Stappenplan Energie Sparen Energie-infotoer Dirk Van Laer Voorjaar 2013
Programma Stappenplan Energiesparen voor woningen 1. Inleiding : waarom? 2. Hoe beginnen?: Trias energetica! 3. De praktijk in drie stappen 4. Premies en terugverdientijd 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 2
Waarom zuinig met energie??? Energieprijzen worden onbetaalbaar CO2 uitstoot verminderen Fossiele brandstoffen zijn eindig Verplichting bij nieuwbouw Energierenovatieprogramma 2020 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 3
Welke situatie? Elke situatie verschilt Uit werken? Samenstelling gezin? Compactheid van een woning is belangrijk Vrijstaande woning Half open woning Rijwoning Appartement 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 4
Hoe energie besparen? Gedragsverandering Gebruik van het Trias Energetica model bij toepassing van Rationeel Energiegebruik
Rationeel Energie Gebruik (REG)
Hoe beginnen? Trias Energetica! Stap 1 : Beperk het energiegebruik Stap 2 : Gebruik duurzame bronnen Stap 3 : Fossiele brandstoffen efficiënt gebruiken 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 7
I. Energieverbruik verminderen Verwarming van een niet geïsoleerde woning = 70% van het energieverbruik! Andere 8% Keuken 8% Warm water 16% Verwarming 68% 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 8
Beperken van warmteverliezen + meer comfort! 33% 13% kieren+ 22% 22% ramen/deuren 10%
Hoe warmteverliezen beperken? Kleine ingrepen Radiatorfolie, isolatie van leidingen, Isoleren van dak, muren, vloeren, ramen Maak uw woning luchtdicht(er) Koudebruggen vermijden Maak uw woning winddicht(er)
Warmteverliezen beperken : Isoleren! Correct isoleren is een kunst! Voldoende dik Geen kieren of spleten Aansluiten met muurisolatie Dampscherm of luchtscherm plaatsen
Warmteverliezen beperken :luchtdicht! Ontbreken van een luchtscherm bij een lamellenplafond Ventilatie van de keuken en de badkamer Voegen tussen muur en plafond Voegen tussen muur en vloer Lichtspotjes Penetratie van leidingen Spleten rond het zolderluik Spleten rond de deur Voegen rond binnenmuren schouw Stopcontact Voegen rond het venster Aansluiting muur/dak Voegen rond rolluikkasten Aansluiting metselwerk/s chrijnwerk
Warmteverliezen beperken : luchtdicht!
Warmteverliezen beperken : winddicht! Schrijnwerk Moet goed afsluiten Voeg met buitenmuur Dak Winddicht onderdak Aansluiting met muren Dakvensters Aansluiting met onderdak Muren
Warmteverliezen beperken : koudebrugvrij! Koudebrug = verbinding tussen binnen en buiten Volle steen Enkel glas Balken Oude aluminium raamprofielen Ongeïsoleerde binnenmuur Vloer op grond Kier in isolatie!
II. Gebruik duurzame bronnen Hernieuwbare energiebronnen : Zon, wind, water, hout Kies een groenestroom energieleverancier 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 16
III. Efficiënt gebruik fossiele brandstoffen Condensatieketel Warmtepomp Vloerverwarming = lagere keteltemperatuur Beperken van leidinglengtes verwarmingsysteem 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 17
De Praktijk Vrijstaande woning bouwjaar 1985 Dakisolatie 6 cm glaswol Onderdak cementvezelplaat Isolatie spouwmuur 4 cm Schrijnwerk hout Glas = dubbel Kruipruimte met ongeïsoleerde vloer Bovenverdieping = zolder
De Praktijk EPC van de woning EPC (=verplicht bij verkoop of verhuur) Geeft een inschatting van de energiezuinigheid (verwarming + SWW) op jaarbasis Vermeldt detail van het energieverlies Vermeldt impact op het milieu Geeft een beschrijving van het gebouw en de installatie Geeft aanbevelingen ter verbetering van isolatie, installatie, sanitair warm water en koeling
De Praktijk Stap 1 Kleine ingrepen Plaats radiatorfolie Afdichten van kieren bij ramen en deuren Isoleer distributieleidingen in onverwarmde ruimten Plaats thermostatische radiatorkranen Plaats een programmeerbare kamerthermostaat.
De Praktijk Stap 1 1 Isoleer Het Dak Extra isolatie 17 cm isofloc : 6 + 17 = 23 cm Premie + belastingaftrek Juiste uitvoering= belangrijk! Voldoende dik? Winddicht buiten? Luchtdicht binnen? Koudebruggen? 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 21
De Praktijk Stap 1 1 Isoleer Het Dak Resultaat dakisolatie: Minder warmteverlies Minder stookkosten Meer comfort in de zomer (minder warmte-doorslag van de zon) Betere geluiddemping Snelle terugverdientijd door premies Beter EPC! van 478 naar 419kW/m2
De Praktijk Stap 1 2 De ramen en deuren Voldoende winddicht? Thermisch onderbroken raamwerk/deur? Vervang enkel of dubbelglas door HR+ glas
De Praktijk Stap 1 2 De ramen en deuren Resultaat HR+ glas: Helft minder warmteverlies dan gewoon dubbel glas. = Minder stookkosten Beter comfort in de winter (minder koudestraling) Bij vervanging van enkel glas : geen condens, en 5x betere isolatiewaarde! Premie 15 of 12 /m2 EPC van 419 naar 408 kw/m2
De Praktijk Stap 1 3 Isoleer De Muren Spouwmuur opvullen met isolatie Vrij eenvoudig uitvoerbaar Niet bij opstijgend vocht! Volle muur langs buiten isoleren Geen koudebruggen meer! Hoge kosten Volle muur langs binnen isoleren Enkel toepasbaar na grondige studie en met de juiste vakmensen!
De Praktijk Compact verbouwen Verbouwing: extra slaapkamers en bureel Gebruik maken van de extra geïsoleerde zolderruimte Geen verwarming nodig! Zorg voor voldoende verluchting. Verbetering compactheid = verbetering EPC! Let wel : verbruik blijft gelijk.
De Praktijk Stap 1 4 Isoleer de vloer Kelder Gemakkelijk isolatie aan te brengen Kruipruimte Moeilijk bereikbaar! PUR isolatie (gespoten) Vaste platen aan de onderzijde aanbrengen Volle grond Enkel toepasbaar bij grondige renovatie!
De Praktijk Stap 1 4 Isoleer de vloer Isoleren van de kruipruimte met 6 cm PUR geeft voor het EPC een verbetering van 289 naar 217 kw/m2!!! Premies! ++Comfortgevoel Terugverdientijd?
De Praktijk Stap 1 4 Isoleer de vloer Resultaat vloerisolatie: Minder warmteverlies Vloerverwarming wordt mogelijk= lagere keteltemperatuur! Aangenaam comfort Premie netwerkbeheerder 6 /m2
De Praktijk Stap 1 5 Verluchtingsysteem Plaats een verluchtingsysteem met warmterecuperatie (enkel bij luchtdichte woning)
De Praktijk Stap 2 Eenvoudige ingreep Doe de V-test VREG http://www.vreg.be/doe-de-v-test Kies voor een energieleverancier met groene stroom
De Praktijk Stap 2 De Zon Passieve zonwarmte Ramen :oriëntatie naar zuiden met voldoende zonwering in de zomer Zonneboiler Fotovoltaïsche cellen (PV)
De Praktijk Stap 2 De Zonneboiler! Sanitair Warm Water (SWW) Voorverwarming SWW in de winterperiode Huidige interessante premies! Bijna gratis???
De Praktijk Stap 2 De Zon : PV installatie Gratis elektriciteit min. 20 jaar! Groenestroomcertificaten Premie (gemeente?) Installatie is steeds goedkoper Garantievoorwaarden! Terugverdientijd blijft interessant Resultaat EPC van 217 naar 201 kw/m2 bij installatie van 4000 kwpiek
De Praktijk Stap 2 Hout CO2 neutraal Pelletkachel Pelletketel Houtkachel met hoog rendement Zorg voor een goede verbranding : droog + voldoende zuurstof
De Praktijk Stap 3 FB efficiënt gebruiken Condensatieketel Warmtepomp Lagere keteltemperatuur Vloerverwarming Muurverwarming Beperken van leidingen Centrale plaats van de verwarmingsketel en boiler
Condensatieketel Vervang uw oude verwarmingsketel door een condensatieketel Verbruik tot 30% lager Praktijkvoorbeeld: verbetering EPC van 201kW/m2 naar 153kW/m2 Met buitenvoeler : 146kW/m2
Resultaat van deze aanpassingen EPC kengetal is minder dan een derde van de beginsituatie! Beginsituatie 478 kw/m2 x 164 m2= 78.411 kw Eindresultaat 146kW/m2 x 232 m2 = 33.872 kw Werkelijk energieverbruik voor verwarming en SWW is meer dan gehalveerd! Gratis elektriciteit! (3500 kwh/jaar) Groenestroomcertificaten (230 /kwh 20jaar) (Voor installatie in 2013 nog maar 23!!! 10 jaar) Plaatsen zonneboiler is volgende aanbeveling!
Federaal Vlaams Netwerkbeheerder Gemeente/stad Provincie Premies
Premies : informatie waar te vinden? Energiesparen.be Premiezoeker.be Brochure VEA 1700 Kamp C Energieleverancier
Premie voor dak of zoldervloerisolatie ingreep premie aannemer zelf voorwaarden subsidie Dak/zoldervloerisolatie fiscus X Rd minstens 2.5 30% uitgaven max. 2000 (2930 geïndexeerd) netwerkbeheerder X Rd minstens 3.5 6 /m2 max 720 x 3 /m2 max x x x x Rd minstens 4 Rd minstens 4.5 360 7 /m2 max 840 3,5 /m2 max 420 8 /m2 max 960 4 /m2 max 480 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 41
Isolatiepremies Ingreep Premie Aannemer Zelf Voorwaarden subsidie vloerisolatie netwerkbeheerder x Rd minstens 1.2 6 /m2 max 800 Buitengevel/ buitenzijde netwerkbeheerder x Rd minstens 2 15 /m2 max 2000 Buitengevel / opvullen spouw netwerkbeheerder x Spouw min 5cm + lambda 6 /m2 max 800 0.065 vervangen van Vlaams gewest x HR glas U = 15 /m2 enkel/dubbelglas Vervangen van enkel glas 0.8 Vlaams gewest x HR glas U = 1.1 12 /m2 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 42
Premies installaties Ingreep Premie Aannemer Voorwaarden Subsidie Plaatsen condensatieke tel netwerkbehee rder x Sociaal tarief 800 zonneboiler PV installatie netwerkbehee rder netwerkbehee rder x Woning voor 1/1/2006 ESK label Nieuwbouw bouwaanvraag tot 31/12/2011 550 /m2 max 2750 max 50% van de factuur 300 x Tot 30/6/2012 230 20 jaar Tot 31/7/2012 Tot 31/12/2012 210 20 jaar 90 10 jaar Vanaf 1/1/2013 93 bij 4348 kwh (of 21.38 /1000 kwh) 10 jaar??? Netvergoedin g 63 /kwh 22/02/2013 dirkvanlaer@energiezuinigwonen.be 43
Energiesparen.be Premies Winstberekening, terugverdientijd, enz. Informatie Adressen energiedeskundigen
Brochure VEA Premies voor energiebesparing in Vlaanderen 2012 (is 2013 reeds beschikbaar?) Verkrijgbaar op de milieudienst / duurzaamheidsambtenaar van je gemeente Download op http://www.energiesparen.be/
Kamp C
Infopunt Duurzaam Bouwen - Infoloket Persoonlijk advies door een adviseur duurzaam bouwen Vragen over: energie, verwarming, isolatie en ventilatie, voorkomen van koudebruggen, Kortom: alle vragen in verband met je duurzaam bouwproject Elke woensdag en elke derde zaterdag van de maand GRATIS
Vragen?
Bedankt voor uw aandacht!