1/5 Chirurgie Haarnestcyste (Sinus pilonidalis) Inleiding Deze folder geeft u informatie over een haarnestcyste en de behandelingsmogelijkheden. Voor meer informatie kunt u terecht op de website: www.chirurgenwinterswijk.nl Een haarnestcyste Een haarnestcyste (sinus pilonidalis) is meestal gelegen in de bilspleet. Het is een holte onder de huid, met een open verbinding naar buiten. Deze verbinding is te zien als een klein gaatje of een kleine intrekking in de huid. In de haarnestcyste bevinden zich meestal haren, die door de huid heen geprikt zijn, waarna de open verbinding is ontstaan. Er kan gemakkelijk een ontsteking in de cyste ontstaan. Ook kan de cyste pijn veroorzaken of vocht afscheiden. Waarom de haarnestcyste bij de ene persoon wel en bij de ander niet ontstaat is niet geheel duidelijk. Boven het veertigste levensjaar komt de aandoening eigenlijk niet meer voor. Een haarnestcyste Een haarnestcyste (sinus pilonidalis) is meestal gelegen in de bilspleet. Het is een holte onder de huid, met een open verbinding naar buiten. Deze verbinding is te zien als een klein gaatje of een kleine intrekking in de huid. In de haarnestcyste bevinden zich meestal haren, die door de huid heen geprikt zijn, waarna de open verbinding is ontstaan. Er kan gemakkelijk een ontsteking in de cyste ontstaan. Ook kan de cyste pijn veroorzaken of vocht afscheiden. Waarom de haarnestcyste bij de ene persoon wel en bij de ander niet ontstaat is niet geheel duidelijk.
2/5 De behandelingsmogelijkheden Wanneer de haarnestcyste rustig is en er (nagenoeg) geen klachten zijn, kan veelal met regelmatig ontharen en goede hygiëne het gebied rustig gehouden worden. Het doel van de extra hygiëne is om losse haren weg te spoelen, zodat ze niet in de cyste kunnen komen via de kleine gaatjes. Bij aanhoudende klachten en bij een ernstige ontsteking kan worden besloten tot een operatie. De operatie De operatie kan plaatsvinden onder algehele anesthesie (narcose) wanneer de uitgebreidheid van de aandoening niet van de buitenkant ingeschat kan worden. Bij een kleine haarnestcyste kan geopereerd worden onder verdoving via een ruggenprik of onder plaatselijke verdoving. Dagbehandeling Wanneer met de arts is afgesproken, dat u voor dagbehandeling opgenomen wordt, krijgt u de folder: Dagopname (bij operatie) mee. Hierin staat alle informatie over de gang van zaken rondom de operatie, zoals voorbereiding en opname. Bij een te verwachten langere opnameduur ontvangt u de folder: Opname en verblijf. Bij de operatie wordt blauwe kleurstof via de opening(-en) ingespoten. De kleurstof verspreidt zich via de (eventueel) aanwezige fistelgangen. Bij het uitsnijden van de haarnestcyste kan de chirurg dus aan de hand van de blauwe kleurstof zien hoe ruim uitgesneden moet worden. De operatie duurt ongeveer een half uur tot drie kwartier. Afhankelijk van de uitgebreidheid van de aandoening en de mate van ontsteking zal worden besloten hoe de operatiewond wordt verzorgd. Deze kan opengelaten worden, of soms geheel of gedeeltelijk worden gesloten. Als er een grote diepe wond overblijft, kan de arts besluiten hierop een vacuümsysteem aan te brengen. Hiermee wordt een onderdruk in de wond gemaakt, waardoor de wond goed te verzorgen is en bovendien veel sneller dicht groeit. Er komt dan een dun slangetje uit de wond, dat bevestigd is op een plastic opvangpotje. Eventueel kunt u hiermee naar huis.
3/5 Mogelijke complicaties Geen enkele operatie is zonder risico s. Zo is ook bij deze operatie de normale kans op complicaties aanwezig, zoals nabloeding of wondinfectie. Omdat de wond vaak wordt opengelaten, kan die wat bloederig nalekken. Bij een flinke nabloeding moet u contact opnemen met het ziekenhuis. Als de wond wordt opengelaten komen wondinfecties niet of nauwelijks voor. Wel kan de wondgenezing dan traag verlopen door de vorming van 'wild vlees' (hypergranulatie). Na de operatie Vanwege de plaats van de wond zult u de eerste dagen na de operatie nog pijnklachten hebben, vooral bij zitten en op de rug liggen. De voor u afgesproken pijnstillers kunt u lezen in de bijlage. De nabehandeling Vanaf de dag na de operatie moet u de wond twee maal per dag onder de douche uitspoelen (zachte straal en lauw water). Hierdoor wordt de wond gezuiverd, waarna u de wond met een gaasje kunt droogdeppen. Voor het verbinden hebt u hulp nodig, bijvoorbeeld van uw partner of ouder/verzorger. Heeft u niemand in de thuissituatie die u daarbij kan of durft te helpen, dan kan er ook een verpleegkundige van de thuiszorg worden ingeschakeld om u te helpen bij de wondverzorging. Dit zal door de verpleegkundige geregeld worden voordat u met ontslag naar huis gaat, evenals verbandmateriaal. De (wond)verpleegkundige zal instrueren hoe het verbinden gedaan moet worden. In de bijlage staat vermeld, welke materialen u hiervoor gebruikt en wanneer u terugkomt voor wondcontrole door de arts of wondverpleegkundige. Het kan zijn dat in de wond een tampon of gaasje is achtergelaten. Dit is niet altijd van de buitenkant zichtbaar. Het gaasje of tampon heeft als functie om het wondvocht op te nemen. Met de eerstvolgende ontlasting of eerder valt het vanzelf uit de wond. Gebeurt dit niet, dan helpt het vaak om de wond uit te douchen en het gaasje te weken. Blijft het gaasje of de tampon daarna nog vast zitten neem dan contact op met de polikliniek Chirurgie of de wondpolikliniek als u daar een afspraak heeft. Is dit in het weekend, neem dan contact op met de afdeling Spoedeisende Hulp, telefoon: 0543 54 45 55. Voor verdere adviezen: zie bijlage. De eerstvolgende werkdag na uw ontslag belt de verpleegkundige u thuis op om te vragen, hoe het met u is en om eventuele vragen te bespreken. Verder zal zij uw ervaringen bij de opname met u nabespreken. Verzorging thuis Het is belangrijk dat u de adviezen op de volgende pagina goed leest en opvolgt.
4/5 Vragen Bij vragen over uw behandeling kunt u zich contact opnemen met de polikliniek Chirurgie. Wij zijn van maandag tot en met vrijdag van 08.30 12.15 en van 13.15-16.30 uur bereikbaar op telefoonnummer 0543 54 42 50. Wanneer zich na de operatie problemen voordoen, kunt u contact opnemen de secretaresse van polikliniek Chirurgie (0543 54 42 50). Buiten de openingstijden van de polikliniek kunt u in de eerste 24 uur na de operatie contact opnemen met de afdeling Spoedeisende Hulp van het SKB (0543 54 45 55). Hierna kunt u, buiten de openingstijden, contact opnemen met de huisarts(enpost). Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag van u. Geheimhouding en recht op privacy Alle medewerkers van ons ziekenhuis, dus ook artsen en verpleegkundigen, hebben een geheimhoudingsplicht. Alleen als u schriftelijk toestemming geeft, mogen zij gegevens aan derden verstrekken. Degenen die bij uw behandeling betrokken zijn, mogen alleen onderling gegevens opvragen en uitwisselen als dat voor uw behandeling nodig is. Het recht op privacy houdt nog meer in. Alle (para)medische, verpleegkundige en verzorgende handelingen moeten worden uitgevoerd zonder dat anderen dat kunnen zien. Een vertrouwelijk gesprek met een zorgverlener dient in een aparte ruimte gevoerd te worden. Wij doen ons best om deze afspraken na te komen. Meer informatie staat in de folder De rechten en plichten van de patiënt, verkrijgbaar op de afdeling. Tot slot Wij zouden het op prijs stellen, als u uw ervaringen wilt delen op de volgende website: www.zorgkaartnederland.nl
5/5 Bijlage: Adviezen na de operatie. U hebt een operatie aan of bij de anus ondergaan. Het is belangrijk dat u de volgende adviezen in acht neemt om de kans op complicaties te verminderen. Wondverzorging: Wij adviseren u dringend 2 x per dag de wond/anus goed uit te spoelen met de douchekop (zachte straal en lauw water). Hierdoor wordt de wond gezuiverd. Daarna droogdeppen en laten verbinden. Verbandmateriaal heeft u mee gekregen of kunt u op recept bij de apotheek ophalen. Na het afspoelen verbindt u de wond met Hierna afdekken met.. en fixeren met.. Nadat u ontlasting heeft gehad moet u altijd de wond/anus afspoelen met de douchekop (lauw water). En opnieuw laten verbinden. Ontlasting bevat namelijk bacteriën die de wond kunnen infecteren. Wanneer de wond rood wordt, warm aanvoelt, pijnlijk en hard wordt dan moet u contact opnemen met uw eigen huisarts. Belangrijk is, dat de ontlasting regelmatig komt en niet te hard is. Bij harde ontlasting kunt u een laxerend dieet nemen, d.w.z. veel drinken, vezelrijke voeding (bijvoorbeeld ontbijtkoek, zemelen en pruimen). Wanneer dit onvoldoende helpt kunt u contact opnemen met uw huisarts. Pijn medicatie: Tegen de pijn adviseren wij u Paracetamol te gebruiken. Volgt u de aanwijzingen in de verpakking. Het is belangrijk om in het vervolg het gebied te ontharen en te zorgen voor een extra hygiëne. Hiermee kunt u herhaling van de aandoening voorkomen. De wondverpleegkundige zal u dit uitleggen. foldernummer: chi 481 versie juni 2016