Durf te denken. Oriëntatie in geloof, wetenschap en cultuur. Roel Kuiper Robert van Putten Maarten Vogelaar. Herziene uitgave

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Durf te denken. Oriëntatie in geloof, wetenschap en cultuur. Roel Kuiper Robert van Putten Maarten Vogelaar. Herziene uitgave"

Transcriptie

1 Durf te denken Oriëntatie in geloof, wetenschap en cultuur Roel Kuiper Robert van Putten Maarten Vogelaar Herziene uitgave

2 Deze publicatie is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van de Templeton World Charity Foundation en van de Stichting Interkerkelijk Oriëntatiecentrum. De meningen in deze publicatie zijn die van de auteurs en komen niet per definitie overeen met die van de Templeton World Charity Foundation of de Stichting Interkerkelijk Oriëntatiecentrum. Colofon 2013 Roel Kuiper, Robert van Putten, Maarten Vogelaar ForumC, Amersfoort Omslagontwerp: Buijten & Schipperheijn Motief, Amsterdam

3 Inhoud Woord vooraf 7 Deel 1 Plaatsbepaling 13 Hoofdstuk 1 Christelijke levensoriëntatie 15 Portret Nicholas Wolterstorff 30 Hoofdstuk 2 De moderniteit als culturele horizon 35 Portret Gilbert Keith Chesterton 48 Hoofdstuk 3 Levensoriëntatie: perspectief op Gods koninkrijk 53 Portret Stanley Jones 68 Deel 2 Fundamentele vragen 75 Hoofdstuk 4 Waar is God? 78 Portret Aurelius Augustinus 90 Hoofdstuk 5 Wie is de mens? 96 Portret Anna Maria van Schurman 108 Hoofdstuk 6 De wereld als schepping? 113 Portret Francis Collins 130 Deel 3 Belangrijke domeinen 137 Hoofdstuk 7 Wetenschap, kennis en geloof 139 Portret Blaise Pascal 156 Hoofdstuk 8 Christelijke ethiek in wetenschap en techniek 161 Portret Edith Schaeffer 180 Hoofdstuk 9 De goede samenleving 185 Portret Abraham Kuyper 202 Deel 4 Toekomstperspectief 207 Hoofdstuk 10 Hoop 209 Portret Tom Wright 218 Verantwoording 223 Woord van dank 227 Personalia 229

4

5 Woord vooraf Sapere aude! Durf te denken! Deze oproep deed de filosoof Immanuel Kant ( ) ooit in een beroemd artikel in het Berlinische Monatsschrift. In dat artikel reageerde hij op de vraag: wat is verlichting? Verlichting is het uittreden uit zelfopgelegde onmondigheid, schreef Kant. Volgens hem worden mensen onmondig gehouden door religieus en politiek gezag. Maar in een verlichte samenleving moet zelfstandig denken juist de toon zetten. Een verlichte samenleving is een samenleving waarin mensen zich van religieus gezag hebben bevrijd en hun eigen rede volgen. Wat doen religieuze overtuigingen in het publieke domein en in de wereld van de wetenschap? De oproep van Kant impliceert dat de rede de religie moet vervangen, dat de rede de leiding moet nemen en de vrijheid moet opzoeken. De oproep van Kant is gemeengoed geworden in de wereld van wetenschap en cultuur. De strijd tussen geloof en denken lijkt beslecht ten gunste van het denken. Religie is verbannen naar het privédomein. In de wetenschap bestaan soms ronduit negatieve beelden van religie. Maar kloppen die beelden wel? Vergeten is dat de wetenschap is opgekomen onder impuls van het christendom. Christenwetenschappers stonden aan de wieg van belangrijke doorbraken. Inmiddels geldt de universiteit echter als een van de meest geseculariseerde plekken van onze cultuur. Als dit het resultaat is van Kants oproep, dan wordt het hoog tijd om er iets tegenover te zetten. Religie moet niet eenzijdig door de rede ingeperkt worden; we geloven ook niet dat het kan. Denken, studeren en wetenschap bedrijven zijn geen neutrale bezigheden, maar zijn verbonden met iemands diepste overtuigingen. In dit boek laten we zien dat geloven en denken samengaan, dat niet alleen het denken tot inzicht leidt, maar dat ook het geloof inzicht geeft in de werkelijkheid. Het geloof zegt dus ook: durf te denken! We trekken met dit boek de ruime wereld van het christelijk denken in. We willen laten zien wat christelijk denken is, hoe het kan, waarom het nodig is, wat voor inzicht het ons oplevert en wie daarbij als inspiratiebronnen kunnen dienen. In dit woord vooraf lichten we dit boek verder toe: wat dit voor boek is, waarom we het geschreven hebben en hoe het is opgebouwd. 7

6 Durf te denken 8 Wat dit voor boek is Dit boek is een inleiding in het christelijk denken in wetenschap en cultuur. Aan de hand van vragen die christenstudenten tegenkomen bespreken we christelijke ideeën over God, mens, wereld, wetenschap, ethiek, samenleving en toekomst. We proberen centrale christelijke ideeën aan te reiken als onderdeel van een christelijk wereldbeeld (of levensoriëntatie zoals we het in dit boek zullen noemen). Daarmee is het een boek dat het verbinden van geloof en wetenschap wil stimuleren. Christen-zijn heeft betekenis voor alles wat de mens onderneemt, ook voor studie en onderzoek. We laten zien hoe bij de grote vragen over wetenschap, kennis, samenleving, mens en wereld de verbinding met het christelijk geloof gemaakt kan worden en wat een christelijk perspectief op die vragen is. We dagen je op dit punt ook uit. Dit boek is een uitnodiging om je een christelijke levensoriëntatie eigen te maken. Het toont belangrijke inzichten van het christelijk denken, al kan dat slechts summier. Het is vooral een uitnodiging om zelf verder op ontdekkingstocht te gaan. Met dit boek willen we christenstudenten prikkelen om over een christelijk wereldbeeld na te denken. We richten ons in het bijzonder op studenten die in het eerste of tweede jaar van hun studie zijn. Uiteraard kan iedere student die zich voor het eerst in deze thematiek verdiept dit boek ter hand nemen. Wij hopen echter dat christenstudenten hier zo vroeg mogelijk in hun studie mee in aanraking komen. Het zal duidelijk zijn dat dit een expliciet christelijk boek is. Vanuit het geloof in Jezus Christus en levend vanuit het evangelie proberen we te zoeken naar een christelijke visie. We putten uit de breedte van de christelijke traditie bij het ontwikkelen van een christelijke levensoriëntatie en we proberen verschillende perspectieven naar voren te brengen. Tegelijkertijd is het goed om te benoemen dat we als auteurs afkomstig zijn uit het protestantse stroomgebied. Het zijn hoofdzakelijk de christelijkintellectuele inzichten uit de protestantse traditie die hier de boventoon voeren. Dit boek wil vooral een opstap tot gesprek zijn. Geloven doe je niet in je eentje, een christelijke levensoriëntatie ontwikkelen ook niet. Bij het boek is daarom een cursus gemaakt. Dit is dus een cursusboek en daarnaast is er nog ander cursusmateriaal. Dat materiaal bestaat uit vragen, cases en stellingen. Het is te downloaden van de website van Durf te denken ( Op deze website staan verder verwijzingen naar andere boeken, links naar andere websites, video s en films. Daarmee is dit cursusboek bij uitstek geschikt om bijvoorbeeld op kringen van studentenverenigingen te gebruiken.

7 Woord vooraf Waarom dit boek is geschreven Vorig jaar hebben we een proefversie van Durf te denken gepresenteerd. Nu verschijnt het boek in definitieve vorm. Er waren verschillende redenen om dit boek te schrijven. In de eerste plaats is het onze overtuiging dat het belangrijk is om geloof en denken actief te verbinden. Geloofsovertuigingen doen ertoe, een levensoriëntatie geeft richting aan wetenschap en cultuur. Het is de moeite waard daarmee bezig te zijn, juist wanneer daarin de centrale betekenis van Jezus Christus wordt erkend. Het geloof in Jezus Christus raakt heel ons bestaan: hoofd, hart en handen. Het denken is helemaal betrokken bij het geloven en het geloven bij het denken. Zo vormen beide ons. Wie vanuit het geloof in Jezus Christus in de wereld staat, leert de dingen in een nieuw licht te zien. Het perspectief dat daardoor ontstaat is betekenisvol. Wij geloven daarin. In de tweede plaats blijkt dat studenten niet altijd gemakkelijk de verbinding leggen tussen het geloof en hun leven in cultuur en wetenschap. Het academische klimaat waarin geloof als irrelevant terzijde wordt geschoven speelt daarbij zeker een rol. Daar willen we iets tegenover stellen. We willen laten zien dat dit niet nodig is en dat talloze christendenkers ons zijn voorgegaan in het verbinden van geloof en denken. Dit boek wil dus ook bemoedigen. Daarnaast hopen we dat het boek studenten aanzet om hun verstand niet alleen te gebruiken voor hun studie, maar om hun verstand ook in te zetten voor het ontwikkelen van een christelijke visie. In de derde plaats is dit boek ontstaan uit de overtuiging dat de overdracht van christelijke inzichten door moet gaan. Veel plekken zijn er niet in Nederland waar christelijk hoger onderwijs wordt gegeven. In de meeste universiteitssteden worden wel colleges christelijke filosofie gegeven en er zijn wel allerlei boeken te verkrijgen, maar een basiscursus is er niet. Voor christenstudenten die werk willen maken van christelijk denken is er vrijwel geen toegankelijk en inleidend materiaal beschikbaar. Om daaraan tegemoet te komen hebben we besloten dit boek en deze cursus te maken. Een uitgebreidere verantwoording van onze werkwijze en de gekozen benadering staat achter in dit boek. Hoe dit boek is opgebouwd Het boek bestaat uit vier delen. Het eerste deel introduceert de thematiek en biedt een plaatsbepaling. In dit deel zetten we het centrale concept levensoriëntatie uiteen (hoofdstuk 1), geven we een oriëntatie in de geschiedenis en schetsen we het karakter van de huidige moderne cultuur (hoofdstuk 2). De plaatsbepaling betreft dus in de eerste plaats de context waarin we ons bevinden. In de tweede plaats krijgt die plaatsbepaling meer invulling doordat we ook de inhoud van een 9

8 Durf te denken christelijke levensoriëntatie schetsen (hoofdstuk 3). Die ligt in het hart van het christelijk geloof: Jezus Christus en zijn evangelie. Dat stempelt ook het christelijk denken. Dit deel vormt de basis voor het tweede en derde deel. Het tweede deel bespreekt drie fundamentele vragen. Dat is als eerste de vraag naar God (hoofdstuk 4). Is geloof in God relevant en hoe kunnen we God kennen? Voor een christelijke levensoriëntatie vormt het geloof in God hét scharnierpunt voor de hele kijk op de wereld. Dan volgt de vraag naar de mens (hoofdstuk 5). Wie is de mens en hoe verhoudt een christelijk mensbeeld zich tot wetenschappelijke mensbeelden? Daarna komt de wereld in beeld (hoofdstuk 6). Hoe is de aarde ontstaan, wat betekent het dat de wereld geschapen is? Het zijn deze drie vragen over God, mens en wereld die fundamenteel zijn voor elke levensoriëntatie. Het in deel één gevormde kader, waarin modern-humanistische en christelijke levensoriëntaties met elkaar in debat zijn, komt in deze hoofdstukken terug. Het biedt de gelegenheid om de discussies over God, mens en wereld te begrijpen en om een christelijke positie te ontdekken. Het derde deel ontwikkelt een christelijk perspectief op een drietal belangrijke domeinen. Eerst gaat het dan over wetenschap, kennis en geloof (hoofdstuk 7), vervolgens over ethiek in wetenschap en technologie (hoofdstuk 8) en tot slot over de goede samenleving (hoofdstuk 9). Het boek sluit af met een hoofdstuk over hoop (hoofdstuk 10). Dat is het vierde deel: toekomstperspectief. Wat mogen we verwachten van de toekomst? Wat kan de christelijke hoop betekenen voor onze houding in deze wereld? Na elk hoofdstuk is een portret van een christelijk denker te vinden. We vinden het niet alleen belangrijk om een christelijk denkkader aan te reiken, maar evengoed vinden we het van belang om de lezer kennis te laten maken belangrijke christelijke denkers. Dat doen we ook wel in de hoofdstukken, maar in de portretten geven we een aantal denkers meer aandacht. 10 Durf te denken Durf te denken. Onder dat motto willen we christenstudenten stimuleren om met dit boek en het bijbehorende materiaal aan de slag te gaan. Durven denken vraagt moed. Dat is een inzicht dat we met de verlichtingsfilosoof Kant delen. Voor Kant betekende het de moed om uit te gaan van de kracht van de redelijkheid, van het verstand. Durven denken betekent voor christenen iets anders. We zijn inmiddels een fase verder in de geschiedenis en enige lessen rijker. Het denken moet zich niet van alles loszingen, maar in verbinding blijven met religieuze en morele

9 Woord vooraf overtuigingen. Er is nu moed nodig om geloven en denken weer te verbinden en zo het denken een nieuwe richting te geven. De onmondigheid die Kant zijn tijdgenoten verweet was zelfopgelegd, aldus de filosoof. Die onmondigheid kwam door luiheid, lafheid of gemakzucht. Als we de vergelijking omkeren dan zou dit verwijt nu ook aan het adres van christenen gericht kunnen zijn: laten we niet uit gemak in de aannames van de verlichting blijven hangen. We sporen studenten dan ook aan om zelf na te denken. Kom uit de onmondigheid die inmiddels door de rede wordt opgelegd en durf te denken, durf te geloven en durf beide te verbinden. Kant noemde het belemmeren van de vrijheid om zelfstandig te denken een schending van een heilig mensenrecht. Zelfstandig denken was voor hem een cruciale schakel in het realiseren van een verlichte samenleving. Op een vergelijkbare manier zeggen wij dat het verbinden van geloof en denken cruciaal is voor de cultuur, voor de wetenschap en voor een goede samenleving. We hopen dat christenstudenten gestimuleerd worden om de verbinding tussen geloof en denken te leggen en zo een christelijke levensoriëntatie te ontwikkelen. December 2013, Roel Kuiper, Robert van Putten en Maarten Vogelaar 11

Abdijweekend met Erik Borgman

Abdijweekend met Erik Borgman Abdijweekend met Erik Borgman vrijdag 19 oktober 2006 zondag 21 oktober 2007 Norbertijnerabdij Postel, Abdijlaan 16, 2400 Mol Abdijweekend te Postel: Lectuur en verdieping van Metamorfosen. Over religie

Nadere informatie

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl Utrecht, 16-6-2006 1. Is het waar, dat recente vondsten in de wetenschap Godsgeloof verzwakken?

Nadere informatie

SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S

SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S 112595 Seculiere bokito.indd 2 01-11-16 10:02 Cors Visser SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S De strijd om het grote gelijk Buijten & Schipperheijn

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief - Het christelijke belemmert de politiek niet, maar maakt haar juist mogelijk en waardevol - Pieter Jan Dijkman Vereniging voor Wijsbegeerte

Nadere informatie

WIJ DENKEN OVER DENKEN, HANDELEN EN VOELEN. Verwerkingsboek. Philippe Boekstal DAMON. WD wb 4sept vsb.indd 1 05-09-2008 10:21:08

WIJ DENKEN OVER DENKEN, HANDELEN EN VOELEN. Verwerkingsboek. Philippe Boekstal DAMON. WD wb 4sept vsb.indd 1 05-09-2008 10:21:08 WIJ DENKEN OVER DENKEN, HANDELEN EN VOELEN Verwerkingsboek Philippe Boekstal DAMON WD wb 4sept vsb.indd 1 05-09-2008 10:21:08 VOORWOORD Dit verwerkingsboek bevat teksten en opdrachten die aansluiten bij

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

Identiteitsdocument Met de Bijbel op weg de wereld in

Identiteitsdocument Met de Bijbel op weg de wereld in Identiteitsdocument Met de Bijbel op weg de wereld in 1. We willen gereformeerd zijn 2. We geloven in genade 3. We zijn samen op reis Gereformeerd onderwijs voor christenen Met de Bijbel op weg de wereld

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

Denken met het hart. Christelijke filosofie in de traditie van Augustinus en Calvijn. Bas Hengstmengel. Buijten & Schipperheijn Motief Amsterdam

Denken met het hart. Christelijke filosofie in de traditie van Augustinus en Calvijn. Bas Hengstmengel. Buijten & Schipperheijn Motief Amsterdam Denken met het hart Denken met het hart Christelijke filosofie in de traditie van Augustinus en Calvijn Bas Hengstmengel Buijten & Schipperheijn Motief Amsterdam Deze publicatie is mede mogelijk gemaakt

Nadere informatie

Inhoud. Wat blijft 11 Groet aan de lezer GOD - GROND, HOUVAST EN DOEL

Inhoud. Wat blijft 11 Groet aan de lezer GOD - GROND, HOUVAST EN DOEL Inhoud Wat blijft 11 Groet aan de lezer 17 1. GOD - GROND, HOUVAST EN DOEL God bestaat 21 Nee of ja tegen God onmogelijk 21 God - een zaak van vertrouwen 22 Het geloof in God als uiteindelijk gefundeerd

Nadere informatie

CURSUSMAP 1 (NBG) Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus

CURSUSMAP 1 (NBG) Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus CURSUSMAP 1 (NBG) Discipelen van Jezus Leren leven in de kracht van Jezus Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger Een Kerygma cursus Copyright Stichting Kerygma Nederland Baron van Nagellstraat 9a 3781 AP Voorthuizen

Nadere informatie

CURSUSMAP 1 (HSV) Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus

CURSUSMAP 1 (HSV) Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus CURSUSMAP 1 (HSV) Discipelen van Jezus Leren leven in de kracht van Jezus Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger Een Kerygma cursus Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen Tel.

Nadere informatie

opdat u ten volle zou kunnen begrijpen met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is, en u de liefde van Christus zou kennen,

opdat u ten volle zou kunnen begrijpen met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is, en u de liefde van Christus zou kennen, Zending verbindt opdat u ten volle zou kunnen begrijpen met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is, en u de liefde van Christus zou kennen, die de kennis te boven gaat, opdat u

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

Stel jezelf niet onder de Wet!

Stel jezelf niet onder de Wet! Dit document is een script van onderwijs dat is bedoeld om via video te worden getoond. In de video worden relevante tekst, dia s, media en afbeeldingen getoond om de presentatie te vereenvoudigen. Daarom

Nadere informatie

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest Basiscursus Christelijk geloof Module 1 Les 1: Les 2: Les 3: Les 4: Les 5: Les 6: Les 7: Les 8: God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus:

Nadere informatie

CURSUSMAP 2 (NBG) Discipelen van Jezus. Leren dienen in de gaven van de Geest. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus

CURSUSMAP 2 (NBG) Discipelen van Jezus. Leren dienen in de gaven van de Geest. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus CURSUSMAP 2 (NBG) Discipelen van Jezus Leren dienen in de gaven van de Geest Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger Een Kerygma cursus Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen

Nadere informatie

Cynisme over de politiek

Cynisme over de politiek Cynisme over de politiek Een profiel van ontevreden burgers Dr. Pieter van Wijnen Waar mensen samenleven, zijn verschillende wensen en belangen. Een democratische samenleving heeft als doel dat politici

Nadere informatie

Cynisme over de politiek

Cynisme over de politiek Cynisme over de politiek Een profiel van ontevreden burgers Waar mensen samenleven, zijn verschillende wensen en belangen. Een democratische samenleving heeft als doel dat politici en bestuurders in hun

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Op welke gebieden wilden de Verlichtingsfilosofen de bestaande maatschappij veranderen? Rationalisme = het gebruiken van gezond verstand (rede/ratio) waarbij kennis gaat boven tradities

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU

12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU 12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU DE LOKALE RELIGIEUZE SITUATIE IN KAART BRENGEN EN BEGRIJPEN 01 Lokale overheden wordt verzocht zich bewust te zijn van het toenemende belang

Nadere informatie

Het WOORD van GOD. Emmaus Correspondence School te Dubuque, U.S.A. (Dutch The Word of God )

Het WOORD van GOD. Emmaus Correspondence School te Dubuque, U.S.A. (Dutch The Word of God ) Het WOORD van GOD Alle rechten voorbehouden, niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Info/Contact Postbus

Nadere informatie

Wat Verlichtingsfilosofen over Geert Wilders zouden hebben gedacht

Wat Verlichtingsfilosofen over Geert Wilders zouden hebben gedacht 'Wat Verlichtingsfilosofen over Geert Wilders zouden hebben gedacht' - Mattijs Glas 1 Wat Verlichtingsfilosofen over Geert Wilders zouden hebben gedacht Volgens de invloedrijke Franse denker Michel Foucault

Nadere informatie

Geluk & wijsheid. Zevende avond

Geluk & wijsheid. Zevende avond Geluk & wijsheid Zevende avond Schoonheid Wat heet mooi? Het belang van het overbodige De postmoderne waarheid De filosoof en de waarheid Goochelen Wat heet mooi? Kun je precies beschrijven wat je raakt?

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

Verwerkingsmodellen bij de Pastoraaltheologische conferentie Over de handreiking Groeien in geloof

Verwerkingsmodellen bij de Pastoraaltheologische conferentie Over de handreiking Groeien in geloof Verwerkingsmodellen bij de Over de handreiking Groeien in geloof Vooraf Twee sporen in de werkvormen vanuit de Handreiking - Persoonlijke verdieping en verrijking - Samen nadenken over aanpak van verkondiging

Nadere informatie

Een nieuw seizoen ( )

Een nieuw seizoen ( ) Een nieuw seizoen (2017-2018) In september starten we weer met het nieuwe seizoen. Het gaat niet alleen om een nieuw seizoen in de betekenis van een nieuwe periode van september 2017 t/m augustus 2018.

Nadere informatie

Ontmoeting met moslims als gemeente van Jezus Christus

Ontmoeting met moslims als gemeente van Jezus Christus Ontmoeting met moslims als gemeente van Jezus Christus Notitie, op 9 december 2008 aangeboden aan het moderamen van de synode van de Protestantse Kerk in Nederland. Deze notitie kwam tot stand onder verantwoordelijkheid

Nadere informatie

De loser die wint bw Def_Opmaak :12 Pagina 1 +, 36:,9 DIE WINT...

De loser die wint bw Def_Opmaak :12 Pagina 1 +, 36:,9 DIE WINT... DIE WINT... DIE WINT... Als God je verhaal vertelt Johan Klein Haneveld Buijten & Schipperheijn Motief Amsterdam Voor Lisa, Beth en David, metgezellen op de reis. Colofon 2015 Johan Klein Haneveld ISBN

Nadere informatie

pdrachtverklaring voor de scholen van de zusters Annuntiaten van Heverlee

pdrachtverklaring voor de scholen van de zusters Annuntiaten van Heverlee 0 pdrachtverklaring voor de scholen van de zusters Annuntiaten van Heverlee Heverlee, mei 2014 Ik verzeker jullie: alles wat jullie gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of

Nadere informatie

Een nieuw seizoen ( )

Een nieuw seizoen ( ) Een nieuw seizoen (2017-2018) In september starten we weer met het nieuwe seizoen. Het gaat niet alleen om een nieuw seizoen in de betekenis van een nieuwe periode van september 2017 t/m augustus 2018.

Nadere informatie

De Vliegende Start Toets 1 - vragen

De Vliegende Start Toets 1 - vragen Toets 1 - vragen Les 1: Waarom Jezus? Getoetste stof: hoofdstuk 1 1. Naar wiens beeld en gelijkenis is de mens geschapen? 2. Wat maakt de mens zo uniek in vergelijking tot dieren en wat stelt hem in staat

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten* hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/76063

Wereldgodsdiensten* hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/76063 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 02 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76063 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Geluk. Extra informatie over Spinoza

Geluk. Extra informatie over Spinoza Geluk Extra informatie over Spinoza Lezen in gewone taal Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze

Nadere informatie

I N F O R M A T I E B R O C H U R E

I N F O R M A T I E B R O C H U R E I N F O R M A T I E B R O C H U R E BESTE OUDERS Het is de droom van ieder van ons dat onze kinderen en jongeren zich ontplooien tot fijne mensen die in staat zijn later hun eigen weg te gaan. Daarbij

Nadere informatie

Beleidsplan 2011-2017 VDGH "Ploegen, zaaien en oogsten "

Beleidsplan 2011-2017 VDGH Ploegen, zaaien en oogsten Beleidsplan 2011-2017 VDGH "Ploegen, zaaien en oogsten " De afbeelding op deze pagina 1s van Marc Chagall Concept beleidsplan 2011-2017 :Ploegen,zaaien en oogsten ". Inleiding: Deze aanzet tot het beleidsplan

Nadere informatie

Visie-manifest NGK Houten De Lichtboog. Wie we zijn: gericht op God, elkaar en de mensen om ons heen

Visie-manifest NGK Houten De Lichtboog. Wie we zijn: gericht op God, elkaar en de mensen om ons heen Visie-manifest NGK Houten De Lichtboog Wie we zijn: gericht op God, elkaar en de mensen om ons heen 1. We zijn een gemeenschap die mensen in aanraking brengt met het evangelie van Jezus Christus. We zijn

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

Cursussen 2015-2016. Inschrijven. winterwerk 2015-2016. Waarom mee doen? Moet ik lid van de Hervormde gemeente Garderen zijn om mee te mogen doen?

Cursussen 2015-2016. Inschrijven. winterwerk 2015-2016. Waarom mee doen? Moet ik lid van de Hervormde gemeente Garderen zijn om mee te mogen doen? Pagina 1 winterwerk 2015-2016 winterwerk 2015-2016 Waarom mee doen? Paulus schreef in de brief aan de Romeinen: Alles wat vroeger is geschreven, is geschreven om ons te onderwijzen, opdat wij door te volharden

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Islam voor iedereen. Is de bijbel een openbaring van God. auteur: Shabir Ally. revisie: Abdul-Jabbar van de Ven. revisie: Yassien Abo Abdillah

Islam voor iedereen. Is de bijbel een openbaring van God. auteur: Shabir Ally. revisie: Abdul-Jabbar van de Ven. revisie: Yassien Abo Abdillah Is de bijbel een openbaring van God ] لونلدية - dutch [ nederlands - auteur: Shabir Ally revisie: Abdul-Jabbar van de Ven revisie: Yassien Abo Abdillah Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2013-1434 Islam

Nadere informatie

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en 1 De Bijbel open 2013 5 (02-02) Vandaag bespreken we een vraag over de betekenis van de Wet die God aan Israel gaf voor de christelijke gemeente van het Nieuwe Testament en dus voor ons. Is het zo dat

Nadere informatie

THEMA 3: EEN BIJBELSE MENSVISIE

THEMA 3: EEN BIJBELSE MENSVISIE THEMA 3: EEN BIJBELSE MENSVISIE TEKST 1 In een bijbels perspectief verschijnt de mens als faiblesse et promesse. Mensen zijn tezelfdertijd eindig onvolkomen en oneindig beloftevol. Beperkt, kwetsbaar,

Nadere informatie

Corja Menken-Bekius schreef:

Corja Menken-Bekius schreef: 1 Rol de steen weg Overdenking 2013, Silo, W.B. Zou het de supermarkten lukken om van Pasen ook een eetfeest te maken? vroeg men zich een 4tal jaar geleden af. Als we nu in de winkels kijken en de reclamefolders

Nadere informatie

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS?

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS? AANTEKENINGEN Alles draait om de visie op Jezus Christus. Door de eeuwen heen is er veel discussie geweest over Jezus. Zeker na de Verlichting werd Hij zeer kritisch bekeken. De vraag is waar je je op

Nadere informatie

Is een Europese islam mogelijk?

Is een Europese islam mogelijk? Brahim Laytouss Imam, islam theoloog Is een Europese islam mogelijk? De islam is steeds prominenter aanwezig in de Europese samenlevingen, zoveel is duidelijk. Maar islamitisch extremisme en religieus

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen Hoofdstuk 3 Geloof, waarden, ervaringen Kennis en geloof Kennis is descriptief Heeft betrekking op feiten Is te rechtvaardigen Geloof is normatief Heeft betrekking op voorschriften Is subjectief Geldt

Nadere informatie

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid History Christiane Simone Stadie Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid Herinneringen van mijne academiereis in 1843 (Abraham Des Amorie van der Hoeven Jr.) Seminar paper Christiane

Nadere informatie

De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100

De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100 De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100 De Heer is God! Dertien Bijbelstudies bij Psalm 100 Heino Gerritsen Schrijver: Heino Gerritsen Coverontwerp: Heino Gerritsen Foto cover: zonsopkomst

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Wereldgodsdiensten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76063 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten 1. Met andere ogen Wetenschap en levensbeschouwing De wereld achter de feiten Dit boek gaat over economie. Dat is de wetenschap die mensen bestudeert in hun streven naar welvaart. Het lijkt wel of economie

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom Naam: Het Christendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden

Nadere informatie

Thema: Een kantelende tijd, vernieuwing of verloedering?

Thema: Een kantelende tijd, vernieuwing of verloedering? Zondag 5 maart 2017 Tekst: Johannes 13: 1 17 Thema: Een kantelende tijd, vernieuwing of verloedering? Dia 1 Drie boeken die ieder voor zich een zekere verbrokkeling weergeven binnen onze samenleving: Hoe

Nadere informatie

De toekomst van Edward Schillebeeckx theologie Stephan van Erp, universitair docent systematische theologie, Radboud Universiteit Nijmegen

De toekomst van Edward Schillebeeckx theologie Stephan van Erp, universitair docent systematische theologie, Radboud Universiteit Nijmegen De toekomst van Edward Schillebeeckx theologie Stephan van Erp, universitair docent systematische theologie, Radboud Universiteit Nijmegen Geachte rector, monseigneurs, dames en heren, Wie de nalatenschap

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo II

Eindexamen filosofie vwo II Opgave 2 Over wetenschap en religie: zij die uit de hemel kwamen 7 maximumscore 2 een argumentatie waarom wetenschappelijke kennis niet als probleemloze bron van vooruitgang kan worden beschouwd: wetenschap

Nadere informatie

DEUTERONOMIUM 6:4-25 serie Deuteronomium - 6

DEUTERONOMIUM 6:4-25 serie Deuteronomium - 6 DEUTERONOMIUM 6:4-25 serie Deuteronomium - 6 Materiaal - preek 23 januari 2011 (lezen of luisteren via www.pauwenburg.nl) - Bron-licht Handreiking Bijbelstudie Mogelijke gespreksonderwerpen 1. Liefhebben:

Nadere informatie

ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet

ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet les 1 - Jezus is een Jood Catechisanten beseffen dat Jezus een Jood is, denken erover

Nadere informatie

leerplandoelen derde cyclus 1 Dit overzicht lijst alle leerplandoelen van de derde cyclus op.

leerplandoelen derde cyclus 1 Dit overzicht lijst alle leerplandoelen van de derde cyclus op. Dit overzicht lijst alle leerplandoelen van de derde cyclus op. Je kan dit overzicht gebruiken om je jaarplan godsdienst op te bouwen. Op de bijhorende gele blaadjes van het leerplan lees je concreet welke

Nadere informatie

Identiteitsdocument Sprank

Identiteitsdocument Sprank Identiteitsdocument Sprank Christenen in hart en zorg Vanuit Gods liefde, zorgen wij voor elkaar. GOD Dit doen we samen met je familie en vrienden. Jij mag rekenen op een veilig thuis. Vragen over jouw

Nadere informatie

Maarten Luther 1483-1546

Maarten Luther 1483-1546 Maarten Luther 1483-1546 Eén van de belangrijkste ontdekkingen van Maarten Luther - (1483-1546) is het onderscheid tussen wet en evangelie. Voor Luther is de onderscheiding van wet en evangelie

Nadere informatie

1 e jaar 2 e bijeenkomst. De vraag naar God

1 e jaar 2 e bijeenkomst. De vraag naar God 1 e jaar 2 e bijeenkomst De vraag naar God School voor geloofsverdieping 1 jaar 01. Samen starten 02. De vraag naar God A. GOD VAN HET VERBOND 03. De Bijbel als woord van God 04. Uittocht en verbond 05.

Nadere informatie

Missie Nederlands Gereformeerde Kerk Voorthuizen-Barneveld

Missie Nederlands Gereformeerde Kerk Voorthuizen-Barneveld Waarom een missie? We realiseren ons dat geloven in God en het verlossingswerk van Jezus Christus in 2008 geen vanzelfsprekendheid meer is. De ontkerkelijking is een feit, maar tegelijk is er ook weer

Nadere informatie

De Linkeroever. werkplaats voor levende spiritualiteit. Vier avonden over de vraag wat dat is, en wat ervoor nodig is om een spiritueel mens te zijn

De Linkeroever. werkplaats voor levende spiritualiteit. Vier avonden over de vraag wat dat is, en wat ervoor nodig is om een spiritueel mens te zijn Spiritualiteit? [Ralf Grossert] M1 Iets voor mensen die graag zweverig doen? Of moet je met je beide benen op de grond staan om spiritueel te kunnen zijn? En welke spiritualiteit past bij mij? Er is zoveel

Nadere informatie

Motieven 1: Een wereld

Motieven 1: Een wereld Motieven 1: Een wereld Doelstellingen: Doel eerste subthema Een wereld om vrij te zijn De catechisanten leren inzien dat vrijheid in Bijbelse zin bij het leven van mensen hoort en ze vormen een mening

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

Omgaan met. verleiding

Omgaan met. verleiding Omgaan met verleiding Vaak kijken we op naar waar we willen zijn, bovenaan de ladder, en nog voordat we begonnen zijn met klimmen zakt de moed ons in de schoenen; dat haal ik nooit, zo zal ik nooit kunnen

Nadere informatie

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het Geloven Geloven is vertrouwen GGeloven is ten diepste je vertrouwen hechten aan iets of iemand, de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het geloven in God zegt de Bijbel: Het geloof is de vaste

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

Hartelijk welkom! informatiefolder

Hartelijk welkom! informatiefolder Hartelijk welkom! informatiefolder Al ruim 100 jaar in beweging! Onze harten naar God... Pinkstergemeente Immanuël is een gemeenschap van christenen die functioneert als een hartelijk en open gezin dat

Nadere informatie

Boekenlijsten CGO-opleiding Theologie

Boekenlijsten CGO-opleiding Theologie Boekenlijsten CGO-opleiding Theologie Leerjaar 1 t/m 4 (alleen de verplichte literatuur; aanbevolen literatuur is vermeld in de moduleboeken) 2013-2014 1. Boekenlijst eerste leerjaar 1.1.1 Oude Testament

Nadere informatie

Descartes inspirator van de Verlichting

Descartes inspirator van de Verlichting Descartes inspirator van de Verlichting Granada Columbus Copernicus veroordeling Galileï Newton Revolutie 1492 1509 1666 Aristoteles Descartes Moderne wetenschap 1776 1789 N = x+ 3y + 5z Moderne filosofie

Nadere informatie

Voorwoord Met oprechte blijdschap schrijf ik het voorwoord voor dit boek. Ik ken Henk Rothuizen al vele jaren en heb hem zien opgroeien tot een man van God, met een bediening die verder reikt dan zijn

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie Geloven en redeneren Religie en filosofie Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Het begin

Nadere informatie

Johannes 16: 16 23a en 1 Petrus 2: RBK, 7 mei 2017

Johannes 16: 16 23a en 1 Petrus 2: RBK, 7 mei 2017 Johannes 16: 16 23a en 1 Petrus 2: 11 20 RBK, 7 mei 2017 Met de kinderen Gaat over vragen en antwoorden. Durven jullie alles te vragen? Aan mij? Wat zou je willen vragen maar durf je niet zo goed? Denk

Nadere informatie

De generale synode heeft in het visiedocument De hartslag van het leven bij thema 3 uitgesproken (blz. 40):

De generale synode heeft in het visiedocument De hartslag van het leven bij thema 3 uitgesproken (blz. 40): 5 GS 16-09 Generale Synode november 2016 Voortgang van de ethische bezinning Op verzoek van het moderamen voerde het Expertisecentrum een evaluatie uit naar de ethische bezinningen zoals die in de afgelopen

Nadere informatie

Historische context. Verlich/ngsideeën en de democra/sche revolu/es

Historische context. Verlich/ngsideeën en de democra/sche revolu/es Historische context Verlich/ngsideeën en de democra/sche revolu/es 1650 1848 Kenmerkende aspecten 23. Het streven van vorsten naar absolute macht 26. Wetenschappelijke revolu/e 27. Ra/oneel op/misme en

Nadere informatie

Handreiking gemeentethema Achter Jezus aan, ga je mee? t.b.v. het huisbezoek

Handreiking gemeentethema Achter Jezus aan, ga je mee? t.b.v. het huisbezoek Handreiking gemeentethema Achter Jezus aan, ga je mee? t.b.v. het huisbezoek Deze handreiking is bedoeld voor de ouderlingen ter voorbereiding op het huisbezoek wanneer het gemeentethema ter sprake wordt

Nadere informatie

Heroriëntatietrimester (HOT) Vrije Hogeschool. wij

Heroriëntatietrimester (HOT) Vrije Hogeschool. wij We leven in een bruisende, snelle tijd waarin veel van je wordt verwacht. Dit betekent onder andere dat je op basis van slechts enkele gesprekken en standaard tests direct de goede studie kiest en de druk

Nadere informatie

Samenvatting. De Japanners en het christendom: een complexe relatie

Samenvatting. De Japanners en het christendom: een complexe relatie 12-Summary-NLS.qxd 10/8/2013 5:27 PM Page 241 De Japanners en het christendom: een complexe relatie Het christendom is sinds het midden van de zestiende eeuw zichtbaar actief in Japan, en toch is Japan

Nadere informatie

20120826 Rom. 12:1-2 cultuur van leren - in de serie over cultuur :)

20120826 Rom. 12:1-2 cultuur van leren - in de serie over cultuur :) 20120826 Rom. 12:1-2 Rom. 12:1 Ik roep jullie er [daarom] toe op, broeders, door de ontfermingen van God, om jullie lichamen aan God te wijden als een levend offer, heilig en voor God welgevallig: dat

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 De teksten gelezen De twee schriftlezingen geven twee manieren van kijken naar God : Spreuken (het lied van de wijsheid)

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het is bijzonder om te ontdekken, hoe veel overeenkomsten er zijn, tussen het verhaal van de opstanding zoals Matteüs dat vertelt, en het boek Daniël,

Nadere informatie

Handreiking voor verder studie gemeenthema Achter Jezus aan, ga je mee?!

Handreiking voor verder studie gemeenthema Achter Jezus aan, ga je mee?! NGK De Morgenster en GKv Noorderlicht Handreiking voor verder studie gemeenthema Achter Jezus aan, ga je mee?! Deze handreiking is bedoeld voor de zusters en broeders voor allerlei studiedoeleinden en

Nadere informatie

Workshop. Inventaris van Bijbelstudiematerialen. Peter Bordon

Workshop. Inventaris van Bijbelstudiematerialen. Peter Bordon Workshop Inventaris van Bijbelstudiematerialen Peter Bordon Conferentie De Kerk Binnenste Buiten OM Zaventem 20 april 2013 Pre-evangelisatie Startstudies (volw. / tieners) Doopstudie Lidmaatschap Nazorgstudies

Nadere informatie

Genieten van genoeg Genieten van Genoeg BW.indd :38

Genieten van genoeg Genieten van Genoeg BW.indd :38 Genieten van genoeg MARTINE VONK Genieten van genoeg Micha Nederland verbindt, inspireert en activeert kerken en organisaties om actief christen te zijn in deze wereld. Dichtbij én ver weg. Met oog voor

Nadere informatie

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22).

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). . De school uitgangspunten en visie 1.1. Naam en logo De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). Het betekent: de Heer heeft ons ruimte gemaakt. De Heer geeft ruimte om in vrede en liefde met

Nadere informatie

Navigators Studenten Verenigingen. Praktische uitdagingen om te groeien in een getuigende levensstijl

Navigators Studenten Verenigingen. Praktische uitdagingen om te groeien in een getuigende levensstijl Navigators Studenten Verenigingen Praktische uitdagingen om te groeien in een getuigende levensstijl Voorwoord Binnen NSV zijn we in de Bijbelkringen vaak op een cognitieve manier bezig met de Bijbel.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Onze wereld hang van verhalen aan elkaar. U kent ze wel, die kleine verhalen, anekdotes: Heb je het gehoord van die en die? Mooi, voor op verjaardagen

Nadere informatie

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014 Enquete resultaten Normen en Waarden 214 Deze enquête is afgenomen in de derde en vierde klas op de middelbare school de Guido de Bres in Amersfoort. Dit zijn de statistieken van de anwoorden die de leerlingen

Nadere informatie

SOLA SCRIPTURA VERKONDIGING 5 FEBRUARI Zusters en broeders, gemeente van onze Heere Jezus Christus

SOLA SCRIPTURA VERKONDIGING 5 FEBRUARI Zusters en broeders, gemeente van onze Heere Jezus Christus SOLA SCRIPTURA VERKONDIGING 5 FEBRUARI 2017 Zusters en broeders, gemeente van onze Heere Jezus Christus Aan het eind van zijn leven schreef Maarten Luther: 1 "Alles wat ik gedaan heb, is het Woord van

Nadere informatie

Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave Vak:

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

Ontmoeting met christenen in China

Ontmoeting met christenen in China Ontmoeting met christenen in China Studiereis in samenwerking met Kerk in Actie naar China: missionaire, historische, praktisch-theologische en oecumenische verkenningen in de snelst groeiende kerk van

Nadere informatie