Deze serie routes bestaat uit wandel-, fiets- en kanoroutes in en rond Alphen aan den Rijn, Kaag- en Braassem, Nieuwkoop, en Rijnwoude. In deze serie zijn verschenen: Wandelen Fietsen Kanoën Molenviergang route Nieuwkoopse Plassen Kaag-Brassem route Zegerplas route De 8 van de Aar Zaans Rietveld route Rijnland route Weids Wandelen 1 Rijn-Meije route Weids Wandelen 2 Braassem-Drecht route U kunt deze brochures gratis downloaden van de website van VVV Het Groene Hart www.vvvhetgroenehart.nl. Een papieren exemplaar kunt u bestellen in de webshop van de VVV: www.recreatie-inspiratiewinkel.nl. Kosten 2,50 (exclusief verzendkosten). Colofon Deze routebrochure wordt uitgegeven door de VVV Het Groene Hart in samenwerking met het intergemeentelijk overlegorgaan Rijnstreekberaad. Projectcoördinatie: Rijnstreekberaad, info@rijnstreekberaad.nl. VVV Het Groene Hart/Rijnstreekberaad, herziene uitgave 05/2008. De makers hebben deze brochure met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aansprakelijkheid t.a.v. wijzigingen of onvolledigheden kan evenwel niet worden aanvaard. Indien er zich onvolkomenheden voordoen kunt u dit melden bij het Rijnstreekberaad. Lengte: ca. 40 kilometer Het Hollands Plassengebied is natuurlijk niet compleet zonder een fietsroute langs en door die Hollandse plassen. U komt langs eeuwenoude legakkers, kerkpaden, petgaten, moerasbossen en oude veenriviertjes. U fietst in een natuurlijke omgeving, waardoor u deelgenoot kunt worden van bijvoorbeeld een geboorte van een kalfje in de wei. Natuulijk ziet u volop reigers en wellicht zelfs een otter. Fietsend door de polders geniet u van de uitgestrektheid en rust van de omgeving. U ervaart het oer-hollandse landschap op een oer-hollandse manier: op de fiets! De route start bij het Station NS Alphen aan den Rijn. Naast de route vindt u een beschrijving van wetenswaardigheden in een kader. De nummers voor de kaders verwijzen naar de nummers op de routekaart. De mogelijkheid bestaat de route te verkorten door de stippellijn te volgen op de kaart. Deze route is zo'n 35 km. Wij wensen u een fijne tocht toe!
Vanaf het Station NS Alphen aan den Rijn gaat u aan de centrumzijde schuin rechtdoor de Stationsstraat in. Vervolgens gaat u over de Swaenswijkbrug direct rechtsaf de Raadhuisstraat in. U komt langs de Maranatha kerk en het Park Rijnstroom. U blijft de Raadhuisstraat volgen totdat u in de nieuwbouwwijk Beerendrecht bent. 1. Deze wijk is genoemd naar de oude buitenplaats Beerendrecht. Er is een parkje met een kruidentuin en een poortje waarin het wapen van Beerendrecht is gemetseld. Aan het eind van de Paltrokmolen ligt de Anslag. In vroegere tijden werden hier de paarden weer voor de trekschuit gespannen. U fietst door de Paltrokmolen tot aan de Anslag. Bij de kruising Paltrokmolen/Anslag gaat u links omhoog en vervolgens rechts de Oranje Nassaubrug over. Direct na de brug gaat u rechtsaf naar beneden en linksaf het tunneltje door, waarna u op de Kortsteekterweg komt. U rijdt tot aan de T-splitsing en vervolgens gaat u links de Treinweg op. Aan het eind van deze weg gaat u rechtsaf (wegwijzer Nieuwkoop / Aarlanderveen) en gelijk weer linksaf de Kerkvaartsweg op. Voordat u de Kerkvaartsweg op gaat, kunt u een bijzondere rondwandeling langs de Molenviergang maken (ca. 6 km). U kunt starten vanaf deze splitsing en komt daar ook weer terug. 2. De Molenviergang: Dit is de enige nog werkende molenviergang ter wereld. Het water wordt door elke molen als het ware een stukje hoger opgetild. De laatste molen geeft het water het uiteindelijk zetje over de dijk in de Oude Rijn. De molens bemalen tot op de dag van vandaag het aangrenzende poldergebied. Als u besluit door te fietsen komt u op de Kerkvaartsweg de Putmolen en een ooievaarsnest tegen. U bent nu aangekomen in het plaatsje Aarlanderveen. Aan het eind van de Kerkvaartsweg (deze weg gaat over in de Stationsweg) ziet u links de NH kerk. Tegenover deze kerk kunt u iets drinken in het Oude Rechthuis. Hier gaat u rechtsaf de Dorpsstraat in, tot de Toyota dealer, daarna gaat u rechtdoor het Zuideinde op. U komt op deze weg langs een mooie begraafplaats. Aan het eind van deze weg gaat u naar links de Ziendeweg op en vervolgens gaat u weer naar rechts langs Hotel De Ziende. U fietst deze weg uit totdat u aan uw rechterhand een wegwijzer ziet met daarop Zegveld/Meije. Hier gaat u naar rechts het fietspad op, dit pad heet het Meijepad. 3. Het Meije Pad is een oud kerkpad tussen de buurtschappen Zuidhoek en Meije van voor de vervening. Het is een pad dat naar de RK kerk van Nieuwkoop voerde, ook wel het Papepad genoemd. Voor de katholieken was dit pad gratis te bewandelen, maar voor andersgezinden was dit een ander verhaal. Zij moesten om het pad te mogen betreden een oortje (2,5 cent) betalen. Vandaar de andere naam het "Oortjespad". U fietst nu dwars over de Nieuwkoopse plassen. 4. De Nieuwkoopse Plassen. U kunt van bijna elk landschapstype dat deze omgeving in de middeleeuwen gekend heeft wel iets terug vinden. De Plassen zijn ontstaan door ontvening. Oorspronkelijk waren de plassen veel groter dan de huidige. Het hele gebied tussen Nieuwkoop, Noorden, Zevenhoven, Nieuwveen, Korteraar en Aarlanderveen stond onder water. Dit was nuttig voor de visserij en de scheepvaart, maar gevaarlijk voor de dorpen die langs de oevers lagen. Daarom werd het in de 18e eeuw droog gemaald. De droogmakerij wordt tot op de dag van vandaag gebruikt als landbouwgrond. Het huidige plassengebied is uit het oogpunt van natuur en landschap een waardevol gebied van internationale betekenis. Het is een belangrijke broed- en rustplaats voor een groot aantal vogelsoorten en er komen zeldzame zuurdragende planten voor. Aan het einde van het Meijepad komt u bij de watertoren, deze toren stamt uit de jaren 30 en heet het Potlood. U bent nu in De Meije en gaat linksaf. U blijft de weg langs de vaart volgen en houdt bij splitsingen altijd links aan. De weg gaat verder langs mooie boerderijen en het natuurgebied van Staatsbosbeheer "Schraalland".
5. Schraalland is een natuurreservaat dat eigendom is van Staatsbosbeheer. Het is een gebied met schraalgrasland waar de klokjesgentiaan, de blauwe knoop en het moerasviooltje voorkomen. De weilanden worden extensief beheerd, dit betekent dat ze langzaam verschralen. Het grondwaterpeil is hoog en er wordt geen mest uitgereden. Hierdoor ontstaan langzaam de condities die vroeger in het veenweidegebied te vinden waren. In 1993 zijn er in het gebied zilveren-maanvlinders uitgezet. U vervolgt uw weg en komt langs de Theesalon Meijetuin waar u kunt genieten van een "high tea". Verder kunt u de schitterende tuinen bezichtigen. De tuin is geopend van 1 mei tot 1 oktober, in september alleen op zondag. Vervolgens gaat u op de kruising naar links en als u deze weg uit rijdt, komt u op de Hollandse kade. Langs deze weg bevindt zich een natuurgebied van Natuurmonumenten. Verderop ziet u aan uw rechterhand Lusthof De Haeck (Leuk voor een korte wandeling). 6. Lusthof De Haeck bestaat uit veenmosland en broekbos. De Rotterdamse arts Teupken heeft het verworven in 1933. De bodem is als een spons, er groeien dus ook verscheidene veenmossen,en bijvoorbeeld gagel en zonnedauw. De voetpaden gaan over eeuwenoude legakkers, dit zijn smalle stroken land waar turfstekers het uitgebaggerde veen te drogen legden. Tevens komen er uitheemse planten voor zoals bamboe en leven er diverse zeldzame dieren zoals de Ransuil en de Wielewaal. Aan het eind van de weg gaat u naar links het fietspad op. Na de brug steekt u over en gaat linksaf de paralelweg op (Uitweg). Deze weg rijdt u uit en u gaat met de bocht mee naar links het fietspad op. U bent nu op de Noordsedorpsweg. Deze rijdt u uit tot dat u een kerkje aan uw linkerhand ziet. U gaat voor de kerk linksaf een fietspad op dat u over de plas voert. U rijdt dit pad uit en gaat aan het einde de weg op naar rechts. Daarna neemt u de eerste weg rechts en direct de eerste weer links, de Hogedijk op. Hier bevindt u zich vlak bij het Poldermuseum aan de Simon van Capelweg 123. 7. In het Poldermuseum krijgt u een beeld van oude beroepen die vroeger werden beoefend, zoals turfsteker. U kunt hier ook de dorpsgezichten van vroeger bekijken. Tevens is er een unieke verzameling van gereedschappen, gebruiksartikelen en een serie van opgezette zoogdieren en vogels te zien. Het is geopend van 1 mei tot 30 september. U fietst dit pad uit tot aan de kruising waarna u rechtdoor de Dorpsstraat in gaat. Op de hoek vindt u het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten en het restaurant en de jachthaven Tijsterman. Hier kunt u een kano of fluisterboot huren of een rondvaart maken over de plassen. U rijdt als vanzelf het oude dorp Nieuwkoop binnen. Let op de mooie toren en de waag. Bij de eerste splitsing gaat u naar rechts en daarna gelijk weer naar links het fietspad op. Deze rijdt u uit en gaat naar rechts de Achttien Kavels op. Deze weg volgt u tot aan de eerste splitsing, waar u naar links gaat (Aarlanderveenseweg). Aan het eind van deze weg gaat u voorbij de Toyota dealer rechtsaf. U bent nu weer in de Dorpsstraat. Deze rijdt u helemaal uit tot aan de Nieuwkoopseweg. Hier steekt u over en gaat u naar rechts en gelijk weer naar links de Hogedijk op. Voor de verkorte route gaat u niet de Hogedijk op, maar blijft u rechtdoor rijden (Noordeinde) en aan het eind gaat u naar links. U volgt de stippellijn op de kaart. De beschrijving pakt u op bij θ. U vervolgt uw weg tot aan de kruising en u passeert een oud dieselgemaal. Bij het kruispunt gaat u naar links de Kerkweg op. Vervolgens gaat u de brug over en daarna gaat u naar links de West Kanaalweg op. Bij een splitsing gaat u de brug onder door en daarna direct naar rechts. U komt nu langs een golfterrein. Aan het eind van dit
pad gaat u naar links. U bent nu op het ooievaarspad. Op dit pad ziet u aan uw rechterhand de kinderboerderij en het ooievaarsstation. Bij de weg gaat u linksaf, de brug over en direct naar rechts. U komt nu op het pad langs de Zegerplas. θ Dit pad leidt u over een hoge brug en een pontonbrug. 8. Zegerplas: In de jaren zestig is men begonnen met het afzuigen van de zandlaag die zich onder de weilanden bevond. Het zand zou worden gebruikt voor het bouwrijp maken van de nieuwbouwwijken van Alphen die onmogelijk direct op de zachte veengrond gebouwd konden worden. Zo ontstond een mooie recreatieplas, waar men diverse watersporten kan beoefenen. Er is een zandstrand met bewaking en men kan aan een kabel waterskiën(teleskiën). Na de bruggetjes gaat u de tweede rechts (de Bijlen). U volgt de weg tot aan de stoplichten, steekt over en blijft rechtdoor fietsen. U komt vanzelf op de Alphense brug en over de brug gaat u linksaf de Julianastraat in vervolgens gaat u rechtdoor totdat u aan uw linkerhand de Swaenswijkbrug ziet. Hier gaat u rechtsaf de Stationsstraat in en gaat u rechtdoor tot aan het Station NS.