ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE AFSTUDEEROPDRACHT Door: Harry Rasing School: TEC CADCollege Begeleid door: Dhr. R. Boeklagen CULEMBORG, 25 april 2014
ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 2
Titel: Door: Onderwerp: Docenten: Opleiding: Afstudeeropdracht erker in Autodesk Revit Architecture H. Rasing Het bouwen van een familie voor een erker. Dhr. M. Wouters en dhr. R. Boeklagen Autodesk Revit Architecture aan het TEC CAD College te Nijmegen ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 3
VOORWOORD Omdat het 3D digitaal tekenwerk ondanks de economische recessie ook in de bouwwereld nu in opkomst is en omdat ik mij ook zeer interesseer in deze materie heb ik begin 2013 het besluit genomen een opleiding Revit te gaan volgen. Na het volgen van deze opleiding Autodesk Revit Architecture basis en gevorderd heb ik aangaande de afstudeeropdracht gekozen voor de bouw van een familie waarmee het voor de gebruiker eenvoudiger wordt een erker met schuine zijkozijnen in een model te kunnen plaatsen. Het werken in BIM (Building Information Modelling) is in de bouwwereld na een lange aanloop nu daadwerkelijk in opkomst. Belangrijk voor deze ontwikkeling is onder andere het aantonen en vergroten van het gebruiksgemak van en de families binnen Revit. Hierbij blijkt het belang van de directe toegankelijkheid tot een zo groot mogelijke hoeveelheid toe te passen families. Mijn doel is in ieder geval met deze familie een bescheiden bijdrage te leveren aan de opkomst van Revit in de Nederlandse bouwwereld. Mijn dank gaat hierbij uit naar de personen die mij bij dit project met raad en daad hebben bijgestaan: Mevrouw Leonie Bergsma van TEC CAD College. De heer Ronald Boeklagen van TEC CAD College. De heer Maarten Wouters van TEC CAD College. Harry Rasing, 2013 / 2014 ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 4
INHOUDSOPGAVE 1) Inleiding. Het bouwen van een familie voor een erker. Blz. 6. 2) Probleemstelling. Het ontbreken van een familie voor een erker. De keuze voor een kant-enklare familie. Blz. 8. 3) Plan van aanpak. Hoe moet het plan ten uitvoer worden gebracht. Blz. 11. 4) Uitwerking. Verslag van de bouw van de familie. Blz. 13. 5) Conclusies Wat is de ervaring en de toegevoegde waarde van de bouw van deze familie voor de ontwikkeling van de opkomst van Revit Architecture in Nederland Blz. 21. 6) Nawoord. Blz. 23. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 5
1) Inleiding. Tijdens de opleiding Revit werd mij duidelijk hoezeer families het gebruiksgemak en de werksnelheid van werken met Revit vergroten. Omdat ik bij wijze van oefening een erker in een model wilde plaatsen, ben ik op zoek gegaan naar een geschikte familie hiervoor. Tenslotte is een niet onaanzienlijk deel van de woningen in Nederland voorzien van een erker al of niet met schuine zijkozijnen. Nergens was echter een dergelijke familie te vinden. Op dat moment besloot ik voor dit afstudeerproject zo n familie te maken. Zonder deze familie zou het tekenen van een erker in de praktijk anders veel te veel tijd kosten. In dit project omschrijf ik daarom het bouwen van deze familie in Revit voor een erker met schuine zijkozijnen. Deze familie moet voor het genoemde gebruiksgemak aangaande de breedtemaat, de hoogtemaat, de dieptemaat (met in achtneming van een zekere minimummaat en maximummaat) en de hoogtemaat uit Peil vrijwel onbeperkt aan te passen zijn. Zie figuur 1. fig. 1: uit Peil. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 6
Door onder andere aan deze doelstelling te voldoen moet deze familie door zijn eenvoudige toepasbaarheid voor mede-revitgebruikers van toegevoegde waarde zijn. figuur 2. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 7
2) Probleemstelling. In verband met het niet voorhanden zijn van een kant en klare erkerfamilie kost het tekenaars momenteel veel tijd om steeds weer voor elk project één of meerdere erkers volledig uit te tekenen. Dit kost steeds ongeveer 5 uur per erker. Om deze indirecte kosten terug te dringen moeten tekenaars dus kunnen beschikken over een makkelijk toe te passen erkerfamilie. Diverse werkmethoden zouden ervoor kunnen zorgen dat de tekenaars over een erkerkozijn kunnen beschikken. Dit zou bijvoorbeeld een instructiefilm kunnen zijn. In dat geval echter moet de tekenaar eerst een instructie bekijken en vervolgens dit stap voor stap na gaan doen. Ook zou het mogelijk zijn om een instructieboekje over de bouw van een erkerfamilie te maken, dat de tekenaar voor het tekenen van deze familie kan gebruiken. Beter zou het zijn wanneer de tekenaars over een kant-en-klare familie kunnen beschikken, die na het plaatsen in het model makkelijk aan te passen is. Daarom heb ik gekozen voor de laatste optie: een goed toepasbare familie. Mogelijk te verwachten problemen bij het tekenen van deze erkerfamilie. Een belangrijk verschil tussen dit erkerkozijn en een standaard kozijn betreft namelijk het feit dat dit kozijn op twee plaatsen tegen de wand (host) komt en tevens ver voor deze wand hangt (zie figuur 3). Het tekenen van een gewoon vlak kozijn is in vergelijking hiermee dan eenvoudiger. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 8
figuur 3. Ook heeft dit erkerkozijn in tegenstelling tot een gewoon kozijn door zijn vorm uiteraard een dak- en bodem(afwerking) nodig om compleet te zijn. Genoemde verschillen met een gewoon kozijn zijn echter tekentechnisch gesproken redelijk makkelijk in Revit op te lossen. Tijdens de opbouw van het kozijn met de schuine zijkozijnen deed zich echter het volgende probleem voor. Tijdens het tussentijds flexen bleek dat bij het aanpassen van de breedtemaat, de hoogtemaat en de hoogtemaat uit Peil van de erker alles zich prima aanpaste. Echter bij het aanpassen van de dieptemaat van de erker bleek dat de hoekstijlen op de voorhoeken (zie figuur 4) en de kozijnstijlen bij de wandaansluitingen niet met de vorm van de erker mee-vervormden. Door het veranderen van de dieptemaat verandert namelijk ook de schuinte van de zijkozijnen ten opzichte van het voorkozijn en de wand. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 9
figuur 4, een voorhoekstijl. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 10
3) Plan van aanpak. Hoe moet het plan ten uitvoer worden gebracht. Openen: Family > New (template: Metric Family). Te beginnen met het tekenen van de diverse benodigde Reference Planes in Floor Plane (zie figuur 5). Figuur 5 met de diverse verticale Reference Planes. De kruising tussen de eerste en tweede Reference Plane die als Defines Origin gemarkeerd worden (plaatsingslijn en het midden van deze plaatsingslijn), vormt het plaatsingpunt van de familie in de Floor plane. Op deze lijn komt alleen de Extrusion betreffende de muuropening, niet het kozijn zelf. De bedoeling is om vervolgens in de Floor plane nog drie Reference Planes te tekenen voor de voorzijde van de erker en de 2 zijkanten (500mm binnen de muuropening) van de erker. De voorste Ref plane betreft de binnenzijde het voorkozijn. De Ref planes aan de zijkant vormen door het kruisen met de voorste Ref plane de basis of hoekpunten voor de zijkozijnen. Voor de hoogtebepaling van de erker worden nog twee Reference Planes in het buitenaanzicht getekend. Deze als Defines Origin gemarkeerde lijnen bepalen de hoogtebepaling van de tussendorpel en de breedtebepaling van de erker in het aanzicht (zie figuur 6). ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 11
figuur 6. Langs de getekende en omschreven Reference Planes wil ik de kozijnstijlen en dorpels tekenen. Na het afbouwen van de kozijnen volgt de opbouw van het dak. Tot slot wordt de bodem of vloer getekend. Dit kan eventueel ook de fundering zijn als het kozijn aan Peil komt. Toe te passen Views in de familie: 1) Floorplan: vloerpeil = 0 2) Elevations: binnen- en buitenzijde, links en rechts 3) Sections: dwarsdoorsnede 4) Doorsnede: Links haaks op 900 mm erkerdiepte (figuur 12) 5) Aanzicht: Links op 900 mm (figuur 13) 6) Doorsnede: Rechts haaks op 900 mm erkerdiepte 7) Aanzicht: Rechts op 900 mm. De 900 mm diepte geeft aan dat deze views alleen kunnen worden gebruikt als de erkerdiepte op 900mm is ingesteld. Zie voor punt 3) t/m 7) figuur 5 op bladzijde 10. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 12
4) Uitwerking. Verslag van de bouw van de familie. Hoe dient de familie te worden opgebouwd en kan de vervorming van de voorhoekstijlen en de muuraansluitstijlen probleemloos verlopen? Een parameter Negge wordt niet toegepast en wordt dus buiten beschouwing gelaten (zie figuur 7). Het kozijn zal aansluiten tegen de buitenzijde van de wand. figuur 7: geen negge. Om te starten met de vorm van de erker worden de eerder genoemde en getekende Reference Planes gebruikt. Allereerst ter plaatsbepaling van de voorlijn van het voorkozijn en de voorhoekpunten. Uiteraard worden voor de horizontale denkbeeldige vlakken (o.a. bovenkant en onderkant erker en hoogte tussendorpel) ook eerst diverse Reference planes getekend (zie figuur 8). figuur 8. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 13
Alle Reference Planes worden voorzien van parameters. Vervolgens wordt door gebruikmaking van een Extrusion de body van de erker opgebouwd. In de plattegrond wordt (op Workplane onderkant erker) vanaf de zijkant muuropening, via de twee uitwendige kruisingen van de Reference Planes op 500mm met de Reference Plane van het voorkozijn naar de tweede zijkant muuropening de Boundary en dus de horizontale vorm van de Extrusion getekend. De laatste Boundary van de Loop loopt langs het plaatsingsvlak. Vervolgens wordt in het zijaanzicht het bovenste vlak van de Extrusion opgetild tot gelijk aan de bovenkant muuropening en gelocked. Deze Extrusion krijgt als materiaal mee: Erkerbody, en is volledig transparant (zie figuur 9). Figuur 9. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 14
Langs de buitenzijde deze Extrusion wordt een Sweep getekend, van 120mm dik. Deze Sweep bedekt de volledige voorkant en schuine zijkanten van de Extrusion en krijgt kozijnhout Oak red als materiaal mee. Dit is voorlopig nog een geheel dicht kozijn, van onder naar boven. De benodigde glas-/raamopeningen nu worden gevormd door Voidsweeps. Door het pad van deze Sweeps (6 stuks: 3 onder- en 3 bovenramen) parallel aan de Boundary (dus in een horizontaal vlak) van de erkerbody te laten lopen, wordt van de mogelijkheid gebruik gemaakt om de sponningvorm van het kozijn aan de onder- en bovenkant van elke opening alvast vorm te kunnen geven. De sponningvorm van de vier stijlen zullen hierdoor moeten worden gevormd middels verticale Sweeps (kozijnhout) in de zijkanten van de Void-openingen. De hoogte van de bovendorpel (deel dat niet uit de kozijnsweep is gesneden) wordt instelbaar gemaakt middels een parameter. Door middel van Sweeps rondom in de bovenraamopeningen worden vervolgens de drie bovenramen ingetekend. De 6 ruiten worden opgebouwd middels Extrusions Glass. De drie bovenruiten vallen in de bovenraamsweeps. Voor de onderruiten worden daarom middels Sweeps glaslatten geplaatst. Materiaal als het kozijn. Bij het flexen beweegt alles nu prima mee. Indien voor de verticale stijlen gekozen was voor Sweeps, Extrusions of enig andere tekenvorm van Revit, kan slechts één van de twee schuine kanten in de bovenaanzichten van de stijlen worden gelocked. Zodra beide zijden werden gealligned aan de voorlijn en de schuine zijkozijnen, kwam de melding overconstrained. Eén zijde allignen leverde de situatie op waarin slechts één zijde aan de rechte of schuine lijn gelocked bleef. De andere schuinte draaide bij het flexen volledig weg. Door het opbouwen van het kozijn uit een Sweep met openingen van Voidsweeps blijven alle vormen met de Extrusionvervorming meebewegen. Het plafond en bodem van de erker. Het plafond van de erker wordt als een Extrusion van plaatmateriaal van plafonddikte precies bovenop de Erkerbody gelegd en gelocked. Deze mag niet ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 15
overkragen, want dan treedt verschil in schuinte tussen plafond en schuine kozijnen op wanneer de erkerdiepte wordt aangepast (zie figuur 10). figuur 10. Het dak van de erker wordt als een Extrusion met de dikte van een samengesteld geïsoleerd dak ook precies bovenop het erkerplafond gelegd en gelocked. Deze mag ook niet overkragen, want dan treedt verschil in schuinte tussen dak en schuine kozijnen op wanneer de erkerdiepte wordt aangepast. De dakrand wordt uit één stuk (boeideel en mastiekrand) opgebouwd uit een Sweep gelocked aan de bovenrand van de erkerbody-extrusion. Voor het materiaal wordt hout gekozen. De bovenafdekking van de erker bestaat dus uit twee Extrusions (plafond en dak) en een Sweep (dakrand). De onderafwerking van de erker (de brede vensterbank (zie figuur 11), wordt net als bij de bovenzijde als een Extrusion van plaatmateriaal van vensterbankdikte precies tegen de onderzijde van de Erkerbody getekend en gelocked. Deze mag niet uitsteken, want dan treedt verschil in schuinte tussen de vensterbank en schuine kozijnen op wanneer de erkerdiepte wordt aangepast. Wel loopt de vensterbank in tegenstelling tot de andere horizontale Extrusions door tot binnen de binnenzijde van de wand. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 16
figuur 11, vensterbank. De constructieve bodem van de erker wordt als een Extrusion met de dikte van een samengestelde geïsoleerde houtconstructie ook precies onder tegen de onderzijde van de erkerbody getekend en gelocked. Deze mag ook niet uitsteken, want dan treedt verschil in schuinte tussen bodem en schuine kozijnen op wanneer de erkerdiepte wordt aangepast. De onderrand wordt opgebouwd uit een Sweep gelocked aan de onderrand van de erkerbody-extrusion. Voor het materiaal wordt hout gekozen. Gekozen is voor een sponning bij de aansluiting met de onderdorpel als waterhol en is tevens in zijn vorm bedoeld voor eenvoudige bereikbaarheid bij schilderonderhoud. De gehele onderafwerking van de erker bestaat dus ook uit twee Extrusions (vensterbank en constructie) en een Sweep (onderrand onder het erkerkozijn). Als afwerking binnen wordt nog een Sweep van houtmateriaal tegen de rand van de vensterbank Extrusion getekend. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 17
Voorbeelden die het gebruiksgemak van de gebouwde familie tonen: Na het plaatsen van de erkerfamilie is het nu eenvoudig om middels de shape handles of middels het aanpassen van de parameters de breedte van de erker aan te passen. Ook is het nu eenvoudig om na het plaatsen van de familie middels deze shape handles of middels het aanpassen van de parameters de hoogte van de erker aan te passen. En tenslotte het aanpassen van de diepte van de erker door het aanpassen van de parameter: Erkerdiepte. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 18
Voor de gebruiker zijn in Family Types de parameters (zie onderstaand) bestaande uit diverse Dimensions en Constrains naar believen aan te passen: Dimensions: Kalfhoogte Height Width Erkerdiepte min/max 400/995mm Sill Height Constrains: Sponninghoogte Sponningdiepte Kozijndiepte Kalfdikte Hoogte onderdorpel en bovendorpel Voorts diverse erkerdelen waarvoor de materialen en de weergave hiervan kan worden aangepast. Figuur 12 doorsnede van één van de schuine zijkozijnen. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 19
Figuur 13 aanzicht van één van de schuine zijkozijnen. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 20
5) Conclusies Het is ondergetekende gelukt een familie te bouwen voor een erker met schuine zijkozijnen, waarbij hoogtematen, breedtemaat en erkerdiepte binnen zekere grenzen instelbaar zijn. Wel is hierbij gebleken dat voor het tekenen van de diverse onderdelen een voor Revit wat afwijkende manier van kozijn(of vorm-)tekenen nodig was. Dit in verband met het gewenste vervormen van de diverse onderdelen. Daarbij bleek overigens juist ook weer dat het programma Revit in ruime mate in tekenmogelijkheden hiervoor voorzag. Het tekenen en onderzoeken van de diverse mogelijkheden voor het realiseren van deze familie heeft mij ongeveer 10 werkdagen gekost. Het resultaat is nu wel een familie die middels de functie Load into Project snel in het Model is te plaatsen en aan te passen. Als het plaatsen en aanpassen van deze familie een 1/2 uur tijd kost, is de tijdwinst van het gebruik van deze familie 4,5 uur per toegepaste keer. Natuurlijk ook heeft de erkerfamilie van deze afstudeeropdracht ongeveer tien werkdagen (80 uur) gevergd. Indien echter de erker 18 keer (of zoveel vaker) wordt toegepast, is de gebruikte tijd voor de ontwikkeling van deze familie weer terugverdiend. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 21
ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 22
6) Nawoord. Het was ondergetekende een genoegen om voor deze opdracht uitgebreid kennis te kunnen mogen maken van ook de extra en wat minder voor de hand liggende mogelijkheden binnen het programma Revit. Het spreekt voor zich dat ik vanwege de complexiteit van de familie met zijn gewenste vervormingen mevrouw Bergsma en de heren Boeklagen en Wouters hiervoor veelvuldig met vragen en voor advies heb moeten lastig vallen vooraleer ik de oplossing voor de goede werking van de erker ontdekt en toegepast had. Mijn dank voor hun voortdurende hulp. Ik hoop dat veel Revittekenaars gebruik zullen maken van deze familie. H. Rasing ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 23
. ERKERFAMILIE REVIT ARCHITECTURE 2014 24