duurzaam leven duurzaam 30 november 2011 leven Of hoe uw ecologische voetafdruk te beheersen zonder in te boeten aan levenskwaliteit en centen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "duurzaam leven duurzaam 30 november 2011 leven Of hoe uw ecologische voetafdruk te beheersen zonder in te boeten aan levenskwaliteit en centen."

Transcriptie

1 Of hoe uw ecologische voetafdruk te beheersen zonder in te boeten aan levenskwaliteit en centen. leven Deze special valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie.

2 2 (Veel) te grote ecologische voetafdruk Met het Living Planet Report maakt de milieuorganisatie WWF om de twee jaar een bilan op van de gezondheid van onze planeet. Uit de recentste editie blijkt dat België slecht scoort op het vlak van zijn ecologische voetafdruk. Maar we zijn niet de enige: we hebben met z n allen 4,4 keer de planeet aarde nodig om in onze behoeften te voldoen. aarde net groot genoeg om ons voldoende biocapaciteit te geven. Vandaag heeft de wereldbevolking 50 procent meer grondstoffen nodig dan de aarde te bieden heeft. Ons land staat op de vierde plaats in het lijstje van landen met een te grote voetafdruk. Is de ecologische voetafdruk sinds 1961 verdubbeld, dan is de CO 2 -uitstoot vertienvoudigd. Die moet naar beneden door meer efficiëntie in het energiegebruik in te bouwen en door hernieuwbare energie te ontwikkelen. De ecologische voetafdruk is de landoppervlakte die een mens nodig heeft om in zijn behoeften te voorzien. Iedere bewoner van de aarde verbruikt natuurlijke rijkdommen: om te eten, om zijn afval te verwerken, om zich te verplaatsen, enzovoort. De beschikbare ruimte voor de productie van die rijkdommen, noemen we de biocapaciteit van de aarde. Het gaat vooral om landbouw- en visgronden, bossen, grasland en bebouwde grond. Hoe meer je daarvan nodig hebt om je dagelijkse leven te leiden, hoe groter je ecologische voetafdruk. Op grote voet Ieder van ons kan op 1,8 hectare ruimte van de wereldwijde biocapaciteit aanspraak maken. Maar de realiteit is dat de mens een ecologische voetafdruk van 2,7 hectare heeft. Dat was in 1961 slechts de helft daarvan, en in 1985 was de Enkele tips van het WWF voor een maatje kleiner Ga voor fair trade Zo ben je zeker dat de plaatselijke boeren een eerlijke vergoeding krijgen. Bovendien is zorg voor het milieu heel vaak een voorwaarde om een fair-tradelabel te krijgen. Scheid je afval Zo kan het eenvoudiger worden gerecycleerd. Breng je giftige afval naar het containerpark. Dan wordt het op een verantwoorde en milieuvriendelijke manier verwerkt. Vraag ecocheques aan je werkgever Daarmee kun je tal van milieuvriendelijke producten en diensten kopen, zoals spaardouchekoppen, spaarlampen, compostvaten, rijopleidingen, enz. Eet eens vegetarisch De vleesindustrie is verantwoordelijk voor heel wat schadelijke broeikasgassen. Komt de carnivoor in je toch naar boven? Kies dan vlees van biologisch gekweekte dieren. Eet seizoensgroenten en -fruit van lokale boeren Aardbeien in de winter? Die moeten van ver komen of zijn in serres geteeld. Hoe dan ook is er veel energie nodig om ze op je bord te krijgen. Spring zuinig om met water Installeer een spaarknop op het toilet, stop de wasmachine zo vol mogelijk en koop een spaardouchekop. Kies zuinige huishoudtoestellen Je huishoudtoestellen zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk stuk van je energiefactuur. Kies apparaten met een A+ of A++ label. Die zijn het zuinigst. Schakel over op groene stroom Die wordt geproduceerd op milieuvriendelijke manieren, bijv. met zonnepanelen, windmolens of waterturbines. Meer info bij je energieleverancier. Ga dichterbij huis met vakantie Vliegtuigreizen verslinden energie en vervuilen onze leefomgeving. Ga liever met de trein of de boot. Vertrek je toch met de auto? Gebruik dan ter plaatse zo veel mogelijk het openbaar vervoer. COLOFON De special Duurzaam leven is een product van Concentra Media Regie nv. Concentra Media Regie, Herkenrodesingel 10, 3500 Hasselt. Verantwoordelijke uitgever: Monique Raaffels. Samenstelling en redactie content: read me bvba - Vormgeving en opmaak: CDeSign - Foto s: Arlette Stubbe (p. 7), Jan Van der Perre (p. 10), Zone Impact (p. 23).

3 3 Fairtrade: goed voor mens en milieu Opvallende reclamecampagnes met BV s, een groeiend aanbod, stijgende verkoopcijfers, de Week van de Fairtrade, FairTradeGemeenten, fairtrade is in. Maar wat heeft het eigenlijk met heid te maken? Oxfam Wereldwinkels, supermarkten, restaurants, bedrijven, natuurwinkels fairtrade is overal. Zelfs bekende merken als Verkade (chocolade) en Ben en Jerry s (ijs) hebben zich bekeerd. In 2010 kocht één op de drie Belgische gezinnen regelmatig een fairtradeproduct. Het aanbod beperkt zich al lang niet meer tot koffie, chocolade en wijn. Ook van verzorgingsproducten, kledij, fruit, bloemen, suiker, roomijs en nog tal van andere producten bestaan fairtradevarianten. Je herkent ze doorgaans aan hun fairtradelabel, zoals dat van Max Havelaar (zie Fairtradepionier ). Wat gaat er precies schuil achter zo n label? Gegarandeerde minimumprijs Fairtrade of eerlijke handel wil in de eerste plaats de armoede in het Zuiden bestrijden, door op een menselijke manier handel te drijven met boeren uit Afrika, Latijns- Amerika en Azië. De filosofie: trade, not aid handel, geen liefdadigheid. Individuele boeren of coöperatieven met een fairtradecertificaat krijgen voor hun waren een eerlijke minimumprijs die ten minste hun productiekosten dekt. Vaak verdienen ze meer dan deze minimumprijs. Zo zijn ze veel minder vatbaar voor prijsschommelingen op de wereldmarkt en uitbuiting door plaatselijke tussenpersonen. Dankzij dit stabiele inkomen kunnen de boeren hun levensomstandigheden verbeteren en voorzien in basisbehoeften als huisvesting, drinkbaar water en elektriciteit. Bovendien krijgen organisaties van kleine producenten een extra fairtradepremie. Die is bedoeld om bijvoorbeeld het onderwijs, de infrastructuur, de gezondheidszorg en de productiemethodes in de regio te verbeteren. Fairtrade helpt de boeren het heft in eigen handen te nemen en zich te verenigen. Op die manier kunnen ze grotere hoeveelheden verkopen. En zelf bepalen wat met hun winst gebeurt: bijvoorbeeld investeren in technische hulpmiddelen of biologische productiemethodes. Fairtrade =? In 2010 kocht één op de drie Belgische gezinnen regelmatig een fairtradeproduct. Een fairtradecertificaat krijg je niet zomaar. De Fairtrade Labelling Organisation (FLO) hanteert duidelijke ecologische en sociale normen en controleert de boeren regelmatig. Zo is het van belang dat ze energiebesparende, milieuvriendelijke productiemethodes gebruiken gevaarlijke pesticiden en ggo s zijn uit den boze! Ook op het vlak van transport, verpakkingen en afvalverwerking is heid aan de orde van de dag. Bovendien komen alleen producten die in menswaardige arbeidsomstandigheden zijn gemaakt in aanmerking. Wie een product met een fairtradelabel koopt, is dus zeker dat het op een milieu- en mensvriendelijke manier tot stand is gekomen. Duurzaamheid werkt ook in de andere richting: de contracten tussen de boeren en hun afnemers zijn rechtvaardig en gelden voor een lange termijn. Fairtradepionier In 1988 zag het eerste fairtradekeurmerk het levenslicht: Max Havelaar. De naam werd ontleend aan de roman Max Havelaar uit Daarin beschrijft Multatuli hoe de koffieboeren in wat nu Indonesië is, onrechtvaardig worden behandeld. Max Havelaar verkoopt zelf geen producten, maar kent alleen een keurmerk toe op basis van de strenge fairtradecriteria. 1,5 miljoen gezinnen in 59 ontwikkelingslanden over de hele wereld plukken er de vruchten van. Je vindt de Max Havelaar-producten onder meer in de Oxfam Wereldwinkels. Antwerpen eerste fairtradeprovincie Op vrijdag 7 oktober kreeg de provincie Antwerpen als eerste van de Belgische 10 provincies de officiële titel Fair Trade Provincie. Een initiatief van , Vredeseilanden, Max Havelaar en Oxfam Wereldwinkels. Die erkenning is het resultaat van 2,5 jaar hard werken en sensibiliseren, en ze is veel meer dan een bordje bij de deur. Het is een blijvend engagement om producten van eerlijke handel aan te kopen en fairtrade te promoten, als ondersteuning van de duurzame ontwikkeling in het Zuiden. Gedeputeerde voor Noord-Zuidbeleid Inga Verhaert nam de titel officieel in ontvangst in het provinciehuis tijdens een feestelijke avond met gastsprekers, receptie en muziek.

4 4 Afval scheiden helpt Duurzaam leven betekent ook omgaan met afval. De verwerking ervan kost immers handenvol geld middelen die elders beter van pas komen. Bovendien is afval storten of verbranden erg schadelijk voor het milieu. Dagelijks produceert iedere Belg ongeveer één kilo huishoudelijk afval. In de eerste plaats moeten we proberen om die afvalstroom zo veel mogelijk te beperken, door te recycleren en ons consumptiegedrag bij te sturen. Hieronder vind je alvast enkele handige tips (zie Wat kun jij doen? ). Helemaal geen afval produceren is natuurlijk haast onmogelijk. Wel kun je ervoor zorgen dat je afval op een verantwoordelijke manier scheidt en langs de juiste kanalen laat verwerken. De overheid stimuleert een gescheiden ophaling van de verschillende afvalstromen en de meeste gemeenten in België zijn al op de kar gesprongen. Onder meer papier en karton, glas, PMD, GFT (groente-, fruit- en tuinafval) en restafval worden apart opgehaald. Het voordeel van deze scheiding aan de bron (bij de verbruiker) is dat er vrij schone, uniforme afvalstromen ontstaan. De keerzijde van de medaille? Er zijn extra transportbewegingen nodig om die verschillende afvalstromen te verplaatsen. Uit een groot deel van de afvalfracties kunnen wel grondstoffen gehaald worden voor nieuwe producten. Zo krijgt je lege waterflesje of colablikje heel eenvoudig een tweede (of derde of ) leven. Wat niet gerecycleerd kan worden (het meeste restafval), gaat Helemaal geen afval produceren is haast onmogelijk. doorgaans de verbrandingsoven in. De energie die bij de verbranding vrij komt, kun je terugwinnen en elders inzetten. Een welkome milieuwinst bij een noodzakelijk kwaad. BETER VOOR JE PORTEMONNEE Afval vermijden en sorteren is niet alleen goed voor het milieu. Ook je portemonnee vaart er wel bij. Want hoe minder afval je produceert, hoe minder vaak de vuilniszak of afvalcontainer aan de voordeur moet. En hoe minder je dus betaalt. Dat is het gevolg van het wijdverspreide diftar-principe, beter bekend als de vervuiler betaalt. Diftar staat voor gedifferentieerd tarief : iedereen betaalt in functie van de soort en hoeveelheid afval. De meeste gemeenten hanteren dit preventiesysteem in plaats van het oudere solidariteitsprincipe, waarbij iedereen evenveel betaalt. Uit studies blijkt dat diftar sensibiliserend werkt: mensen scheiden hun afval beter en produceren minder GFT en restafval. Afvalintercommunales in Antwerpen en Limburg Provincie Antwerpen ISVAG (www.isvag.be) IGEAN Milieu & Veiligheid (www.igean.be) IVAREM (www.ivarem.be) IOK Afvalbeheer (www.iok.be) Provincie Limburg Limburg.net (www.limburg.net) Wat kun jij doen? Sorteer je afval zo veel mogelijk. Sorteer je afval correct. Zo wordt het veel eenvoudiger en goedkoper om het te verwerken. Koop hervulbare verpakkingen in plaats van wegwerpverpakkingen. Gebruik oplaadbare batterijen in plaats van niet-oplaadbare. Maak indien mogelijk zelf compost van je GFT. Vaak kun je bij je gemeente of afvalintercommunale goedkoop een compostvat kopen. Breng spullen die je niet meer gebruikt naar een kringloopwinkel. Neem een boodschappentas mee naar de winkel. Zo hoef je geen plastic zakje te kopen.

5 5 Ecocheques: een groen extraatje Tal van werkgevers delen al ecocheques uit aan hun werknemers. Eigenlijk gaat het om een extra stukje loon dat je kunt uitgeven aan groene producten en diensten. De ecocheques of groene cheques zijn een extraatje van je werkgever waarmee je tal van ecologische producten en diensten kunt kopen (zie Welke producten en diensten? ). Ze mogen dus niet in de plaats komen van loon, premies of voordelen in natura. In België worden de ecocheques uitgegeven door Sodexo (onder de naam Eco Pass ) en Edenred (Ticket EcoCheque ). Geen eigen bijdrage Een ecocheque is twee jaar geldig en mag maximaal 10 euro waard zijn. Per jaar heb je recht op ten hoogste 250 euro aan ecocheques. Je kunt ze in geen geval omruilen voor geld. Mooi meegenomen is dat je geen belastingen of sociale bijdragen betaalt op je ecocheques. En anders dan bij de maaltijdcheques moet je er als werknemer zelf geen deel van betalen. Wel zijn de winkeliers niet verplicht om je cheques te aanvaarden. Cao of persoonlijk akkoord Of je recht hebt op ecocheques, hangt af van de cao in je sector of bedrijf. Tot nu toe hebben al 48 sectoren zo n collectieve arbeidsovereenkomst afgesloten. De kans is dus heel groot dat je in aanmerking komt voor groene cheques. Bestaat er geen dergelijke cao in je sector of werkt er geen vakbondsafgevaardigde bij je bedrijf? Dan kun je ook een individuele, schriftelijke overeenkomst afsluiten met je werkgever. Welke producten en diensten? Met je ecocheques kun je alleen ecologische producten en diensten kopen die op de lijst van de Nationale Arbeidsraad staan. We zetten de vijf categorieën op een rijtje, met enkele voorbeelden. 1. energiebesparing spaarlampen, tl-lampen en ledverlichting; dubbele beglazing; energie-audit; isolatiematerialen; energiezuinige huishoudtoestellen; ventilatiesystemen; zonnecelpanelen. 2. land- en tuinbouwproducten meststof met biogarantie; potgrond en teelaarde; producten uit gerecycleerd hout; bomen en buitenplanten; bloembollen en zaden voor buiten. 3. waterbesparing Per jaar heb je recht op ten hoogste 250 euro aan ecocheques. spaarknop voor toilet; spaardouchekop; regenwatertank. 4. afvalbeheer en ecodesign compostvat en -bak; oplaadbare batterijen en oplaadtoestellen; wasbare luiers; bioproducten met EU-label; 100 procent gerecycleerd papier. Onder ecodesign vallen alle producten en diensten uit deze categorie die het Europese ecolabel dragen. 5. Bevordering duurzame mobiliteit Opgelet! In deze special krijg je diverse tips en websites aangereikt met informatie over subsidies. Denk eraan dat extra besparingen aan de orde zijn in de regeringsonderhandelingen. Sommige subsidies zouden dus kunnen veranderen of wegvallen. roetfilters (in dieselwagens van voor 2006) en lpg-installaties in personenwagens; (elektrische) fietsen en onderdelen; elektrische scooters; reizen met een autobus; opleidingen ecologisch rijgedrag. De volledige lijst vind je op de website van de Nationale Arbeidsraad (www.cnt-nar.be; Thema s > Ecocheques > Cao nr. 98)

6 6 Duurzaam mobiel Autodelen goed voor je portemonnee en het milieu Autodelen is in Vlaanderen aan een opmars bezig. Los van de evidente financiële voordelen de gedeelde kosten levert dit systeem ook een ecologische bonus op. Heb je maar af en toe een (tweede of grotere) auto nodig? Dan is autodelen de ideale oplossing. In België is cambio (zie cambio in het kort ) de belangrijkste professionele speler op deze markt. Op verschillende plaatsen in verschillende steden (in België en daarbuiten) staan een aantal voertuigen ter beschikking van de leden van het netwerk. Die kunnen de klok rond een auto naar keuze reserveren telefonisch of online. Op het afgesproken tijdstip staat het voertuig klaar. Gewoon de deur openen met je cambio-kaart en pincode en je bent vertrokken. Carpoolen: van en naar het werk Al eens geteld hoeveel mensen elke dag alleen in de wagen staan aan te schuiven in de file? Mochten meer mensen carpoolen, dan zou het fileprobleem al voor een stuk opgelost zijn. Bovendien wordt zowel het milieu als je portemonnee er beter van. Carpoolen heeft tal van (duurzame) voordelen. Het is niet alleen gezelliger dan alleen rijden, maar ook praktisch. Zo kun je als passagier onderweg de krant lezen of dossiers doornemen. Maar de grootste winst ligt op ecologisch en fiscaal vlak. Minder auto s, minder CO 2 Door meer te carpoolen mengen minder auto s zich in ons dichtslibbende verkeer. Zo worden de files korter en daar heeft ook het milieu baat bij. Want minder uitlaatgassen betekent een pak minder CO 2. De voordelen? Dankzij dit systeem beschik je over een auto wanneer jij die nodig hebt. Zonder dat je de financiële lasten van een (tweede) eigen auto moet dragen. Je deelt de kosten immers met de andere leden. Naast de vaste kosten (instap- en abonnementskosten) betaal je een kilometerprijs en een tarief naargelang van de duur van de leenbeurt. Het onderhoud, de brandstof en de verzekeringen zijn inbegrepen in de prijs. Bovendien parkeer je gratis in je eigen stad (behalve in Brugge en Brussel) en kun je eenvoudig een voertuig reserveren in een andere stad. Ook op heid scoort Extraatje van de fiscus De echte voordelen van carpoolen voel je in je portemonnee. Stel: je rijdt elk jaar km tussen je huis en je werk. Dan betaal je al snel 3600 euro per jaar aan onkosten. Wanneer je carpoolpartner(s) je een kilometervergoeding betalen, zie je een groot deel van dat geld terug. Taxistop adviseert een vergoeding van 0,08 euro (zonder omweg voor de chauffeur) en 0,21 euro per kilometer (met omweg). Dat betekent dat je elk jaar per passagier minimaal 880 euro terugkrijgt. autodelen erg goed. Met meerdere familieleden kun je een eigen autodeelcircuit opzetten. In Antwer- mensen voertuigen delen, betekent minder auto s op de weg. En dus pen, Mechelen, Schelle, Leuven en ook minder files en een lagere CO 2 - Bierbeek bestaan zulke systemen uitstoot. al. Meer informatie hierover vind je bij Autopia, het Vlaamse Steunpunt Particulier autodelen voor Particulier Autodelen Ook met je buren, vrienden en (www.autodelen.net). Cambio in het kort In 2002 opgestart in Wallonië, sinds 2004 ook in Vlaanderen Meer dan leden in België Meer dan 420 auto s, meer dan 175 standplaatsen Actief in 21 Belgische steden (o.m. Antwerpen, Mechelen, Lier, Mortsel, Turnhout, Zwijndrecht, Hasselt en Genk) Zo werkt Cambio-autodelen Klant worden Inschrijven kan via be. Eenmaal je ingeschreven bent, ontvang je je cambio-kaart en kun je reserveren en rijden. Reserveren Een cambio-auto reserveren doe je telefonisch of via internet, lang op voorhand of net voor vertrek. 24u/24-7d/7! Rijden De gereserveerde auto staat nu voor je klaar. Alle cambio-auto s zijn recente auto s, goed onderhouden en omnium verzekerd. Twijfel je nog? Probeer het proefaanbod uit: Bovendien blijft de woon-werkvergoeding betaalt en aan het einde van de rit gelden die je mogelijk dus meer overhoudt. Een kleine van je werkgever ontvangt. Maar kanttekening: deze fiscale voordelen daar stopt het niet, want zowel de gelden alleen wanneer je bedrijf bestuurder als de passagier mag de het carpoolen organiseert. Met de afgelegde kilometers ook nog eens voordeelcalculator van Taxistop (op fiscaal aftrekken ongeacht of je bereken je voor een forfait kiest of je werkelijke heel eenvoudig hoeveel carpoolen beroepskosten aangeeft. Dat je precies oplevert. betekent dat je minder belastingen Carpoolen begint op Carpoolplaza Meer info over de fiscale voordelen van carpoolen? Surf naar Daar vind je ook carpoolpartners en een overzicht van de carpoolparkings in Antwerpen en Limburg.

7 7 Op twee wielen naar een duurzame wereld Met de fiets naar het werk pendelen is niet alleen gezond, maar ook voordelig. Heb je geen fiets? Dan kun je er één huren op tal van plekken in Antwerpen en Limburg. Of dat nu voor woon-werkverkeer of puur recreatief is. Woon je niet ver van je werk? Dan is de fiets het ideale vervoermiddel. Je krijgt wat extra lichaamsbeweging, belast het milieu veel minder dan met de auto én fietst aardig wat centen bijeen. De meeste werkgevers geven immers een vergoeding aan fietsende werknemers. Bedraagt die fietsvergoeding maximaal 0,21 euro per kilometer? Dan betaal je er geen belastingen op. Een voorbeeld: je fietst 200 dagen per jaar 30 kilometer heen en terug tussen je huis en je werk. Van je werkgever kun je dan per jaar een belastingvrije fietsvergoeding van maximaal 1260 euro (of liefst 105 euro per maand) krijgen. Bovendien mag je de aanschaf en het onderhoud van je fiets als fiscaal aftrekbare beroepskosten aangeven op je belastingaangifte. Fietsen te huur Laat je je eigen fiets liever op stal of combineer je het openbaar vervoer met de fiets? Dan kun je terecht op een van de vele Fietspunten in Vlaanderen. Doorgaans liggen die vlak bij drukke mobiliteitsknooppunten, zoals treinstations. Je kunt er je fiets veilig stallen, kleine reparaties laten uitvoeren of een tweewieler huren. In de provincie Antwerpen vind je een Fietspunt in Antwerpen, Mechelen, Lier, Turnhout, Herentals, Mol en Mortsel- Boechout-Hove. De Limburgse Fietspunten liggen in Genk, Hasselt en Sint-Truiden. (www.fietspunten.be) Maar ook elders in en rond de grotere steden kun je fietsen huren. Om naar je werk te gaan, boodschappen te doen of gewoon de omgeving te verkennen. Zo baat Velo Antwerpen (www.velo-antwerpen.be) 85 fietsstations uit in de sinjorenstad. In de buurt van Genk kun je dan weer tweewielers huren in Bokrijk, op het Domein Kattevennen of aan C-mine. En wie Hasselt op twee wielen wil verkennen, kan bij de stadswachten achter het stadhuis een fiets lenen (maximaal voor één dag; niet op zon- en feestdagen). Toch met de auto? Enkele groene tips. Arlette Stubbe Met enige goede wil en verbeeldingskracht vind je best wel groene manieren om je te verplaatsen. - Kies een milieuvriendelijke en energie-efficiënte auto. - Zorg dat de bandenspanning het voorgeschreven niveau heeft. - Gebruik op lange en rechte stukken autoweg de cruisecontrole. - Laat de motor zo weinig mogelijk stationair draaien. Een koude motor warmt beter op als je er onmiddellijk maar rustig mee rijdt. - Beperk het gebruik van airco, verstralers en achterruit- of stoelverwarming. - Sta je stil in een file of voor een gesloten overweg, leg dan de motor stil. - Geef geen plankgas. - Rij niet nodeloos rond met extra gewicht in de auto. - Beperk de luchtweerstand van je wagen. Een bagagerek, dakkoffer of fietsenhouder verhogen de luchtweerstand. - Rijden met open raam of open dak verstoort de aërodynamica en leidt tot meer verbruik. - Neem niet altijd de auto maar fiets, wandel of neem de trein, bus of tram. Kun je niet om de auto heen, doe dan aan autodelen of carpoolen (zie pagina 6).

8 8 Elektrische auto schakelt versnelling hoger Voorlopig kon de elektrische wagen nog maar weinig potten breken. Maar daar kan binnenkort verandering in komen. Dat denkt Karl Schuybroek, communicatiedirecteur bij Renault België-Luxemburg. Veel geheel of gedeeltelijk elektrisch aangedreven voertuigen zie je nog niet op onze wegen. Maar het aanbod wordt binnenkort heel wat uitgebreider en dat moet de consument mee over de streep trekken. Karl Schuybroek: Het komende jaar brengen de grote constructeurs, zoals Renault, verschillende nieuwe modellen uit. Het zijn niet alleen compacte auto s, maar ook volwaardige gezins- en bedrijfswagens. Zo stellen wij binnenkort onder meer onze elektrische Fluence en Kangoo voor. Milieuvriendelijk Elektrisch rijden heeft heel wat voordelen. Zo stoot een elektrisch voertuig niet alleen geen CO 2 of andere schadelijke gassen uit, het is nog eens uiterst stil ook. Bovendien is het financieel, op het vlak van verbruik, een interessante keuze. Voor een volledige oplaadbeurt (tegen nachttarief) betaal je amper 2 tot 3 euro. Daarmee kom je toch zowat 150 kilometer ver, voor je de auto opnieuw oplaadt, thuis in het stopcontact of aan een laadpaal op Voor een volledige oplaadbeurt weliswaar tegen nachttarief betaal je amper 2 tot 3 euro. Meer weten over de fiscale voordelen van een elektrische auto? Surf naar en zoek op elektrische auto. Of bezoek het bedrijf of onderweg. Veel goedkoper dan een benzine- of dieselauto dus. En doordat wij eigenaar blijven van de (dure) batterij, betaal je voor een elektrische Renault maar even veel als voor zijn conventionele tegenhanger. Per maand ben je ons alleen een bescheiden huurbedrag van ca. 70 euro verschuldigd. Bovendien zijn er plannen om de BIV en rijtaks voor elektrische wagens af te schaffen. En de fiscus doet ook een mooie duit in het zakje. Je hebt recht op 30% belastingvermindering op de aankoopprijs van een elektrische wagen. Voor de installatie van een laadpaal mag je zelfs 40% fiscaal aftrekken. Tenzij de volgende regering op dat vlak roet in het eten zou gooien. Meer laadpunten graag Mooie voordelen, maar waarom blijft het succes van de elektrische auto dan uit? Het gebrek aan laadpunten is een belangrijke struikelblok. Ten opzichte van onze buurlanden hinken we duidelijk achterop. Ons ingewikkelde staatsbestel met bevoegdheden op verschillende niveaus doet de zaak geen goed. En ook het uitblijven van een regering speelt ons parten. Gelukkig is het niet al kommer en kwel en schijnt er licht aan het einde van de tunnel. We merken veel interesse van (overheids)bedrijven. Zodra die massaal op de elektrische kar springen, zal het aantal laadpunten gevoelig stijgen. En dan zullen wellicht veel meer particulieren overstag gaan. Meer weten over de fiscale voordelen van een elektrische auto? Surf naar en zoek op elektrische auto. Of bezoek

9 9 WEES NIET DE LAATSTE OM VAN TIJDPERK TE VERANDEREN. TWIZY BESCHIKBAAR IN DE LENTE VAN 2012 ZOE BESCHIKBAAR IN DE HERFST VAN 2012 KANGOO EXPRESS Z.E. BESCHIKBAAR IN JANUARI 2012 FLUENCE Z.E. BESCHIKBAAR IN JANUARI 2012 ONTDEK ONS GAMMA ELEKTRISCHE WAGENS OP RENAULT-ZE.COM DRIVE THE CHANGE

10 10 Swoppen of swishing: kleren kopen Een deel van je garderobe beu? Verzamel wat vriendinnen met hetzelfde probleem en swop of swhish erop los! Door oude kleren uit te wisselen zet je de consumptiemaatschappij in haar hemd en draag je een steentje bij aan het milieu. Swoppen of swhishing ontstond to rustle clothes from friends. To in het trendy Londen en veroverde rustle betekent hetzelfde als to intussen grote delen van de wereld, swish, maar krijgt in informeel En- waaronder België. De Londense gels ook de betekenis verzamelen Lucy Shea, die zich onder meer met mee. Zo is meteen de link gelegd ethische mode bezig houdt, bedacht tussen het mode- en het ruilaspect. het concept. In haar eigen woorden draait het hier om: De kunst van het swishen bestaat erin enkele Goed voor milieu en portemonnee vriendinnen bij elkaar te brengen, Het succes van swishingfeestjes is Jan Van der Perre prachtige kleren te ruilen en te- niet moeilijk te verklaren. Meer en gelijk een feestje te bouwen. In meer vrouwen zijn zich bewust van gelegenheid om orde op zaken te om te genieten. Sponsors zorgen swoppen herken je twee woorden: hun consumptiegedrag en zoeken stellen in je garderobe en je mis- voor een hapje en een drankje, en shoppen en swap, Engels voor een andere, duurzamere shoperva- kopen of (bijna) nooit gedragen op een minimarktje bieden de part- ruilen. Het is dan ook niet meer of ring. En wat is er duurzamer dan kledingstukken een nieuwe thuis ners van Swishing.be ecologische minder dan kleren kopen door ze kledingstukken waar je zelf geen te bezorgen. Bovendien is het een spullen te koop aan. Zowel de spon- te ruilen met anderen. plezier meer aan beleeft te ruilen waardig alternatief voor een mid- sors als partners hebben ecologie voor nieuwe kledij? Zo wordt je dagje winkelen met vriendinnen en heid uiteraard hoog De term swishing is wat moeilijker shophonger toch gestild, zonder en help je tegelijk het milieu een in het vaandel. Wie zich wil laten te verklaren. Naar verluidt is het af- dat je weer iets nieuws hoeft te handje. Het mag duidelijk zijn: bij verwennen, kan terecht bij de visa- geleid van to swish, wat ritselen kopen in de winkel. Veel kans dat swishing gaan mode en - gisten, kapsters en stylistes. betekent. Denk maar aan een zijden bloes of jurk. Trouwe swishingfans omschrijven hun hobby ook als dat stuk immers na verloop van tijd achteraan je kleerkast belandt. Een swishingfeestje is de ideale heid hand in hand. Swishing in België Swishen maar! Samen met je vriendinnen of de In ons land speelde Swishing.be andere deelnemers krijg je ver- Jan Van der Perre een voortrekkersrol als eerste volgens voldoende tijd om door gestructureerde initiatief voor kle- het kledingaanbod te gaan. Je mag dingruil. De Gentse Karolien De passen wat je wilt en stelt dan een Craecker richtte deze organisatie topvijf van je favorieten samen. Als op, die samen met lokale ambas- iedereen dat gedaan heeft, begint sadrices geregeld swishingavonden de kledingruil in vijf rondes. In elke organiseert in Gent, Brussel en Ant- ronde mag je één stuk ruilen. Wil werpen. je met meer dan vijf spullen naar huis, dan betaal je vijf euro per bij- De deelnemers aan zo n avond be- komend stuk. talen 10 euro en mogen van alles meebrengen: kledij, schoenen, ac- Wat aan het einde van de avond cessoires Als enige voorwaarde nog overblijft, schenkt Swishing.be geldt dat alles in goede staat en aan een goed doel. Ook hier speelt enigszins trendy moet zijn. Geen heid dus een hoofdrol. versleten afdragertjes dus of kledij Voor de deelnemers naar huis gaan die hopeloos uit de mode is. Ook met hun buit, krijgen ze nog een lingerie en juwelen zijn niet wel- goodie bag en leuke hebbedingetjes kom. Iedereen brengt ten hoogste van de sponsors en partners. vijf kledingstukken, schoenen of accessoires mee. Na de kwaliteitscon- trole van je stukken krijg je de kans

11 11 Hoe belangrijk is een eetpatroon? Wie duurzamer wil gaan leven, kan niet om zijn eetpatroon heen. Want wat we consumeren heeft een invloed op het klimaat. Regelmatig vegetarisch eten is al een stap in de goede richting. Vegetarisme zit al een tijd in de lift. Zo krijgen initiatieven als Donderdag Veggiedag steeds meer navolging. Daaruit blijkt dat meer en meer mensen bereid zijn om een duurzame inspanning te leveren. Het is dan ook bekend dat veel vlees eten niet bepaald goed is voor het milieu en het klimaat. En daar zijn verschillende redenen voor. Ten eerste is de veeteelt wereldwijd verantwoordelijk voor 18% van de uitstoot van broeikasgassen meer dan de transportsector en het verkeer samen! Dat blijkt uit cijfers van de VN. Bovendien worden over de hele wereld massa s bomen gekapt om plaats te maken voor veeteeltbedrijven. Minder bos betekent dat minder CO 2 wordt omgezet in zuurstof en de opwarming van de aarde dus onverminderd doorgaat. Ook veroorzaakt intensieve veeteelt watervervuiling, erosie en verzuring van de bodem en een dalende biodiversiteit. Een gezonde keuze Ook je gezondheid vaart er wel bij wanneer je vlees regelmatig achterwege laat. En dat zouden we het best vaker doen. In België consumeren we immers elke dag twee keer zoveel dierlijke eiwitten als de aanbevolen hoeveelheid van 75 tot 100 gram. Amper drie Europese landen eten meer vlees dan wij. Af en toe een vegetarische maaltijd is een slimme en gezonde keuze, want zo krijg je minder schadelijke vetten en cholesterol binnen. Bovendien bevatten groenten, fruit en granen meer vezels, antioxidanten, plantaardige eiwitten en andere voedingsstoffen die de kans op tal van aandoeningen verlagen: over- gewicht, hart- en vaatziektes, sommige kankersoorten, diabetes vzw Ethisch Vegetarisch Alternatief) (initiatief van Overweeg je om vegetariër te worden? Zorg dan wel dat er voldoende essentiële stoffen zoals ijzer, calcium, vitamine D en vetten op je bord komen. Op naar een kleinere voedselafdruk Ontdek op hoe jouw eetpatroon is. Alvast enkele tips om je voedselafdruk te verkleinen. Af en toe een vegetarische maaltijd is een slimme en gezonde keuze. Donderdag Veggiedag Donderdag Veggiedag is een initiatief van de vzw Ethisch Vegetarisch Alternatief (EVA). Deze organisatie informeert het brede publiek over de voordelen van vegetarische voeding. Met de campagne wil de vzw zo veel mogelijk consumenten, professionals uit de voedingssector, scholen, bedrijven, steden en anderen stimuleren om ten minste één keer per week vegetarisch te eten. Brussel, Gent, Hasselt, Sint-Niklaas, Mechelen en Eupen doen al mee. Ook in tal van andere steden over de hele wereld organiseert men een vaste vleesvrije dag. Eet vaker vegetarisch. Ga voor meer groenten en fruit, als dan niet in combinatie met een vleesvervanger. Eet biologisch vlees. Kies vlees dat op een milieu- en diervriendelijke manier werd gekweekt. Kies vaker seizoengroenten en -fruit. Producten die van de andere kant van de wereld komen of uit verwarmde serres, vragen veel meer energie. Schat hoeveelheden goed in. Maak altijd een boodschappenlijstje, koop niet meer dan nodig en hou de versheiddatum in het oog. Zo moet je geen voedsel weggooien. Koop zo veel mogelijk lokale producten. Die leggen een kortere afstand af tot op je bord en zijn dus minder belastend voor het milieu. Doe bewust boodschappen. Winkel zo veel mogelijk in je buurt en ga te voet of met de fiets. Winkel je met de auto? Ga maximaal één keer per week en neem dan zo veel mogelijk mee.

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

JORIS VAN DYCK JORIS VAN DYCK WARMTEPOMPTECHNIEKEN JVD WARMTEPOMPTECHNIEKEN B.V.B.A.

JORIS VAN DYCK JORIS VAN DYCK WARMTEPOMPTECHNIEKEN JVD WARMTEPOMPTECHNIEKEN B.V.B.A. WARMTEPOMPTECHNIEKEN Verwarmen met een warmtepomp de energie van natuurelementen JVD warmtepomptechnieken bvba Oostmalsebaan 5 B-2960 Brecht Tel.: +32 (0) 3 313 85 39 info@warmtepomptechnieken.be www.warmtepomptechnieken.be

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

LES 2: Klimaatverandering

LES 2: Klimaatverandering LES 2: Klimaatverandering 1 Les 2: Klimaatverandering Vakken PAV, aardrijkskunde Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend, samenwerken, kritisch denken Materiaal Computer met

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting Energiezuinig wonen GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting 1)Waarom energie besparen? 2)Hoe kunt u energie besparen? 3)En de volgende stap! 1) Het klimaat verandert!

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Bij deze isolatietechniek wordt de isolatie aan de buitenzijde van de gevelmuren geplaatst. Op deze isolatie wordt een nieuwe afwerking geplaatst.

Bij deze isolatietechniek wordt de isolatie aan de buitenzijde van de gevelmuren geplaatst. Op deze isolatie wordt een nieuwe afwerking geplaatst. Wat is buitenmuurisolatie? De meeste woningen, gebouwd voor 1960, hebben geen spouwmuren, maar volle muren. In deze gevallen is een spouwmuurisolatie geen optie en moet u kiezen voor de isolatie van buitenmuren

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Ooievaar 8 bus 2 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1965 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 353 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen.

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Alles wat je moet weten over: - Hoe je je comfortabel kunt voelen in je woning - Welke maatregelen je kunt nemen om daarmee

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS DE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS ACTIES RONDE 1 NEDERLANDSE REGERING De regering beloont mensen als hun koophuis minder warmte verliest (isoleren). De -meter daalt met 5 punten. Het kost 1500 euro. : -1500

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Ooievaar 8 bus 1 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1965 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 379 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

INBEGREPEN WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? Je bent de parkeerproblemen in je buurt beu.

INBEGREPEN WAT KOST HET JOU? CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? CAMBIO AUTODELEN, WANNEER? Je bent de parkeerproblemen in je buurt beu. www.cambio.be CAMBIO AUTODELEN, VOOR WIE? WAT KOST HET JOU? Met cambio reserveer je je auto naar keuze, op het moment dat je hem nodig hebt. Het comfort van een eigen wagen, zonder de bijhorende kopzorgen

Nadere informatie

285 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

285 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Franslaan 123 bus 3 8620 gemeente Nieuwpoort bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 285 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Zilvervos 4 bus *1/1 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 711 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Oudegemse baan nummer 183 bus 2 bestemming appartement type - bouwjaar 1979 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

245 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

245 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Batavia 7 bus 3 2000 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwar 2005 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 245 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

385 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

385 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Bist 33 bus 7 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1958 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 385 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Celestijnenlaan 9 bus 31 3001 gemeente Leuven bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 156 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Fairybankhelling nummer 2 bus 01.04 bestemming appartement type - bouwar 1991 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²ar):

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Elzen 1 bus 1 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1967 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 229 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Riemsterweg nummer 6A bus *2 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 606 De

Nadere informatie

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Mechelse 15 bus 1 1840 gemeente Londerzeel bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 466 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Jozef Dhoorelaan nummer 4 bus 32 bestemming appartement type - bouwjaar 1969 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Lammekensknok 94 8770 gemeente Ingelmunster bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 1216 De energiescore

Nadere informatie

Voldoende warm kleden zodat de verwarming een graadje lager kan

Voldoende warm kleden zodat de verwarming een graadje lager kan Voldoende warm kleden zodat de verwarming een graadje lager kan Het is natuurlijk ook niet de bedoeling om kou te lijden in de klas. Een ideale temperatuur voor een klaslokaal is 19 à 20 C. Is het in jullie

Nadere informatie

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 74 bus 103 8420 gemeente De Haan bestemming appartement type - bouwar 1991 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 194 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Dynastielaan nummer 48 bus 7 bestemming appartement type - bouwjaar 1977 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 435

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Herentalsebaan nummer 596 bus 1VRe bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 9.9.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 279

Nadere informatie

460 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

460 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Berg 6 9170 gemeente Sint-Gillis-Waas bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1945 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 460 De energiescore laat

Nadere informatie

386 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

386 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Onafhankelijkheids 2 bus 2 2650 gemeente Edegem bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 386 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Louis Dhont 24 bus 9 9800 gemeente Deinze bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 227 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Doornikserijksweg nummer 381 bus bestemming appartement type - bouwjaar 2004 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

rergiepresteuecertificaat

rergiepresteuecertificaat rergiepresteuecertificaat straat Bloemenveldstraat nummer 4 bus bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwjaar 1900 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (klalh/m 2jaar 588 De energiescore

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Lange Leemstraat nummer 60 bus 3 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 277

Nadere informatie

Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze. www.linden.be www.pamaflex.eu

Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze. www.linden.be www.pamaflex.eu Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze www.linden.be www.pamaflex.eu Warmte-/energiebalans bij conventionele bouwwijze 1. Verliezen door muren en vensters 2. Verliezen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat straat Everselkiezel nummer 75 bus 1 bestemming appartement type - bouwar 1987 softwareversie 9.7.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 376 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

575 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van collectieve woongebouwen te vergelijken.

575 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van collectieve woongebouwen te vergelijken. nummer postnummer Smeyskens 64 bus 2 9200 gemeente Dendermonde bestemming collectief woongebouw type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 575 De energiescore

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Zeedijk-Heist nummer 102B bus 6E bestemming appartement type - bouwjaar 1972 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaat 20141127-0001709439-00000002-2 post 3520 gemeente Zonhoven bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 214

Nadere informatie

92 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

92 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gasthuis 59 bus 3 2300 gemeente Turnhout bestemming appartement type - bouwjaar 1930 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 92 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

571 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

571 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Haven 20 3560 gemeente Lummen bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 571 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

664 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

664 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Krekel 24 9052 gemeente Gent bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 664 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Kipdorp nummer 61 bus 206 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 281 De energiescore

Nadere informatie

185 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

185 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Spoorweg 53 bus 102 3800 gemeente Sint-Truiden bestemming appartement type - bouwjaar 1881 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 185 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Erwten 16 bus 2 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1959 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 367 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

272 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

272 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 14 bus 2 8560 gemeente Wevelgem bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 272 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

316 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

316 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Duinbergen 19 bus 105 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement type - bouwjaar 1998 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 316 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Ringlaan nummer 64 bus 5 bestemming appartement type - bouwjaar 2003 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 188 De

Nadere informatie

voor een gezond & comfortabel binnenklimaat...

voor een gezond & comfortabel binnenklimaat... Editie Vlaanderen voor een gezond & comfortabel binnenklimaat... ventilatiesystemen voor woning, kantoor en horeca www.clima-industries.com Troeven ENERGIEZUINIG Ventilatiesystemen met warmte-terugwinning

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie nummer postnummer De Moy 25 bus V2 2018 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 131 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

570 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

570 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Vaart 2 bus 1D 2200 gemeente Herentals bestemming appartement type - bouwjaar 1975 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 570 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Wemmelsestraat nummer 4 bus B006 bestemming appartement type - bouwjaar 1968 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie bestemming type appartement bouwjaar 1969 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m^jaar): 220 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Stationsstraat nummer 15 bus 6 bestemming appartement type - bouwjaar 2005 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 88

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Helderstraat nummer 10 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1924 softwareversie 9.7.1 berekende energiescore

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

326 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

326 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Ertbruggelaan 49 bus 4 2100 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1957 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 326 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

168 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

168 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Albert I Laan 123 bus 301 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement type - bouwjaar 1963 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 168 De energiescore laat toe om

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Veurnestraat nummer 13F bus 207 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 226

Nadere informatie

189 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

189 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Ullenshof 13 bus 4 2170 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 189 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Kortrijksesteenweg nummer 132 bus 0103 bestemming appartement type - bouwjaar 2001 softwareversie 9.11.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

525 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

525 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Dorps 23 2830 gemeente Willebroek bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1918 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 525 De energiescore laat toe

Nadere informatie