Textielarchitectuur Spankappen
Spankappen In deze brochure vindt u een selectie van onze hoogwaardige textielweefsels voor spankappen en luifels. Ook vindt u een aantal voorbeelden van projecten. Wij tonen u een selectie van veel door toegepaste weefsels. Gecoate textielweefsels kunnen middels diverse opspantechnieken worden toegepast voor spankappen en luifels. Spankappen en luifels wordt vrijwel altijd uniek - per project - vormgegeven. Heeft u interesse? Neemt u dan contact met ons op voor een uitgebreide toelichting van onze mogelijkheden voor uw specifieke situatie. Spankappen - inleiding Lichtgewicht constructies - membramen zoals spankappen, luifels, luchtkussendaken, etc. - zijn vanuit ecologisch oogpunt interessant omdat er optimaal gebruik wordt gemaakt van materiaaleigenschappen en natuurlijke hulpbronnen. Verder vormen ze in de meeste gevallen een verrijking van de architectuur. Het uitgangspunt bij het vormgeven van de meeste constructies is een zo licht (fragiel) mogelijk ontwerp. Het eigen gewicht in relatie tot de te dragen massa ( levende lading ) moet zo laag mogelijk zijn. Natuurkrachten zijn de grote vijand van lichtgewichtconstructies. Sneeuw- en windlast (en daardoor ontstane trillingen) maar ook temperatuurschommelingen, kunnen een grote invloed hebben. Onderstaand schema toont een vereenvoudigd overzicht van onder druk staande of afgespannen constructies. The Design of Membrane and Lightweight Structures - Marijke Mollaert / 2002 Lichtgewicht konstrukties, onder druk (compression) of afgespannen (tension)
Er zijn vele vormen mogelijk. Het ontwerp van de eventuele draagconstructie en overdacht van krachten speelt hierbij een belangrijke rol. Het onderstaande overzicht geeft een idee van mogelijke (ook dubbelgekromde) vormen cq. basisideeën. Tijdens het ontwerpproces wordt veelal gebruik gemaakt van dergelijke basisvormen. Deze praatplaatjes leiden - samen met alle criteria welke gelden voor die specifieke situatie - tot een idee of concept dat verder uitgewerkt kan worden tot een uiteindelijk ontwerp. Mogelijke (ook dubbelgekromde) vormen cq. basisideeën. Voor technische tekenwerkzaamheden wordt veelal CAD toegepast. Visualisaties van oplossingen kunnen met specifieke software worden weergegeven. In sommige gevallen wordt een maquette gemaakt om het driedimensionale beeld zo volledig mogelijk te benaderen en te controleren op uitvoerbaarheid.
Maquette van een beweegbare spankap Computeranimatie van een beweegbare spankap Materialen Er is een ruime keuze aan (doek)materialen beschikbaar voor spankappen. Er zijn verschillende producenten met veelal weer eigen specialisaties. Ook kan klant-specifiek een materiaal worden ontwikkeld/aangepast als dat nodig is. werkt ondermeer met producenten zoals Ferrari, Verseidag, Heytex, Besouw, etc. Gecoat voorgespannen plain weave weefsel Enkele voorbeelden van membraan-materialen. Elke spankap vraagt om een specifieke materiaalkeuze waarbij het ontwerp, de plaats van de spankap (windgebied en zon?) etc. de uitgangspunten zijn voor de benodigde mechanische sterkte, UV-bestendigheid, etc. werkt veel met PVC gecoate polyester weefsels, Teflon/PTFE gecoate glasweefsels, silconen gecoate glasweefsels en ETFE folies (100% transparante Teflon zonder wapening) en polyurethanen. Daarnaast zijn nog aanvullende/ andere coatings mogelijk. PVC gecoate polyester weefsels en Teflon/PTFE gecoate glasweefsels zijn de meest toegepaste materialen. De levensduur van PVC/polyester is 15-20 jaar, Teflon-glasweefsel kan langer meegaan mits het op de juiste manier wordt verwerkt. Teflon heeft daarnaast nog de eigenschap dat het zeer vuilafstotend ofwel zelfreinigend is. PVC-polyester is flexibel en laat zich gemakkelijk verwerken; Teflon-glas is daarintegen breukgevoeliger en juist lastiger te verwerken.
Bevestiging & detaillering Elke spankap of luifel heeft zijn eigen specifieke detaillering. Waar mogelijk kan terug grijpen naar inmiddels als (eigen) standaard ontwikkelde spansystemen. Waar dit niet mogelijk is, zal in overleg met de opdrachtgever / architect & ontwerper een geheel nieuw systeem worden ontwikkeld met de engineers van om uiteindelijk het resultaat te verkrijgen dat gewenst is. Gevorderde schetsen van (beeldbepalende) bevestigingen Detaillering vindt veelal plaats met het opzetten van schetsen, zoals hierboven aangegeven. Deze creativiteit leidt vervolgens tot het digitaal ontwerpen van een detail. Hieronder is een afbeelding weergegeven van een driedimensionaal nokdetail. Dit is een gerenderde weergave van een digitale CAD-tekening. 3-dimensionale weergave nokdetail
Draagconstructies streeft ernaar het membraan met een zo licht mogelijke draagconstructie uit te voeren, zodanig dat het doek volledig tot zijn recht komt. Esthetisch gezien is de dragende constructie veelal ondergeschikt aan het membraan. Materialen die kunnen worden toegepast als draagconstructie zijn staal, aluminium en (gelamineerd) hout.
Amsterdam Airport Schiphol Amsterdam Architect: Benthem Crouwel PVC gecoat polyester Deze drooglopen - ten behoeve van (vertrekkende) passagiers - bevinden zich bij de aankomsthal. Het plaatsen van de constructie was een huzarenstukje op zich, omdat de vele honderdduizenden passanten ook nog van de aanliggende in/uitgangen gebruik moesten kunnen blijven maken. De tent is eveneens gebouwd als kleinste spankap van Nederland in Madurodam.
Amsterdam Airport Schiphol Amsterdam De gehele constructie inclusief fundatie is door geplaatst in slechts 50 cm grond - bezaaid met leidingen. Meer diepte was niet beschikbaar in verband met de onderliggende treintunnel. Horizontale verstelbare fundatiebalken liggen overdwars tussen elk afspanningspunt.
Amsterdam Airport Schiphol Amsterdam Architect: Benthem Crouwel PVC gecoat polyester Voor de nieuwste verkeerstoren werd gezocht naar een luifel nabij de ingang. Deze windvrije plek was ook bedoeld voor rokers.
Blue Moon Groningen Architect: ITO FOA Londen PVC gecoat polyester weefsel bedrukt in 3 kleuren Deze spankap bestaat uit een samengesteld membraan met print in het weefsel. Onder deze spankap moest een tafel worden geplaatst met een diameter van 30 m - voor rondetafelbesprekingen en toneel. De ontwerper dacht aan een bedoeïenenachtige tent met een grove print. Binnen de bekende materialen die voor spankappen gebruikt kunnen worden, bestond dit niet. heeft daartoe een PVCgecoat weefsel in 3 kleuren bedrukt inclusief een transparante coating aan de bovenzijde. De onderzijde is grijs. De restrictie was dat er geen losse spankabels mochten worden toegepast. Een 3-pootvariant werd uiteindelijk een asymetrische 4- pootvariant omdat 3 punten teveel spanning in de fundatie gaven. Het systeem van afspannen - een tentconstructie met kamkabels - geeft een eenvoudig nokdetail, omdat de kabels over de gehele oplegging in het het vlak al een dragende functie hebben.
Crepa Assen Ontwerp: Kampman Architecten Precontraint 1202T Voor het exposeren van hefmaterieel werd gezocht naar een overkapping tussen fabriekspanden - een showroom van 19x67 m. De uiteindelijke spankap is tevens beeldbepalend voor een bedrijf langs de snelweg. Het idee was dat klanten konden zeggen dat je bij die tent in Assen moest zijn. De tent staat los van de bestaande constructie. De koppeling aan de belendende gebouwen was te kostbaar, daarom is gekozen voor getuide V-masten. Dit was geen obstakel, gezien de aard van de activiteiten van de opdrachtgever. De noklijn van de 3 masten is willekeurig gekozen om het geheel een speels beeld te geven. Er is hier Precontraint 1202T toegepast met een tefloncoating met zelfreinigende eigenschappen. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Crepa Assen Het indirect aanlichten van de onderkant van het membraan geeft een fragiel beeld. De verlichting hangt halverwege aan de onderzijde en is netjes weggewerkt.
Sterrenwacht Andesgebergte Chili Ontwerp: ESA PVC gecoat polyesterweefsel Deze overkapping kan volledig worden geopend door het neerlaten van de bogen. Bij sluiting worden de bogen naar elkaar toe getrokken en wordt de dubbelwandige huid op druk gebracht om de windbelasting te kunnen weerstaan. De binnenzijde van de koepel is voorzien van Alu-folie om detemperatuurfluctuaties af te vlakken.
Sterrenwacht Andesgebergte Chili Aan dit project liggen vele ontwerpen/berekeningen en praktijktesten ten grondslag. Hiernaast vindt u enkele foto s van de testopbouw in Nederland.
Esplanade Wilhelmina Ziekenhuis Assen Ontwerp: Wentink Torsing Architecten Precontraint 1002 Het betreft hier een overkapping van een fietsenstalling opgebouwd uit een zelfdragende asymetrische constructie zonder afspanning. De afmetingen zijn ca. 9,5x72 m. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Zonnekijker DOT, La Palma Canarische Eilanden Ontwerp:: Universiteit Utrecht faculteit Natuur- & Sterrenkunde en PVC gecoat polyesterweefsel Dit enkelwandig membraan dient ter bescherming van een zonnekijker tegen regen en ijs (gesitueerd boven op een berg). De kap kan 2-zijdig worden geopend en heeft windsnelheden > 250 km/u (ca. 14 Beaufort) succesvol doorstaan.
Zonnekijker El Teide, Tenerife Canarische Eilanden Ontwerp:: Universiteit Utrecht faculteit Natuur- & Sterrenkunde en PVC gecoat polyesterweefsel Dit dubbelwandig membraan dient ter bescherming van een zonnekijker en om temperatuurschommelingen in de hand te houden. De kap heeft een diameter van ca 12 m.
Verpleeghuis Weidesteyn Hoogeveen Ontwerp: Glasweefsel met PTFE/Teflon coating Deze spankap is de enige in Nederland bestaande uit een glasweefsel met PTFE/Teflon coating. De reden hiervoor is dat het een membraan betreft dat onder een gevel gespannen is. Regenwater en vuil loopt dus langs de overkapping naar beneden. PTFE is zeer vuilafstotend en eenvoudig te reinigen. Voor de draagconstructie van de kap is gebruik gemaakt van de aanwezige hoofdconstructie. De kap is een zg. parapluconstructie die zonder afspanning is bevestigd aan de hoofdconstructie.
Zuiderparktheater Den Haag Ontwerp: Stadsarchitect Den Haag en Precontraint 1202 Deze overkapping heeft een vrije overspanning van ca. 25 m en is ca. 15 m diep. Bij het ontwerp is rekening gehouden met het akoestische contact tussen uitvoerende spelers en het publiek. Door het membraan als reflectievlak te gebruiken en de constructie enigszins achterover te buigen is nagenoeg geen geluidsversterking nodig. De vormgeving van het staal is afgestemd op de vorm van het membraan, wat tot een fraai geheel heeft geleid. De voorste boog heeft een ontwikkelde lengte van ca 55 m en is ter plaatse in elkaar gelast. E.a. Moest met speciaal nachtelijk transport worden aangevoerd. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Tennisbaan Jakarta Indonesië Ontwerp: Rangha Ruang PVC gecoat polyesterweefsel Dit betreft een overkapping van een tennisbaan met een overspanning van 45x36 m naast het main tennis court van Jakarta.
Main Tennis Court Jakarta Indonesië Ontwerp: Rangha Ruang PVC gecoat polyester weefsel Dit is een tribuneoverkapping van 50x15 m voor het main tennis court in Jakarta. Het is een zg. Spaceframe constructie bespannen met een PVC membraan. Het membraan is in Nederland gefabriceerd door Poly- Ned, de staalconstructie is lokaal ingekocht en gemonteerd.
Autoshowroom Assen Ontwerp: PVC gecoat polyesterweefsel Dit is een overkapping bestaande uit 3 tentdoeken uit het standaard programma van, samengesteld tot 1 frame. De afwatering vindt plaats via de oplegging van de randbalk door de masten.
ZLTB Tenniscentrum Zwolle Ontwerp: 19 Het Atelier Precontraint 502 Het betreft hier een zonneluifel rondom een sportkantine. Het membraan is hier opgespannen tussen stalen liggers die deel uitmaken van de hoofdconstructie. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
xxk Familiepark xxx Drievliet Den Haag Ontwerp:: xx PVC gecoat polyesterweefsel xx Deze kap is gespannen over een trussenframe en dient als theateroverkapping inclusief podium met mogelijkheidd tot het ophangen van licht- en geluidsfaciliteiten.
xxk xxx Banco di Caribe Aruba Ontwerp: PTFE gecoat glasweefsel Het gaat hier om 2 afgespannen entreeluifels bedoeld als verfraaiing. Ontwerp:: xx xx
Loopbrug Arena Stadion Amsterdam Ontwerp:: Verburg Hoogendijk Architecten PVC gecoat polyester weefsel Dit is een overkapping van de entree voor de bezoekende voetbalclub. Vanaf het treinstation tot de Arena. Door gebruik te maken van de staalconstructie met ellipsvormige spanten) was een zeer nauwkeurige maatvoering noodzakelijk en daarmee een veelvoud aan patronen. Voor een brug van ca 60 m1 lengte waren meer dan 300 patronen nodig. Dit bepaalde mede de complexiteit van dit project. De enorme windbelasting rondom de Arena stelde zware eisen aan de bevestigingsmiddelen. Er zijn extra gaten in de kap gemaakt om onderdruk (veroorzaakt door de wind) aan de binnenzijde te voorkomen.
Diergaarde Blijdorp Rotterdam Ontwerp: Schreuder Design Precontraint 1202 Dit is een kap met een diameter van 34 m1 met een nokdiameter van 2,5 m. Deze nok is afgedekt met een kunststof koepel (polycarbonaat). De kassa/entree is zondanig overkapt dat bezoekers droog kunnen staan tijdens regen. De afwatering aan de randen vindt plaats door middel van een goot in het maaiveld met een houten rooster. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Olympic Stage Turijn Italië Ontwerp: Get Live / Clear Channel Italy / Gioforma / PVC gecoat polyesterweefsel Bij het bolvormige dak van de Olympic Stage in Turijn speelde sneeuwlastproblematiek een grote rol. heeft het ontwerp opgedeeld in 12 taartvormige segmenten voorzien van ondersteuningen om doorhanging te voorkomen. Het door ontworpen luchtkussendak wordt na detectie van sneewsensoren voorzien van warme lucht, waarna de gesmolten sneeuw vervolgens als water via afvoeren het dak kan verlaten. Sneeuwval kan dus geen ontoelaatbare gewichtstoename voor de gehele draagconstructie kan veroorzaken.
Podium Rod Steward Feijenoord Stadion Rotterdam Wembley Stadium Londen Ontwerp:: Theo Botschuiver PVC gecoat polyesterweefsel Deze overkapping van een demontabel concertpodium bestaat uit en dubbeldaksmembraan met overdruk, eem zg. Luchtkussendak. Een bestaande vakwerkconstructie is aangepast om een stage te maken in een publiek voor een European tour van Rod Steward. Er zijn 2 verschillende poda gebouwd voor deze tour met afmetingen van ca 25x25 m. De constructie is in een groot aantal Europese steden opgebouwd waaronder Rotterdam en Londen.
t Koggeschip Amsterdam Ontwerp: Groen Schurink Grosfeld Architecten Precontraint 392 Dit is een entreeluifel met naamsvermelding. De letters van de naam zijn uitgesneden uit een dicht PVC weefsel en volvlak hoogfrequent gelast op het membraan. Er was relatief veel detaillering en afstemming nodig voor aansluiting op de bestaande bebouwing. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Shopping Mall Wijnegem/ Antwerpen België Ontwerp: Precontraint 1302 Dit zijn 2 overkappingen tussen een parkeergarage en een shopping mall ter plaatse van een voetgangersverbinding. Het hoogste punt is hier 20 m. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Pinas Rijkswerf Den Helder Architect: Cepezed Architecten Hoogwaardige ETFE folie Dit luchtkussendak is geen gevel, maar naar onze mening interessant genoeg om in de brochure te tonen. De wens van de opdrachtgever was om een ultra lichtgewicht dak te realiseren. Voor dit project is een zg. tensegrity constructie bedacht boven het EFTE luchtkussen dak. Deze combinatie maakte het mogelijk om een uiterst licht dak te ontwerpen. Dit is samen met de architect verder uitgewerkt.
Pinas Rijkswerf Den Helder De goot was een essentieel onderdeel van deze dakopbouw - gecombineerd met een onderconstructie van glas. Het dak kon naast het paviljoen worden samengesteld inclusief de ETFE kussens in ontspannen toestand. Vervolgens is met behulp van een hijskraan het gehele dak op het paviljoen geplaatst. Nadat ook de ventilator, die aan het dak hangt, was gemonteerd, werd het geheel t.p.v. de goot verbonden met de glazen onderconstructie. Het aanzetten van de ventilator geeft een gespannen dak als resultaat. Dit dak heeft inmiddels windkrachten doorstaan waarbij menig dakpan het heeft moeten laten afweten.
Parasite Hoogvliet Architect: Christoph Seyferth Hoogwaardige ETFE folie Het betreft hier een luchtkussendak ( diameter van ca. 6,3 m), toegepast op een praktijklokaal van een school. De combinatie met de zelfdragende in vorm gefabriceerde stalen sandwichpanelen maakt een opvallend lichte constructie mogelijk. Het pneumatische dak heeft in dit project een zeer afgeplatte vorm gekregen. Ter voorkoming van calamiteiten door regenwater is in het dak een extra zekerheid ingebouwd. Inmiddels functioneert dit dak al weer ruim 3 jaar naar ieders tevredenheid.
Major Tom / Ola Rondreizende Overkapping Ontwerp:: PVC gecoat polyester weefsel Deze demontabele spankap was voor Major Tom/Ola bedoeld als rondreizende reclametent op festivals. De tent moest eenvoudig te (de)monteren zijn. De draagconstructie bestaat uit een aluminium trussenframe.
Major Tom / Ola Rondreizende Overkapping Hiernaast vindt u enkele foto s van een proefopbouw van de constructie alsmede een voorbeeld van een 3 diminsionale ontwerp ( praatplaatje ) en een schaalmodel.
Caprera Openluchttheather Bloemendaal Ontwerp:: ONX Architecten Precontraint 1202 Deze spakap is voorzien van een op maat gemaakt trussenframe met een lengte van ca 35 m. Aan de voorzijde zijn extra voorzieningen getroffen om het regenwater aan weerszijden af te voeren. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Kiosk Gouda Ontwerp: PVC gecoat polyesterweefsel Deze ellipsvormige luifel is afgespannen in een metalen frame met behulp van veren.
Marktplein Franeker Ontwerp: Architectenbureau Klamer Precontraint 1202 Dit is een demontabele overkapping op het centrale marktplein in Franeker. Na montage blijven de 2 hoofdmasten staan. Hiertussen wordt de pleinverlichting permanent opgehangen. Een laag gewicht van eht membraan was een vereiste. Hiervoor zijn in plaats van staalkabels kunststof banden toegepast.
Walibi World Biddinghuizen Ontwerp:: PVC gecoat polyesterweefsel Deze overkapping van een tribune voor een waterskibaan is een tent uit het standaard programma van Poly- Ned. De tent is aangepast aan deze situatie door aan één zijde langere palen toe te passen.
Boulevard Zeebrugge België Ontwerp: Precontraint 1202 Het bertreft hier een overkapping bestaande uit verschillende separate doeksegmenten afgespannen middels palen. Precontraint is een merknaam van Ferrari S.A. France
Trailertent Ontwerp:: PVC gecoat polyesterweefsel Dit is een voorbeeld van een snel te (de)monteren spankap/tent geplaatst op een verplaatsbare trailer. Een ideale oplossing voor een mobiel overdekt podium geschikt voor vele toepassingen.
Over is actief in ''textiel-architectuur''. Men ontwikkelt & levert oplossingen voor interieur- en exterieurtoepassingen in de bouw, gebaseerd op hoogwaardige textiel- en metaalweefsels, eventueel voorzien van functionele en esthetische coatings en/of bedrukkingen. Voor de industrie levert ondermeer antistatische overkappingen en drukregulerende membranen voor velerlei toepassingen. Voorbeelden zijn luchthallen & tenten, spankappen & overkappingsconstructies, (span)plafonds/ wanden, gevel- en dakbekledingen, doorvalbeveiligingen, brandwerende constructies & vlamdovende doeken, industriële membranen, etc. Veel van de genoemde toepassingen kunnen permanent of tijdelijk worden vormgegeven. Combinaties met moderne verlichtingstechnieken kan leiden tot spectaculaire effecten! Ook renovaties zijn relatief goedkoop en snel te realiseren met textiel- en metaalweefsels. Een team van eigen specialisten voert vervolgens de assemblage & montage uit op locatie, waar ook ter wereld. levert compleet geëngineerde oplossingen, vaak weer gebaseerd op nieuwe materialen volgens de laatste stand der techniek. levert maatwerk, ieder product is uniek qua ontwerp en engineering. heeft een onderverdeling gemaakt in een aantal productgroepen. Deze productgroepen zijn: Luchthallen, Plafonds & Wanden, Gevels, Spankappen, Brandwerende Producten, Industrie, Specials en Statiefhallen & Tenten. en zijn medewerkers hebben 30 jaar ervaring met de eigen ontwikkeling & engineering, alsmede productie van industrieel textiel- en metaaldoek, gebaseerd op vele types weefsels (''vezels''), breisels uit aramides, kevlar, glas, polyester, koolstof, PE, PP en vele ferro/non-ferro metalen, etc. Men heeft daarnaast veel ervaring opgedaan met samengestelde/gewapende materialen in diverse combinaties weefsels/breisels met bijvoorbeeld epoxyharsen, pvc, pvdf, pvdc, ptfe, pu, etc. en metaalplaat of metaalnetting. heeft ruime expertise opgebouwd met brandwerend/vlamdovend glasvezeldoek en verwerking daarvan in ondermeer brandwerende constructies. In dit verband wordt ondermeer samengewerkt met TNO/Effectis in Rijswijk. De ontwikkeling van brandwerend/vlamdovend glasvezeldoek heeft geleid tot het oprichten van Firetexx, een bedrijf dat deel uit maakt van de Holding. Firetexx is de intermediair tussen de producerende en verwerkende industrie. Daarnaast wordt in samenwerking met voortdurend gekeken naar nieuwe toepassingen in de markt. Zie ook www.firetexx.com. beschikt over eigen laboratoriumfaciliteiten. In dit laboratorium worden diverse materialen getest en doorontwikkeld, er worden proeven genomen tot het bepalen van diverse relevante eigenschappen van toegepaste materialen. Dit laatste wordt bijvoorbeeld ook gedaan in het kader van het kwaliteitsbeleid met het oog op controle van de gespecificeerde eigenschappen materialen van leveranciers. Het kennisniveau op het gebied van vezelversterkte kunststoffen in de breedste zin des woords, is zondermeer hoog te noemen.
Postbus 177 8330 AD Steenwijk The Netherlands Tel. +31 (0)521 320240 Fax. +31 (0)521 320230 www.polyned.nl office@polyned.nl www.textielarchitectuur.nl 2007 - versie A1