FSS congres 03/11/2016 Rudolf van Mierlo Efectis Nederland www.efectis.nl 1
Inhoud o Achtergrond: Bouwbesluit en NEN 6075 o Bepaling rookdoorlatendheid S a en S 200 Consequenties van invoering www.efectis.nl 2
Beheersen rookverspreiding; hoe? o Rook weren bij scheidingen door afdichting van scheidingen o Rook weren bij scheidingen door drukverschil Overdruk/onderdruk-systemen o Rook weren uit delen van ruimten door opvang elders Rook/warmte afvoer met opvang in rookbuffers Het gaat hier alleen over rook weren met scheidingen! www.efectis.nl 3
Wat is het idee bij rookwerendheid? o Gebouwen zijn ingedeeld in brandcompartimenten (BC s) om de uitbreiding van brand te beperken o BC s zijn ingedeeld in rookcompartimenten* om de verspreiding van rook te beperken, met als doelen: kort verblijven en tegen rook beschermd zijn korte afstand lopen om aan rook te ontsnappen *: In Bouwbesluit 2012 heten rookcompartimenten: sub-brandcompartimenten (subbc s) www.efectis.nl 4
van scheidingen: 1 e optie o via brandwerendheid (oude BB-regel): De rookwerendheid is (in tijd) 1,5 maal de brandwerendheid op de afdichting (E-criterium) Achterliggende gedachte: een scheiding weerstaat warme rook langer dan een hetere brand (1,5 maal???) o Maar: Een brandwerende scheiding kan veel rook doorlaten!!! (het E-criterium verhindert dit niet) Actieve (bijv. opschuimende) afdichtingsmiddelen: leveren pas een goede rookwerendheid na activering (bij de standaard brandkromme na >5 minuten) bij koude rook kan activering lang duren of niet optreden vóór activering: openstaande kieren rond deurbladen, grote open oppervlakten van ventilatieroosters, www.efectis.nl 5
Rookdoorlatendheid bij E-criterium o Rook uit brandwerende scheiding (brandwerendh.test): N.b.: De foto s geven een indruk van de lekkage-openingen; de doorgelaten rook komt hier uit de constructie zelf www.efectis.nl 6
van scheidingen: 2 e optie o op basis van lekdichtheid Voor deuren en luiken een Europese testmethode: EN 1634-3:2004+C1:2007: Bepaling van de brandwerendheid van deuren en luiken, deel Rookwerende deuren en luiken EN 1634-3 gebruikt een lekdichtheidsmeting bij 10, 25 of 50 Pa drukverschil => voldoen aan S a en/of S 200 www.efectis.nl 7
NEN 6075 o Wordt vanuit het Bouwbesluit aangestuurd voor de weerstand tegen rookdoorgang (WRD) tussen ruimten o Bevat twee bepalingsmethoden (in NEN 6075): WRD op basis van brandwerendheid (E-criterium; x 1,5 ) WRD op basis van rookdoorlatendheid o De rookwerendheid / rookdoorlatendheid wordt uitgedrukt in behalen van de prestaties S a en S 200 o Huidige versie: NEN 6075:2011+C1:2012 www.efectis.nl 8
NEN 6075 o 1 e optie: methode 1,5 x E-waarde brandwerendheid: Constructie-onderdelen: E20 => S a, E30 => S 200 Ventilatiesysteem: brandklep E20-NEN 6069 of NEN 6077 of ventilatiesysteem moet 20 min blijven werken of ventilatiesysteem mag slechts toe- en afvoeropeningen hebben in een subbc o 2 e optie: methode rookdoorlatendheid: Deuren / luiken: S a of S 200 (volgens EN 1634-3 en EN 13501-2+A1) Andere constructieonderdelen: NEN 6075 vertaalt andere rookwerende eigenschappen naar S a en S 200 www.efectis.nl 9
S a of S 200 o Resultaat: allerlei constructieonderdelen met de eigenschap S 200, S a of geen van beide o Aannamen: Voldoen aan S 200 betekent ook aan S a 2x S a in serie betekent S 200 o Wat is weerstand tegen rookdoorgang tussen ruimten? Op elk uitbreidingstraject de gevraagde rookwerendheid Veel constructiedelen met gaten in de zelfde scheiding => vele malen een rookdoorlaat horend bij S 200 of S a Eis op component-niveau ((nog) niet op ruimteniveau) www.efectis.nl 10
Wettelijke rookwerendheidseisen (in BBL) o BBL is opvolger van Bouwbesluit (en andere Besluiten) Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) voorjaar 2019 van kracht Concept-BBL juli 2016 voor consultatie gepubliceerd, zodat de industrie zich kan voorbereiden BBL bevat voor nieuwbouw eisen aan echte rookwerendheid (met S a en S 200 ) Eisen op hoofdlijnen: Rookscheidingen niet meer brandwerend (tenzij beschermde subbc s en BC s) Vooral S a in niet-slaapgebouwen Vooral S 200 in slaap-gebouwen www.efectis.nl 11
Wettelijke rookwerendheidseisen (in BBL) o Na invoering van het BBL: Worden veel minder brandwerende scheidingen geplaatst / brandwerende producten verkocht Worden veel meer rookwerende scheidingen geplaatst / rookwerende producten verkocht www.efectis.nl 12
Concept-BBL juli 2016 o Subbrandcompartimenten (art. 4.63): 1. subbc => subbc : Sa 2. subbc => BVr : Sa 3. subbc => BsubBC (ander sbc): S200 4. subbc => EBVr : S200 o Beschermde subbc s (art. 4.64): 1. BsubBC => BsubBC : S200 2. BsubBC => subbc : S200 (*) 3. BsubBC => subbc : Sa (**) 4. BsubBC => (E)BVr : S200 *: Woonfc.vZorg>500m2 + Celfc + Gezondhzfc.met bedgebied **: Overig woonfc.(niet woonwagen) + Kinderopvang met bedg. + Logiesfc. www.efectis.nl 13
Concept-BBL juli 2016 o Inrichting vluchtrouts (art. 4.76): 1. BVr => aansluitende BVr : Sa 2. BVr => aansluitende EBVr : S200 3. EBVr => aansluitende (E)BVr : Sa 4. EBVr => aansluitende EBVr in TH : S200 5. Tussen onafhankelijke Vr s : S200 www.efectis.nl 14
Inhoud o Achtergrond: Bouwbesluit en NEN 6075 o Bepaling rookdoorlatendheid S a en S 200 Consequenties van invoering www.efectis.nl 15
Rookdoorlatendheid per constructieonderdeel o Testnorm EN 1364-3 o Situatie per constructieonderdeel: Deuren / luiken Ventilatiesystemen Rookgasafvoersystemen Doorvoeringen en naden Overige constructie-onderdelen www.efectis.nl 16
Wat is het idee bij de EN 1634-3-test? o Hoeveel lucht / rook lekt door het constructie-onderdeel bij een drukverschil? o Principe van de testopstelling: Een drukdoos (-50 tot +50 Pa), kan tot 200 C verwarmd De drukdoos heeft één open zijde waartegen het proefstuk komt (zoals bij de brandwerendheidtest) www.efectis.nl 17
De testopstelling www.efectis.nl 18
EN 1634-3 o S a -bepaling (standaard): Meet lekkage van drukdoos en ondersteunende constructie Meet lekkage met proefstuk (zonder onderspleet): bij +10 Pa en 20 C gedurende 2 min. bij +25 Pa en 20 C gedurende 2 min. De meting mag in de andere richting worden gedaan zonder het proefstuk om te draaien door -10 en -25 Pa (onderdruk in de drukdoos ) te gebruiken www.efectis.nl 19
EN 1634-3 o S 200 -bepaling (standaard) na de S a -bepaling: Verhoog de temperatuur in 30 minuten naar 200 C Meet lekkage met proefstuk: bij +10 Pa en 200 C gedurende 2 min. bij +25 Pa en 200 C gedurende 2 min. bij +50 Pa en 200 C gedurende 2 min. Meet lekkage van drukdoos en ondersteunende constructie bij 200 C Voor de meting in de andere richting moet een nieuw proefstuk andersom worden aangebracht en moeten bovenstaande stappen worden herhaald www.efectis.nl 20
EN 1634-3 resultaten o Toepassingsgebied testresultaat: Algemeen regels Regels voor specifieke deur/luiktypen EXAP-regels in EN 15269, diverse delen (en EN 15725) o Klassering volgens EN 13501-2: www.efectis.nl 21
Deuren / luiken o Methode 1,5 x E-waarde brandwerendheid: E20 => S a ; E30 => S 200 o Methode rookdoorlatendheid: S a of S 200 bepalen volgens EN 1634-3 en EN 13501-2+A1 Overstroomrooster in deur moet samen met deur meten o Consequenties rookdoorlatendheid Andere opbouw deur (specifiek S a en S 200 ) (Extra) afdichting rondom deur Geen onderspleet bij S 200 deur: valdorpel of aanslag nodig Geen opschuimende ventilatierooster in deur www.efectis.nl 22
Ventilatiesystemen kanaal (zonder klep) o Methode 1,5 x E-waarde brandwerendheid: E20 cf. NEN 6069 (NEN-EN 1366-1 of NEN 6076) => S a E30 cf. NEN 6069 (NEN-EN 1366-1 of NEN 6076) => S 200 o Methode rookdoorlatendheid: E en/of S volgens EN 1366-1 en EN 13501-3+A1; S a : E20 of S volgens EN 13501-3+A1; S 200 : E20 S volgens EN 13501-3+A1 www.efectis.nl 23
Ventilatiesystemen - kanaal (zonder klep) o Lekkage door ventilatiekanaal Bij vlamdichtheid betrokken op afdichting E: maximaal 15 m 3 /h, per m 2 klep, bij brand buiten kanaal Bij smoke leakage S: maximaal 10 m 3 /h, per m 2 klep, bij brand buiten kanaal www.efectis.nl 24
Ventilatiesystemen - klep o Methode 1,5 x E-waarde brandwerendheid: Klep: E20 cf. NEN 6069 (NEN-EN 1366-2) of NEN 6077; of Ventilatiesysteem met mechanische afvoer moet 20 min blijven werken; recirculatie moet zijn uitgeschakeld; of Een ventilatiesysteem mag slechts toe- en afvoeropeningen hebben in een subbrandcompartiment www.efectis.nl 25
Ventilatiesystemen - klep o Methode rookdoorlatendheid: Klep: of E en/of S volgens EN 1366-2 en EN 13501-3+A1; E: o.a. max. 360 m 3 /h, S: max. 200 m 3 /h; beide per m 2 klep S a : E20 of S volgens EN 13501-3+A1; S 200 : E20 S volgens EN 13501-3+A1 Klep moet sluiten bij rook in ruimte Ventilatiesysteem met mechanische afvoer moet 20 min blijven werken; recirculatie moet zijn uitgeschakeld; of Een ventilatiesysteem mag slechts toe- en afvoeropeningen hebben in een subbrandcompartiment www.efectis.nl 26
Ventilatiesystemen o Belangrijke consequenties (bij rookdoorlatendheid) Rookmeldersturing ipv smeltlood Voor S a volstaat S-klep biedt mogelijkheden voor toepassing rookkleppen www.efectis.nl 27
Ventilatiesystemen o Als een ventilatiesysteem slechts toe- en afvoeropeningen heeft in één subbrandcompartiment Ventilatie in woongebouw waarbij elke woning een eigen afvoerkanaal heeft Smeltlood gestuurde brandklep in kanaal volstaat; er is geen sprake van rookverspreiding via kanaal www.efectis.nl 28
Ventilatiesystemen o Ventilatiesysteem met mechanische afvoer die 20 min blijft werken en recirculatie is uitgeschakeld Nergens kleppen Kanaal volledig brandwerend geïsoleerd Principe: - In kanaal is dusdanig veel verdunning dat ventilator blijft werken - Recirculatie is uit www.efectis.nl 29
Ventilatiesystemen o Ventilatiesysteem met mechanische afvoer die 20 min blijft werken en recirculatie is uitgeschakeld Principe: - Ventilatie is gewaarborgd totdat klep patiëntenkamer sluit - Recirculatie is uit www.efectis.nl 30
Rook/Warmteafvoersystemen o Methode rookdoorlatendheid: Kanaal: rookwerendheid alleen beschouwen als grenzend aan meerdere ruimten E en/of S volgens EN 1366-8/-9 en EN 13501-4+A1 Klep: rookwerendheid alleen beschouwen als klep geen functie heeft in toevoer/afvoer-regeling E en/of S volgens EN 1366-10 en EN 13501-4+A1 klep moet sluiten bij rook in ruimte van waaruit de rookdoorlatendheid wordt bepaald S a : E20 of S volgens EN 13501-4+A1 S 200 : E20 S volgens EN 13501-4+A1 www.efectis.nl 31
Doorvoeringen en naden o Methode rookdoorlatendheid: S a blinde doorvoering: <3 m 3 /h per m 2 volgens EN 1026 S a standaard doorvoering: <30 m 3 /h volgens EN 1026 en EN 1366-3 S a naad: <0,1 m 3 /h per m en < 3 m 3 /h per m 2 volgens EN 1026 S 200 : S a + E20 www.efectis.nl 32
Doorvoeringen en naden o Belangrijke consequenties (bij rookdoorlatendheid) Sparing altijd afdichten met niet-poreuze materialen Bij S a volstaat alleen afdichting; afdichting is van ander type dan bij S 200 en brandwerendheid Bij S 200 doorvoer naast afdichting meestal ook brandwerende voorziening; afhankelijk van type doorvoer www.efectis.nl 33
Overige constructie-onderdelen o Methode rookdoorlatendheid: Ventilatieroosters en overstroomcomponenten: Testen samen met deur of wand Wanden en vloeren zonder openingen: S a : geen rookdoorlatende constructie-onderdelen + geen zichtbare openingen S 200 : S a + E20 Overige constructie-onderdelen S a : luchtdoorlatendheid < 10 m 3 /h.m 2 volgens EN 1026 + geen zichtbare openingen S 200 : S a + E20 Alternatief voor alle constructie-onderdelen: op overeenkomstige wijze = S a en S 200 volgens EN 1634-3 www.efectis.nl 34
Samenvattend o Besluit Bouwwerken Leefomgeving: Concept juli 2016; van kracht voorjaar 2019 Voor nieuwbouw rookdoorlatendheid (waar S a en S 200?) o Bepaling van WRD cf. NEN 6075:2011 +C1:2012 Basis: brandwerendheid E of rookdoorlatendheid S a / S 200 Bepaling van S a en S 200 per constructie-onderdeel EN 1634-3: (alt.) methode voor alle constructie-onderdelen o Consequenties: Minder brandwerende scheidingen / producten Meer rookwerende scheidingen / producten www.efectis.nl 35
Afsluiting VRAGEN? Bedankt voor uw aandacht! Rudolf van Mierlo Efectis Nederland www.efectis.nl 36