrijk dat hij gehoord wordt. Nou, als hij dan ook nog snel wordt geholpen, er echt naar hem wordt geluisterd en hij meteen zijn schade vergoed kan krijgen! Waar is een slachtoffer het meest bij gebaat? Het klinkt misschien heel simpel wat ik nu zeg, maar: slachtoffers zijn gewone mensen. Ze zijn niet ziek. Ze zijn geen patiënt. Ze hebben dezelfde behoefte als wij. Zoiets simpels zegt u vast niet voor niks? Zeker. Want laten we het nu niet moeilijker maken dan het is. Wat wil je als slachtoffer? Als slachtoffer is je iets overkomen. Het is een ongewone situatie: je wordt niet elke dag beroofd, hè? Logisch dat je dan met vragen zit: Als ik aangifte heb gedaan, wat gebeurt er dan? Wordt die dader ooit opgespoord, opgepakt? Weet hij eigenlijk wel wat hij me aandeed? Krijg ik de schade van die kapotte jas ooit ergens vergoed? Allemaal heel normale vragen. Als ZSM daaraan 6 Naam artikel - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart Interview 7

5 een bijdrage levert, zie je dat slachtoffers ook al heel gauw heel tevreden zijn. In die zin heeft ZSM ook naar de maatschappij toe een heel goede werking. Ik weet dat mensen er op feestjes over vertellen: Jongens, wat me nóu toch overkomen is. Er is een vernieling geweest. Ik heb aangifte gedaan. Ze hebben hem opgepakt. En sterker nog alles, inclusief schadevergoeding, is meteen afgehandeld. Zo snel geholpen worden, dat gelooft helemaal niemand? Nee, dat gelooft in het begin helemaal niemand. En dat heeft te maken met de beeldvorming, en soms ook gewoon wel met de feiten van de afgelopen jaren. Maar nu, met ZSM, zetten we héle stappen vooruit. Dat wil het slachtoffer natuurlijk, maar dat is toch even wennen. Het is in meerdere opzichten een omslag die niet op zichzelf staat. In welke opzichten? Ik zie ZSM als symptoom van een maatschappelijke trend, die ook aansluit bij de slachtofferloketten. Nog maar een keer: slachtoffers willen goed én snel worden geholpen. Niemand accepteert in deze samenleving meer dat een dossier vijf, zes, zeven maanden op de plank blijft liggen. Of dat men na aangifte niks meer hoort. Mensen eisen van OM, politie en Slachtofferhulp Nederland gewoon een professionele ondersteuning, kláár. Goede informatie, een goede bejegening: dat is echt de trend. Dat is dus één. En twee is: de tijd is voorbij dat de kolóm politie, de kolom OM en de kolom slachtofferhulp ieder voor zich, ieder op hun eigen manier een aanbod deed aan slachtoffers. Het is nu de tijd van de keten. Het slachtoffer wil ook vanaf het moment van aangifte doen tot aan executie van de straf en soms nog ver daarna door die hele keten heen hetzelfde: actief geïnformeerd worden; goed bejegend worden; gewoon te horen krijgen waar het op staat. De problematiek is ook niet meer zo eendimensionaal, van: de politie spoort de boeven op, rekent ze in; het OM zorgt ervoor dat die boeven hun straf krijgen. Dat blijft natuurlijk hetzelfde. Maar het slachtoffer verwacht dat die politie ook vertelt wat er aan de hand is. Dat het OM hem niet alleen meldt wanneer de zaak op zitting komt, maar dat hij ook eens zijn verhaal kwijt kan aan de officier. Die trend, daar is ZSM een uiting van, en ik verwacht dat er nog meer van dat soort initiateven komen. Ik ben er honderd procent van overtuigd dat bij politie en OM die wil er nu is. Anders doe je dit soort dingen niet, dit kost veel investeringen in tijd en geld. En Slachtofferhulp Nederland wil ook dat dossiers snel, goed, en met goede dienstverlening worden afgehandeld, dus dat bindt ons allen. Waar staan we volgens u nu met ZSM? In de fase dat we alles ook moeten wáármaken. Iedereen heeft zich erachter geschaard. We gaan het doen op de locaties die we hebben afgesproken. Samen. Dat is allemaal in gang gezet. Nu zal het moeten worden doorontwikkeld. De organisaties die in ZSM samenwerken, zullen nog wat meer geïntegreerd moeten gaan worden. Als een team gaan werken. Daar moeten nog een paar hobbels voor worden genomen. Onze mensen, bijvoorbeeld, mogen nog steeds niet in het BVH-systeem van de politie, de Basisvoorziening Handhaving. Dat is niet acceptabel. Formeel mag het niet, al is er hier en daar wel wat voor geregeld. En dat is best een hick-up, terwijl je bij ZSM snel en goed moet handelen. Daar moet dus een mouw aan te passen zijn. We wíllen toch ook niet dat politieinformatie zo maar op straat komt te liggen? Zeker, en dat is ook terecht. Ik zeg ook niet: gooi maar op straat. Het is alleen voor mensen die ook echt iets met die informatie moeten doen. Ik ben bereid om iedereen van Slachtofferhulp Nederland daartoe te laten screenen. Voor mijn part gaan we onder de politieregels vallen bij eventueel misbruik van gegevens, dat wil zeggen dat onze mensen in zo n geval straf opgelegd krijgen. Het zal zo n vaart niet lopen. We sturen al onze beste mensen naar de ZSM-tafel. Die er speciaal voor zijn geworven en aangewezen. De tijd dat Slachtofferhulp Nederland zich nog moest bewijzen, ligt wat dat betreft achter ons. Wij zijn niet lief, klein en kneuterig. We beschikken over veertienhonderd vrijwilligers en driehonderdvijftig betaalde krachten. Zestig procent van de vrijwilligers is van HBO- en universitair niveau. Onder hen voormalige advocaten, rechters en officieren, en CEO s uit het bedrijfsleven. Er is een professionele staf met vakkennis en vaardigheden. Opgedaan in zware trainingen. Wat dat aangaat durven wij binnen de goede verhoudingen die er tussen de ZSM-partners gewoon zíjn bij kritiek op ons ook wel eens een robbertje te vechten en de spiegel om te draaien: Doen júllie dan alles goed? Het is allemaal mensenwerk, en daarin moeten we elkaars pijnpunten gewoon benoemen; daar leren we met zijn allen van. Wat acht u verder nodig de komende tijd? Het bewustzijn moet nog verder groeien dat schade net als slachtoffers geen routinezaak mag zijn. Je moet aan de ZSM-tafel een inspanning doen om te bepalen wat de wérkelijke schade is. Als Slachtofferhulp Nederland moesten we daar ook in groeien. Lieten we ons in het begin tussen politie en OM misschien wel eens ondersneeuwen. Nu trekken we aan de bel en dat hebben wij maar gewoon moeten leren. Je kunt zoiets niet in een business case regelen. Dat zet zich in de praktijk en partijen moeten daarin naar elkaar toegroeien. Als team dus. Medewerkers van Slachtofferhulp Nederland moeten zich ook niet alleen advocaat van het slachtoffer voelen, maar lid van het ZSM-team. Hoe denkt u over mediation binnen ZSM? Mediation zou ook binnen ZSM moeten kunnen. Tot nu toe is ZSM er nog op gericht dat een dader snel een schadevergoeding geeft aan een slachtoffer. Maar soms is er meer aan de hand. Zoals bij bedreiging. Dan kan er, als beide partijen dat willen, beter bemiddeling worden aangeboden. Dat is beter voor het slachtoffer en ook voor de dader is het beter als hij geconfronteerd wordt met was hij heeft aangericht. Ook hier geldt mijn pleidooi voor maatwerk. Soms is het enige belang dat een slachtoffer van zijn angst wordt afgeholpen en dat de dader inzicht in zijn handelen krijgt. Dat is ook het doel van de slachtoffer-dadergesprekken waarbij de organisatie Slachtoffer in Beeld een rol speelt. Het kan voor een slachtoffer heel goed zijn dat hij na een incident een dader in het gezicht heeft kunnen kijken. Dan kunnen excuses van de dader voldoende zijn. En het slachtoffer is opgelucht en kan denken: Wat een sul eigenlijk; dat ik voor hém zo bang was. Dan hoeft er ook niks op papier te worden gezet. Ook kan een confrontatie verkeerde beelden bij het slachtoffer wegnemen. Een slachtoffer van verkrachting kan er achter komen dat het feit dat juist zíj slachtoffer van de dader werd, volstrekt toeval is geweest. Nog steeds pijnlijk natuurlijk, maar voor sommige slachtoffers is dat fijn om te weten. Mediation is wat dat betreft anders. Daarin zeggen de officier en rechter eigenlijk tegen het slachtoffer en dader: als jullie er samen uitkomen en duidelijk omschreven afspraken kunnen neerleggen, nemen wij dat mee in onze strafeis of vonnis. Dat scheelt tijd en werk. Beide moet in ZSM kunnen. Het ene slachtoffer wil alleen maar excuses en de relatie met de dader herstellen. Als mensen elkaar al kennen en elkaar nog vaak gaan tegenkomen, dan kan het goed zijn met elkaar in gesprek te gaan. En het andere slachtoffer denkt: Ik wil je verhaal helemaal niet horen en ik blijf je toch een rare man vinden maar ik wil wél die schadevergoeding. Als je met die wensen rekening houdt, kun je maatwerk leveren, ook binnen ZSM. Hoe beoordeelt u de versterkte weten regelgeving voor slachtoffers? Regels zijn belangrijk, maar regels zijn ook maar regels. Dat je de rechten en belangen van slachtoffers bij alles wat je doet dóórdenkt en meeneemt, is vooral een kwestie van cultuur. In de nog jonge Wet versterking positie slachtoffers staat dat slachtoffers goed bejegend moeten worden. Wat een waanzin, was mijn eerste reactie op die wet. Dat we dát moeten gaan vastleggen. Eerlijk gezegd vind ik dat nog steeds onbegrijpelijk. Hoewel ik tegenwoordig ook denk: nou ja, als je het vastlegt, moet je ernaar gaan handelen, he? Maar we moeten ons niet noodzakelijkerwijs focussen op meer regels. Het gaat erom dat je mensen beter bejegent als je ze niet als nummer ziet. Dat je ervoor zorgt dat nabestaanden bij een rechtszaak niet urenlang samen met de familie van de verdachte in één kamer moeten wachten. Het spreekt toch vanzelf dat zoiets niet kan? Mensen vinden het fijn als een officier spontaan opbelt en zegt: Het dossier in uw zaak ligt al een half jaar bij ons. Ik kan u helaas geen nieuws melden maar wilde u toch even bellen. Even bellen voor een toelichting. Even openstaan voor vragen. Nergens staat in een protocol dat een officier dat moet doen, maar mensen zullen je voor zo n bejegening eeuwig dankbaar zijn. Omdat slachtoffers gewoon mensen zijn. Je zult zien dat de roep om meer regels dan vanzelf afneemt. Tekst: Pieter Vermaas Foto: Robin Utrecht 8 Interview - Opportuun 3 - maart

6 Het gaat om vertrouwen Adviseur beleid en strategie Mieke Jansen, die de bijeenkomst organiseerde, is blij met de grote opkomst en de input van de supermarktmanagers. Dit is een goede manier om te luisteren naar de zorgen en wensen die er leven. We willen graag de goede dingen doen, en op deze manier weten we beter welke verwachtingen en problemen er in een sector zijn. Aan de andere kant hopen we dat de mensen voor wie wij het doen en dat kan uiteindelijk iedereen zijn begrijpen hoe wij te werk gaan. Vertrouwen in elkaar, daar gaat het om. De heer Kees de Reuver van de Jumbosupermarkten is het hier van harte mee eens. Na mijn klacht is de hoofdofficier in mijn winkel geweest en hebben we een heel gesprek gehad. Wat uit de aangifte niet bleek was dat we de verdachte al heel lang in de gaten hielden en dat hij had bekend gestolen te hebben. Als dat er niet bij staat zien jullie een first offender. Ik begrijp nu beter wat voor informatie er nodig is en dat wij het beter moeten uitleggen. Al met al een hele positieve ervaring, zo n bijeenkomst. In gesprek met su permarktmanagers Over draaideurbejaarden, lage rendementen en geweld Beter toezicht na half tien s avonds, meer aandacht voor geweld, een snelle en soepele aangifte van winkeldiefstal, directe ondersteuning bij aanhoudingen en dreigende situaties. Aldus het wensenlijstje van de supermarktmanagers die op dinsdag 22 januari bijeen waren in het Utrechtse Gerechtsgebouw. Het begon allemaal met een artikel 12 klacht van een Utrechtse supermarktmanager over een sepotbeslissing. Een klant met een scootmobiel had slechts een deel van de boodschappen afgerekend; de boodschappen in de tas tussen zijn voeten zou hij vergeten zijn. De klacht was ook een hartenkreet: hij deed altijd aangifte van winkeldiefstal zoals politie en OM hem op het hart hadden gedrukt. Maar als het OM dan steeds seponeert, houdt hij daar mee op. Ik ben het vertrouwen in de rechtsstaat kwijtgeraakt, en dat terwijl we elkaar juist nodig hebben om winkeldiefstal te voorkomen en aan te pakken. Dat was aanleiding tot een persoonlijk gesprek. De manager in kwestie bleek veel vragen te hebben die het OM goed kan beantwoorden. En het OM kon weer veel van hem leren. Reden om Utrechtse supermarktmanagers uit te nodigen voor een informatieve bijeenkomst en deze samen met de gemeente en politie te organiseren. Zo n veertig managers en beveiligers gaven gehoor aan de uitnodiging. Over en weer ging veel informatie over tafel. Na een welkomstwoord door plaatsvervangend hoofdofficier Roel Dona, legde officier van justitie Susanne Terporten uit wat de wettelijke mogelijkheden zijn, wanneer er sprake is van sluitend bewijs en hoe een aangifte het beste kan worden ingevuld om tot een ronde zaak te komen en dus tot vervolging en mogelijk een veroordeling. Cruciaal is dat de opzet te bewijzen is. Verstrooidheid of kwade opzet Aan de hand van een aantal casussen nam parketsecretaris Hans van Beusekom de managers vervolgens mee in de afwegingen. Iemand probeert met artikelen in de hand langs de kassa te lopen. Houd je hem dan aan voor of na de kassa? En wat als alleen de bedrijfsleider dit heeft gezien: één bewijs is immers geen bewijs. En wat blijft er over van het bewijs als de klant zegt dat hij wel degelijk had willen afrekenen bij de kassa? Of de casus van de zelfscanner die vergeet de dure scheermesjes te scannen. Wat als hij geen documentatie heeft en verklaart het echt te zijn vergeten? Heb je dan wettig en overtuigend bewijs? Maakt het uit dat er een paar hele goedkope dingen in het mandje liggen die wel gescand zijn? Maakt het uit dat de klant de mesjes wel wil betalen zodra blijkt dat ze niet gescand zijn? Dat de verdachte in deze casus was vrijgesproken, kan rekenen op kritiek van de supermarktmanagers. Susanne Terporten: Met alleen wettig bewijs ben je er niet. De rechter moet ook de overtuiging hebben dat de persoon die hij voor zich heeft erop uit was de artikelen te stelen. En dan is er de zaak van een bejaarde echtpaar (zie kader op p.12) dat maar een deel van de boodschappen op de band legt. Zij is aan de praat met de kassière en hij trekt de halfvolle wagen naar het einde van de band en begint weer in te laden. Vergeetachtigheid, verstrooidheid of kwade opzet? In de casus gaat het over 125 euro aan niet betaalde boodschappen. Moet je dat niet zien en moet je niet aanvoelen dat het eindbedrag niet klopt met de hoeveelheied boodschappen? Laag rendement, hoge beveiligingskosten De ondernemers herkennen de trucs. Een standaard werkwijze is artikelen onder een kratje bier leggen en deze in de kar laten staan. Ze hebben ook duidelijk de buik vol van zielige, oude mensen. Vroeger geloofde ik die zielige verhalen wel over ziekte en in de war zijn, vertelt een vrouwelijke manager, maar het komt zo veel voor. De crisis slaat ook bij deze mensen toe. Om te beslissen wat ik zal doen, stel ik mezelf de vraag: wat zou ik doen als het om een jongen van 15 zou gaan. Nee, leeftijd is geen reden meer om mensen te laten lopen. Anderen herkennen dit en zien geen reden voor strafvermindering: Jullie moeten ze geen taakstraf geven, ze hebben tijd genoeg en dan zijn ze er even lekker uit. Geef ze maar een boete, dat raak je ze in hun pensioentje. Niet alleen komt winkeldiefstal door bejaarden blijkbaar steeds meer voor, ook worden de winkels met hun lage rendement van 3 tot 10 Actueel - Opportuun 3 - maart

7 Het bejaarde echtpaar Het bejaarde echtpaar verscheen de volgende dag op een taakstrafzitting. Ze komen al jaren bij dezelfde supermarkt, zijn first offenders, maakten zich niet snel uit de voeten, hebben beiden een SODA (St. Overlast DonAtie) (310 euro) betaald en een winkelontzegging gehad voor twaalf maanden. Ze wilden de boodschappen wel betalen en maakten na aangifte voor het eerste in hun lange leven kennis met de ophoudcel en het gerechtsgebouw. In deze zaak zat voldoende bewijs voor een strafrechtelijke afdoening, aldus Hans van Beusekom, maar gezien alle omstandigheden en hun houding op de zitting, heb ik de zaak afgedaan met een voorwaardelijk sepot met een proeftijd. Op het eind van de zitting vroegen ze of ik hun oprechte excuses wilde overbrengen aan de kassière. 4 procent op de artikelen hard geraakt. Een omzet van 4000 euro is nodig om een winkeldiefstal van 125 euro goed te maken. Jaarlijks lijdt de sector 700 miljoen schade door winkeldiefstal en daarnaast zien de managers de kosten voor de beveiliging oplopen. Verharding Als een van managers vervolgens uiteen zet wat de aanpak is in zijn winkel, valt op dat we het wel hebben over winkeldiefstal maar dat het grote probleem het geweld is dat ermee gepaard gaat. Hij signaleert een verharding. Bovendien zijn de winkels langer open en het toezicht s avonds juist minder. Door dat geweld is er zorg om het personeel. In zijn winkel is er een aantal vaste medewerkers - rustige types, niet de jonge jongens - die getraind zijn om de aanhoudingen te doen. Maar de focus ligt bij de preventie: aanspreken verdient de voorkeur boven aanhouden, de veiligheid van het personeel staat voorop. Daarom mogen de medewerkers ook niet achter de winkeldief aanrennen, de winkel uit. Als er een winkeldiefstal is geweest, moet het geweld ook worden meegenomen, betoogt hij. De impact daarvan is veel groter en het is belangrijk dat ze ook daarvoor worden gestraft. Officier Terporten reageert: Als er geweld bij komt kijken, is de impact veel groter. Daarom doet u er goed aan in dergelijke gevallen altijd 112 te bellen. Ook licht ze toe dat diefstal met geweld inzet van andere middelen rechtvaardigt en tot hogere straffen kan leiden. Dan zijn er de vragen over de SODA en de directe bekeuring. Ondanks dat verdachten aangeven al een boete van 151 euro te hebben gekregen, houden we bij de strafrechtelijke afdoening geen rekening met de Stg. Overlast DonAtie. Dit is een landelijke afspraak, vertelt Hans van Beusekom. We moeten dit wel uitleggen want de doorsnee verdachte ervaart het als dubbel gepakt worden. En ja, bij first offenders kan de politie tot een bepaald bedrag aan gestolen artikelen direct een boete opleggen. Voordeel daarvan, legt hij uit, is dat er geen procesverbaal hoeft te worden opgemaakt maar nadeel is dat de zaak dan mogelijk niet voldoende gedocumenteerd wordt. Vooral bij veelplegers adviseren we om geen bon te geven maar proces-verbaal op te laten maken zodat er justitiële documentatie kan worden opgebouwd. Eenvoudige aangifte Grote wens van de ondernemers is een eenvoudige en snelle mogelijkheid om aangifte te doen. Het kost zoveel tijd om het goed op te schrijven en de aangifte af te handelen, brengen de supermarktmanagers naar voren. Je bent er zo een paar uur mee kwijt. Wij hebben nu eenmaal informatie op papier nodig, is het antwoord, en het hoeft niet juridisch als het maar duidelijk is. Probeer zoveel mogelijk uw waarnemingen op te schrijven, legt Hans van Beusekom uit, ik zag, hoorde, voelde, merkte, rook..., dat is belangrijk. Afgesproken wordt een goed voorbeeld van een aangifte te sturen en de suggestie wordt gedaan voor een instructie effectief aangifte doen. Daarmee ligt ook de vraag op tafel naar een vervolg. Daarover is unanimiteit: ja graag. Want er valt nog wel door te praten over wanneer wel of niet aangifte doen, preventie, optreden tegen geweld, de strafmaat, de samenwerking met politie en veiligheidsmaatregelen te treffen door de gemeente. Wordt vervolgd. Tekst: Mary Hallebeek Foto: Foto: Vincent van den Hoogen/ Hollandse Hoogte Drank in de man Tumult op 10 kilometer hoogte Vlucht HV6902 van Transavia hing op 5 november 2012 ergens boven Oost-Europa, toen er opschudding ontstond rond rij 19. Meneer A., zittend aan het raampje, had genoeg gedronken, vond het cabinepersoneel. Omdat hij maar niet stopte om meer drank te vragen, en vanwege de onrust die dat opleverde in zijn directe omgeving, kreeg hij een notice of violation uitgereikt: een briefje waarin stond dat hij zich gedeisd moest houden. Meneer A., die al op het vliegveld van Dubai was begonnen met drinken, had er geen boodschap aan. Hij verscheurde de brief eenvoudigweg, en al snel ging het van kwaad tot erger; duwen, trekken, schoppen. Er kwamen tie-wraps aan te pas. Toen zijn handen eenmaal waren gebonden, beet meneer A. zijn tong kapot en spuugde een steward van Transavia bloed in het gezicht. Alles bij elkaar duurde het meer dan een uur eer het tumult was bedaard. De gezagvoerder kwam zelfs uit de cockpit om poolshoogte te nemen, en even overwoog hij of hij een noodlanding moest maken in Praag. Nu, een paar maanden later, zit meneer A. bij de politierechter op Schiphol. Laat ik eens beginnen bij wat u heeft verklaard bij de RC, zegt de rechter. "Ik heb spijt van wat er is gebeurd, ik schaam me kapot. Waarom schaamt u zich? Ik ben vader van twee kinderen, zegt meneer A. in gebroken Nederlands. Ik heb nog nooit zoiets meegemaakt. Hij draait zich om naar de publieke tribune. Daar zitten de crew van het vliegtuig en familie van de steward. Sorry. Ik wist niet wat is gebeurd, ik was te dronken. De captain hoort in de cockpit te zitten, zegt de rechter streng. De veiligheid van het vliegtuig is in het geding geweest, want alle aandacht ging uit naar u, en daarmee niet naar de veiligheid van het toestel. Begrijpt u wat u heeft losgemaakt? Dat wordt niet helemaal duidelijk. Ik wil u iets vragen, zegt de verdachte. Waar is mijn gebit? Ik weet niet waar uw gebit is, antwoordt de rechter, dat lijkt me iets dat u moet regelen buiten deze zitting. De steward die bloed in zijn gezicht gespuwd kreeg, maakt gebruik van zijn spreekrecht. Ik ben meteen naar het ziekenhuis gegaan. Als voorzorg ben ik meteen begonnen met heel zware HIVremmers. Daardoor voel je heel erg beroerd. Ik ben nog steeds onzeker over een eventuele besmetting. 's Nachts word ik zwetend wakker doordat het verhaal zich steeds herhaalt in mijn hoofd. Ik kan nog steeds niet bevatten wat er toen is gebeurd. Hij werkt inmiddels in een winkel. Hij vertelt hoe er daar een tijdje terug een landgenoot van meneer A. binnen kwam, en hoe hij toen, door paniek bevangen, maar even naar achter ging. De officier van justitie heeft geen goed woord over voor het gedrag van meneer A. Meneer is door het lint gegaan. Hij heeft ervoor gezorgd dat de veiligheid van de andere passagiers in het geding was. Zij hebben doodsangsten uitgestaan. En iemand in het gezicht spugen nadat je je tong kapot hebt gebeten, dat is beneden alle peil. Dat het zo goed is afgelopen, is te danken aan het cabinepersoneel en medepassagiers; meneer A. heeft er met zijn gedrag geen enkele bijdrage aan geleverd. Ik vind dat meneer terug moet naar de gevangenis. Ze eist zes maanden, waarvan drie voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De rechter beslist anders. Niet omdat ik het feit niet ernstig vind. Maar als vader hebt u zorgtaken. Het vonnis: zes maanden voorwaardelijk met aftrek van zestien dagen voorarrest, een werkstraf van 120 uur en toekenning van een schadevergoedingsmaatregel van ruim 1800 euro. Tekst: Lars Kuipers Illustratie: Guusje Kaayk 12 Actueel - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart De Zaak 13

8 Duijts & Janssen: Geen grenzen aan de gulzigheid Sociaal werkster Samantha P. was écht een Rupsje Nooitgenoeg. Jarenlang fraudeerde zij op grote schaal hardnekkig en structureel met pgbuitkeringen waarop de tientallen cliënten die onder haar supervisie begeleid woonden, waren aangewezen. Totdat twee openbare aanklagers de criminele directrice in een nieuwe, perfecte vorm van samenwerking een halt toeriepen. PGB-fraude van Zaaksofficier Christian Janssen en afpakofficier Esther Duijts trokken samen op Rupsje Nooitgeno eg Druppelsgewijs kwamen er de afgelopen jaren bij het District Noord van de politie Flevoland klachten binnen over de Engels/Nederlandse Samantha P., directrice van drie bedrijven die zijn gespecialiseerd in hulpverlening op het vlak van begeleid wonen. Er zou worden gesjoemeld met pgb s, persoonsgebonden budgetten waarop haar clientèle een kwetsbare groep in de samenleving was aangewezen en steeds weer opnieuw werd de charmante grote baas Sammy als de enige schuldige aangewezen. Deze nu 51-jarige sociaal werkster zou, zo werd verklaard, via oplichting en valsheid in geschrifte tientallen cliënten misbruiken om zichzelf te verrijken en daarbij dreigementen met bijvoorbeeld huisuitzetting niet uit de weg gaan. De in Manchester geboren vrouw, getrouwd met de Nederlander Jack S., bleek heer en meester te zijn over geld en spullen van haar bewoners, frauduleus verkregen bedragen wit te wassen en haar cliënten af te schepen met een grijpstuiver als zogenaamd leefgeld. 14 Naam artikel - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart Alles afwegende 15

9 Tegenover die "zakgelden" van haar mensen - veelal met een sociale of psychische problematiek en met een laag intelligentieniveau stonden maandelijkse pgb s van vele duizenden euro s per individueel geval. Torenhoge voorschotten In december 2009 en januari 2010 begint de politie Flevoland een opsporingsonderzoek naar fraude met persoonsgebonden budgetten. Targets zijn Sammy P. en haar drie bedrijven ANSA bv, ANSA Onroerend Goed bv en ANSA Beheer bv. Opmerkelijk bij de aanvang van het fors opgezette speurwerk: er is becijferd dat hulpverleenster P. en haar man, een eenvoudige glazenwasser, al meer dan vijf miljoen euro aan omzet hebben vergaard. De politiemensen brengen een reeks delicten aan het licht, alle gepleegd tussen 1 november 2005 en 2 november Valsheid in geschrifte, oplichting en witwassen vormden de kern van de Tambala-case. Op grote schaal sjoemelde mevrouw P. met de pgb-uitkeringen. Zij vervalste indicatiestellingen, zorgtermijnen en uren, liet haar bewoners blanco Zorgovereen komsten tekenen en vulde persoonlijk de zogenaamde Verantwoordingsformulieren van de cliënten in. Op die manier incasseerde zij van Achmea torenhoge pgb-voorschotten, waarmee zij onder andere luxe aankopen deed. Mevrouw P. roepnaam Sammy was een manipulatieve, keiharde vrouw die was belust op macht. In haar leven wilde zij simpelweg rijker en rijker worden, karakteriseert ovj Christian Janssen van het parket Zwolle-Lelystad de directrice en enige aandeelhoudster van de ANSA-bedrijven. Naar eigen zeggen dikte mevrouw P. verklaringen van cliënten aan. De mate waarin dat gebeurde daarover liep haar mening sterk uiteen met de mijne. Daarnaast vervalste zij facturen; zo liet zij haar privé-uitgaven door de bv s betalen. Werknemers klaagden erover dat zij pensioenpremies van werknemers wel inhield maar die niet afdroeg. Misdadig óók de wijze waarop zij haar mensen bedreigde met uitzetting uit de woning. Ik werd werkelijk woedend toen ik las dat zij zelfs spullen wegnam uit voedselpakketten van bewoners. Beroepsverbod De aanklager bracht Samantha P. in februari 2011 voor de rechter. Hij eiste vier jaar cel en ontzetting van de directrice uit een beroep in de zorgverlening. Na een serie zittingen vonniste de rechtbank in Lelystad op 23 maart 2012: dertig maanden gevangenisstraf en een beroepsverbod van vijf jaar. En het OM was nog niet klaar met de chique, altijd onberispelijk gesoigneerde Sammy. Ovj Esther Duijts, afpakspecialist bij het Functioneel Parket (voorheen BOOM), die al vanaf de start van het opsporingsonderzoek als partner van Janssen fungeerde, eiste op 12 oktober 2012 in een ontnemingszaak ruim drie miljoen euro terug van de frauduleus opererende dame. Op 22 november 2012 honoreerde de rechtbank in Lelystad die eis. Mevrouw P. moet aan wederrechtelijk verkregen voordeel euro (grofweg de gerealiseerde omzet met aftrek van gemaakte kosten) terugbetalen aan de staat, alsmede duizenden euro s rente. Ik zie dit als gerechtigheid, aldus de reactie van Esther Duijts na de uitspraak, want het is verschrikkelijk dat iemand misbruik maakt van de pgbregeling en daar persoonlijk aan verdient. Juist het pgb maakt dat mensen die zorg nodig hebben in ons land zelfstandig kunnen functio- Geldzucht In het dikke dossier met belastende verklaringen over Sammy P. vertelt een getuige expliciet over de niet aflatende geldzucht van de directrice. Zij had deze getuige voorspeld dat zij binnen een paar jaar ook riant miljonair zou zijn, naar het voorbeeld van haar zus in Engeland die als bankier ongelooflijke bonussen binnensleepte. Zelfs P. s echtgenoot Jack S. ontkomt er in een van zijn verhoren niet aan aangaande de graaicultuur van Sammy met de beschuldigende vinger naar haar te wijzen. De man krijgt overigens, zoals ovj Janssen had geëist, de maximale taakstraf van 240 uur. Om het de twee kinderen uit het huwelijk te besparen dat beide ouders achter de tralies belanden Foto: Anke Teunissen/Hollandse Hoogte neren. Ik vind dat hier een belangrijke voorziening. Door het plegen van fraude krijgt het pgb een slechte naam. Op de locatie van het Functioneel Parket in hartje Amsterdam blikken Esther Duijts en Christian Janssen, specialisten in ontnemingszaken, met aanstekelijk enthousiasme terug op de Tambala-zaak. Het duo aanklagers benadrukt een aversie te hebben tegen borstklopperij, maar gepast trots zijn wij als goede, succesvolle teamspelers wel. De twee OM ers zijn blij met de mooie reacties van collega s op de strafmaat in de twee rechtszaken en op het feit dat daar nieuwe jurisprudentie uit voortkomt. Christian Janssen: Dat alles dankzij onze nauwe samenwerking vanaf het prille begin van mijn strafzaak. Mijn rechercheofficier selecteerde deze afpakzaak hoogst actueel binnen het OM en deponeerde die op mijn bureau. Normaal gesproken werkt een officier zo n hoofdzaak zelf helemaal uit, maar ik wendde mij meteen tot de afpakspecialist van het FP. Vanaf dat moment hebben BOOM en parket de beslissingen samen genomen. Die verantwoordelijkheid samen delen, maakt dat wij tot een goed eindresultaat zijn gekomen. Precies trouwens zoals ook de tactische en financiële politiemensen dat deden in beide onderzoeken. Samen deden Esther en ik de zittingen en in de ontnemingszaak was ik er ook voor mijn collega op de achtergrond. Perfect, nieuw en we hebben het totaal eenvoudig gehouden. (Zie ook kader Vernieuwende samenwerking op p18, red.) Omvangrijke zwendel Doorgaans wordt er bij pgb-fraude die is nou eenmaal moeilijk te bestraffen feitje voor feitje bekeken, maar wij gingen voor het grote geheel, neemt Esther Duijts vloeiend over. Wij wilden niet de fraude bij de individuele cliënt uitrechercheren (ook in verband met geheimhoudingsplicht in de medische wereld), maar het grote verhaal van deze omvangrijke zwendel over de ruggen van tientallen in het algemeen zwakkere mensen hard maken. Want wat deed mevrouw P. structureel? Zij lichtte via haar cliënten het zorgkantoor massaal op. Wij konden aantonen dat alles wat zij jarenlang verdiende in de kérn fout was. Dus niks berekeningen maken per gedupeerde klant, wat tot dusver in de rechtspraak vaak gebeurde, maar de stukken laten spreken in deze twee toch bijzondere onderzoeken, waarvoor wij overigens de tijd kregen van het OM. Alles in de hoofdzaak en de ontnemingszaak werd op elkaar afgestemd: in de tenlasteleggingen, het eindprocesverbaal en de op zichzelf staande ontnemingsberekening. OVER ESTHER DUIJTS (45): Toen Esther Duijts in Groningen strafrecht studeerde, voorspelden verschillende mensen haar dat zij op dat terrein nooit een baan zou krijgen. Razendsnel had de jonge vrouw echter een mooie betrekking. Zij werd advocaat strafzaken in Lelystad. Een kleine acht jaar verdedigde zij een hele reeks cliënten, totdat ze werd gevraagd over te stappen naar het OM. In 1999 werd buitenstaander Esther Duijts binnengehaald als officier in het arrondissement Zwolle-Lelystad. Omdat ik lange tijd als advocate in Lelystad actief was geweest, werd met name Zwolle mijn werkterrein. In mijn portefeuille zaten mensenhandel, georganiseerde misdaad en diverse tgozaken en geleidelijkaan specialiseerde ik me als ontnemingsofficier. In 2005 ging zij fraudezaken doen bij het Functioneel Parket in Zwolle. Van daaruit verhuisde zij in 2008 naar Zutphen om bij dat parket als rechercheofficier op te treden. Ruim twee jaar later haalde het BOOM in Amsterdam, dat zich momenteel in het fusieproces met het Functioneel Parket bevindt, haar als ontnemings officier binnen. 16 Alles afwegende - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart Naam artikel 17

10 Beiden zijn nog onder de indruk van het gewetenloze misbruik van groepen nauwelijks weerbare mensen en misbruik van het vaderlandse sociaal systeem waaraan Sammy P. zich schuldig maakte. In zijn requisitoir in de strafzaak vergeleek ovj Janssen de directrice met Rupsje Nooitgenoeg uit het gelijknamige kinderboekje. Want haar hebzucht, haar gulzigheid kende geen grenzen. Alle zorguitkeringen die binnenkwamen via de bv s of via de rekeningen van sommige, min of meer onder curatele geplaatste cliënten werden onmiddellijk op de eigen rekening gestort. De mensen waren veelal niet op de hoogte van de vergoedingsbedragen. Van één cliënt bedroeg bijvoorbeeld het pgb maandelijks tussen de vijf- en zesduizend euro. Allemaal voor Sammy. Ja, ik ben daar ontzettend boos over geworden. Dit raakte mijn sociale kant zwaar. En eigenlijk was iedereen verontwaardigd. Het deed me dus deugd dat ik in mijn aanklacht kon stellen: Rupsje Nooitgenoeg werd een mooie vlinder, maar mevrouw Sammy P. brak in de pop. Ovj Duijts: Theatraal, onecht en heel snel in tranen. Zo kwam zij op mij steeds over. Ik zag slechts toneelstukjes van haar tijdens de Vernieuwende samenwerking Door de intensieve samenwerking van de twee officieren in de PGB-fraudezaak konden de keuzes die voor de opsporing en vervolging in de hoofdzaak én de ontnemingszaak moesten worden bepaald ook samen worden gemaakt. Deze nieuwe werkwijze heeft als voordelen dat de tenlastelegging expliciet is afgestemd op de ontnemingsberekening, dat problemen die in de hoofdzaak zijn vermeden ook in de ontnemingszaak kunnen worden omzeild en dat de twee cases tegelijkertijd worden aangebracht. Dat laatste voordeel versnelt de rechtsgang en houdt tevens in dat hetzelfde rechtscollege op beide onderdelen tot besluitvorming komt. Bij deze fijnafstemming van de twee zaken werd, zoals Esther Duijts in het interview al aangeeft, ook gekozen voor de strategie een individuele pgb-toekenning van de cliënt niet uit te rechercheren. De ontnemingsofficier: Dan krijg je vragen als: had deze persoon op het moment van aanvraag recht op een pgb en tot welke hoogte? Welke zorg is geleverd en welke niet? Welke zorg kreeg de cliënt terecht zittingen. Zij liet geen gevoel zien richting haar omgeving. Mevrouw P. vond de hele gang van zaken niet ernstig voor de gedupeerden, maar achtte het heel erg voor haarzelf. Omdat zíj hier zat als verdachte. Ik vergeet nooit meer dat haar cliënten, van wie een enkeling haar altijd een engel had genoemd, soms op de publieke tribune zaten te schreeuwen tegen Sammy P. Woede, onmacht Deze mensen werden zomaar geconfronteerd met de fraude; zonder dat zij door hebben gehad dat zij hier als een willoos werktuig voor gebruikt en misbruikt waren. Het kon zelfs gebeuren dat iemand van de ene op de andere dag geen dak meer boven zijn hoofd had. Op een speciale slachtofferavond, waarvoor cliënten en ex-cliënten van ANSA waren uitgenodigd, proefde ik die onmacht en woede, die tristesse van de aanwezigen in m n hele lijf, onthult Christian Janssen. En in een van de zittingen vond ik het ook erg gênant dat de gedupeerden op de tribune moesten aankijken tegen het mooi gebruinde hoofd van mevrouw P. Zij was inmiddels uit voorarrest ontslagen en was, ondanks een beslaglegging van 2,5 miljoen, kennelijk heerlijk op vakantie naar de zon geweest. en welke ten onrechte níet? Kortom, moeilijk om met complete antwoorden te komen dan. Want a. er is geen of alleen die valse, kloppend gemaakte administratie, zoals bij Sammy P., die die hoge pgb-gelden toch moest zien te verantwoorden; b. de clientèle zelf heeft niet het niveau om alles exact aan te geven (laag IQ en/of psychiatrische problemen); c. je bent in alle gevallen afhankelijk van medische gegevens en die krijg je door het verschoningsrecht van artsen, psychiaters en andere hulpverleners niet. Dus stelden we vast hoe de ANSA-directrice structureel tewerk ging. Wááruit bestaat de fraude? En uit dat grote geheel hebben we de feiten geplukt: valsheid in geschrifte, oplichting, witwassen en ook vanuit de jaarstukken de ontneming. Vindplaats van de uitspraken: rb Lelystad 23 maart 2012, LJN BV9758 (hoofdzaak) en rb Lelystad 22 november 2012, LJN BY8458 (ontnemingszaak). Samantha P. heeft beroep aangetekend tegen de vonnissen van de rechtbank in Lelystad. De computers van haar bedrijven plus de administraties zijn verbeurdverklaard en op een zeer fors deel van haar bezittingen rust conservatoir beslag. Dat omvat met name zo n tweeëneenhalve ton cash, sieraden ter waarde van vier ton enkele maanden voor haar veroordeling was er nota bene bij een woningoverval ook al een kluis met waardevolle inhoud gestolen, red. drie auto s (Audi, Chrysler en Renault) en vijf woningen in Lelystad. Huilerig pleidooi Aanklager Janssen: Ik ben meegegaan in appel omdat in míjn ogen in het vonnis onvoldoende rekening is gehouden met het onvoorstelbare leed dat haar uiterst kwetsbare cliënten is aangedaan. Let wel: de celstraf die mevrouw P. kreeg, acht ik best pittig voor een vermogensdelict al was die dan lager dan ik eiste maar was de veroordeelde niet in beroep gegaan dan had ik t nog niet precies geweten Door de bank genomen heb ik wel vrede met beide vonnissen. Ik ben bepaald blij met de uitspraken van de rechters, reageert zijn collega Duijts. Ik had een pleidooi gehouden voor ontneming van de totale winst aan P., omdat er sprake was van structurele fraude, waarbij de verdachte er niet voor koos daarin selectief te zijn. Daar was de rechtbank het mee eens: het betrof hier één groot feitencomplex waarin niet per cliënt hoefde te worden bekeken of er sprake was van fraude en men vond onze wijze van berekenen juist. Tot dusver heb ik in het algemeen weinig weerstand ondervonden in ontnemingszaken (die deels op schrift worden gedaan), maar in deze zaak viel me dat helemáál erg mee. Tegenover mijn verhaal stond slechts een zwak en huilerig pleidooi van de fraudeur. Zij vond het allemaal zo vréselijk gemeen van ons Tekst: Gerard Trentelman Foto s: Robin Utrecht OVER CHRISTIAN JANSSEN (46): Na zijn pittige studies economie en rechten in Amsterdam ging Christian Janssen anderhalf jaar werken als belastingadviseur om vervolgens te kiezen voor de commercie. Hij vervulde tal van functies in de landelijke directies van multinationals, maar ging zichzelf steeds vaker de vraag stellen wat hij nou t líefst zou willen. Ik zocht een intellectuele uitdaging wilde eigenlijk door mijn directheid en mijn overdreven eerlijkheid graag rechter zijn. Ik werd dus raio. Deze opleiding doorliep hij in Haarlem om zich vervolgens in Lelystad verder te ontwikkelen als officier. Sinds januari 2012 is hij coördinerend afpakofficier van het parket Midden-Nederland. Christian Janssen koestert in zijn leven drie grote liefdes: Mijn echtgenote ik noem haar consequent de leukste vrouw van de wereld mijn twee puberende kinderen en mijn beroep van aanklager. 18 Alles afwegende - Opportuun 3 - maart 2013

11 Wanneer komt IDV informeert slachtoffers en nabestaanden over detentieverloop de dader vrij? Het Informatiepunt Detentieverloop (IDV) in Arnhem is een kleine afdeling met een grote verantwoordelijkheid. Ze verstrekken informatie aan slachtoffers en nabestaanden van ernstige delicten over het detentieverloop van veroordeelden. We willen voorkomen dat slachtoffers of nabestaanden onverwacht worden geconfronteerd met de dader. Soms levert een brief van het IDV heftige reacties op. Eva Magendans, IDV-medewerkster kan zich het nog goed herinneren. De vader van een slachtoffer belde helemaal overstuur. Hij had een brief van ons ontvangen met de mededeling dat de TBS-veroordeelde binnenkort onbegeleid verlof zou krijgen. De vader zei dat hij niet voor zichzelf in kon staan als hij de man zou tegenkomen. Hij vertelde me wat er was gebeurd. Dat zijn dochtertje op straat speelde. Dat een man haar had aangesproken en meegenomen naar zijn huis. Tot in detail vertelde hij wat er boven voor vreselijks was gebeurd. Ik heb het verhaal van de vader aangehoord en mijn medeleven getoond. Maar ik heb hem ook gezegd dat zolang de TBS-gestelde zich aan de afspraken houdt de verloven zullen worden uitgebreid. Je moet wel eerlijk zijn en het brengen zoals het is. Ik heb de vader beloofd dat ik zijn zorgen met behandelaar van de TBS-kliniek zou delen. Dat stelde hem gerust. Twee kamers In de hoek van het gebouw van het arrondissementsparket Oost-Nederland, als de gang een bocht naar links maakt, liggen de twee werkkamers van het IDV. Een kleine kamer is gereserveerd voor Hans Jongman, coördinator van het IDV. Daarnaast bevindt zich een grotere ruimte voor de vijf medewerkstérs het zijn allemaal vrouwen die door de beeldschermen op hun bureau van elkaar afgescheiden zijn. Eva Magendans zit met haar rug naar een van de archiefkasten met gifgroene, gele en rode hangmappen. De omslagen bevatten gegevens over gedetineerden in TBS-klinieken, jeugdinrichtingen (PIJ) en mediagevoelige zaken. Zodra we een rode map zien zijn we extra alert. Informatie over een bepaalde moordzaak waarbij minderjarigen betrokken zijn, zitten in een rode map, omdat er buiten de informatieverstrekking aan nabestaanden ook informatie wordt gedeeld met betrokken hoofdofficieren, legt ze uit Slachtoffers Het IDV is in 2012 ontstaan toen de Wet versterking positie slachtoffers in werking trad. Voor die tijd werd wel informatie aan slachtoffers verstrekt door het Landelijk Informatiepunt Justitieel Verlof (LIJV). Slachtoffers werden alleen geïnformeerd over gedetineerden in een TBS-kliniek of jeugdinrichting. Het IDV is voorgekomen uit het LIJV om slachtoffers en nabestaanden beter en uitgebreider te voorzien van informatie. Het IDV heeft er ook het hele gevangeniswezen bij. Hans Jongman zoekt op zijn bureau naar de cijfers. We bedienen slachtoffers en Slachtofferbrieven Het IDV stuurt brieven naar het slachtoffer of de nabestaande. Daarin wordt uitgelegd wat het IDV is, wat het doet en hoe het te bereiken is. Bij spoed wordt het slachtoffer telefonisch of via geïnformeerd. Ieder slachtoffer en iedere nabestaande krijgt informatie over het detentieverloop, totdat ze het zelf stop willen zetten. En als iemand na tien jaar stilte alsnog wil weten hoe het ermee staat, dan wordt die informatie natuurlijk ook verstrekt. De informatie wordt in de meeste gevallen per brief verstrekt. Aandacht voor de formulering van de brieven is bij het IDV groot. Bestaande teksten zijn in de loop van de tijd herschreven en getoetst door de proceskring Slachtofferzorg. nabestaanden. We houden ruim zaken bij, waarvan ongeveer de helft van de veroordeelden in een TBS of jeugdinrichting verblijft en de andere helft in de gevangenis zit. Informeren over detentieverloop Er zijn criteria gesteld aan de informatie die wordt verstrekt en aan wie. Slachtoffers en nabestaanden hebben recht op informatie bij een zogenaamd spreekrechtwaardig delict (als slachtoffers spreekrecht hadden tijdens de behandeling van hun strafzaak). Het gaat altijd om ernstige zaken als levensdelicten, zedenzaken of geweldszaken waarbij een gevangenisstraf langer dan acht jaar is opgelegd. Ook hebben slachtoffers recht op informatie over het detentieverloop van een PIJ-, TBS- veroor- Coördinator Hans Jongman: Als een zaak bij ons komt dan helpen we het slachtoffer zo goed mogelijk. IDV-medewerkster: Ieder slachtoffer krijgt de informatie over het detentieverloop, totdat ze het zelf stop willen zetten. 20 Het parket - Opportuun 3 - maart

12 We bedienen ruim slachtoffers en nabestaanden. We houden ruim zaken bij deelde. Eveneens slachtoffers van ernstig huiselijk geweld of bedreiging, zaken waarop geen acht jaar gevangenisstraf staat, worden geïnformeerd. Het IDV verstrekt informatie over wanneer een veroordeelde wordt opgenomen in een kliniek en over de verschillende stadia van verlofmomenten. Gaat het over een TBS-gestelde of een jongere in een inrichting, dan krijgen slachtoffers elk jaar wel iets te horen. Bij gevangenisstraf wordt geïnformeerd over het eerste verlof en over het einde van de detentie. Eva Magendans: Een paar keer per dag heeft het IDV contact met slachtoffers of nabestaanden. Het gebeurt relatief vaak dat iemand denkt dat de veroordeelde vrij is gekomen of in een winkelcentrum is gesignaleerd. IDV-waardige zaken Strafzaken moeten voldoen aan een aantal regels voordat de parketten ze kunnen over dragen aan het IDV: De verdachte moet vastzitten, er kan geen sprake zijn van schorsing van voorlopige hechtenis. Het strafrestant moet meer dan 30 dagen zijn. Het betreft een spreekrechtwaardig delict of er is een TBS- of PIJ-maatregel opgelegd. Als de zaak IDV-waardig is kan die binnen 28 dagen na het vonnis worden aangemeld. En natuurlijk, verzekert Hans Jongman, nemen we zaken ook daarna nog in behandeling. Maar we streven ernaar om dat binnen 28 dagen voor elkaar te krijgen. Eva Magendans benadrukt dat het IDV de klus uiteindelijk alleen kan klaren als de samenwerking met andere parketten gesmeerd verloopt: We zijn afhankelijk van onze collega s in het land, zij moeten de zaken aan ons overdragen. De slachtofferloketten zijn verantwoordelijk voor informatie aan slachtoffers en nabestaanden vanaf de aangifte tot de uitspraak (en geven informatie over verlengingszitting TBS- en PIJ-zaken, de uitspraak en beëindiging daarvan). Het IDV neemt de informatievoorziening na de uitspraak van de strafzaak over. Inmiddels is er een tool voor handen waarin parketten kunnen nagaan of strafzaken zijn overgedragen aan het IDV of nog niet. Die tool, Hans Jongman pakt een voorbeeld uit een stapel papieren op zijn bureau, is een geprinte lijst. Sommige parketten draaien het document elke maand uit ter controle, weet hij. Het IDV is niet alleen afhankelijk van de parketten voor de aanlevering van zaken, maar is dat ook van ketenpartners als DJI, de TBS- en PIJ instellingen en de Nationale Politie. Zij zijn verantwoordelijk voor het melden van bijvoorbeeld de verlofmomenten, onttrekkingen, overlijden en einde detentie. Jongman: Wij willen natuurlijk geen informatie mislopen. Wij kunnen alleen ons werk doen als alle ketenpartners de relevante gegevens aan ons doorgeven. box Eva Magendans opent op een van de computerschermen in de werkkamer de box van het IDV. Er staan vandaag veertien berichten in. Mutaties van de Dienst Justitiële Inrichtingen en de wekelijkse TBS-lijst met de nieuwe verlof statussen. Uiterlijk een week voor de wijzigingen wordt de melding aan het IDV doorgegeven, zodat er genoeg tijd is om slachtoffers of nabestaande te informeren. Dagelijks sturen de samenwerkende organisaties veranderingen over verlof naar het adres van de IDV. De vijf medewerksters houden de berichten bij en verwerken ze zo snel mogelijk. Eva opent een document en wijst naar de gegevens op het breedbeeld. Deze meneer zit in een kliniek. Ze scrolt naar onder. En hier zie je wat er gaat veranderen. Hij mag over twee weken voor het eerst met proefverlof. Er wordt gecheckt in het eigen systeem of het slachtoffer geïnformeerd wil worden en daarna wordt er digitaal een brief aangemaakt voor, in dit geval, een nabestaande. Als de zaak niet bekend is bij het IDV dan wordt het parket gevraagd om het slachtoffer te informeren en alsnog de zaak over te dragen. Correcte informatie Zo werkt het in het algemeen, maar natuurlijk is er ook maatwerk. Bij TBS- en PIJ-zaken, waarbij sprake is van veel (verlof)mutaties, kunnen slachtoffers of nabestaanden in een intakegesprek aangeven of ze via een brief, telefoon, of contactpersoon geïnformeerd willen worden. Tijdens dit gesprek wordt ook ingegaan op bijvoorbeeld extra voorwaarden die aan het verlof gesteld zijn en waar slachtoffers belang bij hebben. Bijvoorbeeld als een gedetineerde geen contact mag opnemen met het slachtoffer, of de TBS-gestelde niet in een bepaalde woonplaats mag komen. Bereikbaarheid Het IDV is overdag bereikbaar voor slachtoffers. Hans Jongman: We kennen een piketregeling buiten kantooruren om slachtoffers en nabestaanden te informeren. Als bijvoorbeeld een TBS-gestelde na zijn verlof niet terugkomt of zich onttrekt aan zijn begeleiding dan krijgen wij binnen het uur een SMS-bericht van de politie via de pikettelefoon. Dat is vastgelegd in standaard protocollen. We komen dan direct in actie en zo nodig informeren we meteen het slachtoffer of de nabestaande. Eva Magendans trekt een hangmap uit de kast: We vullen het archief nog steeds aan met brieven aan slachtoffers en verlofmutaties van de inrichtingen. We leggen heel veel vast, zodat de collega s weten waar je mee bezig bent en wat je hebt gezegd. Het gaat erom dat we het slachtoffer correct informeren. De telefoon gaat over. Een IDV-collega neemt op, opent een document op een van haar twee schermen, scrolt door een tekst en moet iemand teleurstellen. Later zegt ze: We geven alleen informatie over ernstige zaken waarbij de gedetineerde meestal tot meer dan acht jaar is veroordeeld. Tekst: Thea van der Geest Foto's: Robin Utrecht Eva Magendans: We zijn afhankelijk van onze collega s in het land, zij moeten de zaken aan ons overdragen. 22 Het parket - Opportuun 3 - maart

13 kortom Kijk voor meer actueel nieuws op Paslezer tegen witwassen Met onlangs verstrekte paslezers kunnen financieel rechercheurs en vermogenstraceerders snel de magneetstrips van (betaald)passen uitlezen. De paslezer is een apparaat dat ingezet wordt tegen witwassen. Opsporingsdiensten zien dat met name prepaid stored value cards in opkomst zijn. Dat zijn betaalpassen waarop vooraf geld is gestort. Vanwege de anonimiteit en de mogelijkheid om snel geld te verplaatsen, zien opsporingsdiensten de prepaid kaarten steeds vaker terugkomen in onderzoeken. Met een paslezer is gemakkelijk uit te lezen wat er op zo n (betaal) kaart staat. Kim Tielbeek, werkzaam bij de Bovenregionale Recherche Noord- en Oost-Nederland: Criminelen denken dat ze uit zicht zijn, omdat ze ervan uitgaan dat de politie de kaarten niet kent Tijdens een bezoek van de ministers van Justitie(en Veiligheid) van België, Nordrhein-Westfalen en Nederland aan het Bureau voor Euregionale Samenwerking te Maastricht werden - in samenspraak met PG Annemarie Penn te Strake - prioriteiten vastgeen omdat de kaarten anoniem kunnen zijn. Prepaid cards Prepaid stored value cards zijn er in vele soorten en maten, en aan te schaffen op allerlei locaties, van tankstations tot warenhuizen. Er zijn anonieme, maar ook kaarten op naam, bepaalde kaarten kun je opladen en andere kaarten zijn voor eenmalig gebruik. Het geld staat niet op de kaart zelf, maar een pasnummer geeft toegang tot het saldo dat op een rekening staat bij de uitgever van de kaart. Airmiles en creditcards De paslezer kan ook ingezet worden voor het uitlezen van bijvoorbeeld creditcards of een Airmiles-passen. Want de buitenkant van de kaart hoeft niet overeen te komen met de informatie op de magneetstrip. Tielbeek: Er zijn altijd sporen te vinden op (betaald)passen. Je kunt bijvoorbeeld via het kaartnummer nagaan waar een kaart is aange- Ondersteuning voor slachtoffers schaft, maar ook waar er transacties mee zijn gedaan. Daarvan kun je bijvoorbeeld de camerabeelden opvragen. De paslezers zijn in gebruik genomen door Bijzondere Opsporingsdiensten, OM, Douane, Koninklijke Marechaussee en politie. Doorontwikkeling Het Ketenprogramma Afpakken, een samenwerkingsverband om crimineel vermogen af te pakken, heeft naar aanleiding van de vraag vanuit de keten de paslezers uitgereikt. Het Ketenprogramma is daarnaast druk bezig met de doorontwikkeling van de paslezers. Aanpak grensoverschrijdende criminaliteit in Limburg De Nederlandse, Belgische en Duitse parketten in de Euregio s Maas-Rijn en Rijn- Maas-Noord gaan nog intensiever samenwerken in de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit. Digitaal steld, te weten: rondtrekkende criminele groepen, woninginbraken, drugscriminaliteit, mensenhandel, car- and homejacking en criminele motorbendes. In deze grensregio wordt door de politie- en justitiediensten van de drie landen al intensief samengewerkt, mede dankzij het Bureau voor Euregionale Samenwerking (BES) van het Openbaar Ministerie. Met behulp van het BES kan op locatie intensiever met elkaar worden afgestemd, en informatie en ervaringen worden gedeeld om sneller en beter grensoverschrij- Opportuun is te downloaden via OM.nl - Ook voor de tablet. Omgeslagen dende criminaliteit aan te pakken. Daarnaast gaan er in de euregio jaarlijks vele duizenden rechtshulpverzoeken rond. De uitwisseling daarvan zal worden gedigitaliseerd. De regio leent zich volgens de ministers van de drie landen bij uitstek als de ideale proeftuin voor verdere grensoverschrijdende samenwerking. Ondersteuning voor slachtoffers Ook slachtoffers van ernstige gewelds- en zedenmisdrijven krijgen voortaan ondersteuning van een casemanager van Slachtofferhulp Nederland (SHN). Momenteel komen alleen nabestaanden van slachtoffers van moord of doodslag in aanmerking voor een casemanager. Bij het Openbaar Ministerie wordt via de zogeheten zaakscoördinator sinds twee jaar ondersteuning verleend aan slachtoffers van deze misdrijven. Casemanagers zijn professionals die een slachtoffer direct na het misdrijf begeleiden in het hele opsporings- en strafproces, juridische bijstand regelen, begeleiding bieden in het trauma- en verwerkingsverlies en fungeren als intermediair naar justitiële organisaties, werkgevers en uitkeringsinstanties. Uit een meerjarige evaluatie van het casemanagement door Bureau Beke in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum blijkt dat nabestaanden zeer tevreden zijn over deze hulpverlening op maat. Sinds 2010 liep al een proef om casemanagement ook in te zetten voor slachtoffers van ernstige gewelds- en zedenmisdrijven. Met de structurele uitbreiding is zo n twee miljoen euro gemoeid. Fruit Stel nu eens dat de politie rücksichtslos voor zoveel mogelijk opgespoorde feiten zou gaan, dan dreigt het gevaar dat uitsluitend het laaghangend fruit, de eenvoudig te achterhalen daders zouden worden gepakt en dat wat moeilijker is blijft liggen. Dato Steenhuis, voormalig procureur-generaal Openbaar Ministerie, Webblog Publiekrecht en politiek, 5 februari 2013 Vrouw Niet dat de mannen het slecht deden dat wil ik absoluut niet beweren maar ik dacht dat het voor mij als vrouw makkelijker was om de brug te staan naar de slachtoffers. Fatou Bensouda, aanklager Internationaal Strafhof Den Haag, Frascati Magazine, februari 2013 (theater en dansvoorstelling: The International Criminal Court) 24 KortOM - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart OMgeslagen 25

14 BABBELTRUCS EN Recente jurisprudentie over oplichting MALAFIDE KOPERS Zeden en onrust Het recht is er niet om dwazen te beschermen. Die gedachte ligt ten grondslag aan de wijze waarop oplichting strafbaar is gesteld. Volgens art. 326 Sr is er pas sprake van oplichting wanneer gebruik is gemaakt van een valse naam of hoedanigheid, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels. Een enkele leugen volstaat in de regel niet voor een veroordeling. Van normale burgers mag in het maatschappelijk verkeer een gezonde dosis argwaan worden verwacht. Foto: Anke Teunissen/Hollandse Hoogte De Hoge Raad kreeg onlangs de zaak te beoordelen van een man die in Brabant langs de deuren was gegaan met zemen en sponsen (LJN BX0806). Hij verkocht het poetsgerei zogenaamd voor een goed doel, bijvoorbeeld voor kinderen. Het hof Den Bosch had de man veroordeeld voor oplichting door middel van een samenweefsel van verdichtsels en het aannemen van een valse hoedanigheid. De verdediging ging in cassatie en kreeg ten dele van de Hoge Raad gelijk. De enkele leugenachtige mededeling dat de opbrengst van de verkochte poetsmiddelen naar een goed doel zou gaan, was nog geen samenweefsel van verdichtsels. Dezelfde verdachte had nog een andere manier gevonden om geld te verdienen. Hij belde bij een 90-jarige aan en maakte haar wijs dat de elektriciteitsmeter vervangen moest worden en dat zij daarvoor een eigen bijdrage verschuldigd was. Dat vond de Hoge Raad wel een samenweefsel van verdichtsels, omdat de mededeling in meer dan een opzicht onjuist was. Beide babbeltrucs die met de poetsdoeken en die met de elektriciteitsmeter konden volgens de Hoge Raad gelden als het aannemen van een valse hoedanigheid in de zin van art. 326 Sr. Verdachte had op bedrieglijke wijze gebruik gemaakt van een in het maatschappelijk verkeer geldend patroon op grond waarvan de slachtoffers mochten verwachten dat de opbrengst van de verkoop daadwerkelijk ten goede zou komen aan een goed doel. Daarbij nam de Raad in ogenschouw dat alle slachtoffers bejaard waren. Blijkbaar hebben senioren eerder recht op strafrechtelijke bescherming tegen bedrog dan andere burgers. De valse hoedanigheid uit art. 326 Sr kan ook een rol spelen wanneer iemand zich heeft voorgedaan als bonafide koper om zich zonder betaling goederen of diensten te laten leveren. Volgens vaste rechtspraak is dat nog niet genoeg voor door het aannemen van een valse hoedanigheid bewegen tot de afgifte. Verkopers dienen immers zelf enige professionele argwaan aan de dag te leggen in hun omgang met potentiële klanten. Het hof Amsterdam wees onlangs arrest in een zaak tegen een vrouw die zich via het internet van alles had laten leveren zonder te betalen (een high tea, ontbijten, jurkjes, een vliegreis naar Bali, een huurauto, sangria etc.) (LJN BY9049). Soms had zij daarvoor vervalste papieren gebruikt, maar in acht gevallen had de oplichting volgens de tenlastelegging vooral bestaan uit het zich voordoen als bonafide/serieuze klant. Het Hof achtte in een aantal van die gevallen oplichting bewezen. Het Hof vond dat verdachte door de goederen en diensten steeds op zeer korte termijn te bestellen de mogelijkheden van de slachtoffers had beperkt om betaling vooraf te verlangen. Aldus had zij stelselmatig misbruik gemaakt van een in het handelsverkeer gebruikelijke mogelijkheid om betaling te voldoen na het moment van levering. Onder die omstandigheden kon het zich voordoen als bonafide klant als oplichting worden aangemerkt. Tekst: Juriaan Simonis (WBOM) Kinderen die mogelijk slachtoffer van misbruik zijn. En de verdachte die een leerkracht, badmeester of voetbalcoach is. Dat schokt. Begrijpelijk dat er onrust ontstaat. Dan is het van belang dat er over hulp en voorlichting voor kinderen en volwassenen goede afspraken liggen: hoe informeren politie, OM, gemeente en GGD alle betrokkenen, zonder het strafrechtelijk onderzoek te hinderen? Die vraag is niet zo makkelijk te beantwoorden. Mensen willen natuurlijk informatie: Wat is er gebeurd, is mijn kind ook slachtoffer geworden? Toch is het goed als instanties uiterst zorgvuldig en soms terughoudend zijn in hun informatieverstrekking. Niemand is gebaat bij nog grotere onrust. De opsporing die zonder veel beïnvloeding een strafrechtelijk onderzoek wil starten, niet. De school of het zwembad waar het incident plaatsvindt, niet. De zorg niet. En ouders en kinderen niet. De ouder die voor een camera gaat staan, loopt het risico dat zijn kind gestigmatiseerd wordt. In de regio Amsterdam werken politie, OM, gemeente, hulpverlening en GGD al jaren met een Scenario zedenzaken en maatschappelijke onrust. Binnen het Amsterdamse parket zijn zedenofficier Henriette van Ooijen en beleidsadviseur Jacqueline Hirsch erbij betrokken. Door nauwe samenwerking kun je direct actie ondernemen, zoals bleek tijdens de Amsterdamse Zedenzaak. Meestal initiërenpolitie en OM de inzet van het scenario. Vooral de zedenpolitie weet veel. Daar komt de aangifte of melding binnen. Zij hebben contact met aangevers, met de school, en met ouders. Zij weten hoe groot een zaak is. Mijn rol is dat ik binnen 24 uur na de start van het scenario de coördinatiegroep bij elkaar roep (soms ligt het voortouw bij de burgemeester, dan ben ik adviseur). In deze groep overleggen politie, de zedenofficier, de instelling, de GGD, jeugdzorg, en soms een jeugd- of schoolarts met elkaar. We bespreken vertrouwelijk wat er aan de hand is en wat de prioriteiten zijn. Juist omdat het belang van strafrechtelijk onderzoek niet altijd parallel loopt met het belang van zorg en van de gemeente, maken we afspraken. Want niets is bij ouders zo onrustverhogend als autoriteiten die het onderling niet eens zijn. We spreken dus af of we met de informatie naar buiten gaan. Hoe en wanneer. Wat we wel en niet kunnen zeggen. Elke tekst en brief wordt gespeld. Kunnen we, bijvoorbeeld, spreken van een verdachte? Vaak organiseert de coördinatiegroep voor ouders van leerlingen snel een bijeenkomt en een telefoonnummer voor informatie en hulpverlening. Meestal zit ik zo n avond voor. De zedenofficier geeft daar uitleg over de procesgang en bewaakt dat informatieverstrekkinghet onderzoek niet schaadt. Tijdens die bijeenkomsten lopen emoties soms hoog op. Dat is niet erg, en in elk geval veel beter dan wanneer kinderen thuis zien dat hun ouders overstuur zijn. Voor ouders is het soms lastig om bij hun kind te achterhalen of dat ook slachtoffer is geworden. Een kind dat, vaak sluipenderwijs, slachtoffer is geworden, schaamt zich vaak enorm en voelt zich klem zitten. Als het dan door ouders wordt uitgehoord, zal het instinctief vaak ontkennen. Het is het beste om een sfeer van vertrouwen te creëren en het initiatief bij het kind te laten. Met het scenario hebben alle partijen goede ervaringen. Mijn taak in de coördinatiegroep is om partijen bij hun eigen rol te houden. Burgemeesters moeten niet aan hulpverlening doen, en hulpverleners niet aan waarheidsvinding. Dat gebeurt allemaal met de beste bedoelingen, maar dan zeg ik: Zullen we dat aan de politie en OM overlaten? Het gaat erom complementair aan elkaar te zijn. Dat lukt vervolgens, want er is in Amsterdam vertrouwen in elkaars rol en deskundigheid. Marianne van Staa, hoofd Steunpunt Seksueel Geweld, GGD Amsterdam Vul deze nieuwe rubriek! Dit is de eerste bijdrage in de nieuwe rubriek Samenspel. Daarin vertellen buitenstaanders hoe zij samen met het OM een bijdrage leveren aan veiligheid. Denk jij: mijn eigen succesvol of leerzaam voorbeeld van dergelijk samenspel mag hier zeker niet ontbreken? Meld het dan bij Ellen Verbeem, zij werkt als raadsadviseur aan de praktische invulling van de ambitie van een omgevingsgericht OM. Zij is bereikbaar via: of Jurisprudentie - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart Samenspel 27

15 Het OM heeft bewezen dat het een megazaak als Passage (over de liquidaties in de onderwereld) kan aanpakken. Dat het verantwoord met getuigenbescherming omgaat. En dat het een betrouwbare contractspartner voor criminelen kan zijn. Dat zeggen officieren van justitie Betty Wind, Marjolein Verwiel en Sander de Haas na het vonnis in de zaak. Het is de mooiste zaak die je kunt doen. De moorden. Officieren over Passage, het monsterproces over liquidaties De getuige. De deal Onder hoogspanning hebben ze laatste jaren samengewerkt. Schouder aan schouder, maar regelmatig vanuit de eigen verantwoordelijkheid de ander juist onwetend latend. Zaaksofficier Betty Wind van parket Amsterdam. Officier team getuigenbescherming Marjolein Verwiel van het Landelijk Parket. En Sander de Haas, destijds CIE-officier in Amsterdam. Op het parket Amsterdam blikken ze terug op het proces Passage, over de liquidaties in de Amsterdamse onderwereld. Een belangrijke rol in hun proces speelde kroongetuige La Serpe, afkomstige uit het milieu. De rolverdeling binnen het OM daarbij, simpel gezegd: De Haas sloot met La Serpe een deal, Verwiel regelde zijn bescherming, en Wind (en vier andere zaaksofficieren) bouwde met zijn verklaringen bewijs op in de strafzaken tegen twaalf verdachten. Op 29 januari 2013 veroordeelde de rechtbank elf van twaalf verdachten. Drie verdachten kregen levenslang, een vierde kreeg dertig jaar. Het trio kijkt terug op een slopende periode. En vooruit: wat betekent het vonnis voor de bestrijding van zware criminaliteit? Het onderwerp en het hoger beroep dat nog volgt, noopt hen tot ernstig en voorzichtig formuleren. Maar regelmatig lachen ze ook tegelijkertijd. Bijvoorbeeld bij de vraag: Enig idee hoe dit vonnis door de onderwereld is ontvangen? Marjolein Verwiel (MV): Volgens mij zitten ze allemaal nog te lezen. Betty Wind (BW): Ik hoop een beetje wit om de neus. Sander de Haas (SdH): Ik word plát gebeld met de vraag: Wat betekent het precies? Haha. BW: We kunnen er alleen naar raden. Ik denk dat er voor een deel een schok door de onderwereld is gegaan. Lang heeft de verdediging in de media het beeld uitgedragen dat de hele zaak onderuit zou gaan. Dat is bepaald niet gebeurd, er zijn heel forse straffen uitgedeeld. Een aantal kopstukken is toch vrijgesproken van de verdenking van uitlokking. In de onderwereld zal een deel daar blij mee zijn. Er zal ook een deel zijn, net als in de bovenwereld, dat niet blij is dat de uitvoerders en de tussenpersonen wel lange straffen kregen en dat vermeende opdrachtgevers de dans ontsprongen. Ik hoop dat het beeld nu is: niemand is onaantastbaar en justitie heeft een heel lange adem. Ik ben ook gelukkig met de strafmotivering van de rechtbank als het gaat om drie moorden uit De rechtbank heeft expliciet gezegd dat strafkorting enkel omdát die zaken al lang geleden zijn gepleegd, absoluut niet aan de orde moet zijn, integendeel. SdH: Hopelijk blijft ook hangen dat we als OM getoond hebben een betrouwbare contractspartner te zijn. Met alle incidenten die er zijn geweest, zijn we blijven staan voor de deal en de strafzaak, en in het vonnis van de rechtbank kun je gewoon teruglezen dat het OM op goede gronden de nodige ruimte heeft benut voor het voeren van vertrouwelijk overleg met de getuige en het sluiten van een verstrekkende deal. Dus, mensen uit het milieu die overwegen om zaken te doen met het OM: het kán. Wij kunnen vertrouwelijke overleggen voeren en in de meest gevoelige dealtrajecten de zaak tot een goede einde brengen. Zijn jullie blij met hoe het Passageproces tot nu toe is geëindigd? BW: Ik weet niet of blij de juiste term is. Er is een zekere opluchting. Omdat het na zoveel jaren eindelijk tot een vonnis in eerste aanleg is gekomen. Én omdat het tot op de dag van de uitspraak spannend is gebleven welke kant het op zou gaan. Over all kunnen we tevreden zijn. De rechtbank heeft de deal met de kroongetuige rechtmatig geacht. En zijn verklaringen zijn voldoende betrouwbaar gevonden om ze op veel onderdelen tegen veel verdachten als bewijs te gebruiken. Ontevreden ben ik over de vrijspraken die er ook zijn gevolgd. Dat moet wat mij betreft in hoger beroep anders uitpakken. MV: Het is natuurlijk een langdurig en grillig traject geweest en het vonnis geeft heel veel aanknopingspunten. In die zin heeft ook de rechtbank een monsterklus geklaard: al die verweren, van al die advocaten. Het vonnis bevat veel waarvan we vanuit getuigenbescherming wat mee kúnnen. Zo heeft de rechtbank de suggestie gedaan om eens te gaan normeren wat de afspraken zijn die je in het kader van veiligheid met een getuige kan maken. Dat willen wij ook graag, het is een steun in de rug als je dat in een vonnis terugleest. Dat de rechtbank zegt dat je in uitzonderlijke gevallen ook met iemand die zelf heeft gemoord afspraken mag maken, geeft ons een goede armslag in zware zaken. SdH: De Rechtbank heeft oog gehad voor waar het OM voor stond. Namelijk voor een getuige die, zonder dat hij op dat moment zelf in beeld was, vol in dat milieu zat. Die heel relevante verklaringen wilde afgeven over liquidaties in het verleden. Over dreigende liquidaties in de nabije toekomst. En dan moet je als OM tot het uiterste gaan om daar iets aan te doen, verántwoord en daarover ook verantwoording afleggen. Passage is zo omvangrijk en complex, dat had de wetgever niet voor ogen toen zij destijds de juridische kaders daarvoor creëerde. Ik ben heel tevreden hoe we het hebben gedaan, hoe we daar vergaand transparantie over hebben afgelegd. Ik durf de discussie bij het Hof nog wel aan over die paar punten waarvan de rechtbank heeft gezegd: dat had anders gemoeten. Maar het is een goed gemotiveerd vonnis, daar kunnen we veel mee. Opgelucht. Twijfelden jullie dan of je een goede zaak hadden? BW: Nee, maar we hadden, dat heeft de rechtbank ook onderkend, te maken met de Wet toezeggingen aan getuigen, die vrij summier en open is. Deze zaak was eigenlijk de eerste die onder die nieuwe wetgeving ging lopen. En als je steun wilde zoeken in de wetshistorie, merkte je dat door de jaren heen in de Kamer door dezelfde leden steeds wisselende standpunten zijn ingenomen. Dat maakt dat je moet pionieren en dat de uitkomst onzeker is. Verder heeft de verdediging enorm veel diepgaande verweren gevoerd, die als je niet beter weet, ogenschijnlijk plausibel tot een conclusie kwamen die niet de onze 28 Expertise - Opportuun 3 - maart

16 was. Het was op voorhand niet zonneklaar. Het was niet zo zwart-wit. Maar wij zijn van het begin af aan zelf ervan overtuigd geweest dat we vochten voor een goede zaak. We hebben altijd gestaan voor hoe we het aangepakt hebben. MV: Zonder eenduidige wet of jurisprudentie moet je soms beslissingen nemen waarvan je alleen kunt zeggen: dit is op dit moment de meest verantwoorde beslissing. Zolang je maar altijd weet dat je jouw beslissing kunt uitleggen. SdH: Het wás ook echt heel complexe materie. Het OM had er bewust voor gekozen veel verdachten tegelijkertijd voor te brengen, omdat de verklaringen van La Serpe in onderling verband het beste beeld gaven over de waarde van zijn verklaringen en zijn eigen positie. Dat maakte het voor de rechtbank een logistiek heel lastig geheel. Maar ook een juridisch heel lastig geheel. Toen de deal werd verkend en gesloten, in 2006/2007 nam je als OM beslissingen in het moment waar je dán zit. Met die informatie. Met die veiligheidsrisico s. En met die druk. En als vervolgens nog vier jaar in de zittingszaal met zestien advocaten daarover gesteggeld wordt, dan weet je wel dat het ingewikkeld ligt. Dan ben je toch wel enigszins opgelucht over het vonnis. Waar ging dat gesteggel over? SdH: Bij herhaling ontstonden voor de rechtbank onduidelijkheden over het dealtraject en de getuigenbescherming, gecreëerd door ons, door de verdediging, of door La Serpe. Dan ben je als CIE-officier, TGB-officier en zaaksofficier, ieder met zijn eigen verantwoordelijkheden, wel op elkaar aangewezen om daar dan goed op te reageren. Want geen van ons kent het hele verhaal, maar samen, als OM, moeten we dat hele verhaal wel kunnen uitleggen. BW: Het gesteggel kwam er op neer dat La Serpe op verschillende momenten op de zitting ging ventileren wat zijn onvrede was over zijn contacten met getuigenbescherming en over wat getuigenbescherming in zijn ogen voor zijn toekomst moest betekenen. Daarmee schond hij zijn geheimhoudingsverplichting waarvoor hij had getekend. Op al die beweringen konden wij zaaksofficieren niet of in ieder geval niet onmiddellijk reageren. Want zaaksofficieren wéten niet wat er op het terrein van getuigenbescherming plaatsvindt. En rechters zitten dan ook met de handen in het haar: wat moeten ze daar mee? Iedere keer leverde dat weer impasses op waar je dan samen uit moet komen, en dat samen er uit komen betekent dan niet dat een TGB-officier een zaaksofficier eens even volledig gaat inlichten over hoe het nou zit. Integendeel, ieder zijn eigen tak van sport. Je moet je dan meer voorstellen dat een zaaksofficier aan een TGB-officier gaat vragen: dit en dat wordt beweerd, kun je daar iets over zeggen waarmee wij weer verder kunnen, waarmee wij uit de impasse komen? MV: Niet ik persoonlijk, maar de Staat heeft een geheimhoudingsverplichting. Want dat spreek je af met zo n te beschermen getuige: in het kader van jouw veiligheid en de medewerkers van het Team Getuigenbescherming is het nodig dat een aantal dingen gewoon niet gemeld worden, die hóeven ook niet gemeld te worden. Op het moment dat een getuige zijn geheimhoudingsplicht met enige regelmaat schendt en daarbij ongelofelijk veel onwaarheden verkondigt, blijft de geheimhoudingsplicht aan onze kant bestaan, hoe graag je daarover ook iets meer duidelijkheid zou willen geven in deze specifieke zaak. Maar uiteindelijk is het hoofdbelang ervoor te zorgen dat die strafzaak tot een goed einde komt én dat getuigen veilig blijven. La Serpe is natuurlijk niet de enige getuige waar het team getuigenbescherming verantwoordelijkheid voor droeg; ook andere getuigen moeten er op kunnen vertrouwen dat de Staat de geheimhouding ter bescherming van hún belangen in acht neemt. Jullie delen onderling die info niet? MV: Het kán niet. Omdat het te maken heeft met de veiligheid. Want dat is het primaire doel van getuigenbescherming: zorgen dat iemand veilig blijft, ook na afloop van zijn rol als getuige. Daar hoort een heel hoge mate van geheimhouding bij. Hoe minder aanknopingspunten de buitenwereld heeft om zo iemand weer terug te vinden, hoe veiliger. En wat heeft Betty aan informatie waarover ze niet transparant kan zijn? BW: Je hebt need to know en nice to know informatie, en nice to know deel je niet. En soms zelfs niet wat Ik hoop dat de onderwereld het vonnis wit om de neus heeft ontvangen Betty Wind, zaaksofficier parket Amsterdam need to know is, en dan zit je als zaaksofficier in een behoorlijk rottige positie, want op zitting, ten overstaan van iedereen, word je geconfronteerd met dingen waarmee je ook even geen raad weet. Maar zo is deze wereld ingericht. De buitenwereld heeft er ontzettend moeite mee om dat te geloven. Advocaten hebben expliciet op zitting gezegd zich niet te kunnen voorstellen dat binnen het OM een TGB-officier dingen doet en weet waar anderen niks van weten, en dat een CIEofficier zo gesloten is als een oester over dat wat niet bij zaaksofficieren bekend mag worden uit vertrouwelijk overleg met getuigen. Toch werkt het zo, binnen het OM is iedereen daarvan doordrongen. SdH: Het vergt professionaliteit en vertrouwen in de ander. Je moet dat gewoon niet willen weten, want als er uiteindelijk verantwoording over moet worden afgelegd moet diegene dat doen die daar ook echt over gáát. Als CIE-officier weet je vaak gewoon meer dan de rest, maar omwille van de afscherming van informanten vertel je dat niet. We gaan niet de ene moord oplossen door een informant op te offeren en daarmee weer een nieuwe moord te veroorzaken. Tegelijkertijd ken ik ook niet het hele plaatje, bijvoorbeeld over getuigenbescherming, dat kent alleen de getuigenbeschermingsofficier. Ik wíl dat ook helemaal niet weten, want ik wil er ook helemaal geen vragen over hoeven te beantwoorden. MV: Natuurlijk kan ik wel een aantal dingen met een CIE-officier delen omdat die hetzelfde afschermingsverantwoordelijkheid heeft. Dan kan je sparren: wat is nou verstandig, wat kunnen we nou wél brengen waar de zaaksofficier wat aan heeft, en wat niet? En uiteindelijk hebben we, deels gedwongen, behoorlijk wat processen-verbaal moeten schrijven en meer moeten prijsgeven dan we aan het begin ooit hebben gewild. We moeten ook oog blijven houden voor de belangen die iedereen heeft. Als wij alleen maar zeggen: Njet, dat gaan we niet delen, dan brengen we vijf zaaksofficieren in grote problemen. BW: In deze zaak is gebleken dat het wel heel verstandig is om de voorbereiding en de voorverkenning van zo n dealtrajecttraject door de CIE-officier te laten verrichten. MV: Ja, dat denk ik ook. SdH (lachend): Ik ga dat hier niet zitten ontkennen. Maar ook de getuigenbeschermingsofficier en de rechercheofficier spelen bij de afwegingen wat je de zaaksofficieren wel en niet kan melden voortdurend een belangrijke rol. Zaaksofficieren moeten af en toe echt vragen beantwoorden die de rechtbank relevant vindt op het gebied van het voortraject van de deal, of op het gebied van getuigenbescherming. Dan moet je tot het uiterste gaan om te proberen daar aan tegemoet te komen en open staan voor zeer kritisch intern overleg daarover, ook over je eigen rol en beslissingen. Ik ben zelf meermalen als getuige gehoord op zitting en bij de RC, terwijl ik bij aanvang toch echt meende al vergaand verantwoording te hebben afgelegd door middel van een proces-verbaal van meerdere A4-tjes - nou, niet dus. Werden jullie bij Passage geselecteerd op het goed met elkaar kunnen omgaan? BW: Nee. Het is volslagen toeval dat wij zo goed met elkaar door een deur kunnen. MV: Er was in het begin al zó ontzettend veel te bedenken, te overleggen en te beslissen, daar maakte het belang van een goede verstandhouding in het geheel geen deel van uit. Natuurlijk hadden ook wij in 2006/2007 er geen idee van dat het zó lang, intens en complex zou worden. SdH: Maar reken maar dat er naar aanleiding van zittingsincidenten ook momenten van spanning zijn geweest. Want ik wil dat ook wel gezegd hebben: het is echt een heel grote uitdaging hoor, als zaaks-om, om zo n zaak op zitting te presenteren in de wetenschap dat je, als het gaat om het dealtraject of het getuigenbeschermingstraject, niet alles weet en van je collega s moet aannemen : we hebben er echt goed over nagedacht, dit is verantwoord. Daar zijn die vijf zaaksofficieren wel voortdurend mee geconfronteerd op zitting. Voor je gevoel word je dan keer op keer verrast, terwijl je als zaaksofficier het liefst alle antwoorden al in je binnenzak hebt zitten. Dus dit vergde heel veel vertrouwen in elkaar om daar dan telkens weer uit te komen. Een belangrijk deel van het vonnis ging over kluisverklaringen. De rechter vond dat het OM de kluisverklaringen van La Serpe over de betrokkenheid van Willem Holleeder niet had mogen weglaten uit de Passage-processtukken. Daarom sloot de rechtbank die verklaringen van La Serpe uit van het bewijs tegen Dino S. De rechtbank vond dat het OM een onjuiste rechtsopvatting had waar het OM stelde dat het die verklaringen niet hoefde te openbaren omdat die tot het vertrouwelijk overleg tussen OM en getuige behoorden. Hoe kijk je daar nu naar? BW: Dat vindt het OM nog steeds hoor. De rechter zegt: waar die voorgesprekken tactische informatie betreffen, daar had het OM dat moeten melden SdH: We wisten dat dit ongemakkelijk was. Dat een rechter en een verdediging niet alle informatie kennen die het OM, of in elk geval de CIE-officier, wel kent. Ik vond het zelf ook ongemakkelijk: je wilt zo transparant mogelijk werken en de zaak in volle omvang presenteren. Goed, daar hebben we keuzes in gemaakt die we, zoals Marjolein zegt, zelf kunnen uitleggen, en dat heb ik de afgelopen jaren bij herhaling gedaan. Ik sta daar nog steeds achter, maar ik zie en begrijp de worsteling van de rechtbank. Maar ik ben het wat dat betreft niet eens met hun eindconclusie. De zware verantwoordelijkheid om in dit soort trajecten vertrouwelijk overleg te voeren is door de wetgever bij het OM neergelegd. Dat moet je ruim kunnen hanteren mijns inziens, omdat je alleen dan in staat wordt gesteld als officier en als potentiële getuige vrijelijk te spreken over de dingen waar het over moet gaan en waar het wellicht om legitieme redenen zoals veiligheid niet over moet gaan. Kader je dat aan de voorkant al te veel in en dat lijkt de rechter nu wel te doen dan kunnen een officier en de getuige en diens advocaat niet meer frank en vrij spreken. Als officier wil je niet tegenover een potentiële getuige zitten die heel berekenend slechts ten dele openheid van zaken geeft omdat hij 30 Expertise - Opportuun 3 - maart

17 weet dat het OM anders gehouden is het in te brengen, zeker niet als het gaat om levensdelicten. Ik ben van mening dat de wetgever dat ook zo voor ogen heeft gehad, voor zover ze überhaupt al iets als Passage voor ogen hebben gehad. MV: In de onderwereld bestaat vertrouwen eigenlijk niet. Dus ís het voor zo n getuige nogal wat om opeens je lot in handen leggen van wat altijd jouw tegenpartij is geweest. Dat is een heel precair proces om iemand zo ver te krijgen dat hij informatie geeft die wij nodig hebben om een zaak te kunnen doen. Daar gaat soms jaren overheen. BW: Voor het OM is het belangrijk het gehele verhaal van de potentiele getuige te horen. Dan kan je een zorgvuldige en goede afweging maken. Met wat de rechtbank nu voorstaat is er een deal, dan wordt alles wat in kluisverklaringen staat processtuk zal zo n getuige door de bank genomen de neiging hebben heel terughoudend te zijn. Het is in feite ook een beetje krom he, want je zegt dan tegen zo iemand: Oké, ik zeg jou toe: we praten vertrouwelijk, als jij het niet wilt, gaat niemand er ooit van horen. Maar tegelijkertijd moet je dan zeggen: Pas op, want alles wat je zegt kan straks tegen je gebruikt worden. Dat is ongemakkelijk en het punt zal in hoger beroep opnieuw aan de orde komen. Voor de goede orde: als het OM het niet eens is met de beslissing van een rechter, respecteert het die beslissing wel en gaat er wel naar handelen voordat er een beeld ontstaat van: die officieren doen toch lekker waar ze zelf zin in hebben. Zo is het natuurlijk niet. Ik hoop het MV: Nou zeg, daar spreekt ook niet veel vertrouwen uit. Ik moet bekennen dat ik soms denk dat het OM goed wegkomt. Rechters die sowieso opportuniteit van het OM ruim uitleggen. Die bij OM-fouten zeggen: het was niet goed, maar ik verbind er geen consequenties aan omdat de verdachte niet in zijn belang is geschaad. Die bij nog ernstiger verzuimen zeggen: ja, het is erg, maar ook weer niet zó dat elke officier hier had kunnen zien dat dit niet mocht en een heel zware sanctie dan achterwege laten. MV: Maar dat is ook wat een rechter hoort te doen. Die kan wel achter zijn bureau gaan zitten kijken van: dit zijn de regeltjes en alleen zo hoort het spel te worden gespeeld. Maar je moet ook naar buiten kijken en een bijdrage leveren aan wat maatschappelijk relevant is. En dan vind ik dat ze dat met dit vonnis echt hebben gedaan. Ik vind wel degelijk dat ze ook kritisch zijn geweest naar alle dingen die in al die jaren zijn gebeurd. Dat ze, ook in het vonnis, duidelijk oog hebben gehad voor de verweren van de verdediging. Dat hebben ze consequent gedaan en dat toch ook weer steeds in de grotere context geplaatst. BW: Deze rechtbank heeft het uitermate zorgvuldig op papier heeft gezet en zeker niet lichtvaardig het OM weg laten komen. Wat betreft de consequenties van vormverzuimen zit de rechtbank volledig op de lijn die de Hoge Raad al een aantal jaren voorstaat. MV: Foutloos of in ieder geval zonder incidenten en beschuldigingen van advocaten kan je dit soort trajecten nooit doen. Laat dat maar een waarschuwing zijn voor onze collega s als ze met een dergelijk traject aan de gang willen: begin er dan maar niet aan, want dat kán gewoon niet. SdH: in Passage zit ook nog een andere getuige waarmee een begunstigingsafspraak is gemaakt. Die is heel eenvoudig, maar ook dáár laat de praktijk zien dat het gewoon ingewikkeld wordt gemaakt, en dat advocaten alles onder een vergrootglas leggen, ook wat je niet hebt gedaan. Dus in zoverre is het nooit goed. MV: En dan zijn wij weer iedereen aan het overtuigen dat je het wél vanuit alle integriteit en de beste bedoelingen hebt gedaan. De rechtbank stelt zich daar neutraler in op gelukkig. SdH: Als je vanuit een verantwoordelijkheid informatie achterhoudt, wordt dat door de verdediging snel vertaald als iets te verbergen hebben. Nou ja, we hebben ook wel iets te verbergen, omdat we vaak gewoon tot geheimhouding zijn verplicht BW: Maar géén onoorbare dingen, en dat is het beeld dat wordt gecreëerd door de verdediging. SdH: Maar verweer je daar maar eens tegen, want je kan het dus niet uitleggen. De rechter moet het op een gegeven moment ook wel willen aannemen. En daar zit een spanning in, daar krijg je gegarandeerd mee te maken. Hoe minder aanknopingspunten de buitenwereld heeft om een beschermde getuige te vinden, hoe beter Marjolein Verwiel, getuigenbeschermingsofficier Landelijk Parket MV: Vanuit mijn portefeuille ben ik wel heel blij dat de rechtbank heeft gezegd dat de getuige bij zijn verwijten aan getuigenbescherming evident leugens heeft verteld. Goed dat dat óók in het vonnis staat, want in het proces kun je je daar niet tegen verdedigen, anders dan dat je zegt dat het niet waar is. Dat is goed uit elkaar getrokken. Hij is een heel goede getuige geweest daar waar hij in de strafzaak over moest verklaren, maar hij heeft over andere dingen zoals getuigenbescherming ook veel onzin verkondigd; dat heeft hij op zitting zelf uiteindelijk ook wel toegegeven. Over die vergoeding voor getuigenbescherming, denk je achteraf niet: we zijn een beetje royaal geweest? MV: Ik doe daar geen mededelingen over. Dat hebben we nooit gedaan. Wat ik al zei: je neemt beslissingen waarvan je weet: ik kan het uitleggen. En dat vind ik nog steeds, ja. BW: In het vonnis heeft de rechtbank gezegd: als de door de NOS genoemde bedragen zouden kloppen, dan komt het de rechtbank wel royaal voor, maar, en dan komt er nog iets achteraan. Als zaaksofficieren hebben we het op zitting altijd zo verwoord dat wij concrete bedragen niet kunnen en niet willen bevestigen of ontkennen. Dat we het ook onverstandig vinden om door allerlei beweringen uit anonieme bronnen in de media op de zitting verplicht te worden om ineens veel meer opening van zaken te gaan geven. En dat het ook geen enkele zin heeft om concrete bedragen te ontkennen of bevestigen. De rechtbank kan daar toch niets mee als het niet het totaalpakket kent van wat er door wie waarvan bekostigd moet worden. Zegt de rechtbank dan niet: geef ons maar inzicht in het totaalpakket, dan oordelen we daarna? BW: We hebben in ieder geval aangeboden, dat Marjolein via een afgeschermde procedure bij de rechter-commissaris, volledige openheid van zaken zou geven. We wilden laten zien: wij hebben niks onoorbaars te verbergen. De rechtbank nam dat voorstel niet aan. SdH: Dat past overigens ook niet in het huidige wettelijk systeem, dus de rechtbank heeft mijns inziens terecht dat voorstel niet aangenomen. Het OM voert die discussie nu ook met de wetgever. Wij zijn op zich best voorstander van een toetsingsmogelijkheid waar ook een rechterlijke autoriteit bij betrokken is. Vanwege de veiligheidsbelangen moet dat dan wel volstrekt helder, eenduidig en afgeschermd geregeld zijn. Dit onderwerp leent zich niet voor juridische experimenten. Wat zou je anders doen, terugkijkend? MV: Het korter houden. SdH: We hadden, hoewel je niet alles met elkaar kunt delen, nog eerder met elkaar om de tafel kunnen gaan zitten. Met behoud van ieders verantwoordelijkheid, moet je weten wat er speelt. Niet dat ik als CIE-officier 32 Expertise - Opportuun 3 - maart

18 Als de wetgever het regelt, kunnen we ook zaken doen met facilitators die witte handen hebben gemaakt Sander de Haas, voormaling CIEofficier Amsterdam (inmiddels Parket-Generaal) de inhoud van de getuigenbeschermingsbesprekingen hoef te kennen, maar bijvoorbeeld om te weten: zitten jullie deze week met de getuige om de tafel of volgende week? Want dat is allemaal dynamiek waarmee ook de ander geconfronteerd wordt. Als er spanningen optreden in het ene domein, dan merk je dat in de strafzaak, dus je moet dat wel zien aankomen met zijn allen, en ook weer zien op te lossen met zijn allen. Als professionals weten we wat we wel en niet aan elkaar kunnen vragen. Dat zouden we bij een volgend vergelijkbaar traject nóg intensiever kunnen doen. Grote belangen, iedereen die meekijkt, dan is samenwerking moeilijk? MV: Ja, maar in je eentje red je het niet, dan houd je het niet vol en ga je de bietenbrug op. Met ons hebben velen zich gebogen over deze zaak, tot en met het College toe. Administratie, secretarissen, mijn voorgangers-officieren getuigenbescherming, beleidsmedewerkers, WBOM en landsadvocaat, die allemaal vanuit hun eigen professie een bijdrage hebben geleverd, en dat is ook heel leuk. Maar wat we anders kunnen doen? We hebben op een gegeven moment binnen GTB een wetenschappelijk onderzoek laten verrichten: hoe manage je een beschermde getuige vanuit een psychologisch perspectief? Dat onderzoek heeft veel bruikbare handvatten opgeleverd. In een volgende zaak kunnen we die kennis al aan het begin gebruiken. Kunnen we wat met deze zaak en dit vonnis in de komende jaren? MV: Jazeker. Tot dit vonnis was het heel stil. Daarna kwam iedereen in beweging. Kamerleden. PG Van Nimwegen in het NRC. Er wordt gedacht en gesproken over nieuwe wetgeving. Dat vind ik positief. SdH: De discussie over de bruikbaarheid van deals, de inzet van burgers in de opsporing en de criminele burgerinfiltrant, is weer aangezwengeld. In Passage hebben we veel geleerd, getoond dat we ons terdege bewust zijn van afbreukrisico s en daar verantwoord mee kunnen omgaan en ook open staan voor toetsing. BW: De vraag is: is de inzet van zulke ingrijpende, afbreukgevoelige middelen nodig? Ik zeg: ja, dat is zéker nodig. Ik ben een jaar of acht officier zware criminaliteit in Amsterdam geweest en weet: er is criminaliteit waar je zonder dit soort vergaande middelen niet de vinger achter krijgt. Sommigen zeggen: het is hier geen Italië of Mexico dus is het niet nodig. Als je dat zegt moet je óók accepteren dat je nooit bij dat segment criminaliteit komt, en accepteren dat lieden die zich daarmee bezighouden steeds onaantastbaarder worden, met op alle fronten effecten op de nette bovenwereld. MV: Bij deals kunnen we nu 50% minder straf eisen. Nu in het vonnis is bevestigd dat het OM een dergelijke deal kán sluiten, kunnen we misschien breder kijken, en meer mogelijkheden in die gereedschapskist stoppen om boeven te vangen. Toezegging van immuniteit schuldig zonder straf eisen zou een optie kunnen zijn. We moeten nadenken over de consequenties: Gaat iedereen dan voor immuniteit? Heb je dan nog een onderhandelingspositie? SdH: Bij immuniteit denk ik dus niet aan het type La Serpe, Maar denk aan toepassing van deals bij financiële fraude en witwassen. Aan facilitators die witte handen hebben gemaakt. Met die mensen spreken we al. Als de wetgever iets meer mogelijkheden geeft, zouden we daar ook zeker zaken mee kunnen doen. Dus we denken juist niet alleen maar aan de liquidatie-industrie. Sloopt Passage een officier? MV: Bij tijd en wijle zijn het slopende ervaringen, ja dat kan ik wel zeggen, af en toe kost het veel tijd. Sander zei dat hij er na de zomervakantie van 2006 aan begonnen was. Met andere woorden: daarna zijn er nooit meer vakanties geweest, haha. Ik ben zelf wel tijdens vakantie door Betty vanaf de zitting gebeld, van: Ja, maar ik heb nú een brief van je nodig. Dan ga je dat regelen vanaf je vakantieadres, dat hoort er bij. Of zit je op een berg telefonisch met de landsadvocaat te overleggen. SdH: Vorig jaar was ik een weekje met de motor weg. Moest ik om de drie kwartier gewoon even stoppen. De blackberry weer uit de motorjas halen en even alle gemiste oproepen terugbellen. Altijd was er wel wat met deze zaak. Dat dynamische is tegelijkertijd heerlijk. Maar ook een slijtageslag. Ook voor advocaten, al kan het voor sommigen geloof ik niet lang genoeg duren. MV: Voor familieleden is dat niet altijd even leuk: dan gáát die telefoon weer. Voor je zelf hoort het er gewoon bij. BW: Ach, als ze niet beter weten, dan wennen ze er vanzelf aan, haha. Voor mij was het zeker ook slopend in een aantal opzichten, vooral qua duur. Tegelijkertijd is het de mooiste zaak die je in deze tak van sport als officier kan doen. Waarbij ik er wel bij zeg: als het twee of drie jaar korter had geduurd, zou het óók de mooiste zaak geweest zijn die je kan doen. Tekst: Pieter Vermaas Foto's: Judith Dekker ZSM Kyocera ZSM In Den Haag stond ooit het roemruchte Zuiderparkstadion van ADO. Een ouderwets stadion in een volkse wijk. Groningen had dat ook. Het Oosterparkstadion. Beide stadions bestaan niet meer. Groningen is verkast naar de Euroborg, aan de rand van de stad. ADO balt in de schaduw van het Prins Clausplein in het Kyocera Stadion. Weg uit de wijk. Het OM wil juist de wijk in. In elk geval midden in de samenleving staan. Mooi dus, dat de Haagse ZSM-locatie is gevestigd in het politiebureau Zuiderpark. Naast het oude zwembad, de minitreintjes en de rijschoolhouder die reclame maakt met theorielessen in het Marokkaans. Van buiten oogt het bureau modern. Van binnen doet de huisvesting van ZSM toch wel wat denken aan een oud stadion. Knus, beetje te klein, niet van alle gemakken voorzien, maar o zo sfeervol. Of je wilt of niet, hier stroop je de mouwen op en ga je aan het werk. En het werkt. Niet volmaakt, maar het werkt. Er is nog geen mogelijkheid tot telehoren, in de avonduren schiet de bezetting tekort en niet altijd schuiven de ketenpartners aan. Het zij zo. ZSM moet groeien. En dat doet het ook. Het jasje van bureau Zuiderpark wordt dus te klein. Knus raakt uit de tijd. Er moet in meer gemakken worden voorzien. Alsof ik een voetbalbestuurder hoor praten over, pakweg, het Zuiderpark of Oosterparkstadion. ZSM Den Haag gaat verhuizen. De geschiedenis herhaalt zich. Allicht ging het vertrek van ADO uit het Zuiderparkstadion met meer emotie gepaard. Maar toch. Vanaf de nieuwe locatie zal ZSM Den Haag tot volle wasdom komen. En misschien ziet Kyocera wel iets in sponsoring. Tekst: Jan Hoekman, officier van justitie Foto: Ronald Fleurbaaij/VI-Images 34 Expertise - Opportuun 3 - maart 2013 Opportuun 3 - maart Column 35

19 Dichten als meditatie-oefening Veel zeggen met weinig woorden GESPOT: in het klooster Zin aan de rand van Vught Naam : Ton Willemsen Leeftijd: 62 Functie: Advocaat-generaal, Ressortsparket vestiging s-hertogenbosch Tekst: Thea van der Geest Foto: Patrick de Bruin De naakte waarheid Als exhibitionist Geen geziene gast. Ton Willemsen leest zijn haiku voor. Een haiku is een Japanse dichtvorm waarbij je in zeventien lettergrepen één gedachte uitdrukt. Met elk haiku probeer ik de achterkant van mijn ziel te laten zien, zegt Ton. Het gedicht bestaat uit drie regels waarbij de eerste regel uit vijf, de tweede uit zeven en de derde weer uit vijf lettergrepen bestaat. Ton is met het schrijven van haiku s begonnen nadat hij, jaren geleden, kennis maakte met meditatie. De bedoeling van het mediteren was om mijn overvolle hoofd wat te legen. Dat viel niet mee. Probeer maar eens tien seconden helemaal nergens aan te denken. In gedachten was hij dan al vaak drie keer op en neer naar Tokyo geweest! De overgang van vol naar leeg bleek voor hem veel te groot. Toen ontstond het idee om me te concentreren op één gedachte in plaats van op de leegte. Zo ontstonden zijn eerste haiku s. In de loop der jaren heeft Ton er vele honderden gemaakt. In plaats van met veel woorden weinig, probeer ik met weinig woorden veel te zeggen. Dat is overigens voor juristen sowieso een goede oefening! De brulkikker brult Iedereen zal mij horen De ooievaar ook.

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE Opsporen en vervolgen Wie doet dat eigenlijk? De ene moord is nog niet gepleegd of je ziet alweer de volgende ontvoering. Politieseries en misdaadfilms zijn populair

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Incident? Actie! Sessie 2: 5 november 2015. Strafrecht in de praktijk

Incident? Actie! Sessie 2: 5 november 2015. Strafrecht in de praktijk Incident? Actie! Sessie 2: 5 november 2015 Strafrecht in de praktijk Incident? Actie! Drie bijeenkomsten 1 okt: Lessen Avontuur 2014-2015 5 nov: Strafrecht 8 dec: Geleerde lessen & borging Begeleiding

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding

Rijksrecherche. Rijksrecherche. Voor objectieve waarheidsvinding Rijksrecherche Rijksrecherche Voor objectieve waarheidsvinding Dagelijkse realiteit De Rijksrecherche stelt een onderzoek in. Het is misschien wel de meest gebruikte zin in openbare nieuwsberichten over

Nadere informatie

Verkeersongeluk. Misdrijf. Calamiteit. Praktisch. Slachtofferhulp Nederland Veelzijdig deskundig

Verkeersongeluk. Misdrijf. Calamiteit. Praktisch. Slachtofferhulp Nederland Veelzijdig deskundig Misdrijf Verkeersongeluk Calamiteit Juridisch Emotioneel Praktisch Veelzijdig deskundig biedt juridische, praktische en emotionele hulp aan slachtoffers van een misdrijf, calamiteit of verkeersongeluk.

Nadere informatie

Debat: Rollenspel Mishandeling

Debat: Rollenspel Mishandeling Debat: Rollenspel Mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. Omdat het onderwerp van

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE

ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE FACTSHEET 1: OMVANG, AARD & GEVOLGEN VAN GEWELDSINCIDENTEN De Vrije Universiteit Amsterdam doet onderzoek naar geweld in de psychiatrie. Aan hulpverleners werkzaam

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Instructie: Rollenspel mishandeling

Instructie: Rollenspel mishandeling Instructie: Rollenspel mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. De leerlingen worden

Nadere informatie

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek ARRESTANTENVERZORGING Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek januari 2013 Doel van het strafproces / strafvordering = het nemen van strafvorderlijke beslissingen Bestaat uit =

Nadere informatie

U moet terechtstaan. Inhoud

U moet terechtstaan. Inhoud U moet terechtstaan Inhoud Deze brochure 3 Dagvaarding 3 Bezwaarschrift 3 Rechtsbijstand 4 Slachtoffer 4 Inzage in uw dossier 4 Getuigen en deskundigen 5 Uitstel 5 Aanwezigheid op de terechtzitting 6 Verstek

Nadere informatie

'DE EXFILTRANT IS INTERESSANT'

'DE EXFILTRANT IS INTERESSANT' 'DE EXFILTRANT IS INTERESSANT' PG Gerrit van der Burg over georganiseerde criminaliteit ZAAK-ANNEKE VAN DER STAP AG Els Kole blikt terug VAN GANZENVEER NAAR APP Strafrechtketen digitaliseert OPPORTUUN

Nadere informatie

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris Als u in de strafzaak door een advocaat wordt bijgestaan, is het van belang dat u de advocaat op de hoogte houdt van de voortgang in het onderzoek. Na aangifte zal het politieonderzoek waarschijnlijk nog

Nadere informatie

Aanhouding en inverzekeringstelling

Aanhouding en inverzekeringstelling Aanhouding en inverzekeringstelling 1 U bent aangehouden en meegenomen naar het politiebureau. Wat zijn uw rechten? U wordt verdacht van een strafbaar feit. De Rechercheur Opsporing van de Inspectie SZW

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

U wordt verdacht. Inhoud

U wordt verdacht. Inhoud Inhoud Deze brochure 3 Aanhouding en verhoor 3 Inverzekeringstelling 3 Uw advocaat 4 De reclassering 5 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 5 Beperkingen en rechten 5 Voorgeleiding bij de officier

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken.

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken. Dames en heren, De kliniek waar ik nu 6 jaar verblijf, heeft helaas voor een impasse gezorgd door een behandelcoördinator van de long stay afdeling, Ed Schutguns, een risico taxatie in het kader van de

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapportnummer: 2014 /122 20 14/122 d e Natio nale o mb ud sman 1/5 Feiten

Nadere informatie

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan

613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2. U moet terechtstaan 613093 omslag terechtstaan 16-08-2006 10:07 Pagina 2 U moet terechtstaan 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 2 613093 binnenwerk terechtstaan 16-08-2006 10:08 Pagina 1 Inhoud Deze brochure

Nadere informatie

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland.

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Een extra stap Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Datum: 16 april 2015 Rapportnummer: 2015/076 2 Klacht Verzoeker klaagt erover

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen.

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen. Slachtoffer zijn van een misdrijf is ingrijpend. Het draagt bij aan de verwerking van dit leed als slachtoffers het gevoel hebben dat zij de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat zij zo goed mogelijk

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

Instructie rollenspel Belediging op internet

Instructie rollenspel Belediging op internet Instructie rollenspel Belediging op internet Korte omschrijving programmaonderdeel De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp belediging op internet. De

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.3.7 U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen bronnen www.cjib.nl, januari 2011 Openbaar Ministerie, brochure: Hoe krijg ik mijn schade vergoed? januari 2011

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Strafrechtelijke reactie Vraag en antwoord

Strafrechtelijke reactie Vraag en antwoord Strafrechtelijke reactie Vraag en antwoord Is schoolverzuim strafbaar? Ieder kind heeft recht op onderwijs. Het biedt hen de kans om hun eigen mogelijkheden te ontdekken, te ontplooien en te gebruiken.

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Recht en bijstand bij juridische procedures

Recht en bijstand bij juridische procedures Recht en bijstand bij juridische procedures In deze folder leest u meer 0900-0101 (lokaal tarief) over de juridische bijstand door Slachtofferhulp Nederland en de rechten van slachtoffers. Een wirwar van

Nadere informatie

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES Als u getuige of slachtoffer bent geweest van een strafbaar feit kan u worden gevraagd een getuigenverklaring af te leggen. De rechter die over de zaak beslist, kan deze

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

een als misdrijf omschreven feit proces-verbaal procureur des Konings parket of van het Openbaar Ministerie

een als misdrijf omschreven feit proces-verbaal procureur des Konings parket of van het Openbaar Ministerie uitgave juni 2015 Minderjarigen kunnen volgens de Belgische wet geen misdrijven plegen. Wanneer je als jongere iets ernstigs mispeutert, iets wat illegaal is, pleeg je een als misdrijf omschreven feit

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Reclassering Nederland. in 500 woorden. Reclassering Nederland. Naar een veiliger samenleving. roeghulp. dvies. oezicht edrags raining.

Reclassering Nederland. in 500 woorden. Reclassering Nederland. Naar een veiliger samenleving. roeghulp. dvies. oezicht edrags raining. in 500 woorden Naar een veiliger samenleving roeghulp dvies oezicht edrags raining e r k traf Dit is is een onafhankelijke organisatie die werkt aan een veiliger samenleving. Samen met justitie, politie,

Nadere informatie

Samenvatting van de aanleiding, het verloop, de resultaten en de besluitvorming in het Rolodex-onderzoek

Samenvatting van de aanleiding, het verloop, de resultaten en de besluitvorming in het Rolodex-onderzoek 23 december 2013 PaG/BiZJ45022 8IJLAGE 1 Samenvatting van de aanleiding, het verloop, de resultaten en de besluitvorming in het Rolodex-onderzoek Het Rolodex-onderzoek komt voort uit een ander strafrechtelijk

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

TBS uit de gratie. K.P.M.A. Muis L. van der Geest

TBS uit de gratie. K.P.M.A. Muis L. van der Geest K.P.M.A. Muis L. van der Geest Samenvatting en conclusies in hoofdpunten In 2008 en 2009 is er sprake van een opvallende daling van het aantal tbs-opleggingen met bevel tot verpleging. Het is onwaarschijnlijk

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland

Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland Reclasseringsmedewerkers aan het woord over 2014 Jaarverslag in het kort Reclassering Nederland 2 3 Inhoud

Nadere informatie

Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis

Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Inhoud 1. Wat is een klacht? pag 1 2. Wat kan ik doen als ik een klacht heb? pag 2 3. De klachtencommissie pag 2 4.

Nadere informatie

Instructie rollenspel Belediging op internet

Instructie rollenspel Belediging op internet Instructie rollenspel Belediging op internet Korte omschrijving programmaonderdeel De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp belediging op internet. De

Nadere informatie

Wie zijn onze patiënten?

Wie zijn onze patiënten? In deze folder vertellen wij u graag wat meer over Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. De Kijvelanden behandelt mensen met een psychiatrische stoornis. De rechter heeft hen tbs met bevel tot

Nadere informatie

Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen

Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen Partij 1: Kassa Belbus Partij 2: Matras Advies Nederland 1: Waarom kunt u mevrouw Groeneveld niet gewoon haar geld terugbetalen?

Nadere informatie

Schema werkwijze LANGZS-advocaten. De financiering

Schema werkwijze LANGZS-advocaten. De financiering Schema werkwijze LANGZS-advocaten De financiering Wanneer een cliënt zich meldt bij de advocaat zal deze, net als in andere zaken, een kennismakingsgesprek plannen. Doorgaans is dit niet vrijblijvend.

Nadere informatie

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ec Instantie Datum uitspraak 07-10-2015 Datum publicatie 07-10-2015 Rechtbank Oost-Brabant

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer van een misdrijf, zoals een

Nadere informatie

overigens niet ongewoon; uit recent onderzoek van Nyenrode blijkt dat 69 % van de bedrijven in Nederland een familiebedrijf is.

overigens niet ongewoon; uit recent onderzoek van Nyenrode blijkt dat 69 % van de bedrijven in Nederland een familiebedrijf is. Beste heer De Haan, Bij deze ga ik graag alsnog in op uw verzoek om nadere informatie. Ik kan en wil niet alles delen omdat een deel nog voorligt bij de rechtbank. Toch hecht ik er aan om met u mijn kant

Nadere informatie

Huiselijk geweld tussen zussen

Huiselijk geweld tussen zussen Huiselijk geweld tussen zussen Motiverende gespreksvoering: Casus huiselijk geweld tussen zussen Door drs. Sergio van der Pluijm Een tijd terug had ik een jonge vrouw (18) van allochtone afkomst in begeleiding

Nadere informatie

Inleiding 3 HET OPENBAAR MINISTERIE

Inleiding 3 HET OPENBAAR MINISTERIE Het OM in beeld Inleiding Het Openbaar Ministerie (OM) vormt samen met de Rechtspraak de rechterlijke macht. Het OM bepaalt wie voor de strafrechter moet verschijnen, en voor welk strafbaar feit. Het

Nadere informatie

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier Veilig Nederland Uw veiligheidsleverancier Woord vooraf Onderweg naar huis lastig worden gevallen op straat? s Ochtends, als u naar uw werk gaat, erachter komen dat uw auto is gestolen? U en uw gezin levend

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

VICTAS Klachten BOPZ

VICTAS Klachten BOPZ VICTAS Klachten BOPZ Utrecht, September 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een klacht? 2.1. Klachten over het verblijf op de afdeling B3 van Victas 2.2. BOPZ-klachten 3. De klachtencommissie 3.1. Hoe dien

Nadere informatie

U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan?

U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. En dan? U heeft bij de Nationale ombudsman een klacht ingediend. Daarna hoort u

Nadere informatie

De rechten van grootouders

De rechten van grootouders Mr E.L.M. Louwen advocaat familierecht/mediator Bierman advocaten, Tiel De rechten van grootouders Wet Al jaren vragen grootouders aan de rechter om een omgangsregeling met hun kleinkinderen. Al jaren

Nadere informatie

Aantal misdrijven blijft dalen

Aantal misdrijven blijft dalen Aantal misdrijven blijft dalen Vorig jaar zijn er minder strafbare feiten gepleegd. Daarmee zet de daling, die al zeven jaar te zien is, door. Het aantal geregistreerde aangiftes van een misdrijf (processen

Nadere informatie

In dit informatieblad. 1 U staat er niet alleen voor

In dit informatieblad. 1 U staat er niet alleen voor Slachtoffers en Justitie In dit informatieblad krijgt u informatie over wat uw rechten als slachtoffer of nabestaande in een strafproces zijn, hoe een strafproces werkt en welke hulp beschikbaar is. Nabestaanden

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Corporate brochure RIEC-LIEC

Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC 1 De bestrijding van georganiseerde criminaliteit vraagt om een gezamenlijke, integrale overheidsaanpak. Daarbij gaan de bestuursrechtelijke, strafrechtelijke

Nadere informatie

Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging

Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging TBS voor Dummies Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging Auteur: Miriam van der Mark, advocaat-generaal en lid van de Kerngroep Forum TBS Algemeen De terbeschikkingstelling

Nadere informatie

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers

Datum 11 april 2014 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport 'Bedreigen en Intimideren van OM- en politiemedewerkers 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

ARRONDISSEMENTSPARKET Oost-Nederland

ARRONDISSEMENTSPARKET Oost-Nederland Openbaar Ministerie ARRONDISSEMENTSPARKET Oost-Nederland Postadres Postbus 9032, 6800 EP Arnhem J.A.E. Dijkstra Bietenakker 43 8091 MC Wezep Bezoekadres Eusebiusbinnensingel 28 6811 BX Arnhem Tel. 088-6991900

Nadere informatie

Verdieping: Positie van het slachtoffer

Verdieping: Positie van het slachtoffer Verdieping: Positie van het slachtoffer Korte omschrijving werkvorm: In de afgelopen jaren is de positie van het slachtoffer in het strafrecht almaar versterkt, maar in de huidige wetgeving is er geen

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht 0900-0101 (lokaal tarief) voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer

Nadere informatie

Slachtoffers en Justitie

Slachtoffers en Justitie Slachtoffers en Justitie Dit informatieblad informeert u over uw rechten in een strafproces als slachtoffer of nabestaande. Het beschrijft ook hoe een strafproces werkt en welke hulp beschikbaar is. In

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer

Eindexamen maatschappijleer Opgave 3 Criminaliteit in Nederland tekst 1 2 30 3 40 4 In Nederland worden per jaar zo n vijf en een half miljoen misdrijven gepleegd. Ruim anderhalf miljoen daarvan komt ter kennis van de politie. Uiteindelijk

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG !!1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum 1 februari 2016 Onderwer Antwoorden Kamervragen over uitlevering

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

Een onderzoek naar een onduidelijk instemmingsformulier bij een taakstrafaanbod van het Openbaar Ministerie.

Een onderzoek naar een onduidelijk instemmingsformulier bij een taakstrafaanbod van het Openbaar Ministerie. Rapport Instemming of niet? Een onderzoek naar een onduidelijk instemmingsformulier bij een taakstrafaanbod van het Openbaar Ministerie. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Openbaar

Nadere informatie

5 Vervolging. M. Brouwers en A.Th.J. Eggen

5 Vervolging. M. Brouwers en A.Th.J. Eggen 5 Vervolging M. Brouwers en A.Th.J. Eggen In 2012 werden 218.000 misdrijfzaken bij het Openbaar Ministerie (OM) ingeschreven. Dit is een daling van 18% ten opzichte van 2005. In 2010 was het aantal ingeschreven

Nadere informatie

STOP ELECTRONISCHEWAPENS STOP GROEPSTALKING

STOP ELECTRONISCHEWAPENS STOP GROEPSTALKING Openbaar Ministerie Parket-Generaal T.a.v. De directie Postbus 20305 2500 EH Den Haag Datum: 10 oktober 2011 Betreft: Onvolkomenheden in de bewijsvoering van het Openbaar Ministerie naar de geestelijke

Nadere informatie

Criminaliteit en rechtshandhaving 2013. Ontwikkelingen en samenhangen Samenvatting

Criminaliteit en rechtshandhaving 2013. Ontwikkelingen en samenhangen Samenvatting Criminaliteit en rechtshandhaving Ontwikkelingen en samenhangen Samenvatting In de jaarlijkse publicatie Criminaliteit en rechtshandhaving bundelen het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Wetenschappelijk

Nadere informatie

Puzzel: De rechtszaal

Puzzel: De rechtszaal Puzzel: De rechtszaal Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen vullen in wie waar zit of staat in de rechtszaal. Leerdoel: De leerlingen kennen de opstelling van een rechtszaal en ze weten welke actoren

Nadere informatie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie SPREEKBEURT POLITIE Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie Wat doet een politieagent? WELKOM DE POLITIEPRAKTIJK helpen bij een ongeluk pak de winkeldief! bekeuren en aanhouden

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Functioneel Parket. Publicatiedatum: 26 november 2014. Rapportnummer: 2014 /175

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Functioneel Parket. Publicatiedatum: 26 november 2014. Rapportnummer: 2014 /175 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het Functioneel Parket. Publicatiedatum: 26 november 2014 Rapportnummer: 2014 /175 20 14/175 d e Natio nale o mb ud sman 1/5 Klacht Wat is er gebeurd?

Nadere informatie

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Je bent op het politiebureau omdat: 1. je wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit en je moest mee naar het

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

18 juni 2015. Onderzoek: Artsen voor de strafrechter

18 juni 2015. Onderzoek: Artsen voor de strafrechter 18 juni 2015 Onderzoek: Artsen voor de strafrechter Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Spel op basis van 16 miljoen rechters

Spel op basis van 16 miljoen rechters Dia 1 Spel op basis van 16 miljoen rechters Erica Huls 1 16 miljoen rechters is een tv-programma waarin een waar gebeurde rechtszaak wordt gereconstrueerd in de studio in het bijzijn van publiek. We zien

Nadere informatie

Rapport. Datum: 3 juni 1998 Rapportnummer: 1998/207

Rapport. Datum: 3 juni 1998 Rapportnummer: 1998/207 Rapport Datum: 3 juni 1998 Rapportnummer: 1998/207 2 Klacht Op 26 maart 1996 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van mevrouw M. te Oldenzaal met een klacht over een gedraging van het regionale

Nadere informatie

Samenwerking tussen Flevoziekenhuis en politie/ justitie KNMG Symposium Huizen 21 november 2013. Katrijn Broekman, jurist Flevoziekenhuis

Samenwerking tussen Flevoziekenhuis en politie/ justitie KNMG Symposium Huizen 21 november 2013. Katrijn Broekman, jurist Flevoziekenhuis Samenwerking tussen Flevoziekenhuis en politie/ justitie KNMG Symposium Huizen 21 november 2013 Katrijn Broekman, jurist Flevoziekenhuis Samenwerking politie en justitie Convenant gegevensuitwisseling

Nadere informatie

Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. Over TBS

Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. Over TBS Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden Over TBS In deze folder vertellen wij u graag meer over Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden en in het bijzonder over tbs. De Kijvelanden behandelt

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl maatschappijleer 2 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl maatschappijleer 2 2011 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Criminaliteit en rechtsstaat tekst 1 Werkstraf voor officier van justitie wegens corruptie De rechtbank in Den Bosch heeft een officier

Nadere informatie

U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel

U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel U bent veroordeeld U bent onlangs veroordeeld door de strafrechter. Hij* heeft u een straf of maatregel opgelegd. In deze brochure leest u welke verschillende soorten straffen en maatregelen er bestaan,

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING VAK : : Maatschappijleer 2 METHODE : Essener Criminaliteit druk 4 KLAS: : 3 NIVEAU : BASIS CONTACTUREN PER WEEK 3 X MINUTEN PER WEEK UDIEJAAR : 205-206 EINDCIJFER KLAS

Nadere informatie

Toespraak Secretaris-Generaal Cloo tgv jaarlijkse herdenking Stichting Tuin van Bezinning. Warnsveld, Huis t Velde, 13 juni 2013

Toespraak Secretaris-Generaal Cloo tgv jaarlijkse herdenking Stichting Tuin van Bezinning. Warnsveld, Huis t Velde, 13 juni 2013 Toespraak Secretaris-Generaal Cloo tgv jaarlijkse herdenking Stichting Tuin van Bezinning. Warnsveld, Huis t Velde, 13 juni 2013 Dames en heren - familieleden, vrienden en collega s van een ieder die wij

Nadere informatie

Leer uw kind De Ondergoedregel.

Leer uw kind De Ondergoedregel. 1. Leer uw kind De Ondergoedregel. Ongeveer één op de vijf kinderen is slachtoffer van seksueel geweld, waaronder seksueel misbruik. U kunt helpen voorkomen dat het uw kind overkomt. Leer uw kind De Ondergoedregel.

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie