Constructiedetails: Bouwknopen Joachim Coopman en Devin De Brabander 1 Vastgoed-Landmeten Constructies 1 Bouwheer: Architect: Kassymo nv Zeedijk, Nieuwpoort Bert Janssens Oudburg 30B, Gent Aannemingsbedrijf: Algemene ondernemingen Kallaert bvba Stropstraat 109, Gent Werf: Appartementsgebouw Voskenslaan 226, Gent
Gebruikte materialen Gevelsteen Gevelstenen zijn bakstenen dat gemaakt zijn door het verhitten van klei. Bij dit proces wordt geen bindmiddel gebruikt, waardoor de steen een bepaalde porositeit heeft. Baksteen is een inert product waardoor de natuur weinig of geen vat heeft op dit product. Voor dit gebouw werden licht- en donkergrijze bakstenen gebruikt, maar ze bestaan in alle mogelijke kleuren. Thermische isolatie Bij het plaatsen van thermische isolatie kan het warmtetransport, in de zomer van buiten naar binnen en in de winter van binnen naar buiten, beter worden geregeld. Hierdoor wordt het energieverbruik flink verminderd terwijl het wooncomfort verbetert wordt. Snelbouwbaksteen Deze bakstenen zijn eveneens gemaakt uit gebakken klei maar zijn veel groter en bevatten perforaties. Door aanwezigheid van deze verticale perforaties weegt de steen heel wat minder en ontstaat ook stilstaande lucht in de muur. Deze stilstaande lucht zorgt voor een warmte-isolerend effect. Chape Er bestaan heel wat verschillende soorten chape, het is een cementlaag waar de uiteindelijke vloerbedekking op geplaatst wordt. Chape moet dus geplaatst worden op een stevige draagvloer, het moet een zeker dikte hebben en het moet vlak worden aangebracht. De chapelaag kan worden aangebracht op de nutsleidigen die op de predallen werden geplaatst of op de isolatie hierop. Predallen Het zijn betonnen prefab elementen dat naar de werf getransporteerd worden. Ze worden netjes tegen elkaar gelegd via een uitgetekend legplan en moeten tijdelijk ondersteunt worden. Deze prefab elementen bevatten een stalen skelet, waarin de nutsleidingen kunnen worden aangebracht. Op de predallen wordt vervolgens ter plaatse een betonlaag gestort, zo wordt de gewenste vloerplaat bekomen. 1
Akoestische matten Om de geluidsdoorhang van geluidsgolven doorheen de vloerplaat of reflecties binnen de ruimte te verminderen kan gebruik worden gemaakt van zogenaamde akoestische matten. Het zijn akoestisch zachte materialen die deze golven opvangen. Door het opvangen van de geluidsgolven wordt de nagalm gereduceerd. Pleisterwerk Pleisterwerk wordt aangebracht aan de binnenkant van het binnenspouwblad en aan het plafond. Het bestaat uit een enkele centimeters dikke kalklaag die tegen de muur wordt aangebracht. Het zorgt voor een betere en mooiere afwerking binnenin. PVC Folie (waterkering) Om te voorkomen dat water via het buitenspouwblad in contact komt met het binnenspouwblad wordt een spouw in de muur gemaakt. Het infiltrerende water of condens in de spouw loopt zo via de achterkant van de gevelsteen naar beneden, waar het op de waterkering terecht komt. Deze waterkering is een PVC folie die schuin naar beneden werd aangebracht tussen de twee spouwbladen. Het water loopt dus naar beneden en komt zo niet in contact met het binnenspouwblad. Ook om het opstijgende vocht tegen te gaan wordt de waterkering aangebracht. Om deze capillariteit tegen te gaan is het noodzakelijk dat de folie voor een horizontale onderbreking zorgt. 2
Constructiedetail 1 Het eerste constructiedetail dat we bespreken bevindt bij de overgang van 1 ste en 2 de verdiep met de aansluiting van het balkon. Dit detail bevat dus de buitenmuur en een verdiepingsvloer, met aansluitend het balkon. 3
De buitenmuur omvat van buiten naar binnen toe: Gevel: 9cm dik, gemaakt uit een licht grijze baksteen. Spouwmuur. Thermische isolatie: 8cm dik Snelbouwbaksteen: 14cm De vloer bestaat uit: De vloerafwerking Chape van 6,5 cm Twee akoestische matten van elk 0.5 cm Termische isolatie PUR van 3cm Predallen van 18cm Pleisterwerk Het balkon bestaat uit architectonisch wit beton. Dit balkon heeft de vorm van een driehoek en loopt uit tot aan de zijgevel. Dit balkon is verankerd met de predallen, hiertussen ontstaat dus een koude brug. Omdat het per verdiep verschillende appartementen zijn, is ook geluidsisolatie belangrijk. Hier zie je dat er op de warmte-isolatie, 2 akoestische matten liggen zodat ook het geluid zowel in de kamer gedempt wordt als de doorgang van de geluidsgolven naar andere verdiepingen. Verband met wetenschappelijke bron: (bron 3) De geraadpleegde bron gaat over een verdiepingsvloer zonder balkon. Deze toont dat bij een verdiepingsovergang met een geïsoleerde muur, voorzien van spouw, er geen warmteverlies is aan de buitenmuur. Doordat de isolatie doorloopt en niet onderbroken wordt, kan het zijn werking blijven uitoefenen. Op de besproken bouwknoop waar de isolatie is doorbroken en er geen spouw is, bevindt zich het balkon. Aangezien er een kans is op warmteverlies, spreken we hier van een koudebrug. Door de strengere isolatie wetgevingen zou deze koudebrug moeten vermeden worden. Dit is mogelijk door het aanbrengen van een thermische onderbreking tussen de ruwbouw en het balkon. Deze onderbreking dient doorboord te worden met verankeringen. Deze methode is dus waarschijnlijk ook toegepast bij onze bouwknoop. 4
Constructiedetail 2 Het tweede constructiedetail dat besproken wordt, is de overgang van de gevel en vloer op de volle grond. Het detail bevat dus de spouwmuur en de vloerplaat, op de betonplaat gelegen. 5
De buitenmuur omvat van buiten naar binnen toe: Gevel: 9cm dik, gemaakt uit een licht grijze baksteen. Spouwmuur. Thermische isolatie: 8cm dik Snelbouwbaksteen: 14cm De funderingen eronder bestaan uit: Vloerafwerking: 1,5cm Chape: 6cm Thermische isolatie: 6cm, PUR isolatie Betonplaat op volle grond: 35cm PVC Folie De muur bevat bakstenen gevolgd door een spouw, hierdoor kan doorsijpelend water niet naar de binnenmuur vloeien maar loopt het in de spouw naar beneden waar het door de waterkering wordt opgevangen en naar buiten geloosd. Deze spouwmuur zorgt dus dat er geen contact wordt gemaakt met de daaropvolgende thermische isolatie. De funderingen en de betonplaat worden gescheiden met de volle grond door een PVC folie, dit om te voorkomen dat het vocht van het beton niet in de grond dringt. Ook op de betonplaat is thermische isolatie aanwezig, deze zorgt ervoor dat koudestralen niet kunnen binnendringen. Op deze PUR isolatie werd vervolgens een chapelaag aangebracht om de vloerbedekking op aan te brengen. Verband met wetenschappelijke bron: (bron 4) De geraadpleegde bron toont aan dat isolatie en vochtkering in de gevelvoet zeer belangrijk is. Om opstijgend vocht te voorkomen moet de gehele voetstructuur worden afgesloten van de vochtige bodem. Dit kan door het aanbrengen van een vochtkerende folie. Deze folie wordt reeds ingebed bij het maken van de funderingszool en wordt mee naar boven opgetrokken tot onder de waterkering in de muur. De waterkering in de muur loopt van de buitenzijde van de gevelstenen door tot aan de binnenzijde van de snelbouwbakstenen. Hier wordt deze gecamoufleerd door de plint. Het is belangrijk om het pleisterwerk hier niet tegen te laten komen, om al het indringende vocht tegen te gaan. Als hier geen waterkerende folie aanwezig zou zijn, in de gevelvoet, zou het opstijgende vocht tot 1 meter hoogte kunnen binnendringen. Ook tegen warmte-en koudestralingen worden maatregelen getroffen. In elke structuur in deze bouwknoop bevinden zich er verschillende soorten thermische isolatie. Boven de betonplaat kan gekozen worden tussen platen of spuitisolatie. Onder de draagmuur moet dan weer gekozen worden voor een drukvaste isolatie, omdat deze het volle gewicht moet dragen. Onderaan de spouwmuur kan voor alle zekerheid een rotbestandige isolatie aangebracht worden, terwijl boven de waterkering voor gewone isolatieplaten mag worden gekozen. We zien dat al deze maatregelen getroffen zijn en dat alle koudebruggen en vochttransportwegen zijn uitgesloten. 6
Literatuurlijst D' Herde, B. (2014). Constructies: contructies 1. Gent: Michaël Theyskens. Verankering balkons. Geraadpleegd op 15 mei 2015 via http://www.febelarch.be/verankering---balkons-en-luifels Aansluiting gevel - verdiepingsvloer. Geraadpleegd op 15 mei 2015 via http://www.febelcem.be/fileadmin/user_upload/noeuds-constructifsnl/1_metselwerk/1_3_nl.pdf Bouwknopen (2015). Geraadpleegd op 17 mei 2015 via http://www.bouw-energie.be/download/bouwknopen/bouwknopen10.php 7