Test ledspots Lang leve led! 22 consumentengids mei 2015
Tekst Erik Honig De ledlamp is een volwaardig alternatief voor de gloeilamp en de spaarlamp. Maar is led voor elke ruimte in huis geschikt? En gaan de lampen inderdaad zo lang mee als beloofd? Voor vrijwel elke lamp in huis is tegenwoordig een ledlamp verkrijgbaar. Dat geldt voor het vertrouwde peertje, met een grote of kleine fitting, en voor spots. En zelfs voor staaflampen en tl-buizen. Spots zijn er voor een spanning van 230 V en voor 12 V (voor de laatste is een transformator nodig). Ledlampen zijn zuinig: ze geven met 85% minder stroomverbruik evenveel licht als een gloeilamp. Daarmee is de iets hogere aanschafprijs van een ledlamp al binnen een jaar terugverdiend. Heeft u nog gloeilampen in huis, gooi die dan weg en vervang ze door ledlampen. Dat is beter voor het milieu en de portemonnee dan eerst de gloeilamp opmaken. Ook een halogeenlamp is veel minder zuinig dan een ledlamp. Welke lamp waar? Van een lamp is natuurlijk vooral van belang of hij goed en prettig licht geeft, naast de prijs en levensduur. Welk licht gewenst is, verschilt per kamer en per lamp. In de badkamer en keuken is het prettig als het licht natuurgetrouw is. Je wilt bijvoorbeeld niet dat make-up die in de badkamer is aangebracht, buiten ineens veel te zwaar blijkt te zijn. Of dat je per abuis met één zwarte en één donkerblauwe sok rondloopt. Of dat die verse, frisgroene sla er op je bord verlept uitziet. De lichtkwaliteit van ledlampen de kleurweergave en lichtkleur is veel beter dan enkele jaren geleden. Maar, eerlijk is eerlijk, die van halogeen is nog beter. Dat komt door de gloeidraad: die zorgt voor voldoende rood in wit licht. Daardoor zijn de kleuren van bijvoorbeeld een schilderij goed en natuurgetrouw. Bij ledlicht kan dat minder zijn. Dat merk je het meest in de keuken, waar een rijpe, rode tomaat er bij ledlicht misschien eerder wat bruin uitziet. Een boek lees je prima bij ledlicht, maar een fotoalbum komt weer beter uit de verf bij een halogeenlamp. Ook in de hobby kamer heb je natuurgetrouw licht nodig, als je bijvoorbeeld wilt schilderen en tekenen. Toch een gloeilamp Ledlampen mogen dan in bijna altijd een goed alternatief zijn, soms blijft de gloeilamp onmisbaar. Bijvoorbeeld in de oven, omdat ledlampen bij zulke hoge temperaturen kapotgaan. Of wanneer een lamp warmte moet geven, zoals bij een infraroodlamp, of in een terrarium. Ledlampen verdragen kou prima en kunnen daarom buiten gebruikt worden. Dit in tegenstelling tot spaarlampen, die dan maar heel langzaam opstarten. Omdat ledlampen minder goed tegen warmte kunnen, is het beter ze niet in een gesloten armatuur te gebruiken. Informeer in zo n geval in de winkel naar speciale ledlampen. >> Je wilt niet dat je per abuis met één zwarte en één donkerblauwe sok rondloopt Warm of koud licht? Led heeft de naam koud en ongezellig licht te geven, maar dat wisselt per ledlamp. Let bij aanschaf op de lichtkleur (of kleurtemperatuur), want die bepaalt de sfeer van het licht. Hoe hoger de kleurtemperatuur, hoe kouder het licht. Een lagere kleurtemperatuur geeft sfeervoller licht. Ledlampen met een kleurtemperatuur van rond de 2700 Kelvin zijn qua sfeer vergelijkbaar met een gloeilamp. led kan best gezellig zijn 2700 kelvin is qua sfeer net een gloeilamp consumentenbond.nl consumentengids mei 2015 23
de test 120 Omdat ledlampen zich snel ontwikkelen, hebben we 19 nieuwe ledspots getest. De meeste krijgen een voldoende Testoordeel (zie pag. 24), maar er zijn grote verschillen. Sommige scoren ma tig op Lichtopbrengst (komt die overeen met wat er op de verpakking staat?) of Rendement (hoe efficiënt wordt elektriciteit omgezet in licht?). En de stralingshoek wijkt vaak af van de informatie op de verpakking. Met de levensduur zit het goed; we hebben de lampen 2000 uur laten branden en dat haalden ze allemaal, behalve de Calex GU5.3. Van deze lamp haalde 1 van de 5 testexemplaren de 2000 uur niet. En van de Calex GU10 is het Testoordeel naar beneden bijgesteld omdat niet alle exemplaren de schakeltest (het aantal keren aanen uitschakelen) doorstonden. Het oordeel voor Levensduur richt zich op de lichtopbrengst ná 2000 uur: blijft de lamp dan even fel branden en blijft de lichtkwaliteit gelijk? Vrijwel alle lampen kregen hiervoor een voldoende Testoordeel, ook de Calex-lampen die wél bleven branden. Dat verklaart waarom het cijfer voor dit testonderdeel voor de Calex GU10 toch vrij hoog is. >> 100 80 60 40 20 0 97 Halogeen 14 10 Led bespaar 100 Voor 12.000 branduren heb je één ledspot of vijf halogeenspots nodig. Halogeenspots gaan namelijk minder lang mee dan ledspots. Bovendien verbruiken ze veel stroom. Goede ledlampen zijn juist erg zuinig. Wie leds gebruikt, spaart dus geld uit. In 12 jaar tijd loopt dit voordeel op tot bijna 100. = stroomverbruik = aanschafprijs uitblinkers ledspots Verbatim LED 350lm 5W Prijs: 10 Testoordeel: 8,4 Dimbaar: nee Hema LED 50 WATT 50lm Prijs: Testoordeel: 7,9 Dimbaar: nee De efficiëntste lamp: een tien met een griffel voor rendement. Met een goede lichtopbrengst: je koopt een lamp van 350 lumen en dat geeft ie ook. Deze ledspot is de allerzuinigste. BESTE UIT DE TEST co nsu m e nte n b o n d Een goede lamp voor een gunstige prijs: hij kost eenvijfde van de duurste lamp in deze test. Let wel op bij het uitlichten van een schilderij: de stralingshoek is namelijk minder goed. BESTE KOOP co nsu m e nte n b o n d 24 consumentengids mei 2015
erik honig Mensen denken vaak dat led koud licht geeft 83% van de leds brandt nog na 10.000 uur Erik Honig, redacteur-onderzoeker van de Consumentenbond: Als ik vertel dat ledlampen een goed alternatief zijn, krijg ik vaak als reactie: geven die niet heel koud licht?. Of: ze zijn toch peperduur?. Maar onze tests wijzen het uit: per saldo zijn ledlampen goedkoper dan gloei- of halogeenlampen. En je ziet bij nieuwe leds wat sfeer betreft geen verschil met de gloeilampen van vroeger. Bovendien gaan ze echt lang mee: van de testexemplaren werkte 83% nog na 10.000 uur. Eerder bleek dat ook al bij 15.000 uur. Hoe lang dat is? Een Je ziet geen verschil meer ledspot die nu in een babykamer wordt aangebracht, brandt nog wanneer de baby een tiener is. De aanhouder wint De lampen uit onze vorige test (zie de Consumentengids van november) hebben inmiddels 10.000 uur gebrand. Alle vijf testexemplaren van de lampen van Hema, Philips, Panasonic en Verbatim branden nog steeds. Bij Ikea, Megaman, Osram, Pharox en Sylvania sneuvelde één exemplaar voortijdig. Ook niet slecht. GP Lighting en Kruidvat doen het minder goed: beide hebben een type lamp waarvan meerdere exemplaren de eindstreep niet halen. Welke fitting? Ledlampen heb je niet voor alle fittingen, maar wel voor vele. Hieronder de fittingen waarvoor ook een ledlamp bestaat. E27 Grote fitting, rondschijnend G53 12 V R7s Staafhalogeen, 230 V E14 Kleine fitting, rondschijnend GU10 Spot, 230 V G9 230 V GU5.3 Spot, 12 V op onze site G4 12 V GU4 Spot, 12 V Wilt u zien hoe we testen? Bekijk de video over hoe wij testen op consumentenbond.nl/ spaarlampen. U vindt daar ook uitgebreide testinformatie. GX53 Inklik-lamp (met bajonet) 230 V G13 Tl-buis consumentenbond.nl consumentengids mei 2015 25
10 Dit oordeel krijgt Verbatim voor het rendement van z n ledspot Als een lamp meer stroom gebruikt dan hij omzet in licht en warmte, heet dat blindstroom. Daar merkt u niks van, het elektriciteitsbedrijf wel. 20% Lichtkwaliteit telt voor 20% mee: die is van halogeen perfect en van led prima. zie voor geteste halogeenspots onze website test ledspots Merk & Type richtprijs TesTOOrdeel Lichtopbrengst Rendement Stralingshoek Lichtkwaliteit Weging voor Testoordeel 15% 25% 15% 20% 20% Levensduur Gemeten lichtopbrengst (lumen) Gemeten stralingshoek (graden) Dimbaar 230 volt - Fitting GU10 1 Verbatim LED 350lm 5W 10,00 8,4 9,4 10 7,9 6,5 9,2 358 37 2 Hema LED 35 WATT 250lm 6,25 8,3 9,3 9,1 6,9 6,5 9,5 265 32 3 GP Lighting 072751-LDME1 4W 230 lm 15,00 8,2 7,3 8,4 8,3 7,3 9,7 282 33 4 Philips LED 50W 36D grey DIM/4 12,00 8,0 8,6 6,9 9,2 7,2 8,9 334 36 5 Hema LED 50 WATT 350lm,00 7,9 9,5 8,5 6,1 6,1 9,2 360 32 6 Osram STAR PAR16 50 36 5,5W/827 9,00 7,8 6,3 8,5 7,3 6,9 9,7 310 32 7 Prolight LED 230 Lumen 4,8W 7,00 7,7 9,4 7,9 6,6 5,8 9,5 253 40 8 Osram SST PAR16 35 AD 3,9W/827 11,00 7,3 6,5 7,4 7,1 6,3 9,0 207 32 1) 9 Pharox 300 GU10 Dim 13,00 6,9 7,7 5,3 6,9 6,1 9,0 267 41 10 Megaman MM03597 LED 600cd 20,00 6,9 5,3 6,1 7,2 6,3 9,5 206 30 11 Megaman MM03973 LED 650cd 25,00 5,9 3,2 4,2 6,5 5,9 9,5 329 31 12 Calex COB LED DIMMABLE 350lm 6W 14,00 4,7 2,7 3,8 5,4 6,2 8,7 230 29 12 volt - Fitting GU5.3 1 GP Lighting 072799-LDME1 4W 208lm 18,00 8,7 8,7 9,4 8,3 7,6 9,6 233 34 2 Philips LED MR16 35W WW 36D ND/4 12,00 8,5 9,8 9,6 7,3 6,7 9,3 368 33 3 Verbatim LED 350lm 6,5W 11,00 7,8 6,3 7,4 7,7 7,9 9,5 315 34 4 Philips LED 35W WW MR16 36D DIM/4 15,00 7,3 9,6 6,7 7,3 7,1 6,3 410 33 5 Osram SST MR16 35 AD 3,5W/827 14,00 6,8 9,1 7,8 6,8 7,0 3,6 343 31 1) 6 Megaman MM03870 LED 540cd 12,00 6,1 3,5 6,0 5,2 7,4 7,6 162 28 7 Calex LED DIMMABLE MR16 300 lm6w 14,00 5,9 2,8 5,5 4,9 6,4 8,8 230 32 De prijzen zijn van maart. Voor 5% meegewogen in het Testoordeel, maar niet opgenomen in de tabel is de blindstroomfactor; de mate van niet-nuttige stroom die een lamp veroorzaakt. De Calex GU10-lamp heeft een lager Testoordeel omdat niet alle exemplaren de schakeltest (aantal keren aan- en uitschakelen) haalden. Bij de 12 volt-lampen is geen Beste uit de test en Beste koop toegekend wegens te kleine marktdekking. 1) De lamp is dimbaar met een van de dimmers die op de website van de fabrikant staan. Beste uit de test Beste koop 7,5 en hoger 5,4 en lager 26 consumentengids mei 2015