Gemeentelijk Milieujaarprogramma KUURNE dienstjaar 2010 MILIEUJAARPROGRAMMA

HET GEMEENTELIJK MILIEUJAARPROGRAMMA 2010 redactie Milieudienst: januari-maart 2010 advies milieuraad 15/03/2010 (ondertekenen samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 : gemeenteraad 07/04/2008) (ondertekenen samenwerkingsovereenkomst 2010 : CBS 08/12/2009) vaststelling CBS 23/03/2010 te versturen aan de overheid vóór 01/04/2010 Pagina 1 van 67

INHOUDSTAFEL INLEIDING I. ARTIKELSGEWIJS OVERZICHT VAN DE GEMEENTEBEGROTING II. MILIEUJAARPROGRAMMA 2010 themamodel 1. INSTRUMENTARIUM 7 1.1. Basis 7 1.1.1 Gemeentelijke diensten 7 1.1.2 Handhaving 8 1.1.3 MMIS 12 1.1.4 Gemeentelijke adviesraad voor milieu en natuur 13 1.1.5 Gemeentelijk milieubeleid 13 1.2. Onderscheidingsniveau 13 1.2.1. Duurzaamheidsambtenaar 13 1.2.2. Milieubeleidsplan 13 1.2.3. Milieubarometer 14 1.2.4. MMIS 14 1.2.5. Gemeentelijke adviesraad voor milieu en natuur 14 1.3. Projecten 15 1.3.1. Mina-werkers 15 2. AFVAL 19 2.1. Basis 19 2.1.1. Afvalpreventie en hergebruik 19 2.1.2. Selectie inzameling en restafval 21 2.1.3. Opruimen achtergelaten afvalstoffen 25 2.2. Onderscheidingsniveau 25 2.2.1. Acties m.b.t. afvalpreventie en hergebruik 25 2.2.2. Acties m.b.t. selectieve inzameling 30 2.2.3. Doelstellingen m.b.t. restafval 31 2.2.4. Acties en maatregelen m.b.t. illegaal ontwijkgedrag 31 3. MILIEUVERANTWOORD PRODUCTGEBRUIK 33 3.1. Basis 33 3.1.1. MVP binnen gemeentelijke diensten 33 3.1.2. Passieve sensibilisatie 33 Pagina 2 van 67

3.2. Onderscheidingsniveau 34 3.2.1. Acties m.b.t. MVP binnen gemeentelijke diensten 34 3.2.2. Acties m.b.t. MVP bij burgers 36 4. WATER 38 4.1. Basis 38 4.1.1. Pesticidenreductie 38 4.1.2. Passieve sensibilisatie bestrijdingsmiddelen en rationeel watergebruik 39 4.2. Projecten 40 4.2.1. Terugbetaling gemeentelijke premies 40 5. HINDER 41 5.1. Basis 41 5.1.1. Digitaal opvolgen van milieuklachten 41 5.1.2. Passieve sensibilisatie 41 5.2. Onderscheidingsniveau 42 6. ENERGIE 43 6.1. Basis 43 6.1.1. Elektronisch opvolgsysteem voor bouwaanvragen 43 6.1.2. Uitvoeren energieboekhouding 43 6.1.3. Passieve sensibilisatie 44 6.2. Onderscheidingsniveau 44 6.2.1. Uitbreiding energieboekhouding naar andere entiteiten 44 6.2.2. - 6.2.3. Actieve sensibilisatie 45 6.2.4. Aankoop minimum percentage groene stroom 46 6.2.5. - 6.2.6. - 6.2.7. Energie-efficiëntie bij overheidsopdrachten 46 6.2.8. Lager energieverbruik 47 7. MOBILITEIT 48 7.1. Basis 48 7.1.1. Passieve sensibilisatie 48 7.1.2. Deelname gemeentelijke begeleidingscommissie 48 7.2. Onderscheidingsniveau 49 7.2.1. 7.2.2. Sneltoets mobiliteitsplan 49 7.2.3. - 7.2.4. Actieve sensibilisatie 49 7.2.5. Milieuvriendelijke voertuigen 49 7.3. Projecten 51 7.3.1. Aankoop milieuvriendelijk voertuig 51 Pagina 3 van 67

8. NATUUR 52 8.1. Basis 52 8.1.1. Bermbeheer 52 8.1.2. Streekeigen soorten 54 8.1.3. Code goede natuurpraktijk 55 8.2. Onderscheidingsniveau 57 8.2.1. Subsidiereglement 57 8.2.2. Vorming natuur 58 8.2.3. Deelname Dag van het Park Dag van de Natuur 59 8.2.4. Aanplanten streekeigen soorten 59 8.3. Projecten 60 8.3.1. Integrale toegankelijkheid Groene Long 60 8.3.2. Subsidiereglement groendaken 60 9. BODEM 62 9.1. Basis 62 9.2. Onderscheidingsniveau 62 10. DUURZAME ONTWIKKELING 63 10.1. Basis 63 10.1.1. Passieve sensibilisatie 63 10.2. Onderscheidingsniveau 64 10.2.1. - 10.2.2. Duurzaam bouwen en wonen 64 10.2.3. Maatschappelijk verantwoord ondernemen 65 10.2.4. Vlaams implementatieplan voor duurzame ontwikkeling 66 11. SO 2008-2013 67 11.1. Onderschrijven van de contracttekst 2008-2013 67 11.2. Planning acties 2010 67 11.2.1. Uitvoeren basisniveau 67 11.2.2. Uitvoeren onderscheidingsniveau 67 Pagina 4 van 67

INLEIDING De Samenwerkingsovereenkomst Het gemeentelijk milieujaarprogramma (hierna MJP) geeft uitvoering aan punt 3 van hoofdstuk 1 van de Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 (hierna SO te noemen). Het milieujaarprogramma bevat een planning voor jaar van ondertekening en een rapportering over het voorgaande jaar en werd opgemaakt volgens de inhoudstafel die door de Vlaamse Overheid ter beschikking wordt gesteld. De financiële middelen Het Budget voor het dienstjaar 2010 werd door de Gemeenteraad vastgelegd in de zitting van 21 december 2009. Deel 1 van dit GMPJ geeft een artikelsgewijs overzicht van de met milieu gerelateerde artikels uit het budget van 2010 zoals vastgesteld door de Gemeenteraad. Voor sensibilisatie en andere acties is budget voorzien bij de gewone werkingsmiddelen van de milieudienst (zie artikelsgewijs overzicht). Subsidies De gemeente ontvangt voor de uitvoering van de SO subsidies. Die zijn vermeld in hoofdstuk 3 van de SO Financiële Bepalingen. In onderstaande tabel staat een overzicht van de te verwachten subsidies voor het jaar 2009. Onderdeel Subsidie Basisniveau 22.865,37 Onderscheidingsniveau 30.000,00 Projectenenveloppe 14.199,39 Mina-werkers 24.800,00 TOTAAL 91.864,76 Pagina 5 van 67

I. ARTIKELSGEWIJS OVERZICHT VAN DE GEMEENTE- BEGROTING 2010 Versie: goedgekeurd Gemeenteraad 21/12/2009 (bedrag) = onderdeel van budget te voorzien voor de afdeling milieu. BW = begrotingswijziging Opmerking: de subsidie SO is niet juist begroot, aan te passen bij BW Administratief personeel m.b.t. milieu niet afzonderlijk begroot Administratiekosten (verzendingen, kopies, ) niet afzonderlijk begroot Afzonderlijk document in bijlage De leden van de milieuraad adviseerden de begroting gunstig op 07/12/2009. De gemeenteraad stelde de begroting vast in zitting van 21/12/2009. II. MILIEUJAARPROGRAMMA 2010 THEMAMODEL De gemeente Kuurne heeft in zitting van de gemeenteraad van 7 april 2008 beslist om de Samenwerkingsovereenkomst voor de volledige periode van 2008 2013 te ondertekenen voor volgende onderdelen: - basis - onderscheidingsniveau - projecten - voltijds duurzaamheidsambtenaar - Mina-werkers BIJLAGE 01: Index Milieujaarprogramma - Excel tabel BIJLAGE 02: Beslissing CBS goedkeuren Milieujaarprogramma - Beslissing CBS van 23 maart 2010 BIJLAGE 03: Advies Milieuraad omtrent Milieujaarprogramma - Advies Milieuraad MJP 2010 Pagina 6 van 67

1. INSTRUMENTARIUM Algemene doelstelling: De gemeente ontwikkelt de nodige instrumenten voor het voeren van een duurzaam lokaal milieubeleid. Aandachtspunten hierbij zijn de organisatie van de gemeentelijke diensten, handhaving, inspraak en de ontwikkeling van een Milieu Management Informatie Systeem. Verder wordt ook de opbouw van de capaciteit gestimuleerd (duurzaamheidsambtenaar) en het planmatig werken. 1.1 Basis 1.1.1. Gemeentelijke diensten Rapportering over de gemeentelijke diensten volstaat in het jaar van intekening (MJP 2009) en in 2012 (MJP 2013). Zie MJP 2009. Centraal meldpunt voor milieuklachten Gemeentelijk: Jean Marie Ongenaert, aangesteld door de Gemeenteraad van 27/10/1994. Vlarem-attest bestrijding geluidshinder: verlengd in 2006. De toezichthoudend ambtenaar is tevens belast om binnen de grenzen van de territoriale bevoegdheid overtredingen op de natuurvergunningen vast te stellen. Voor de vrije velddelicten op te sporen en vast te stellen wordt beroep gedaan op de politie. De milieudienst is als aanspreekpunt binnen de gemeente aangeduid voor de milieuovertredingen en vervult de bemiddelingsrol die de gemeente opneemt. De Burgemeester, de Schepen van Milieuzorg en de milieuambtenaar van de gemeente treden op als conflictbemiddelaar bij lokale hinderproblemen die veroorzaakt worden door alle inrichtingen en handelingen met uitzondering van klasse 1. Politiezone VLAS: Dienst MIHRO Directie lokale recherche - Dienst MIHRO Oude Vestingstraat 2 a 8500 Kortrijk Tel. 056/23 97 30 Fax. 056/23 96 44 e-mail: politie@kortrijk.be Pagina 7 van 67

In Info Kuurne, editie november-december 2009 werd een artikel gepubliceerd over milieuhinder en de manieren om hinder te melden. Hoe milieuhinder melden? 1. Via de meldingskaart op http://www.kuurne.be/formulieren/meldingen-0 2. Contact met de milieudienst: Tijdens de openingsuren van het gemeentehuis: Marktplein 9, 8520 Kuurne. Telefoon: 056/73 71 46 fax: 056/73 71 44 e-mail: milieudienst@kuurne.be. De milieudienst van de gemeente is het centraal meldpunt en staat in voor het registreren van deze milieuklachten in samenwerking met de politie (politiezone VLAS). De gemelde klachten worden ingebracht in en opgevolgd in MKROS, Milieuklachten Registratie- en OpvolgingsSysteem, een databank van de Vlaamse overheid. Het doel van deze registratie is een inzicht te krijgen in de hinderbronnen en probleemsituaties in de gemeente, zodat op lange termijn gerichte acties kunnen ondernomen worden om deze milieuhinder terug te dringen. 3. Bij de Politiepost Kuurne: Weggevoerdenplein 1/01, 8520 Kuurne. Elke werkdag van 08.00 uur tot 11.30 uur, van 13.00 uur tot 16.30 uur en op zaterdag van 09.00 uur tot 11.30 uur. Telefoon: 056/36 58 60 fax: 056/36 58 79 e-mail: kuurne@pzvlas.be. 4. Commissariaat Centrum Oude-Vestingsstraat 2a, 8500 Kortrijk. Elke dag 24/24 uur Telefoon: 056/23 96 11 fax: 056/20 22 82 e-mail: politie@pzvlas.be. Dienst MIHRO: De dienst MIHRO verzorgt op een integrale en geïntegreerde wijze de milieupolitie, in hoofdzaak de inbreuken op de regelgeving inzake: het milieu (verontreiniging en afvalstoffen); hygiëne en huisvesting; ruimtelijke ordening; hormonen; kansspelen; dierenwelzijn; jacht. BIJLAGE 04: Samenwerkingsovereenkomst Kuurne Politiezone Vlas - Samenwerkingsovereenkomst 2008-2009 1.1.2. Handhaving Personeel De gemeente beschikt over een persoon met Vlarem-bekwaamheidsbewijs, de gemeentelijke milieuambtenaar Jean-Marie Ongenaert. Hij treedt ofwel autonoom op of in samenwerking met Mihro van de politiezone PZ-Vlas. Proactieve en reactieve controles Eigen initiatieven en plannen Er gebeurt een proactieve controle in het kader van een milieuvergunningsaanvraag klasse 2 en bij meldingen klasse 3. Bij het verder exploiteren van een inrichting die vroeger klasse 2 was en waarvan de vergunning verliep gebeurt ook een proactieve controle. In 2009 werden 4 proactieve controles uitgevoerd bij klasse 2 bedrijven. Pagina 8 van 67

Deelname aan initiatieven van de afdeling Milieu-inspectie De gemeente had zich ingeschreven voor de proactieve controle van standaardgarages of standaardcarrosseriebedrijven. In 2009 werd slecht één garage aan een toezicht onderworpen wegens tijdsgebrek in de jaarplanning. Pagina 9 van 67

Overzicht proactieve controles Datum Bedrijf Sector Controle ikv handhavin gscampag ne Milieuinspectie? 09/04/20 09 27/05/20 09 14/10/20 09 20/10/20 09 Werd er een VERSLAG opgesteld? Remi Maertens Landbouw nee Ja, deel uitmakend van het advies van de milieudienst Vanbo N.V. Woningbouw (dakwerken) nee Ja, deel uitmakend van het advies van de milieudienst WAAK vzw Beschutte werkplaats nee Ja, deel uitmakend van het advies van de milieudienst Emka NV Metaalbewerkingsbe drijf nee Ja, deel uitmakend van het advies van de milieudienst Werd er een PROCES- VERBAAL opgesteld? Werden er AANMANINGEN of RAADGEVINGEN gegeven? Nee Ja (voorschriften grondwaterwinning) Nee Nee Nee Ja (gasopslag en gescheiden lozing) Ja (milieutechnische entiteit, compressor) Ja (luchtreservoirs) Pagina 10 van 67

Overzicht reactieve controles Datum Bedrijf Sector Klachten nummer MKROS 24/04/20 09 29/05/20 09 26/06/20 09 27/07/20 09 Brood- en banketbakkerij Lietaert Werd er een VERSLAG opgesteld? Werd er een PROCES- VERBAAL opgestel d? Werden er AANMANINGEN of RAADGEVINGEN gegeven? Bakkerij Ja (geluidsmeting) Nee Ja (schriftelijke en mondelinge) Nerva N.V. Cementfabriek Nee Nee Ja Samenwerking met Harelbeke; (klacht te Kuurne, bedrijf te Harelbeke Diverse Tuinen Francis Tuinaannemersbedr ijf 16/02/20 09 10/09/20 09 Ja Nee Aangetekende aanmaningen, inschakeling Mihro The Cube Danscafé Ja Nee Ja + muziekvergunning ingetrokken, geluidsmeting opgelegd + saneringsmaatregelen Pagina 11 van 67

Overzicht vrije velddelicten M.b.t. Maatregel Gevolg Vb geluid Schriftelijke aanmaning Verzegeling Pv na vaststelling Sluiting overtreding Nog bij parket Afval / Bodem Storten slib Op mondeling verzoek verwijderd door de aannemer Systematisch illegaal ontwijkgedrag huisvuil Extra controle van de vuilbakjes in de buurt Nog in opvolging Geurhinder Inwinnen inlichtingen Accidenteel door tijdelijk uitvallen van een beluchtingspomp Geurhinder: mazouthinder in huis Plaatsbezoeken, geen hinder vast te stellen Bij eerstvolgende nieuwe hinder onmiddellijk plaatsbezoek Sluikstorten Geen sporen, geen daders Opruimen van het sluikstorten Hinderlijk groen (overhangende takken, verbergen zonlicht, wortelschade, distels, onkruid, herfstbladeren, ) Diverse dossiers Wordt niet opgenomen in MKROS en dit rapport Natuurvergunningen In 2009 werd een natuurvergunning aangevraagd en verleend. Het betreft een natuurvergunning afgeleverd op 12/02/2009 door de Deputatie van het Provinciebestuur West-Vlaanderen verleend voor de natuurvergunningsaanvraag ingediend door het Gemeentebestuur van Kuurne met als voorwerp: wijzigen kleine landschapselementen in het Heulebeekdomein. Nl. het rooien van beplanting (Italiaanse Populieren) langs de Heulebeek te Kuurne. Gelegen in de gemeente Kuurne in de Kortrijksestraat. Kadastraal bekend: afdeling K, sectie C nr. 446 g De beslissing werd op 19/02/2009 bekendgemaakt. Er zijn geen natuurvergunningen aangevraagd of afgeleverd door het College van Burgemeester en Schepenen. Er werden ook geen meldingen gedaan. Logistieke ondersteuning De toezichthouder beschikt over de nodige middelen om zijn taak naar behoren te kunnen vervullen (lokaal, PC, dienstwagen bij reservatie, ). 1.1.3. MMIS De gemeente beschikt over een internetverbinding. Het kantoor van de milieudienst beschikt over 3 pc s, elk voorzien van internettoegang. Pagina 12 van 67

De klachten voor MKROS worden ingegeven via de databank die online beschikbaar is. Deze databank is operationeel sedert 2008. De energieprestatiecertificaten zijn terug te vinden in de energieprestatiedatabank. Deze databank is operationeel sedert 2006. In 2010 wordt het integraal milieujaarverslag en de pesticideninventaris van 2009 ook online ingevoerd. 1.1.4. Gemeentelijke adviesraad voor milieu en natuur Jaarverslag Het jaarverslag 2009 werd ter goedkeuring voorgelegd aan de milieuraad tijdens de vergadering van 15 maart 2010. Het jaarverslag van de milieuraad is een verplichte bijlage bij dit milieujaarprogramma. De ledenlijst werd geactualiseerd (o.a. vertegenwoordiging Natuurpunt). Er wordt ook in vermeld hoe wordt gestreefd naar samenwerking met andere adviesraden). BIJLAGE 05: Milieuraad - Jaarverslag KARMINA 2009 1.1.5. Gemeentelijk milieubeleid zie verder punt 1.2.2. Milieubeleidsplan. 1.2. Onderscheidingsniveau 1.2.1. Duurzaamheidsambtenaar Sinds 1 september 2005 is een voltijds duurzaamheidsambtenaar in dienst. Isabel Tremerie, die de functie sedert die datum invulde, werd op 1 oktober 2009 vervangen door Wim Dewever. De duurzaamheidsambtenaar maakt deel uit van de milieudienst en voert taken uit die in verband staan met het uitvoeren van de SO. De expertise die Isabel Tremerie doorheen de jaren opbouwde, blijft behouden binnen de gemeentelijke diensten. Isabel Tremerie is verhuisd naar het Woonloket van het Sociaal Huis. BIJLAGE 06: Duurzaamheidsambtenaar - Notule van de aanstelling als statutair ambtenaar op proef - Vacature en functieomschrijving 1.2.2. Milieubeleidsplan De Gemeenteraad van Kuurne stelde het milieubeleidsplan 2006-2010 vast in zitting van 27 juni 2006. Het milieubeleidsplan volgt de structuur van de SO 2005-2007. Pagina 13 van 67

Het GMBP ligt ter inzage in de milieudienst en de gemeentelijke bibliotheek en is te downloaden op de website van de gemeente: www.kuurne.be Het GMBP werd ook toegestuurd aan bevoegde instanties op gemeentelijk, provinciaal en gewestelijk niveau. Alle documenten betreffende het vaststellen van het Gemeentelijk Milieubeleidsplan 2006-2010 en de bekendmaking van het plan werden als bijlage meegestuurd met het MJP 2007. In 2010 wordt de overweging gemaakt om het plan te actualiseren of te herwerken. 1.2.3. Milieubarometer In 2008 werd de laatste milieubarometer opgesteld. In 2009 werd ervoor gekozen om geen milieubarometer op te stellen, maar de barometer wordt opnieuw uitgevoerd in 2010. De resultaten van de milieubarometer van 2008 zijn wel nog altijd raadpleegbaar op de gemeentelijke website www.kuurne.be 1.2.4. MMIS Het centraal meldpunt voor klachten is via de website www.kuurne.be. In 2009 werden 5 meldingen ontvangen. Ze hadden allen betrekking op groen zoals onkruid, overhangende takken met vraag tot snoeien. 1.2.5 Gemeentelijke adviesraad voor milieu en natuur In 2009 werd één open milieuraad georganiseerd op 21 september 2009. Deze open milieuraad had als thema De Heerlijke Heulebeek. Tijdens deze milieuraad werd er een tombola georganiseerd onder de aanwezigen en de deelnemers konden (h)eerlijke prijzen winnen. De open milieuraad handelde over de Heulebeek in de streek van de gemeente Kuurne. De 5 items die aan bod kwamen op de open milieuraad waren de volgende: -Voorstelling van het project Heerlijke Heulebeek -Situering binnen de regionale groenstructuur -Wat zijn de acties voor onze gemeente? -Het deelbekkenbeheerplan in openbaar onderzoek -Open ruimte (inbreng van het publiek) BIJLAGE 07: Open milieuraad - Affiche Pagina 14 van 67

1.3. Projecten 1.3.1. Mina-werkers De gemeente zet 2 VTE milieu- en natuurwerkers (MiNa-werkers) in voor het uitvoeren van bepaalde taken voor het thema afval (A1-A6). De werkzaamheden die in 2009 werden uitgevoerd komen in aanmerking voor taken die in de handleiding worden opgelijst. Via een dagrapport worden de uitgevoerde taken genoteerd en wekelijks gerapporteerd aan de milieuambtenaar. De milieu- en natuurwerkers behoren tot doelgroepwerknemers invoegwerknemers zoals omschreven in de financiële bepalingen van de contracttekst. De Mina-werkers zijn operatief in Kuurne, maar zijn tewerkgesteld in de intergemeentelijke maatschappij Imog die fungeert als invoegbedrijf. Rapportering 2009 Sinds 2004 werden twee VTE gemeentelijke MiNa-werkers in dienst genomen. De taken van de MiNa-werkers werden aangepast overeenkomstig de bepalingen van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst 2008-2013: A 1 - Ondersteuning van compostmeesterwerking: - assistentie bij de opbouw en onderhoud van de demostand thuiscomposteren op het containerpark; - invullen onbemande permanentie-uren tijdens de openingsuren containerpark; - beluchten van de compostvaten en bakken; - (helpen) keren van de compostbakken; - (helpen) oogsten en afzeven van de compost; - instaan voor de voorziene service naar de bevolking bij aankoop van een compostvat (zoals het uitdelen van trottoirtegels, inladen van verkochte compostvaten); - meewerken aan de activiteiten i.k.v. "Juni Compostmaand"; A 2 - Toezicht op de wijkcompostering: In een woonwijk van de plaatselijke sociale bouwmaatschappij (> 150 woongelegenheden) werd in 2004 naast een afvalstraat met ondergrondse containers (voor Restafval, PMD, Papier en Karton, Glas) een wijkcomposteringssite opgericht, bestaande uit vaten en bakken. Deze site is demonstratief ingericht met tuinafval. De MiNa-werkers verzorgen de permanentie i.s.m. een eventueel aanwezige compostmeester: - opbouw en onderhoud wijkcompostering (Spijker & Schardauw); - permanentie tijdens de openingsuren wijkcompostering: aanvaarden, ledigen en registreren aangebrachte GFT-afval inwoners van de wijk; - aannemen keukenafval van het buurtrestaurant; - beluchten van de compostvaten en bakken; - keren van de compostbakken; - oogsten en afzeven van de compost; - gebruiken van de compost (invoeren in de plantsoenen en bloembakken in de wijk); - In 2008 werd de wijkcompostering uitgebreid voor bewoners buiten de wijk via "wildcards" voor tuinlozen; A 3 - Selectie op hergebruik van afvalstoffen op het containerpark: - Beoordeling bruikbare goederen voor kringloopwinkel; Pagina 15 van 67

- Beoordeling zuiverheid aangeboden afvalstoffen voor sortering (isomo, HDPEzakken, ); A 4 - Toezicht op het containerpark: - toegangscontrole (inwoner Kuurne via ID-kaart); - personenwagens (cfr. Milieureglement, bedrijfswagens verboden); - toegang betalend gedeelte niet-betalend gedeelte; A 5 - Toezicht op het correct aanbieden van huishoudelijke afvalstoffen bij de selectieve inzamelingen: 1. de selectie van afgedankte elektrische en elektronische apparaten (Recupelscenario) - koel- en vriestoestellen en groot witgoed in opslagruimte; - gesorteerd in een palletbox van 1,5 x 1,5 x 1,5 m; - TV en ander beeldbuishoudende apparaten; - de overige kleine elektrische apparaten; 2. selectie van houtafval: - onbehandeld hout (A-kwaliteit): paletten, bekistingshout, niet-beschilderde balken en pannenlatten; - behandeld hout (B-kwaliteit): gemengd hout, met herbekleding en verf, zonder voorwerpen van organische en minerale oorsprong, oud meubilair, afbraakhout, spaanplaten, vezelplaten, fruitkistjes; - resthout met gemengde samenstelling (samengesteld hout): zoals schilderdeuren met kartonnen binnenversteviging, unaliet, geperst karton, rottende houten balken; 3. milieustraatje Om de verregaande selectiviteit verder te stimuleren werd in 2004 overgegaan tot de uitbouw van nieuwe fracties onder de noemer milieustraatje. Hieronder valt : vlak glas, matrassen, bloempotjes, bloempottrays, LDPE-folies, kroonkurken, wijnfleskurken, CD/DVD s, Deze werden in de loop van 2004 op de containerparken geïntroduceerd. De MiNa-werkers kregen een goede opleiding door Imog en staan in voor het helpen sorteren. 4. Andere - Frituurvet, -olie, metaal, schroot, PMD, papier, karton, kledij, ; - Inspelen op gewijzigde situaties; A 6 - Ondersteuning van het zwerfvuil- en sluikstortbeleid: Gemeentelijke campagne "Kuurne Net." - ledigen van openbare vuilnisbakjes (vanaf 2010 zal dit gebeuren m.b.v. een elektrisch voertuig), opruimen sluikstorten; - wekelijkse veegroute centrumstraten- en pleinen met straat- en pleinveegmachine; - occasionele interventies met straat- en pleinveegmachine (schoolomgeving, culturele centra); - meewerken aan de jaarlijkse zwerfvuilcampagne; - meewerken met het organiseren van zwerfvuilacties i.k.v. In de Vuilbak ; De kostprijs aan Imog bedraagt vanaf 2009: 30,07 EUR per uur. (In 2008: 28,36, 2007: 27,54, in 2006: 23,55) Er worden 38 uren per week door 2 MiNa-werkers gepresteerd. De kostprijs wordt door Imog maandelijks via factuur opgevraagd. Pagina 16 van 67

Maand 2009 Gepresteerde uren (2 VTE 38 u/week) Kostprijs (à 30,07 euro / uur) JAN 304 9.141,28 FEB 304 9.141,28 MAA 380 11.426,60 APR 304 9.141,28 MEI 278 8.374,50 JUN 308,75 9.284,11 JUL 304 9.141,28 AUG 380 11.426,60 SEP 304 9.141,28 OKT 304 9.141,28 NOV 380 11.426,60 DEC 304 9.141,28 JAARTOTAAL 3854,75 115.927,37 De kredieten zijn voorzien onder artikel 879/124-06. De subsidie die het gemeentebestuur van het Vlaamse Gewest ontvangt bedraagt: 24.800 euro. In 2009 wordt ook een containerparkcoördinator van IMOG ingeschakeld ter vervanging van een gemeentelijk personeelslid. De kostprijs voor de containerparkcoördinator wordt afzonderlijk gefactureerd aan 32,60 euro per uur. De gemeente vraagt expliciet de goedkeuring voor de optie MiNa-werkers. De rapportering wordt in afzonderlijke bijlage gevoegd zoals voorgeschreven door de samenwerkingsovereenkomst. Het bereiken van de milieudoelstellingen via het inzetten van MiNa-werkers wordt door de Vlaamse Overheid gecontroleerd via het werkplan MiNa-werkers, de rapportering MiNa-werkers en via steekproefsgewijze terreinbezoeken door de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) voor het thema Afval. Het Vlaamse Subsidieagentschap voor Werk en Sociale Economie controleert of de tewerkstellingsdoelstellingen worden nageleefd op basis van haar regelgeving. Het saldo van de subsidie wordt toegekend na uitvoering van de acties/projecten en op basis van een rapport en de bewezen kosten. Het rapport bevat het verslag van de uitgevoerde werken. De kosten worden aangetoond via facturen, gemeentelijke subsidiereglementen of attesten. Het verslag en de bewezen kosten worden ingediend via de procedure van het milieujaarprogramma. BIJLAGE 08: Rapportering MiNa-werkers + facturen: - Rapportering Mina-werkers 2009 - Kopies van de facturen (Imog) als bewijs voor de kosten - Jaarverslagen wijkcompostering Spijker en Schardauw 2005-2009 Pagina 17 van 67

BIJLAGE 09: Verslag van de MINA-werking: - Werkplan MiNa-werkers De nodige documenten voor de aanvraag Mina-werkers met betrekking tot Imog als invoegbedrijf, protocol tussen Imog en gemeentebestuur en aanstellingsbeslissingen raad van bestuur werden ingediend vóór 1 oktober 2009. Pagina 18 van 67

2. AFVAL Algemene doelstelling: De gemeente werkt, samen met de hogere overheid, mee aan de uitvoering van het Vlaamse afvalstoffenbeleid binnen de eigen gemeentelijke diensten. Daarnaast onderneemt en ondersteunt de gemeente initiatieven voor de inwoners die duurzame gedragsveranderingen bewerkstelligen. De gemeente streeft hierbij naar een coherent afvalstoffenbeleid met aandacht voor afvalpreventie, hergebruik, selectieve inzameling, voorkomen van illegaal ontwijkgedrag, evenals handhaving. Het gemeentelijk afvalbeleid 2009 en de rapportering voor het thema afval gebeurt als volgt: 1. Via de gemeentelijke inventarisatie afvalstoffen 2009 (online Afvalstoffen Enquête : afvalstoffengegevens voor 2009 online invullen en de internettoepassing afsluiten voor 1 april 2010. 2. Bijlage 1 invullen en per post terugsturen naar de OVAM. 3. Melding van de bedrijfsafvalstoffen die ontstaan bij de werking van de eigen gemeentediensten worden gemeld via het Integraal Milieujaarverslag (IMJV). 4. Het milieujaarverslag opgemaakt door IMOG voor Kuurne. 5. Via het Milieujaarprogramma 2010. 2.1 Basis 2.1.1. Afvalpreventie en hergebruik GFT-Afval Middelen voor thuiscomposteren In 2009 werd er gewerkt rond de preventie en compostering van tuinafval door het verkopen en promoten van compostvaten en beluchtingsstokken. VERKOOP 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Compostvat (à 11,65 euro) 40 28 24 20 21 8 11 Beluchtingstok (à 4,00 euro) 28 29 10 14 11 4 10 Het totaal aantal door de gemeente verkochte compostvaten bedraagt op heden 1971 stuks. De inwoners van de IMOG-regio kunnen tegen een gunsttarief compost komen ophalen bij Imog, of nog makkelijker, de compost door IMOG thuis laten bezorgen. Dit kan via een container (10 ton) of in een herbruikbare Big Bag. Pagina 19 van 67

Papierafval Belasting op drukwerk De Gemeenteraad stelde in zitting van 05/11/2007 de belasting op de huis-aan-huis verspreiding van drukwerken met handelskarakter vast. Voor het jaar 2009 werd het reglement in zitting van 12 november 2008 door de gemeenteraad opnieuw vastgesteld voor 1 jaar. De belasting is verschuldigd door de uitgever. De verantwoordelijke uitgever en de verdeler zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting. De belasting wordt vastgesteld op 0,007 EUR per verspreid exemplaar. Antireclamesticker De gemeente verspreidt anti-reclamestickers. Hieronder staat de tabel met een overzicht van de hoeveelheid verspreide stickers van de laatste 3 jaar. De sticker is gratis te verkrijgen. JAAR TOTAAL NEE/NEE JA/NEE 2007 120 stickers Niet gekend Niet gekend 2008 140 stickers Niet gekend Niet gekend 2009 96 stickers 78 18 Sedert 2009 is in de gemeente een vernieuwde versie van de anti-reclamesticker in omloop. Samenwerken met een overeenkomstig het VLAREA erkend kringloopcentrum voor het hergebruik van afvalstoffen De samenwerking met een erkend kringloopcentrum wordt via de intergemeentelijke maatschappij Imog gerealiseerd. Kuurne promoot de kringloopwinkel via een publiciteitsbord op het containerpark, via artikels in de gemeentelijke infokrant en via vermelding op het aanvraagformulier bij de ophaling van grof huisvuil op afroep. De nog bruikbare goederen ingezameld op het containerpark worden door de kringloopwinkel opgehaald. Er zijn kringloopwinkels in Kortrijk, Waregem, Menen, Zwevegem, Avelgem en Wevelgem. Afhaaldienst en info: Tel. 056/232940; Fax 056/232947 Weekdagen: 8u15-12u30, 13u00-17u30 Zaterdag: 9u30-12u30, 13u00-17u00 Vzw kringloopcentrum Zuid-West-Vlaanderen Magdalenastraat 15a, 8500 Kortrijk Tel. 056/23 29 43; Fax 056/23 29 47 e-mail: info@dekringloopwinkel.be http://www.kringloop.net/common/rptshop.asp?prov=west-vlaanderen Pagina 20 van 67

Passieve sensibilisatieactie om afvalpreventie te stimuleren GEMEENTELIJK Om afvalpreventie bij de burger te stimuleren, verspreidde het gemeentebestuur in 2009 volgende artikels via Info Kuurne: - Maart, maand van de netheid - Kippenactie Op de gemeentelijke webstek is een apart luik voorzien die cruciale info bundelt over afval en afvalpreventie. Volgende onderwerpen komen daar aan bod: - -anti-reclame stickers - -composteren - -ecotuinieren - -herbruikbare luiers - -kippen - -mulchen - -Robinson lijst De site is te bereiken via onderstaande link: http://www.kuurne.be/leefomgeving/afval/afvalpreventie 2.1.2. Selectieve inzameling en restafval Aanbieden van een basisdienstverlening van selectieve inzamelingen aan de inwoners Aan huis ophaling. Enerzijds is er de selectieve huis-aan-huis ophaling van restafval (wekelijks), PMD en papier-karton (tweewekelijks). Er is de selectieve ophaling van tuinafval op afroep via de tuinafvalbakken van Imog. Daarnaast bestaat de selectieve ophaling van grof huisvuil op afroep via Imog (het grof vuil wordt nadien verder uitgesorteerd in multistroom en deponie). Selectieve inzameling op het containerpark Op 19/04/2004 werd de milieustraat op het containerpark in gebruik gesteld. De milieustraat werd uitvoerig voorgesteld en de ingebruikname werd aangekondigd in de pers, via de nieuwsbrief en de afvalkrant nr. 20 maart-april-mei 2004 Recyclageshoppen. Het milieustraatje bevindt zich in het niet-betalend gedeelte van het containerpark. Het milieustraatje wordt in 2010 uitgebreid voor het selectief inzamelen van de fractie kunststofverpakkingen niet-pmd. Zo kan men voortaan ook met yoghurtpotjes, botervlootjes en mosselpotten gratis op het containerpark terecht, wat meer plaats in de restafvalzak uitspaart. Op het betalend gedeelte werd een extra container geplaatst zodat er een selectievere inzameling kan gebeuren van bouw- en sloopafval. Het bouw- en sloopafval dat wordt ingezameld op het containerpark is op te splitsen in 3 fracties i.p.v. 2. De vorige inzameling gebeurde via 2 fracties, nl. "aarde en stenen" (aan 30 euro/ton) en "te storten (aan 108 euro/ton). Pagina 21 van 67

Door een bijkomende container te plaatsen kan een inzameling gebeuren in 3 fracties: - recupereerbaar bouw- en sloopafval aan 30 euro/ton (in 2008: 835.020 kg). - niet-recupereerbaar bouw- en sloopafval aan 98 euro/ton (naar een categorie 3 stortplaats i.p.v. vroeger categorie 2). - te storten blijft naar een categorie 2 stortplaats aan 108 euro per ton (in 2008: 191.640 kg). RECUPEREERBAAR BOUW- EN SLOOPAFVAL: enkel steenbrokken kunnen in deze container gedeponeerd worden. Hout, metaal, glas of andere onzuiverheden dienen verwijderd te zijn. Een verwerker ontdoet dit van alle onzuiverheden en breekt dit puin naar verschillende groottes. Dit steenpuin moet COPRO gekeurd zijn. Dat wil zeggen dat het moet voldoen aan bepaalde opgelegde normen vooraleer het opnieuw kan gebruikt worden in de bouwsector. Het mag geen porselein (vb. wc-potten) bevatten. Zo kan copro gekeurd puinafval gebruikt worden in grondfundering van opritten, terassen, wegenbouw, Dit bespaart opnieuw grondstof en energie. NIET-RECUPEREERBAAR BOUW- EN SLOOPAFVAL: dit is inert afval en valt onder een ruime noemer. In deze container kun je volgende zaken deponeren: yton, lavabo, wc, bad, ovenschotels, etc. Alle zaken die uit porselein, keramiek of niet recycleerbaar glas zijn gemaakt. Dit is afval dat niet meer hergebruikt kan worden en op een stortplaats belandt. De inwoners worden gestimuleerd om het afval te sorteren door de selectief ingezamelde afvalstoffen niet-betalend te houden. Overzicht van de ingezamelde afvalfracties op het containerpark: Niet betalend Zacht groen Karton TL-lampen Kurken Piepschuim Behandeld hout Motorolie Kledij CD DVD Matrassen Onbehandeld hout Hol glas (glasbol) Batterijen Bloempottrays HDPE Samengesteld hout Frituurolie PVC (bouwmaterialen) Kroonkurken Elektrische en elektronische apparaten Schroot Frituurvet Autobanden Plasticfolies Koelkasten PMD Verf & lijmen Fietsen Vlak glas Kringloopgoederen kunststofverpakkingen niet-pmd Papier Autobatterijen Bloempotjes tapijten KGA Betalend ( 2 per beurt) Brandbaar afval Recupereerbaar bouw- en sloopafval Deponie (stortafval) Recupereerbaar bouw- en sloopafval Multistroom Tuinafval gemengd en snoeihout Boomwortels Door de niet-selectief ingezamelde afvalfracties in te zamelen via een betalend gedeelte en door de kostprijs van de grijze en oranje huisvuilzakken past de gemeente het principe toe van de vervuiler betaalt. Pagina 22 van 67

Andere selectieve inzameling In het najaar van 2009 ging al voor de 8 ste keer de herfstbladerenactie door. Vanaf 2002 rees meer en meer de vraag vanuit de burgers om een oplossing te zoeken voor het probleem van de herfstbladeren. Heel veel inwoners staan in voor het ruimen van de herfstbladeren en daarom werd van 2002 gestart met het plaatsen van containers waar burgers hun herfstbladeren in kunnen deponeren. Er werd gestart met het plaatsen van een 10-tal containers. In 2003 werd door het succes de actie verlengd en het aantal containers werd meer dan verdubbeld. In de daaropvolgende jaren vond de actie telkens opnieuw plaats. In 2009 vond de actie opnieuw plaats. Er werden herfstbladerencontainers geplaatst op 27 plaatsen verspreid over de gemeente. De containers werden geplaatst vanaf de 38 ste week van het kalenderjaar. BIJLAGE 10: Herfstbladerenactie -Overzicht van de locaties van de herfstbladerencontainers Sensibilisering i.v.m. het niet-gebruiken van bestrijdingsmiddelen In 2009 werd een sensibilisatieactie uitgevoerd i.v.m. het niet-gebruiken van bestrijdingsmiddelen. Er verscheen een artikel in het gemeentelijk infoblad waarin de burger aangespoord werd het zonder te doen. In het artikel werd opgeroepen de infobrochure over bestrijdingsmiddelen op te halen bij de gemeentelijke milieudienst. Als de burgers hun bestrijdingsmiddelen indienden op het containerpark, kregen ze een onkruidwieder en werkhandschoenen of een zak houtsnippers om bodems mee te bedekken. Hoeveelheid restafval Uit onderstaande tabel blijkt dat de prognoses voor restafval voor 2009 151,43 kg/inwoner zal bedragen. Er dient nog een verrekening te gebeuren door : - een correctie door te voeren in functie van de verkoop van oranje zakken (met als resultaat een lager restafvalcijfer). - de inbreng van de residufractie van de fractie PMD (wordt er bij gerekend). Het exacte resultaat zal gekend zijn via de online afvalstoffenenquête van de OVAM. Overzicht restafval: kg/inwoner JAAR PROGNOSE RESULTAAT 2002 190,00 2003 163,00 165,39 2004 169,40 170,25 2005 168,16 166,50 2006 166,20 167,27 2007 176,65 172,70 2008 169,82 164,67 2009 151,43 143,79 Pagina 23 van 67

De gemeente registreert sinds 2002 zelf de cijfergegevens (op basis van de facturen) om maandelijks een evolutie van het restafvalcijfer te kunnen opvolgen. Op basis van het resultaatcijfer van 2009 kan de gemeente er van uitgaan dat zij voldoet aan de taakstellingen van het UHA en de SO. HUISHOUDELIJKE AFVALSTOFFEN KUURNE - PROGNOSES DECEMBER 2009 NR FRACTIE gew. 2008 gew. 2009 verschil tot.gew.2008 tot.gew.2009 verschil M915 brandbaar HàH + Molok A 117.390 150.610 33.220 1.534.760 1.432.090-102.670 M916 brandbaar afval CP 5.700 11.310 5.610 199.000 153.250-45.750 M633 multistroom 3.250 5.380 2.130 109.770 72.830-36.940 M933 grof vuil te storten 8.860-8.860 191.960 111.880-80.080 M935 bouwafval 7.020 7.520 500 840.820 285.280-555.540 M939 niet-recup bouw en sloop 4.820 4.820 0 84.400 84.400 M947 zacht groen/lichte snoei 19.600 17.420-2.180 963.560 720.880-242.680 880-1-2 houtafval 13.480 14.780 1.300 350.220 231.880-118.340 GEMEENTELIJK AFVAL KUURNE NR FRACTIE gew. 2008 gew. 2009 verschil tot.gew.2008 tot.gew.2009 verschil M632 gemeentevuil 0 5.610 4.980-630 46 IMOG gemeentevuil 600 600 0 6.450 5.900 12.350 totaal gemeentevuil 600 600 0 12.060 10.880 11.720 GEMEENTELIJK BEDRIJFSAFVAL KUURNE NR FRACTIE gew. 2008 gew. 2009 verschil tot.gew.2008 tot.gew.2009 verschil M935 bouwafval 9.020 14.320 5.300 475.600 357.400-118.200 M947 lichte snoei 37.020 27.880-9.140 340.660 275.280-65.380 M918 IMOG bedrijfsafval 1.800 3.100 1.300 24.890 26.900 2.010 totaal bedrijfsafval 47.840 45.300-2.540 841.150 659.580-181.570 MOLOK SPIJKER & SCHARDAUW (159 gezinnen) datum aantal kg. gew. 2008: prijs prestatie Molokzak totaal per gezin 04.12.09 2.360 4.980 16,52 140,10 14,49 171,11 14.12.09 2.000 tot.gew.2008: 14,00 303,55 14,49 332,04 23.12.09 2.060 63.010 14,42 132,62 14,49 161,53 31.12.09 1.920 tot.gew.2009: 132,62 totaal 8.340 68.700 44,94 708,89 43,47 664,68 4,18 TAAKSTELLING PER INWONER (12.772 inw.) FRACTIE result 2007 result 2008 result 2009 huisvuil 146,8 144,92 129,51 storten + multistroom 26,78 24,14 21,07 gemeentevuil 2,75 0,76 0,85 TOTAAL 176,33 169,82 151,43 181.060 Sinds 15 september 2008 geldt een strengere regeling voor de aanvoer van huishoudelijke afvalstoffen op het containerpark. Aanhangwagens zijn vanaf dan verboden en worden doorgestuurd naar het diftarpark te Harelbeke (ROS Imog). Afhankelijk van de aangevoerde soort en het sorteren bedragen gelden de volgende tarieven: gratis, 0,02 /kg; 0,07 /kg of 0,20/kg. Eerder werden bedrijfsvoertuigen al geweerd op het gemeentelijk containerpark. Inzameling hechtgebonden asbesthoudend afval Door de beslissing van de Gemeenteraad van 07/07/2008 is op 15 september 2008 een nieuwe inzamelregeling voor asbestcement van toepassing. Hierdoor wordt de georganiseerde inzameling op het containerpark stopgezet. Pagina 24 van 67

De gemeente Kuurne stuurt de inwoners van de gemeente Kuurne nominatief door naar Imog (Kortrijksesteenweg 264, 8530 Harelbeke) tegen de voorwaarden en tarief voor de burger: asbestcement : 0,2 euro per kilogram. De contantbelasting voor asbestcement is per gezin verschuldigd voor de hoeveelheden die 100 kilogram per beurt met een maximum van 200 kilogram per gezin per jaar overschrijden. Verwerking bermmaaisel Het gemeentebestuur voorziet twee maaibeurten per jaar (eind juni en eind september). Dit leverde in 2009 67.600 kg bermmaaisel op (eerste maaibeurt: 49.440 kg, tweede maaibeurt: 18.160 kg). Dit werd afgevoerd naar een erkend verwerkingsbedrijf. Passieve sensibilisatie selectief slopen Op het containerpark loopt een actie om bouw- en sloopafval selectief in te zamelen in drie fracties: aarde en stenen (betalend gedeelte) en PVC (bouwmaterialen). Ook asbest wordt selectief ingezameld. In Info-Kuurne, editie mei-juni werd de selectieve inzameling van asbestcement en de opsplitsing van het bouw- en sloopafval aangekondigd en aan de inwoner gecommuniceerd. De geldende selectiviteit is als volgt: - recupereerbaar bouw- en sloopafval: enkel steenbrokken kunnen gedeponeerd worden. Dit afval wordt verwerkt tot COPRO-gekeurd breekpuin. - niet-recupereerbaar bouw- en sloopafval: yton, lavabo s, wc, bad, ovenschotels, Alle zaken die uit porselein, niet-recycleerbas glas of keramiek gemaakt zijn. Dit afval kan niet meer hergebruikt worden en wordt gestort. - Vlak glas: vensterglas, spiegels, gelaagd glas, - Asbest: Asbest mag enkel in kleine hoeveelheden aangevoerd worden op het regionaal overslagstation van Imog. 2.1.3. Opruimen achtergelaten afvalstoffen De gemeente heeft geen financiële ondersteuning bij OVAM aangevraagd voor het opruimen van achtergelaten gevaarlijke afvalstoffen. 2.2. Onderscheidingsniveau 2.2.1. Acties m.b.t. afvalpreventie en hergebruik Ondersteunen compostmeesterwerking De gemeente Kuurne heeft een compostmeesternetwerk. De eerste compostmeesters werden in 1997 aangesteld. In 2003 werd door de compostmeesters een nieuwe demoplaats ingericht op het vernieuwde containerpark. Pagina 25 van 67

In 2007 haakten 2 compostmeesters af, er kwam een nieuwe compostmeester bij. In 2008 zijn er in Kuurne nog 4 compostmeesters effectief op een of andere manier actief en er zijn 2 ambtshalve compostmeesters, werkzaam bij het gemeentebestuur (de containerparkwachter en de milieuambtenaar). Voor de continuïteit van de werking worden de containerparkwachter en de MiNa-werkers ingeschakeld. In 2009 studeerden twee nieuwe Kuurnse compostmeesters af. Rapportering 2009 In 2008 volgden ook 2 inwoners van Kuurne deze opleiding tot compostmeester. Deze werden in 2009 officieel aangesteld (tijdens de receptie van de tuin- en gevelwedstrijd) en ze werden gevraagd om voortaan een actieve rol te spelen in de compostmeesterwerking. In juni 2009 deed de gemeente mee met Juni Compostmaand, een initiatief van VLACO vzw en OVAM. Het thema van 2009 was snoeihout. In 2009 werd verder gebouwd op een van de aspecten van kringlooptuinieren. Dat is een concept dat zijn ingang vond in het composteren en waarmee in 2008 gestart werd. In 2008 was het thema gras. De gemeente nam deel met het volgende programma: -Op zaterdag 13, 20 en 27 juni waren de compostmeesters tussen 9u00 en 12u00 aanwezig op de demonstratieplaats op het containerpark. De compostmeesters gaven er een demo en informeerden de geïnteresseerden ook over thuiscomposteren. Er was ook didactisch materiaal aanwezig over de verschillende toepassingen van snoeihout. -Op woensdag 24 juni stond de Compostmobiel op de wekelijkse markt tussen 8u30 en 13u00. Om de opkomst wat te stimuleren werd er een hakselaar verloot onder de deelnemers van de activiteiten. - Op zaterdag 27 juni 2009 was er op de wijkcompostering Seizoenwijk + Spijker & Schardauw (S+S&S) een compostreceptie of borrel voor de deelnemende inwoners. Er werd een jaarverslag gegeven (overzicht van de gecomposteerde hoeveelheden GFT). Demonstratieplaats thuiscomposteren In 2006 werd door de compostmeesters een nieuwe demoplaats ingericht. Deze wordt regelmatig onderhouden, maar dan voornamelijk door de Mina-werkers (o.a. kruidentuin). Op de wijkcompostering S+S&S werden 6 nieuwe compostbakken geïnstalleerd. Actieve sensibilisatieacties Afvalkippen Kuurne organiseerde in 2009 opnieuw de jaarlijkse kippenactie. Er werd tussen 15 april en 30 september een subsidie verleent van 1/kip bij aankoop van minimum 2 kippen en maximum 5 kippen. De subsidie werd verleend aan inwoners van Kuurne. 2006 2007 2008 2009 Aantal aangekochte bruine kippen 39 79 12 92 Aantal aangekochte zwarte kippen 27 39 30 38 Aantal deelnemende gezinnen 22 41 13 41 Pagina 26 van 67

In het verkoopspunt te Kuurne werd bij aankoop van kippen, de OVAM brochure Wat pikt de kip verdeeld alsook de Imog-brochure Inleiding tot het houden van kippen. Tuinafval Tijdens de demonstraties die plaatsvonden tijdens Juni Compostmaand werd er getoond hoe snoeihout verwerkt kan worden en welke de toepassingen zijn om het verwerkte snoeihout te gebruiken in de tuin. Er was ook didactisch materiaal aanwezig tijdens de infosessies dat verschillende toepassingen van het verwerkte snoeihout toonde. Het gemeentelijk reglement houdende betoelaging van de aankoop en het gebruik van een mulchmaaier en/of een hakselmachine voor snoeihout bleef in 2009 verder van kracht. De gemeente verleent een toelage bij aankoop van mulchmaaier en/of hakselmachine van 25,00 bij iedere volle schijf van 200,00 van de aankoopprijs (BTW niet inbegrepen). De betoelaging bedraagt maximaal 125,00 per mulchmaaier of per hakselmachine. De gemeentelijke betoelaging wordt berekend op voorlegging van de factuur. OVERZICHT SUBSIDIES MULCHMAAIERS - HAKSELAARS 2006 2007 2008 2009 aantal bedrag aantal bedrag aantal bedrag aantal bedrag MULCHMAAIERS 11 1075 15 1050 13 825 15 1000 HAKSELAARS 5 275 5 175 3 125 6 200 TOTAAL (aantal dossiers) 16 1350 20 1225 18 950 21 1200 Herbruikbare luiers Tijdens de driemaandelijkse infoavonden Kind op Komst van Kind en Gezin wordt via een korte powerpoint-presentatie het gebruik van herbruikbare luiers en de beschikbare premies in de regio uit de doeken gedaan. De duurzaamheidsambtenaren van Stad Kortrijk en gemeente Kuurne komen afwisselend aan de beurt. Alle aanstaande ouders die zich inschrijven in een kraamkliniek, een gynaecoloog bezoeken of een vroedvrouw consulteren worden uitgenodigd op de reeks infosessies van Kind & Gezin. Reglement herbruikbare luiers Na positief advies van de milieuraad keurde de Gemeenteraad in zitting van 7 mei 2007 het Gemeentelijk reglement houdende betoelaging van de aankoop van herbruikbare luiers goed. Er werd een folder gemaakt om via verschillende kanalen te kunnen verspreiden. Na elke nieuwe geboorte bij een Kuurnse inwoner wordt deze folder toegestuurd. Op artikel 87602/331-01 werd in 2007, 2008 telkens 1500 euro voorzien. Dat bleek te ruim ingeschat. Het krediet werd herzien tot 750 euro voor 2009. Voor 2010 bedraagt het voorziene krediet op de begroting opnieuw 750 euro. In 2010 wordt gepoogd om de subsidie voor herbruikbare luiers nog eens extra in de kijker te zetten. Zo kan de opleving van het aantal aanvragen in 2009 hopelijk verder gezet worden in 2010. De herbruikbare luiers worden ook gepromoot op de info-avonden Kind op Komst van Kind en Gezin (zie hierboven). OVERZICHT SUBSIDIES HERBRUIKBARE LUIERS 2007 2008 2009 aantal bedrag aantal Bedrag aantal bedrag 3 357,7 0 0 3 375 Pagina 27 van 67

Reglement afvalarme evenementen Verbod op wegwerpbekers In de gemeenteraad van 20 december 2007 werd het reglement Evenementenloket Goedkeuring reglement betreffende het huren en gebruiken van de gemeentelijke culturele infrastructuur goedgekeurd. Volgende regels maken deel uit van artikel 6 2 Specifieke veiligheidsvoorschriften : De gebruiker is ertoe gehouden -herbruikbare bekers te gebruiken bij fuiven en grote evenementen. Het is de gebruiker verboden om -wegwerpbekers te gebruiken. Er zijn meer dan 11.000 herbruikbare bekers die gratis uitgeleend worden door de gemeente. De aanpassingen aan de opslagkoffers voor de bekers en het afwassen van de bekers gebeurt door de vzw t Of. Vzw t Of is een sociaal economieproject van de OCMW s en gemeentebesturen van Harelbeke en Kuurne. In 2010 wordt een stimulerende actie voorzien om de verenigingen ertoe aan te zetten ook de milieuvriendelijke bekers te gebruiken voor evenementen die niet doorgaan in de gemeentelijke culturele infrastructuur. De herbruikbare bekers werden in 2009 als volgt ingezet: Evenement Datum Aantal bekers 70-80 Fuif 70-80 Comité 14/02/2009 4800 bekers Fuif Zonnebloemblaadjes 14/03/2009 2000 bekers Fuif Inhale 21/03/2009 2000 bekers Fuif Nacht van het Paard 04/04/2009 4000 bekers Optredens JH Tap 11/04/2009 2000 bekers Fuif FC Eendracht 18/04/2009 2000 bekers Fuif Chiro Sente 25/04/2009 4000 bekers Fuif- Chiro Sint-Michiel 02/05/2009 4000 bekers Fuif Spes Nostra 09/05/2009 2000 bekers Schoolfeest Centrumschool 09/05/2009 2000 bekers Fuif Aspi s Chiro Sint-Michiel 16/05/2009 2000 bekers Daguitstap ouderraad VLS 06/06/2009 400 bekers Dag van het Park Milieudienst 06/06/2009 150 bekers Tweedehandsbeurs Gezinsbond 13/06/2009 1000 bekers Fuif Inhale KSJ 27/06/2009 4000 bekers Fuif Sint-Pietersfestival i.s.m. VZW OIGO 11/07/2009 4000 bekers Congé Payé Kufee 18/07/2009 2000 bekers Aanstormend Talent Kufee 15/08/2009 2000 bekers Fuif Pelardo 05/09/2009 2000 bekers Open Bedrijvendag Brandweer 04/10/2009 800 bekers Gaming Day Jeugdfeesten 18/10/2009 2000 bekers Fuif VZW Youth and Culture 24/10/2009 2000 bekers Optreden - VZW KissStory 31/10/2009 4000 bekers Fuif VZW Bes@com 21/11/2009 4000 bekers Fuif Jeugdfeesten 28/11/2009 2000 bekers Fuif Youth and Culture 05/12/2009 2000 bekers Optredens Music on the Road VZW 19/12/2009 4000 bekers Pagina 28 van 67

De vervuiler betaalt De Gemeenteraad besliste in zitting van 28 oktober 2003 om een speciaal te onderscheiden recipiënt (vuilniszak) in te voeren voor afval dat niet afkomstig is van particuliere huishoudens. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2004 de grijze huisvuilzakken enkel bestemd zijn voor (brandbaar) restafval afkomstig van particuliere huishoudens. De met huishoudelijke afvalstoffen vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen moeten worden aangeboden in een oranje huisvuilzak. Deze zijn afkomstig van zelfstandige ondernemers, KMO s, horecazaken, kantoren, winkels, scholen en verenigingen. De duurderde oranje zak ( 1,25) moeten de gebruikers ertoe aanzetten om afval te vermijden. Ook door de wijziging van het algemeen retributiereglement waardoor de afvalrecipiënten voor restafval op evenementen niet langer meer gratis worden aangeboden (tarief 5,00 euro voor een zwarte afvalbak van 240 liter), moet de hoeveelheid restafval dalen en moeten de organisaties gestimuleerd worden om afvalarmer te werken. Bij het organiseren van feesten worden de afvalbakken samen met ander feestmateriaal tegen een retributie aangeleverd. De verenigingen die geen gebruik wensen te maken van de afvalbakken, gebruiken de oranje huisvuilzak. Deze kunnen afzonderlijk worden aangekocht. Het afval dat wordt aangevoerd door middel van aanhangwagens of bedrijfsvoertuigen moeten dit doen op het diftarpark van het regionaal overslagstation te Harelbeke.(IMOG). In 2009 waren er geen aanvragen voor het gratis ter beschikking stellen van de selector (Imog) voor het sorteren van evenementenafval (huurprijs selector + verwerking gesorteerd evenementenafval: 61,97 euro). In 2010 wordt de kostprijs van de gewone huisvuilzakken verhoogd van 1,00 naar 1,30 euro en van 0,50 naar 0,75 voor een kleine huisvuilzak. Ook de prijs van een oranje zak voor de vergelijkbare afvalstoffen wordt van 1,25 euro op 1,30 euro gebracht. Campagne afvalarm winkelen De campagne Afvalarm winkelen liep in samenwerking met OVAM, de provincie West- Vlaanderen en de gemeenten. Het was een promotiecampagne rond afvalarm winkelen en herbruikbare boodschappentassen. Het concept bestond uit een wedstrijd met krasbiljetten, waarbij de deelnemende kleinhandelaars voeding uit de betrokken Imoggemeenten hun klanten een krasbiljet overhandigden wanneer zij op een afvalvriendelijke manier winkelden (gebruik herbruikbare tas, plooikrat, winkelcaddie of bij aankoop van flessen met statiegeld). Er konden diverse prijzen gewonnen worden. De actie liep van 1 tot 15 oktober. De aankoop van de herbruikbare tassen, glasbolrecipiënten en fietstassen maakten geen deel uit van deze projectaanvraag aangezien deze via een subsidiedossier van OVAM en het Fost-Plus-communicatiebudget reeds gesubsidieerd zijn. Voor de Samenwerkingsovereenkomst werden de coördinatiekosten en de diverse kosten ingebracht. Het project Afvalarm winkelen is ingediend als intergemeentelijk project in de Samenwerkingsovereenkomst, thema Afval. Het aanvraagdossier werd door Imog ingediend op 28 januari 2009 en werd goedgekeurd in juli 2009. Pagina 29 van 67

BIJLAGE 11: Campagne Afvalarm Winkelen -Verslag Imog 2.2.2. Acties m.b.t. selectieve inzameling Overeenkomst overbrengers textielafval Met de intercommunale Imog werd door de gemeenteraad in zitting van 26 september 2006 een raamakkoord voor een periode van 5 jaar afgesloten voor de inzameling van textielafval. In 2009 wordt een marktbevraging georganiseerd voor het afsluiten van textielovereenkomsten met diverse textielinzamelaars. Enkel erkende inzamelaars mogen intekenen, er worden, om de kwaliteit van deze afvalstroom te verbeteren, duidelijke sorteerregels gecommuniceerd naar de burgers. De deelnemers die een overeenkomst willen afsluiten, zullen moeten voldoen aan een aantal criteria op het gebied van informatiedoorstroming, ophaal- en verwerkingsreglementering, sociale wetgeving en het afsluiten van contracten. Ook het net houden van de omgeving van textielcontainers zal op die manier beter kunnen worden afgedwongen. Imog deed het aanbod om in opdracht van de gemeente deze textielovereenkomsten af te sluiten met de onderscheiden, bestaande organisaties, werkzaam op het grondgebied van Kuurne. IMOG sloot met de Zuid-West-Vlaamse Kringloopwinkels reeds een degelijke overeenkomst af voor het inzamelen van textiel op de containerparken maar wordt in het kader van deze marktbevraging ook hernieuwd. De voorwaarden die worden gesteld om textielinzameling te mogen uitvoeren bevatten socio-economische en ecologische aspecten: de kledij-inzamelaar engageert zich onder andere om lokale en sociale tewerkstelling te creëren en engageert zich ook om met het textielafval op een milieuverantwoorde manier om te gaan, namelijk de kledij op de eerste plaats in te zetten voor hergebruik, dan pas voor recyclage van lompen en op de laatste plaats voor verbranden. Het verslag van de procedure zonder bekendmaking voor het verlenen van een toelating via het sluiten van een overeenkomst voor het Selectief inzamelen en verwerken van textielafval via textielcontainers en huis-aan-huis ophaling in van Imog (Project 09-011) werd eind 2009 aan de gemeente overgemaakt. Het effectief afsluiten van de overeenkomsten gebeurt begin 2010. Via de overeenkomsten wordt de textielinzameling als volgt geregeld: - containers op het containerpark - containers op openbare plaatsen - containers op private locaties - huis-aan-huis inzameling van oude kledij Pagina 30 van 67

2.2.3. Doelstellingen m.b.t. restafval De taakstelling met betrekking van het restafval is in 2009 gehaald. De hoeveelheid restafval per inwoner daalde spectaculair. Kuurne had in 2009 een gemiddelde van 142,37 kg restafval/inwoner. De gemeente scoort op dat vlak dus goed. Overzicht restafval: kg/inwoner JAAR PROGNOSE RESULTAAT 2008 169,82 164,67 2009 151,43 143,79 2.2.4. Acties en maatregelen m.b.t. illegaal ontwijkgedrag Zwerfvuilopruimactie De Gemeenteraad keurde in zitting van 27 juni 2006 het reglement goed betreffende betoelaging voor opruimacties van zwerfvuil binnen het grondgebied van Kuurne. De Kuurnse verenigingen kunnen een subsidie van 100 euro aanvragen indien ze een volledig deelgebied van alle zwerfvuil ontdoen. Dit reglement werd gepubliceerd in Infokuurne, editie september-oktober 2006 en werd toegestuurd aan alle jeugdbewegingen. In 2009 vond in het kader van Maart, maand van de netheid een zwerfvuilactie plaats. 7 verenigingen (meer dan 80 deelnemers ) deden op zondag 15 maart hun stoute schoenen aan en trokken op pad door Kuurne om het zwerfvuil op te ruimen. De gemeente werd onderverdeeld in 7 deelgebieden en elke vereniging pakte een deelgebied aan. De verzekering van de deelnemers werd in orde gebracht door Imog. Het was ook Imog die zorgde voor fluorescerende hesjes, handschoenen, prikstokken en afvalzakken. Op alle plaatsen waar er zwerfvuil geruimd was, werd er een bord geplaatst met het opschrift NET opgeruimd. De deelnemende verenigingen kregen niet enkel hun 100 subsidie, maar ze maakten ook kans op een Bongo Bon ter waarde van 99 voor een fietsweekend. Doordacht beleid plaatsen en beheren straatvuilbakjes In 2008 werd er een beleidsplan opgesteld voor het beheer van de gemeentelijke afvalkorven. Het plan werd opgesteld voor de volledige periode waarop de SO loopt. Het plan is dus nog geldig tot eind 2013. Net zoals in 2008 werd er in 2009 ook gekeken naar de plaatsing van de verschillende afvalkorven. Op basis van de meldingen van de Mina-werkers krijgt de milieudienst een beeld van welke afvalkorven mogelijks bezoek krijgen van sluikstorters. Voor 2010 is er in het budget 10.000 euro ingeschreven in buitengewone dienst voor de aankoop van nieuwe vuilnisbakjes. Er wordt ook een actie gepland om burgers van probleembuurten van sluikstorten te sensibiliseren. BIJLAGE 12: Beleidsplan voor het beheer en plaatsen van straatvuilbakjes - Beleidskader en actuele inventaris Pagina 31 van 67

Organiseren + registreren van regelmatige controles om illegaal ontwijkgedrag op te sporen Het belastingreglement op sluikstorten werd hernieuwd in zitting van de Gemeenteraad van 12/11/2008. De belasting situeert zich tussen 12,50 euro voor het storten van zeer klein afval. Ze kan oplopen tot 625,00 euro als grote hoeveelheden afval gestort worden of als het afval zeer gevaarlijk is. De Gemeenteraad keurde op 6 april 2009 de Algemene Politieverordening goed. In het najaar werden 6 personeelsleden opgeleid tot gemeentelijke ambtenaar-vaststeller (gemeentelijke administratieve sanctie). BIJLAGE 13: Sluikstorten - Gemeenteraad 12/11/2008: Gemeentebelasting te hernieuwen belasting - belasting op sluikstorten Bij het ledigen van opvallende zakjes in de openbare vuilnisbakjes en opruimen van sluikstorten wordt steeds gecontroleerd op zoek naar aanwijzingen van de dader, bv. brieven, e.d. In 2009 werden echter op die manier geen sluikstorters betrapt. Welbepaalde buurten zijn in kaart gebracht, maar een sluikstorten moet in het kader van G.A.S. op heterdaad kunnen worden betrapt en tijdens de diensturen van de gemeentelijke ambtenaar-vaststeller. Pagina 32 van 67

3. MILIEUVERANTWOORD PRODUCTGEBRUIK Algemene doelstelling: De gemeente werkt mee aan de uitvoering van het Vlaamse beleid rond milieuverantwoord productgebruik binnen de eigen gemeentelijke diensten. Daarnaast onderneemt de gemeente ook initiatieven voor de inwoners. De gemeente streeft hierbij naar een coherent beleid rond milieuverantwoord productgebruik (MVP). 3.1. Basis 3.1.1. MVP binnen gemeentelijke diensten Copro gekeurd breekpuin De gemeente verwijst in de bestekken naar het standaardbestek 250 (versie 2.1. sinds eind 2006) voor de wegenbouw waarin wordt opgenomen dat bij gebruik van puingranulaat een COPRO-keuring of een gelijkwaardige kwaliteitscontrole wordt gevraagd. Dit werd in 2009 opnieuw consequent toegepast. Hout met FSC-label In het najaar van 2009 werden de vernieuwde vlonderpaden in het natuurpark de Groene Long in gebruik genomen. De paden zijn geconstrueerd in FSC-gelabeld hout met duurzaamheidsklasse I. De vlonderpaden werden aangelegd in het kader van een subsidieproject ter uitvoering van de Samenwerkingsovereenkomst en om de integrale toegankelijkheid van het park te verhogen. Intern geldt de afspraak dat elk bestek waarin houtproducten voorkomen, langs de duurzaamheidsambtenaar passeert zodat die advies kan uitbrengen over het bestek. De binnengelopen offertes passeren ook langs de duurzaamheidsambtenaar zodat die zijn zegen kan geven vooraleer het houtproduct aangekocht wordt. 3.1.2. Passieve sensibilisatie Sedert maart 2009 wordt het gemeentelijk infoblad gedrukt op chloorvrij 100% gerecycleerd papier. Via een artikel in het blad werd de burger aangespoord na te denken over zijn eigen papiergebruik. Het gemeentelijk infoblad wordt in elke Kuurnse brievenbus gebust. In de bijlage van de Afvalkrant die driemaandelijks verschijnt in samenwerking met Imog, de intergemeentelijke maatschappij uit Zuid West-Vlaanderen die zich bezighoudt Pagina 33 van 67

met afvalverwerking, publiceert Kuurne elke keer een extra katern. Het thema voor het decembernummer was Milieuverantwoord Productgebruik. Er verscheen een artikel over biologische producten en over FSC gelabeld hout. De Afvalkrant werd in elk Kuurnse brievenbus gebust in december 2009. De gemeentelijke webstek bevat een pagina met gebundelde info over milieuverantwoord productgebruik: http://www.kuurne.be/leefomgeving/milieu/milieuverantwoordproductgebruik Daar vindt de burger info over volgende onderwerpen: -productlabels -milieuvriendelijke catering -hout uit duurzaam beheerde bossen en houtverduurzaming -kantoorproducten -schoonmaakmiddelen In het gemeentehuis liggen folders ter beschikking over FSC hout die uitgegeven worden door FSC-België. 3.2. Onderscheidingsniveau 3.2.1. Acties met betrekking tot MVP binnen gemeentelijke diensten Compost met Vlaco-label Het aanplanten en onderhoud van zomerbebloeming in de gemeente is uitbesteed aan een externe firma. In het bestek staat dat de firma gebruik moet maken van VLACO gelabelde compost wanneer ze compost gebruikt voor het opkweken. De gemeentelijke groendienst gebruikt compost aangekocht bij IMOG (Vlaco-label) voor de aanplanting van vaste planten, struiken of bomen of bij het onderhoud van bestaande perken en plantsoenen. Vorig jaar werd er 10 ton compost aangekocht en gebruikt. In de Kuurnse natuurgebieden (Groene Long en Heulebeekdomein) wordt er geen compost gebruikt wanneer er aanplantingen gebeuren. Alleen op de demonstratieakker van de Groene Long wordt er eigengemaakte compost gebruikt, afkomstig van het groenafval van het domein zelf (geen label). Gerecycleerde kunststoffen In 2009 werd er in de gemeentelijke basisschool Pienter een nieuwe rubberen speelvloer aangelegd op de speelplaats. In het bestek werd er expliciet vermeld dat de tegels vervaardigd moesten worden uit gerecycleerd rubber, al of niet gevulcaniseerd. De werken werden uitgevoerd in het voorjaar van 2009. De rubbertegels werden geleverd door Public Partners. Het gaat om de tegels Konradi & Kaiser (valbrekende tegels 45mm in het rood). Pagina 34 van 67

Milieuverantwoorde kantoormaterialen Sinds 2006 wordt er voor alle gemeentegebouwen chloorvrij en 100% gerecycleerd papier aangekocht. In 2009 werd deze tendens gewoon verder gezet. Het Evolve Office papier draagt het Blauwe Engel label. Ook in de toekomst zal 100% gerecycleerd papier worden aangekocht in de gemeente. Er is een bestek waarin de belangrijkste milieueisen met betrekking tot papieraankoop in beschreven staan. Dat bestek zal in de toekomst ook gebruikt worden om papier aan te kopen. In 2009 kocht de gemeente 36 nieuwe desktop computers aan voor de gemeentelijke diensten. Ze zijn van het merk Fujitsu Siemens, type Esprimo. Deze artikelen bekomen een goede score via de producttest via www.ovam.be/producttest. Milieuverantwoorde schoonmaakmiddelen Kuurne koopt sedert 2007 milieuverantwoorde schoonmaakmiddelen aan. De aangekochte producten zijn van het merk Green Care en dragen het Europese Ecolabel. Er worden diverse producten uit het gamma gebruikt: glasreiniger, vloerreiniger en allesreiniger. Cateringproducten Sedert 2008 wordt er in het gemeentehuis koffie gedronken uit een navulbare automaat. De koffie, melk en suiker uit grote verpakkingen worden toegevoegd aan het toestel. De koffie is bovendien Fair Trade koffie van het merk Miko Puro. Het water dat gedronken wordt, is niet meer afkomstig uit grote plastic navulbare bidons. Het personeel van het gemeentehuis drinkt water van de kraan dat via een toestel verwarmd/gekoeld kan worden. Het water wordt sedert 2009 gedronken uit plastiek herbruikbare bekers. In 3 zalen (KUBOX, Sint-Pieterszaal en Hoeve Vandewalle) die tot de gemeentelijke infrastructuur behoren en die verhuurd worden aan verenigingen of burgers die iets op poten zetten, geldt de verplichting tot het afnemen van Lautaro Fairtrade wijn. In die zalen moeten ook herbruikbare bekers gebruikt worden, die de gemeente gratis ter beschikking stelt. De gemeente zorgt voor de levering van de herbruikbare bekers. Vzw t Of, een sociaal economieproject, wast de bekers af. Houtverduurzamingsmiddelen In 2009 werden er geen houtverduurzamingsmiddelen aangekocht noch gebruikt door de gemeente. Verven en vernissen Binnenschilderwerken in de gemeentelijke gebouwen worden uitgevoerd met watergedragen verf van het merk Boss Paints, type Optiprim. Er werd ook watergedragen verf van het type Bolatex aangekocht bij hetzelfde bedrijf. Voor de wegbeschildering wordt steeds aromatenvrije wegenisverf vrij van zware metalen aangekocht. De verf is van het merk Liparoad met type A9491AV75. Pagina 35 van 67

3.2.2. Acties m.b.t. MVP bij burgers Compost Zoals hierboven beschreven (2.2.1.) deed Kuurne in 2009 ook mee aan de actie Juni Compostmaand. Het thema waarrond gewerkt werd, was snoeihout. De demonstratieplaats werd op verschillende zaterdagen van de junimaand uitgebaat door de compostmeesters. Op 24 juni stond de Compostmobiel op de wekelijkse markt en was er ook een demonstratie. De geïnteresseerde composteerder had dus verschillende tijdstippen waarop hij vragen kon stellen of een demonstratie kon bijwonen. Op zaterdag 27 juni werd er een afsluitende drink/demonstratie georganiseerd op de wijkcompostering site Seizoenwijk en Spijker&Schardauw. Daar werd ook overlopen wat de resultaten waren van het laatste jaar op vlak van compostering. Het gegeven compost werd geschetst binnen de afvalverwerking. De receptie werd georganiseerd met producten aangekocht bij de Oxfam Wereldwinkel. FSC-hout Op 22 november 2009 organiseerde Kuurne zijn lokale Dag van de Natuur. Op die dag werden de vernieuwde vlonderpaden van het natuurdomein de Groene Long officieel ingewandeld (project ingediend i.k.v. SO thema Natuur). De paden werden aangelegd om de integrale toegankelijkheid van het park te verhogen. De vlonderpaden waren aangelegd in tropisch hardhout met het FSC-label. Op de Dag van de Natuur was er een infostand voorzien rond FSC-hout. De mensen hadden tijdens de wandeling kennis kunnen maken met het hout. Mensen die vragen hadden over de toepassingen van FSC-hout, konden daarmee terecht op de stand. De stand was opgebouwd met ontleend en aangekocht materiaal van FSC Belgium Fair Timer vzw. De Schepen van Feestelijkheden gaf een speech waarbij hij duiding gaf over FSC-hout en ook de duurzaamheidsambtenaar gaf tijdens de wandeling uitleg over het belang van hout uit duurzaam beheerde bossen. Stimulering leveranciers/schrijnwerkers aanvraag C-o-C Certificering De gemeente Kuurne heeft eind 2009 enkele aannemers uit de houtsector waarmee nauw samengewerkt werd, gestimuleerd om een Chain of Custody Certificering aan te vragen. Daarvoor werd een brief verstuurd waarin beschreven stond hoe deze certificering aangevraagd kan worden. Enkele weken nadat de brief verstuurd was naar de leveranciers, organiseerde de Provincie West-Vlaanderen een infosessie voor aannemers en schrijnwerkers over hoe deze een C-o-C Certificering kunnen aanvragen. De gemeente Kuurne nodigde de eerder aangeschreven leveranciers uit op deze avond. Nadat Kuurne de info ontvangen had van de Provincie West-Vlaanderen over het initiatief dat de provincie nam, nodigde Kuurne ook nog de schrijnwerkers waarmee het nauwst wordt samengewerkt uit voor de infoavond georganiseerd door de Provincie West- Vlaanderen. Pagina 36 van 67

BIJLAGE 14: Stimulering aannemers aanvraag C-o-C Certificering - Brief aan de leveranciers - Lijst met leveranciers - 2 e brief aan de leveranciers - Brief aan de schrijnwerkers Pagina 37 van 67

4. WATER Algemene doestelling: De gemeente onderschrijft de doelstellingen en beginselen van het decreet integraal waterbeleid zoals opgenomen onder artikels 5 en 6 van het decreet integraal waterbeleid en de doelstellingen van het pesticidenreductiedecreet en haar uitvoeringsbesluit. De gemeente voert acties uit van het deelbekkenbeheerplan, ze voert projecten uit en ondersteunt brongerichte maatregelen zoals hergebruik en infiltratie van hemelwater bij haar inwoners. 4.1. Basis 4.1.1. Pesticidenreductie 4.1.1.1. Risico-evaluatie Chemische bestrijdingsmiddelen De rapportering van de gebruikte bestrijdingsmiddelen en de alternatieve methoden gebeurt via de online inventaris van het pesticidengebruik. Het gemeentebestuur heeft geopteerd voor het opstellen van een reductieprogramma met een afwijking op het nulgebruik. Het beleidsplan daartoe werd tijdig (tegen 1 juni 2003) ingediend en beloopt een periode van 01/01/2004 tot 01/01/2014. Dit is een maximale uitvoeringstermijn. Het College heeft Jean-Marie Ongenaert aangesteld als pesticidencoördinator. In 2010 wordt over het gebruik van chemische en alternatieve bestrijdingsmiddelen online gerapporteerd via www.zonderisgezonder.be. In het verleden werd geïnvesteerd in een eenassige trekker uitgerust met een onkruidborstel en een veger/opvang aangekocht om het geborstelde onkruid op te vegen. Er werd ook een straat- en pleinveegmachine aangekocht voor de verharde oppervlaktes op openbaar domein zoals voetpaden, goten, straatjes, paden, verharde pleinen en parkings. De straat- en pleinveegmachine voor het schoonhouden van verhardingen is ook een milieuvriendelijke en preventieve manier ter bestrijding van onkruid. Waar organisch materiaal zich opstapelt en vocht vasthoudt, ontstaat een ideale voedingsbodem voor kruidgroei. Verhardingen schoon houden dus vrij van organisch materiaal voorkomt kruidgroei. Zelfs zeer kleine zaadkruidjes worden verwijderd. In 2007 werden perken en plantsoenen heraangeplant of aangevuld met bodembedekkers. Pagina 38 van 67

In 2008 en 2009 werd (ongeveer) de helft van het grondgebied (Kuurne West) uitbesteed aan sociale economie via een beschutte werkplaats voor het manueel onkruid wieden. In 2009 werd voor het eerst een onkruidbrander ingezet. In de prijsvraag voor 2010 worden extra uren voor het onkruidbranden vrijgemaakt voor het ganse grondgebied (op afroep). De gemeente koopt zelf ook een onkruidbrander aan voor de eigen groendienst en voor de begraafplaats. Deze brander wordt begin 2010 geleverd. De verbruikte bestrijdingsmiddelen in 2009 zijn enkel de gedoogde / nog toegelaten producten. Bij ontwerpplannen van nieuwe verkavelingen of de heraanleg van bestaande straten of pleinen wordt aan de ontwerper gevraagd om de pesticidentoets toe te passen. Bij voorlegging van het ontwerp wordt het plan ook op deze toets beoordeeld. 4.1.1.2. Pesticidentoets In 2009 zijn er nog geen omvormingsprojecten uitgevoerd. Er zijn wel plannen in ontwerp beoordeeld, die pas in 2010 of later in realisatie zullen gaan (omgeving appartement op het Rodekruisplein en de sociale woonwijk Spijker&Schardauw). De in 2009 gerealiseerde openbare werken (Weidenstraat) zijn werken waarvan het ontwerp en planning dateerde van voor de nieuwe regeling inzake pesticidentoets. 4.1.2. Passieve sensibilisatie bestrijdingsmiddelen en rationeel watergebruik Artikels Info Kuurne Via het gemeentelijk infoblad werd de burger over verschillende onderwerpen gesensibiliseerd: -Verplichtingen en redenen voor scheiding hemelwater en afvalwater: artikel in de krant van januari 2009 -Voorwaarden voor subsidie hemelwaterputten en infiltratievoorzieningen: artikel in de krant van maart 2009 -Herhaling van de verplichtingen inzake afkoppeling regenwater: artikel in de krant van juli 2009. Gemeentelijke website Op de gemeentelijke website is een aparte pagina voorzien met passieve sensibilisatie over water onder volgende link: http://www.kuurne.be/leefomgeving/milieu/water Volgende thema s komen daar aan bod: -algemene info over het belang van water -subsidiereglementering en belang van hemelwaterputten -zoneringsplannen Pagina 39 van 67

Op de gemeentelijke website is ook een pagina met info over het belang van pesticidenreductie: http://www.kuurne.be/leefomgeving/milieu/pesticiden Inzamelingsactie bestrijdingsmiddelen Van half mei tot eind juni 2009 organiseerde Kuurne een inzamelactie voor bestrijdingsmiddelen. Kuurnenaars werden aangespoord om hun chemische bestrijdingsmiddelen binnen te brengen op het containerpark van de gemeente. In ruil daarvoor werden er eco-cadeaus uitgedeeld om de bewoners te stimuleren deel te nemen aan de actie. Er verscheen een artikel in het gratis-aan-huis-blad t Klaroentje om de mensen te stimuleren deel te nemen aan de actie. Resultaten actie Inzameling bestrijdingsmiddelen Besteld Verdeeld 50 zakken dennenschors 20 zakken dennenschors 50 tuinkrabbertjes 18 tuinkrabbertjes 48 paar tuinhandschoenen 21 paar tuinhandschoenen Omdat de ingezamelde hoeveelheden in de KGA-kluis worden ingezameld, zijn geen afzonderlijkgegevens (gewichten) gekend. 4.2. Projecten 4.2.1. Terugbetaling gemeentelijke premies In zitting van de gemeenteraad van 22 december 2008 werd het aangepast gemeentelijk reglement voor hemelwaterinstallaties en infiltratievoorzieningen voor woningen en lokale verenigingen goedgekeurd. Het subsidiebedrag werd opgetrokken van 248 euro tot 500 euro. Achteraf kan het gemeentebestuur 250 euro terugkrijgen via de overeenkomst met het Vlaamse Gewest. Het besluit trad in werking op 1 januari 2009 en is van toepassing op de aanleg van een hemelwaterinstallatie indien gebouwd na 31 december 2007 bij een bestaand gebouw of bij verbouwing van een bestaand gebouw. De installatie moet voldoen aan voorwaarden. In 2009 werden vijf premies goedgekeurd en uitbetaald. BIJLAGE 15: Aanvragen subsidie hemelwaterputten 2009 - Aanvraag terugbetaling - 5 dossiers - Uittreksel grootboek budgettaire verrichtingen Pagina 40 van 67

5. HINDER Algemene doelstelling: De gemeente verbindt er zich toe een beleid te voeren dat erop gericht is om de milieuhinder (geur, geluid, licht, stof, rook en/of roet) die zich voordoet op haar grondgebied te beheersen en zo mogelijk in te perken. Hiertoe besteedt de gemeente aandacht aan volgende concrete doelstellingen: - op een gestandaardiseerde manier opvolgen en inventariseren van milieuhinder; - stimuleren van verantwoord gedrag van haar burgers en bedrijven via doelgerichte sensibilisatiecampagnes in verband met de beheersing van milieuhinder; - zelf een verantwoord gedrag aan de dag leggen in verband met de beheersing van milieuhinder voor activiteiten die de gemeente in eigen beheer organiseert of exploiteert; - efficiënt en effectief optreden bij vaststelling van milieuhinder; - voorkomen van milieuhinder door het gebruik van het instrumentarium van de ruimtelijke ordening. 5.1. Basis 5.1.1. Digitaal opvolgen van milieuklachten Hinderproblemen werden ook in 2009 geregistreerd en opgevolgd door de milieudienst. Na inschatting van de aard van de melding worden de weerhouden klachten ingevoerd in MKROS. Hieronder een overzicht van de ingevoerde klachten in MKROS. Jaar Klachten 2006 5 2007 3 2008 2 2009 2 5.1.2. Passieve sensibilisatie Via verschillende artikels in het gemeentelijk infoblad werd de burger gesensibiliseerd over hindergerelateerde items. -Zwerfkatten -Sensibilisatie over het centraal meldpunt voor milieuklachten -Slimmer stoken In het gemeentehuis liggen de brochures Slimmer Stoken ter beschikking. Pagina 41 van 67

Op de gemeentelijke website is talrijk sensibiliseringsmateriaal gebundeld op volgende pagina: http://www.kuurne.be/leefomgeving/leefmilieu/hinder Volgende thema s komen aan bod: -afval en sluikstorten -geluid -geur -licht -ongedierte 5.2. Onderscheidingsniveau Voor de cluster hinder werden geen acties uitgevoerd in het kader van het onderscheidingsniveau. Pagina 42 van 67

6. ENERGIE Algemene doestelling: De gemeente draagt via haar energiebeleid bij aan de realisatie van de Vlaamse Kyotodoelstelling op een sociaal en economisch verantwoorde manier. Zij realiseert een breed maatschappelijk draagvlak voor rationeel energiegebruik en hernieuwbare energie. Zij vervult een belangrijke sturende, stimulerende voorbeeldrol waarbij de principes van duurzaam energiegebruik centraal staan. De gemeente zal hiertoe: - op een gestandaardiseerde manier de verschillende energiestromen binnen de gemeente inventariseren en opvolgen; - energiebesparingsmaatregelen uitvoeren en toepassingen op hernieuwbare energie plaatsen ten einde de CO²-uitstoot te verminderen; - aandacht besteden aan energie-efficiëntie in de gemeentelijke lastenboeken; - energiezuinig gedrag van burgers en andere doelgroepen stimuleren via doelgerichte sensibilisatiecampagnes over rationeel energiegebruik en hernieuwbare energie; 6.1. Basis 6.1.1. Elektronisch opvolgsysteem voor bouwaanvragen Sinds 2006 is de gemeente aangesloten op het elektronisch opvolgsysteem voor de bouwaanvragen. Ingrid Mahieu, medewerkster dienst stedenbouw, stuurt maandelijks de bouwaanvragen digitaal (html) door naar de energieprestatiedatabank. 6.1.2. Uitvoeren energieboekhouding De reglementering inzake energieboekhoudingen schrijft voor dat er voor de volgende gebouwen een energieboekhouding bijgehouden wordt: -Sportpark: 406,98 kwh/m² -Adres: Nieuwenhuyse 49, 8520 Kuurne -datum EPC: 19 december 2008 -Gemeentehuis: 174,26 kwh/m² -Adres: Marktplein 9, 8520 Kuurne -datum EPC: 19 december 2008 Pagina 43 van 67

-Centrumschool: 170,32 kwh/m² -Adres: Gasthuisstraat 30, 8520 Kuurne -datum EPC: 16 december 2008 -Pienter school: 214,29kWh/m² -adres: Sint-Pietersstraat 20, 8520 Kuurne -Datum EPC: 19 december 2008 -Boudewijnschool: 238,38 kwh/m² -Adres: Koning Boudewijnstraat 52, 8520 Kuurne -Datum EPC: 19 december 2008 6.1.3. Passieve sensibilisatie Via Info Kuurne verschenen volgende artikels die de burger sensibiliseerden: - -Lokaal Kyotoprotocol - -Een tijdperk is uitgedoofd (over het verdwijnen van de gloeilamp en energiezuinig verlichten) - -Slimmer Stoken Op de gemeentelijke website is belangrijke info over energie gebundeld onder volgende link: http://www.kuurne.be/leefomgeving/milieu/energie De burger vindt er info over: - -Energieprestatiecertificaten - -Slimmer Stoken Onder volgende link: http://www.kuurne.be/dienstverlening Vindt de burger info over de premies en toelagen die kaderen i.v.m. rationeel energieverbruik. 6.2. Onderscheidingsniveau 6.2.1. Uitbreiding energieboekhouding naar andere entiteiten Voor 5 gebouwen is verplicht een EPC opgemaakt. Daarnaast doet de gemeente een monitoring van 5 andere gebouwen: brandweerkazerne, bibliotheek, oud-gemeentehuis, jeugdhuis Tap en jeugdcentrum Sint-Michiel. Vanaf 2010 komt daar ook nog de Sint- Pieterszaal bij. Nu wordt ruim 90%van het elektriciteitsverbruik opgevolgd. Gebouw Jaarverbruik elek. Energieprestatiecertficaat 2009 Bibliotheek 25.250 kwh Boudewijnschool 23.508 kwh X Brandweer 40.242 kwh Centrumschool 88.886 kwh X Gemeentehuis 52.812 kwh X Jeugdcentrum St. Michiel 24.907 kwh Pienter 46.105 kwh X Sportpark 557.564 kwh X Pagina 44 van 67

Jeugdhuis Tap Oud Gemeentehuis Sint-Pieterszaal 16.434 kwh 10.062 kwh 10.268 kwh 6.2.3. Actieve sensibilisatie FRGE Kuurne maakt sedert 1 september 2009 officieel deel uit van een lokale entiteit van het Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost. De lokale entiteit waarvan Kuurne deel uitmaakt is het Welzijnsconsortium vzw. Het FRGE is een federaal beleggingsfonds dat goedkope leningen verstrekt voor structurele energiebesparende maatregelen zoals dakisolatie, muurisolatie, hoogrendementsglas, Het fonds beoogt energiebesparende investeringen in particuliere woningen die dienen als hoofdverblijfplaats. Het FRGE wil vooral financieel zwakkeren bereiken die vaak vanuit financiële overwegingen geen energiebesparende ingrepen aan de woning doen. Bij de financieel zwakkeren bedraagt de energiekost een groot relatief aandeel van hun gezinsinkomen. Het FRGE werkt dus doelgroepgericht. Zo worden mensen die het financieel wat moeilijker hebben via het FRGE toch gestimuleerd die investeringen te doen. De aanvraag kan via de gemeente of het OCMW gebeuren. De aanvragers worden begeleid bij de opmaak van het dossier. Inwoners van Kuurne die behoren tot de specifieke doelgroep (verhoogde tegemoetkoming, OMNIO-statuut, schuldbemiddeling, OCMW-begeleiding), kunnen een renteloze lening afsluiten. Energiesnoeiers De Vlaamse Overheid verplichtte de distributienetbeheerders om in de periode 2007-2009 om 50.000 energiescans uit te voeren bij gezinnen in Vlaanderen. Bij voorkeur de meest kwetsbare gezinnen. De scans werden evenredig verdeeld over de gemeenten in Vlaanderen. Het waren echter de gemeenten zelf die beslisten wie de scans binnen de gemeente mocht uitvoeren en wie recht had op de gratis energiescans. In Kuurne besliste het schepencollege op 22 mei 2007 om die scans in de gemeente te laten uitvoeren door de energiesnoeiers. De energiesnoeiers is een project binnen de sociale economie. Het project creëert werkgelegenheid voor 2 langdurig werklozen binnen de regio. Een andere sociale focus van het project werd hierboven aangehaald, namelijk dat de meest kwetsbare adressen uitgekozen worden om de scan te laten doorgaan. De energiescan uitgevoerd door de snoeiers bestaat uit een rondgang in het huis. Er wordt een analyse gemaakt van de jaarverbruiken en een energierapport wordt opgemaakt. Daarna worden, al naargelang de situatie, enkele kleine energiebesparende maatregelen uitgevoerd: aanbrengen van spaarlampen, spaardouchekop plaatsen, radiatorfolie hangen, De snoeiers voerden in 2009 16 scans uit in Kuurne. Reglement alternatieve energie Het reglement betoelaging aanwending alternatieve energievormen blijft van kracht. Kuurne was een van de eerste Vlaamse Gemeenten om een dergelijk reglement in te stellen. Het reglement is al van kracht sedert 1998. Pagina 45 van 67

OVERZICHT VAN DE UITGEKEERDE SUBSIDIES VOOR AANWENDING ALTERNATIEVE ENERGIEVORMEN DIENSTJAAR AANTAL DOSSIERS TOEGEKEND BEDRAG 1996 2 20.000 bef 1997 4 40.000 bef 1998 1 10.000 bef 1999 3 30.000 bef 2000 3 10.000 bef 2001 0 0 euro 2002 1 248 euro 2003 0 0 euro 2004 4 992 euro 2005 4 992 euro 2006 4 992 euro 2007 10 2.480 euro 2008 24 5.952 euro 2009 119 29.512 euro Het reglement wordt actief gepromoot via het FRGE. Mensen die een aanvraag doen voor een goedkope lening via het Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost kunnen het geleende geld gebruiken om bv: pv-panelen te plaatsen. Ze worden dan in het Sociaal Huis geholpen om de gemeentelijke premieaanvraag te doen voor het aanwenden van alternatieve energie. Zowel bij het loket van de dienst Ruimtelijke Ordening, het woonloket en bij het loket van de Milieudienst (die samen het informatiepunt over duurzaam bouwen vormen) kunnen burgers terecht voor advies betreffende allerlei premies, dus ook voor hulp bij het aanvragen van de gemeentelijke toelagen. 6.2.4. Aankoop minimum percentage groene stroom In zitting van 7 april 2008 besliste de gemeenteraad tot aankoop van minimaal 20% groene stroom voor de periode van 1 oktober 2008 tot 31 december 2011. In 2009 tekende de gemeente in voor de levering van 100% groene stroom. Het contract was geldig voor de periode 1 januari 2009 31 december 2009. BIJLAGE 16: Groene stroom - Notule Gemeenteraad 22 december 2008: levering van elektriciteit aan installaties en gebouwen ten behoeve van de gemeente & kerkfabrieken, het OCMW, de politiezone en openbare verlichting op het grondgebied van de gemeente Kuurne verhogen aandeel groene stroom naar 100% voor dienstjaar 2009 - goedkeuring 6.2.7. Energie-efficiëntie bij overheidsopdrachten In 2008 werd er een haalbaarheidsstudie uitgeschreven voor het energetisch optimaliseren voor het Sportpark. In december 2009 werd de studie van de firma Erbeko Pagina 46 van 67

n.v. voorgesteld. Ze bevat concrete maatregelen om het sportpark energiezuiniger te maken door aanpassingen die in de loop van 2010 uitgevoerd zullen worden. De aanbevelingen die voortkomen uit de studie energetisch optimaliseren zullen resulteren in een masterplan voor het energiezuiniger maken van het sportpark (sporthal + zwembad). In dat masterplan zullen alternatieve energiebronnen opgenomen worden voor de energievoorziening van het sportcomplex in de gemeente. De aanbevelingen die voortkomen uit de studie van Erbeko n.v. gaan over volgende zaken: - -verwarming + ventilatie sporthal - -verwarming sanitair warmwater sporthal - -verwarming zwembad - -verwarming sanitair warmwater zwembad + verwarming zwembadwater - -voetbalkleedkamers BIJLAGE 17: Energie-efficiëntie bij overheidsopdrachten - Grondige audit: sportcomplex Kuurne 6.2.8. Lager energieverbruik In 2008 realiseerde de gemeente een fikse daling van het energieverbruik voor het Sportpark en de Centrumschool in vergelijking met 2007. Een daling van het energieverbruik groter dan 1% in 2 gebouwen in het MJP 2009 kan overgedragen worden naar de rapportering in het MJP 2010. Zo worden gemeenten die structureel investeren in energiebesparende maatregelen beloond en worden gemeenten die het plan opvatten om structurele maatregelen uit te voeren niet afgeschrikt om die maatregelen uit te voeren. Gebouw Verbruik 2008 elektriciteit Daling t.o.v 2007 Verbruik 2008 Gas Daling t.o.v. 2007 Sportpark 557.276 kwh -5,63% 1.894.551 kwh -8,88% Centrumschool 65.857 kwh -12,95% 830.479 kwh -2,49% Het gasverbruik werd gecorrigeerd i.f.v. de graaddagen Pagina 47 van 67

7. MOBILITEIT Algemene doelstelling: De gemeente verbindt er zich toe een beleid te voeren dat erop gericht is integratie te bevorderen van het milieubeleid, het mobiliteitsbeleid en het ruimtelijke ordeningsbeleid. Op die wijze tracht de gemeente bij te dragen tot een vermindering van de druk op het leefmilieu, uitgeoefend door de sector verkeer en vervoer. De gemeente besteedt hierbij aandacht aan de volgende aspecten: - verminderen van de druk van het verkeer op het milieu; - bevorderen van de integratie van het milieu in het mobiliteitsbeleid; - stimuleren van verantwoord verplaatsingsgedrag bij haar burgers via doelgerichte sensibilisatiecampagnes rond de milieuproblematiek van de verkeer- en vervoersector; uitbouwen van een milieuvriendelijk voertuigenpark. 7.1. Basis 7.1.1. Passieve sensibilisatie In de gemeentelijke infokrant van mei verscheen een oproep tot deelname aan de actie met Belgerinkel naar de Winkel. Die actie stimuleert het boodschappen doen met de fiets. De actie legt een duidelijke klemtoon op het milieuaspect van het fietsen. In de afvalkrant die gratis in alle Kuurnse brievenbussen beland, werd in december een duurzaamheidskatern toegevoegd. In de katern stond een artikel dat handelde over duurzaam transport. Daarin werd de nadruk gelegd op de milieubelastende aspecten van het transport met de wagen. 7.1.2. Deelname gemeentelijke begeleidingscommissie (GBC) De duurzaamheidsambtenaar nam deel aan de GBC die plaatsvond op 25 november 2009. De schepen van Leefmilieu kon wegens ziekte niet deelnemen aan de GBC. BIJLAGE 18: Deelname begeleidingscommissie - Verslag gemeentelijke begeleidingscommissie 25/11/2009 Pagina 48 van 67

7.2. Onderscheidingsniveau 7.2.2. Sneltoets Mobiliteitsplan Op 25 november 2009 nam de duurzaamheidsambtenaar actief deel aan de GBC waarop de Sneltoets van het Mobiliteitsplan werd uitgevoerd. De Sneltoets resulteerde in de keuze voor spoor 3: bevestigen actualiseren. De Milieuschepen kon wegens ziekte niet deelnemen aan de Sneltoets. 7.2.4. Actieve sensibilisatie Met Belgerinkel naar de Winkel Van 16 mei tot 20 juni 2009 ging in Kuurne de zesde editie van de actie Met Belgerinkel naar de winkel door. Op alle communicatie over de actie werd de fiets als milieuvriendelijk vervoermiddel bij uitstek naar voor gebracht. Voor alle campagnemateriaal van deze actie wordt verwezen naar de website www.belgerinkel.be. Er namen in 2009 117 handelaars deel aan de actie. Er waren in 2009 exclusieve fietsproducten te winnen en de hoofdprijs was een fiets. 3755 spaarkaarten werden ingediend. Op de afsluitende fietstocht daagden iets meer dan 80 deelnemers op. Ik Kyoto In 2009 nam de gemeente met het gemeentepersoneel voor de derde maal deel aan de actie Ik Kyoto. De actie liep van 4 tot 29 mei 2009. Reeds heel wat personeelsleden komen met de fiets naar het werk, waardoor op een grote belangstelling gerekend kon worden. Om het personeel extra aan te moedigen, werden mooie prijzen verloot onder de deelnemers die tenminste de helft van hun verplaatsingen op een duurzame manier deden. Er waren 70 deelnemers die in totaal meer dan 4.000 duurzame kilometers aflegden. Deze actie werd naar alle personeelsleden gecommuniceerd via affiches en de maandelijkse nieuwsbrief. 7.2.5. Milieuvriendelijke voertuigen In 2005-2006 werd gestart met een evaluatie van het wagenpark. Er werd een eerste milieutoetsing uitgevoerd. Dat resulteerde in een beheersplan voor het wagenpark voor de periode 2008-2010. Dat beheersplan geeft een indicatie van wanneer de wagens van het wagenpark vervangen moeten worden en geeft ook een timing aan om dat te doen. Elk jaar worden ook enkele kilometeracties uitgevoerd zodat het bestuur een zicht krijgt op het verbruik van de wagens. Pagina 49 van 67

Het opgemaakte beheersplan voor het wagenpark heeft ook resultaat. Oude, versleten wagens die veel verbruiken, worden steevast vervangen door zuinigere en schonere wagens. Ook wordt bij het vervangen van de wagens altijd de afweging gemaakt OF de wagen wel degelijk vervangen moet worden (kan het wagenpark bv. niet efficiënter worden ingezet) en bij vervanging wordt zoveel mogelijk gekozen voor kleinere en zuinigere (bestel)wagens. De cijfers liegen er niet om, door de aankoop van nieuwe, kleinere en zuinigere voertuigen is het gemiddeld brandstofverbruik spectaculair gedaald, zie tabel hieronder. Er zijn ook minder voertuigen in dienst die efficiënter worden ingezet. 2006 2007 2008 2009 # voertuigen 18 14 13 14 Gem. Verbruik 19,34/100km 17,06/100km 14,00/100km 11,85/100km De resultaten die hierboven beschreven zijn geven aan dat de gemeente al een lange weg heeft afgelegd om tot een milieuvriendelijker wagenpark te komen. De verwachtingen zijn wel dat het gemiddeld verbruik niet meer spectaculair zal dalen. Heel veel wagens uit het park zijn immers vernieuwd in de laatste jaren. In 2010 organiseert de gemeente wel een cursus eco-driving met opvolgingsmodule die zal resulteren in een (beperkte) daling van het gemiddelde verbruik. In 2009 maakte Kuurne opnieuw gebruik van de Milieutoetsing van het Voertuigenpark van het VITO. Hieronder staat de tabel van de gemiddelde eco-score van de wagens uit dat park. Alle brandstoffen Diesel Benzine Alle types 40,27 39,36 54,46 Kleine 41,50 40,05 54,46 bestelwagens Grote 29,60 29,60 bestelwagens Kleine vrachtwagen 54,28 54,28 In 2009 werd een Opel Combo kleine bestelwagen in gebruik genomen. Die was aangekocht met subsidies voor de uitvoering van de SO voor het dienstjaar 2008. In het bestek werden de milieuvereisten uit de Samenwerkingsovereenkomst opgenomen die toen geldig waren. De aangekochte wagen heeft een ecoscore van 67. Die lag boven de score die in 2008 moest gehaald worden om te voldoen aan de normen van een milieuvriendelijke wagen. Die Opel Combo kwam ter vervanging van een Renault Express met een ecoscore van 33. De duurzaamheidsambtenaar staat samen met de Mobiliteitsambtenaar in voor het beheer van het wagenpark. Bij aankoop van een nieuwe wagen geeft hij de milieuvereisten waaraan de wagen moet voldoen. Hiervoor wordt het voorbeeldbestek gebruikt dat ter beschikking staat op de site van de Samenwerkingsovereenkomst. In 2009 werd de duurzaamheidsambtenaar 1 keer gecontacteerd voor die milieuvereisten. Het betreft de opmaak van een bestek voor een dienstwagen voor het Sociaal Huis die zal worden aangekocht in 2010. BIJLAGE 19: Milieutoetsing Voertuigenpark 2009 - Resultaten van het VITO Pagina 50 van 67

7.3. Projecten 7.3.1. Aankoop milieuvriendelijk voertuig De gemeente ontving een volledige goedkeuring voor het project Aankoop van een milieuvriendelijk voertuig. In de projectenveloppe werd reeds 2.113,39 euro goedgekeurd. 2.386,61 euro werd overgedragen naar de enveloppe voor 2009. Eind 2009 werd de gunning voor de aankoop van het elektrische wagentje aan Hako toegekend. Het wagentje werd geleverd eind februari 2010 en zal na opleiding en ingebruikstelling worden ingezet in het kader van een propere gemeente (vuilnisbakjesronde, sluikstorten, ). Pagina 51 van 67

8. NATUUR Algemene doelstelling: De gemeente verbindt er zich toe een beleid te voeren dat gericht is op de zorgplicht voor de natuur en het stopzetten van het verlies van de biodiversiteit, met inbegrip van de genetische diversiteit, door instandhouding, ontwikkeling en herstel van de natuur en het natuurlijk milieu en door het duurzaam gebruik van ecosystemen en soorten. 8.1. Basis 8.1.1. Bermbeheer Op advies van de gemeentelijke MiNa-raad beschikt de gemeente niet over een bermbeheersplan, omdat te weinig waardevolle wegbermen aanwezig zijn. Andere acties uit het GNOP (zoals Kleine Landschapselementen - KLE) werden geprefereerd. 1. Wegbermen In 1998 werd een inventaris opgemaakt van de aanwezige wegbermen in de gemeente: Straten Halve gracht (m) Volle gracht (m) Grachten zonder opvang (m) Haantjesstraat 374 392 160 Lendeleedsestraat 30 432 Pieter Verhaeghestraat 459 1627 Pieter Vinckestraat 220 335 St. Katriensesteenweg 1224 729 932 St. Pieterstraat 467 95 Stokerijstraat 40 817 Veldweg 100 Wandelingenlaan 147 234 Zweepstraat 198 415 TOTAAL 2792 5448 3979 Volle gracht: 2 schuine kanten en 1 platte kant of 3 maaieenheden breed Halve gracht: 1 schuine kant en 1 platte kant of 2 maaieenheden breed Zonder opvang: Door technische overwegingen kan het maaisel op een aantal stukken niet machinaal worden weggenomen. (Niet bereikbaar) Het Bermbesluit werd ook in 2009 opnieuw nageleefd: de bermen werden 2 maal gemaaid met afvoering van het bermmaaisel, 1 maal na 15 juni (concreet; eerste week van juli) en 1 maal na 15 september (week 44). De bermen werden gemaaid door de firma Schrauwen nv uit Ruddervoorde. Kostprijs van deze werken: 4.646,32 euro per maaibeurt (voor 5.448 lm volle gracht, 2.792 lm halve gracht, 3.979 lm gracht zonder opkuis door deze firma. Deze firma levert bij facturatie de nodige verwerkingsattesten. Pagina 52 van 67

Er is in Kuurne, wat betreft de openbare diensten, een nulgebruik van herbiciden en pesticiden in de bermen. Er werd een vaststelling gedaan van het gebruik van herbiciden in een gedeelte berm door een loonwerker of landbouwer. 2. Andere bermen: 1. Leiebermen (BPA Leiemeers) In het kader van de Leievallei worden in het GNOP een 3-tal elementen behandeld. Ten eerste is dit in opmaak zijnde RUP Bonaerde. In het kader van dit RUP werd een streefbeeld opgemaakt voor dit gebied en werden suggesties geformuleerd naar stedebouwkundige voorschriften toe. Ten tweede werden voor de bermen langs de Leie enkele beheersvoorstellen voorgesteld die ook terug te vinden zijn in het BPA Leiemeers en worden mee vervat in de nieuwe beleidsvisies rond Heerlijke Heulebeek en Rivierherstel Leie. Ten derde wordt het gebied rond de Oude Leie-arm van Kuurne behandeld. Langsheen de Leie zijn brede bermen aanwezig. Deze zijn in beheer van de AWZ (N.V. Waterwegen en Zeewezen) en moeten in principe beheerd worden volgens het bermdecreet. Deze bermen kennen heel wat potenties omwille van het feit dat plaatselijk heel vochtige gronden aanwezig zijn. Dit is duidelijk te zien in de samenstelling van de huidige vegetatie. Gezien de breedte van de bermen is het mogelijk er een hooiland te creëren dat jaarlijks dient gemaaid te worden en waarbij het maaisel dient afgevoerd te worden. Voor het in beheer nemen van de bermen is het noodzakelijk contacten te leggen met de beherende instantie (Projectnummer 2 van de projectfiche van het Gemeentelijk Natuurontwikkelingsplan (GNOP), Gemeenteraad 26/11/1996). Situatie 2007: De doelstellingen voor de Leievallei worden in het Gemeentelijk Milieubeleidsplan (2007), Het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan (2007) en het intergemeentelijk project Heerlijke Heulebeek (Wevelgem Kortrijk Kuurne) duidelijk omschreven. De Leieoevers worden opgenomen in een op te maken integraal inrichingsplan voor de Leiemeersen. Het huidig beheer verloopt nog steeds onder het gezag van de waterloopbeheerder; de bermen worden jaarlijks 1 x gehooid door één of meerdere landbouwers. Aan de lindenbomen gebeurt niets; de spontane opslag hakhout (wilg) werd in 2007 uitgevoerd. De gemeente beschikt niet over een inventaris / evolutie van de vegetatie. 2. De bermen in het woongebied hebben een gazonbeheer in het kader van de verkeersveiligheid (vb. zichtbaarheid fietspaden naast de bermen). 3. Bermen (langs wandelpaden) in het natuurdomein De Groene Long of Heulebeekdomein krijgen het bermbeheer. In het Heulebeekdomein wordt er gemaaid in functie van het gemak van doorgang omdat de bermen ook brandnetels bevatten. 4. De bermen op het talud van de R 8 worden door de wegbeheerder (Vlaams Gewest) beheerd. Op de schuine taluds van de toekomstige bedding wordt een nietsdoen beheer toegepast. Daar is spontane begroeiing van struweel (brem) en bomen (berk en wilg) opmerkelijk. Pagina 53 van 67

Sensibilisatie landbouwers: Normaal gezien wordt er ieder jaar een info-brief aan de Kuurnse landbouwers gestuurd n.a.v. de landbouwtelling in mei. In alle vorige edities werd een artikel gewijd aan het bermbeheer met een oproep tot medewerking aan het Kuurnse Bermbeheer. Door tijdsgebrek in de meimaand werd er dit jaar geen nieuwsbrief gepubliceerd. Het was de bedoeling een hoofdstuk op te nemen in een nieuwe brochure over het landbouwpad. Maar omdat het parcours niet kon worden afgewerkt (trage wegen, voetwegen, verbinden, ) werd geen nieuw landbouwpad geopend en is er geen nieuwe brochure uitgebracht. De voorziene middelen worden overgebracht naar het nieuwe dienstjaar. 8.1.2. Streekeigen soorten Op zaterdag 21 maart 2009 organiseerde de gemeente een boomplantdag in een aangekocht terrein ter uitbreiding van het Heulebeekdomein. Er werd een groene gordel aangeplant met autochtone en streekeigen soorten (420 stuks) en een knotwilgenrij met poten van wilgen uit het domein. Het gaat om een geboortebos: alle ouders van de in 2007 en 2008 geboren kinderen werden uitgenodigd om mee te komen helpen In het kader van meer streekeigen groen in onze gemeente kregen de deelnemers een inheems struikje mee om aan te planten in hun tuin. Dit jaar koos de gemeente voor Kardinaalsmuts (Euonymus europaeus). Bij de uitnodiging stak een technische fiche en informatie over het aangeboden plantgoed. Er verscheen een artikel in het gemeentelijk infoblad van januari met de bekendmaking van de boomplantdag. In het gemeentelijk infoblad van mei verscheen opnieuw een artikel met wat duiding over het verschil tussen inheemse soorten en autochtoon plantmateriaal. Volgende boomsoorten werden aangeplant op de boomplantdag: STREEKEIGEN -Quercus Rober (zomereik) -Prunus avium (zoete kers) -Fagus sylvatica (beuk) -Juglans regia (okkernoot) -Populus nigra (zwarte populier) -Corylus avellana (hazelaar) -Prunus padus (vogelkers) -Mespilus germanica (mispel) Pagina 54 van 67

AUTOCHTOON Aanta l Botanisc he naam (Nederla nd-se naam) 25 Prunus spinosa (sleedoo rn) 100 Crataegu s monogy na (eenstijli ge meidoor n) 25 Carpinus betulus (haagbe uk) Basiscertifica at nr. BE05 5vb1021 1527 014 BE 04 3.1 VB1029 1527 008 BE06 5VB1034 1527 030 Herkomstgebi ed België 5 Brabants District West Hazelaarstraat België 3.1. Vlaamse zandstreek De Buren België 5 Brabants District West Hayesbos Referentie van het uitgangsmateriaal/he rkomst in het nationaal register 5VB1021 3.1.VB1029 5VB1034 Type uitgangsmate riaal zaadbron zaadbron zaadbron 8.1.3. Code goede natuurpraktijk Natuurvergunningsaanvragen worden behandeld door de milieudienst. De milieuambtenaar kan hierbij advies vragen aan de gemeentelijke natuurbeheerder. De milieuambtenaar staat ook in voor het toezicht op de toepassing van het natuurdecreet. De milieudienst toetst de uit te voeren onderhoudstaken (hetzij in eigen regie, hetzij via overheidsopdrachten) vanaf 2008 of de code goede praktijk dient te worden toegepast of het bestek hiernaar dient te verwijzen (zie: omzendbrief 10 november 1998 LNW/98/01). WATER De waterlopen en waterbuffers (in de Koning Boudewijnstraat) werden op 27 februari 2008 gebaggerd of geruimd. De waterlopen in Kuurne worden wisselend om de twee jaar geruimd (volgens het bestek van de provincie West-Vlaanderen). De waterbekkens in de Koning Boudewijnstraat werden na 10 jaar in 2008 geruimd en zullen voortaan om de vijf jaar worden gebaggerd of frequenter als daartoe noodzaak is. KUURNE WEST: maaien oneven jaartal 1. NORMALE ONDERHOUDSWERKEN : maaien van de talud- en bodemvegetatie (reiten) gemeent e Nummer Atlas Provincie Categorie Codificatie Vlaamse hydrografische atlas / naam lm toe open KUURNE L.22.8 3 330/56002 370 140 230 KUURNE L.28.1.2 3 312/87002 700 000 700 KUURNE L.28.1.3 3 312/89002 1600 200 1400 Pagina 55 van 67

KUURNE L.28.1.3.1 3 312/90003 740 220 520 KUURNE Geen nummer Geen Voormalige Langebeek tussen Sint-Pietersstraat en Brugsesteenweg 170 000 170 totaal 3580 560 3020 KUURNE OOST: maaien even jaartal 1. NORMALE ONDERHOUDSWERKEN : maaien van de talud- en bodemvegetatie (reiten) Alle waterlopen te Kuurne. Lijst hierboven + hieronder gemeent Nummer Categorie Codificatie Vlaamse lm toe open e Atlas Provincie hydrografische atlas / naam KUURNE L.25 3 330/51001 Langebeek 400 400 KUURNE L.25.1 3 330/51102 280 280 Vaarnewijkbeek totaal 680 680 2. GRONDIGE RUIMINGSWERKEN WATERBUFFERBEKKEN (uitgraven en verwijderen/deponeren baggerspecie) Laatste ruiming: voorjaar 2008 gemeent e Nummer Atlas Provincie Categorie Codificatie Vlaamse hydrografische atlas / naam Opper - vlakte Max. breedt e Max. lengt e KUURNE L.25 3 330/51001 Langebeek 980 16 m 61 m KUURNE L.25.1 3 330/51102 750 40 m 21 m Vaarnewijkbeek totaal 1730 De waterlopen worden via een toerbeurt onderhouden, waarbij de toerbeurt wordt opgesplitst tussen Kuurne Oost en West. De waterlopen zijn op het grondgebied zodanig kort dat jaarlijks slechts een deel van het waterlopensysteem behandelen niet efficiënt is. In de toekomst zal in het bestek een kaart worden opgenomen met dat jaar te sparen ondiepe en vegetatierijke stukken. De ruiming wordt steeds uitgevoerd tijdens de periode van 1 oktober tot 1 februari. Voor de onderhoudswerkzaamheden werkt men zoveel mogelijk vanaf 1 oever. Er worden nooit bestrijdingsmiddelen gebruikt en de waterlopen worden niet droog gezet voor het onderhoud. STILSTAANDE WATERS In Kuurne zijn er stilstaande waters in het Sportpark, in de Groene Long en op de renbaan die in beheer zijn van het gemeentebestuur. Stilstaande waters kunnen diep of ondiep (minder dan 3 meter) zijn. In de Groene Long zijn de normale onderhoudswerken vervat en omschreven in het beheerplan. Het normale onderhoud van stilstaande wateren is vooral gericht op het tegengaan van verlanding. Deze ruimingswerken worden uitgevoerd in het najaar, ten vroegste in september of oktober. De wateren worden afwisselend geruimd (niet alles in een keer). De begroeiing rond het stilstaande water (riet, moerassige begroeiing, opslag van bomen en struiken,...) wordt periodiek verwijderd volgens het beheerplan (maaien en afvoeren van het maaisel of kappen van de houtige begroeiing). Pagina 56 van 67

Met het maaien van de begroeiing wordt gewacht tot na het broedseizoen van vogels; houtige beplanting worden afgezet in de periode van 1 november tot 1 maart. HOUTKANTEN, HOUTWALLEN, BOMENRIJEN, KNOTBOMEN, HEGGEN, HAGEN in de gemeentelijke natuurdomeinen worden beheerd volgens de code goede natuurpraktijk. Waar mogelijk wordt deze praktijk ook toegepast in de andere groenzones. HOOGSTAMBOOMGAARDEN In de gemeente zijn er twee hoogstamboomgaarden (Hoeve Vandewalle en Groene Long). Deze fruitbomen worden periodiek gesnoeid door een extern deskundige. Dode fruitbomen worden steeds vervangen door nieuwe hoogstammen. De nieuwe aanplantingen worden tegen vraat beschermd. HISTORISCH PERMANENT GRASLAND De historisch permanente graslanden in eigendom en beheer van de gemeente worden niet behandeld met bestrijdingsmiddelen, worden niet gescheurd, gefreesd, gebrand of geplagd. Men blijft het graslandgebruik verder zetten tot dat deze tot een soortenrijke toestand heeft geleid, maar studies hebben uitgewezen dat te Kuurne geen waardevolle toestand kan worden bereikt. Grote grasvelden (bibliotheek en begraafplaats) worden 2 x per jaar gemaaid met afvoer van het maaisel (zelfde periode als de wegbermen vermits het een opdracht is die wordt gegund aan dezelfde aannemer). In de Groene Long krijgen de graslanden elk een specifiek beheer per type grasland. BESLUIT: In het beheer van de twee gemeentelijke natuurdomeinen wordt zeker de code goede natuurpraktijk toegepast onder leiding van de deskundig natuurbeheerder in dienst bij het gemeentebestuur. Voor De Groene Long wordt een harmonisch park- en groenbeheerplan opgemaakt. De opmaak van het beheerplan is in 2009 gefinaliseerd en wordt in 2010 goedgekeurd. De opmaak van dit plan werd in 2007 als project ingediend en hiervoor werd reeds goedkeuring gekregen. In de overige openbare groene zones wordt per zone de code zo goed als mogelijk (maar niet altijd) toegepast. Dit is afhankelijk van de bestemming van deze zones (groenzones in de wijken). 8.2. Onderscheidingsniveau 8.2.1. Subsidiereglement Subsidie voor KLE s Sinds 1998 geldt in de gemeente een subsidieregeling voor het aanplanten en onderhoud van kleine landschapselementen of KLE s. Voor 2009 was daarvoor 1.800 euro beschikbaar (begrotingspost 879/331-01). Eind 2009 werden twee aanvragen ingediend maar worden pas in 2010 behandeld en uitbetaald. Pagina 57 van 67

2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Aanvragen KLE 2 6 1 1 4 4 0 0 Aanleg KLE 0 2 0 0 0 1 0 0 Onderhoud KLE 1 4 1 1 4 3 0 0 Aanleg en 1 0 0 0 0 0 0 0 onderhoud KLE In 2003 werd door de gemeente 984,33 euro besteed aan subsidies voor kle s. In 2004 werd door de gemeente 175,00 euro besteed aan subsidies voor kle s. In 2005 werd door de gemeente 297,50 euro besteed aan subsidies voor kle s. In 2006 werd door de gemeente 815,50 euro besteed aan subsidies voor kle s. In 2007 werd door de gemeente 1.236,50 euro besteed aan subsidies voor kle s. In 2008 werd door de gemeente 0 euro besteed aan subsidies voor kle s. In 2009 werd door de gemeente 0 euro besteed aan subsidies voor kle s. Subsidie ter bescherming van de huiszwaluw In juni 2009 werden de burgers bij wie huiszwaluwen een nest hebben, aangeschreven om hen te stimuleren de subsidie ter bescherming van de huiszwaluw aan te vragen. In INFO-Kuurne (mei-juni) werd een artikel gewijd aan de huiszwaluw, waarin aan de bevolking duidelijk werd gemaakt dat ze de huiszwaluw kunnen helpen. Vanuit het gemeentebestuur wordt ook de gratis dienst aangeboden voor het bevestigen van plankjes onder de nesten voor het opvangen van uitwerpselen. In de begroting werd onder artikel 87903/331-01 500 EUR ingeschreven. In 2008 werd bovendien een actieplan opgesteld door Natuurwerkgroep De Vlasbek, in samenwerking met de milieuraad en het gemeentebestuur, voor het behoud van de huiszwaluw in onze gemeente. In 2009 werd 1 subsidie uitbetaald ter bescherming van de huiszwaluw. Dat resulteert in een totaal uitbetaald subsidiebedrag van 20 euro. 8.2.2. Vorming natuur Op 9 december 2009 volgde Danny Depypere, de gemeentelijke natuurbeheerder, de opleiding Uw bos (on)toegankelijk bij Inverde. Dit deed hij in het kader van het mogelijk vervolg dat gebreid zal worden aan het integraal toegankelijk maken van het natuurpark de Groene Long. Daar werd in 2009 een eerste fase uitgevoerd van werken die de integrale toegankelijkheid van het park moeten verhogen. Die werken werden ingediend als project voor de SO in 2008. Ousmane Adamou Abdel Kader, de medewerker van de gemeentelijk natuurbeheerder, volgde op 24 en 25 maart 2009 module 1 van de opleiding veilig werken met de kettingzaag. Hij volgde module 2 van dezelfde opleiding op 26 en 27 maart 2009. De opleiding vond plaats in Diksmuide en werd georganiseerd door Inverde. Pagina 58 van 67

8.2.3. Deelname Dag van het Park/Deelname Dag van de Natuur Dag van het Park Op zondag 7 juni 2009 nam Kuurne deel aan de Dag van het Park met het volgende programma: 11.30 13.30 h Picknick voor de leden van de Gemeenteraad, de buren van de Groene Long, de leden van de milieuraad en de Gemeentelijke Natuurcommissie; VZW Bik zorgde voor verschillende belegde bio-broodjes en een assortiment bio-fruit; 14.00 tot 18.00 h Doorlopend gelegenheidscafé verzorgd door vzw Bik; Tentoonstelling fotowedstrijd; Geleide wandeling met onderweg verrassingsacts, liedjes en poëzie. Vertelhoek voor de kleinsten; Doorlopend natuurfilm in het Slot Sfeerbeelden van het park en het Heulebeekdomein geprojecteerd in de container voor het Slot met aangepaste muziek. 17.30 h Bekendmaking van de winnaar van de fotowedstrijd, gekozen door 3 ervaren juryleden en 1 publieksprijs. Het thema waarbinnen gewerkt werd, was Liefde in het park. Dag van de Natuur Op 22 november 2009 ging de nationale editie van Dag van de Natuur door. Kuurne opteerde voor de eerste keer om deel te nemen met een lokale versie. Die deelname kaderde volledig binnen de inwandeling van de nieuw aangelegde vlonderpaden die de integrale toegankelijkheid van het natuurdomein de Groene Long verhogen. Er daagden, ondanks het erbarmelijke weer, 8 mensen op om onderhoudswerken uit te voeren in het natuurdomein de Groene Long. De hoofdactiviteit was de inwandeling van de vernieuwde vlonderpaden. Aan die inwandeling van de paden koppelde het gemeentebestuur een actieve sensibilisatie actie voor FSC-gelabeld hout. De vernieuwde paden werden immers aangelegd in FSCgelabeld tropisch duurzaam hout van klasse I. De wandeling lokte iets meer dan 20 wandelaars. 8.2.4. Aanplanten streekeigen soorten Zie 8.2.1. Streekeigen groen: aanplant geboortebos in het Heulebeekdomein met streekeigen en autochtone planten (zie tabel met oorsprong zaden). Op volgende locaties werden straatbomen aangeplant. gekozen voor streekeigen bomen. In het buitengebied wordt SOORT BOOM + beschrijving AANTA L LOCATIE Prunus padus Albertii (vogelkers) 6 - Roterijstraat HT, maat 12/14 - blote wortel - Loods - Molenwijk Fraxinus excelsior (es) 6 Sint-Katriensteenweg: 1 Pagina 59 van 67

HT, maat 12/14, blote wortel Waubrechts: 5 Alnus glutinosa (zwarte els) HT, maat 12/14, blote wortel 10 Sint-Pietersstraat, afgesloten gedeelte: vervangen afgestorven bomen Tilia cordata (winterlinde) 1 Stokerijstraat HT - maat 14/16 wortelkluit Ulmus Columella (iep) HT, maat 16/18, wortelkluit 1 Kongostraat Ter vervanging van vernielde boom Pyrus calleryana Chanticleer 1 Bavikhoofsestraat (sierpeer) HT maat 12/14 wortelkluit Carpinus betulus fastigiata 2 Koning Boudewijnstraat (zuilhaagbeuk) HT maat 16/18 wortelkluit Crataegus monogyna Stricta 4 Lijsternest aan huisnr. 6 (meidoorn) Op vraag van inwoner HT maat 8/10 blote wortel Taxus baccata (taxus) Haagplant Maat 80-100 420 340 stuks in Kongostraat en 80 omgeving t Senter Aanplanten begraafplaats Op de gemeentelijke begraafplaats werden opnieuw 500 Waldsteinia ternata aangeplant in het kader van de reductie chemische bestrijdingsmiddelen. Aanplanten openbaar domein De gemeente koos dit jaar voor het aanplanten van hypericum hidcote, Waldsteinia ternata, Leylandii en Spirea bumalda Anthony Waterer voor het aanplanten of aanvullen van de perken. BIJLAGE 20: Aanplanten streekeigen soorten - attesten streekeigen soorten en autochtoon plantmateriaal 8.3. Projecten 8.3.1. Integrale toegankelijkheid Groene Long In 2009 werd het in 2008 ingediende project verhogen integrale toegankelijkheid van de Groene Long uitgevoerd. De vernieuwde vlonderpaden werden officieel ingewandeld op 22 november, tijdens de dag van de Natuur. 8.3.2. Subsidiereglement groendaken In zitting van 22 december 2008 keurde de gemeenteraad het Gemeentelijk subsidiereglement voor de aanleg van groendaken goed. Burgers die een groendak van minimum 10 m² aanleggen, kunnen een subsidie van 31 euro/m² ontvangen, met een maximum van 2.500 euro. In het kader van deze overeenkomst kan het gemeentebestuur 31euro/m² terugvragen. Pagina 60 van 67

In 2009 werden geen subsidieaanvragen ingediend. Pagina 61 van 67

9. BODEM Algemene doelstelling: De gemeente werkt mee aan de uitvoering van het Vlaamse bodembeleid binnen de eigen gemeentelijke diensten. Daarnaast onderneemt de gemeente ook initiatieven voor de inwoners. De gemeente streeft hierbij naar een coherent bodembeleid. 9.1. Basis De gemeente heeft in 2009 noch onderzoek, noch een sanering uitgevoerd van gronden in eigendom van de gemeente waarop een vroegere risico-activiteit plaatsvond. De milieudienst heeft een ad hoc oplossing uitgewerkt waarbij bodem op openbaar domein is verontreinigd door een risico-activiteit op een aangrenzend privaat perceel en waar binnenkort openbare werken (rioleringswerken) van start gaan. 9.2. Onderscheidingsniveau Voor het thema bodem werden geen acties uitgevoerd in het kader van het onderscheidingsniveau. Pagina 62 van 67

10. DUURZAME ONTWIKKELING Algemene doelstelling: De gemeente werkt mee aan de uitvoering van de Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling. Daarnaast onderneemt en ondersteunt de gemeente conform artikel 2 van het gemeentedecreet van 15 juli 2005, initiatieven die het bewustzijn en de kennis van duurzame ontwikkeling bij inwoners en doelgroepen verhogen. De gemeente streeft hierbij naar een gecoördineerde, integrale, participatieve en beleidsoverschrijdende aanpak van ecologische, sociale en economische thema s. 10.1. Basis 10.1.1. Passieve sensibilisatie Op de gemeentelijke website (http://www.kuurne.be/leefomgeving/milieu) staat een duidend artikel over wat duurzame ontwikkeling inhoudt. De link tussen de verschillende aspecten va het containerbegrip komen in het artikel aan bod. Kuurne is sinds 2007 verkocht (www.ikbenverkocht.be/gemeenten). Op 25 oktober 2007 kreeg het gemeentebestuur de titel van Fair Trade Gemeente. Op alle invalswegen is dit via een bord duidelijk te zien. De burger, verenigingen, kunnen dit onder meer tijdens gemeentelijke recepties regelmatig zien door het gebruik van fairtrade producten. De gemeente Kuurne heeft verschillende subsidiereglementen die allemaal kaderen binnen de noordzuidproblematiek. In het gemeentelijk infoblad van maart april 2009 verscheen een artikel dat de reglementen in de spotlights zette. Tot op heden zijn er vier reglementen binnen het domein ontwikkelingssamenwerking: -Subsidiereglement voor ontwikkelingsprojecten in het zuiden Via dit reglement kunnen burgers subsidies ontvangen als ze een ontwikkelingsproject opzetten in het Zuiden. -Subsidiereglement voor noodhulpsituaties Via dit reglement kunnen noodhulporganisaties een subsidie aanvragen als er zich een noodhulpsituatie voordoet (zoals bv. de aardbeving van januari 2010 in Haïti). -Subsidiereglement voor sensibiliserende activiteiten Via dit reglement kunnen verenigingen subsidies aanvragen als ze sensibiliserende activiteiten opzetten die de relatie tussen onze leefwijze en de leefwijze van de mensen in het Zuiden in de kijker zetten. -Subsidiereglement voor de werking van lokale ngo-afdelingen Via dit reglement kunnen lokale ngo-afdelingen subsidies ontvangen voor hun werking. Pagina 63 van 67

10.2. Onderscheidingsniveau 10.2.2. Duurzaam bouwen en wonen Informatiepunt duurzaam bouwen Binnen de gemeente bestaat het informatiepunt duurzaam bouwen uit een drieluik dat nauw samenwerkt. -Milieudienst/duurzaamheidsambtenaar -woonloket van het Sociaal Huis -Dienst Stedenbouw Elke werkdag kunnen bij die 3 diensten adviezen ingewonnen worden over bouwen, verbouwen en duurzaam bouwen. De drie diensten werken samen en verwijzen onderling ook vlot door naar elkaar, indien de burger bij een andere dienst beter geholpen kan worden. De adviezen die door dit drieluik gegeven worden omvatten het volledige kader: van aanvraag tot bouwvergunning tot de aanvraag van de gemeentelijke premie voor alternatieve energie. De diensten van dit drieluik verwijzen de burger ook door naar andere instanties dan de gemeentelijke diensten, indien dit nodig is. De Milieudienst en Dienst Stedenbouw zijn elke werkdag geopend van 8u30-12u en op donderdag van 16u-18u30. Het woonloket is elke werkdag geopend van 9u-12u en van 14u-16u. Op donderdag is het woonloket ook geopend van 14u-18u30. De medewerkers van de verschillende diensten volgden opleidingen en beschikken over de nodige kennis om de burger wegwijs te helpen in het kluwen van premies en instanties waar de premies aangevraagd kunnen worden. Ze kunnen ook vlot doorverwijzen naar andere instanties die de burger verder op weg kunnen helpen bij het duurzaam (ver)bouwen. Via de gemeente kan de burger een goedkope lening krijgen via het Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost. De medewerkers van het woonloket helpen bij de aanvraag van de lening en bij de aanvraag van de premies om de goedkope lening versneld af te lossen (zie ook 6.2.3.). De burger kan bij elk van de drie diensten ook geholpen worden voor de aanvraag van het planadvies via ZonneWinDt vzw. De burger kan er ook terecht met vragen over het E-peil van de woning, met vragen over het EPC, isolatie, zonnepanelen, zonneboilers, groendaken, hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, passiefwoningen, fiscale maatregelen voor duurzaam bouwen, De diensten worden aangeprezen via de website van de gemeente www.kuurne.be en via de site van het Sociaal Huis www.sociaalhuiskuurne.be. Natuurlijk worden de diensten ook aangeprezen bij de desbetreffende loketten zelf.. Planadvies voor (ver)bouwers In 2008 stapte gemeente Kuurne in het project Planadvies voor (ver)bouwers in samenwerking met provincie West-Vlaanderen en vzw ZonneWinDt. ZonneWinDt levert persoonlijk en deskundig advies op maat op basis van een bouwplan van de burger. In dat advies wordt het nut van duurzaam bouwen centraal gesteld. Bij elk advies hoort een schriftelijk verslag. Tot eind 2009 bestonden volgende formules voor planadvies bij ZonneWinDt: Pagina 64 van 67

Het advies bestaat in 2 formules - FORMULE A: 3 uur planadvies voor (ver)bouwers, waarvan 1 uur bespreking met de (ver)bouwers en Zonnewindt tijdens een zitdag in de gemeente of omliggende gemeente. Kostprijs per advies: 45 EUR voor provincie 30 EUR voor gemeente + 6 EUR vervoer/zitdag 45 EUR voor Zonnewindt 15 EUR voor (ver)bouwer - FORMULE B: 3 uur plaatsbezoek voor verbouwers Kostprijs per advies: 45 EUR voor provincie 30 EUR voor gemeente + 25 EUR vervoer/plaatsbezoek 45 EUR voor Zonnewindt 15 EUR voor verbouwer Het stond de burger vrij voor welke formule hij koos. Voor nieuwbouw gold uiteraard enkel formule A. Per advies betaalde de gemeente dus telkens 30 euro + vervoersonkosten. De burger zelf betaalde 15 EUR voor 3u advies volgens Formule A of B. Sedert maart 2008 werden in Kuurne 6 planadviezen gegeven. Vanaf 2010 zien de formules van ZonneWinDt er anders uit. Dan wordt op basis van een (ver)bouwplan een schriftelijk advies gegeven voor de kostprijs van 25 euro. ZonneWinDt kan ook een plaatsbezoek afleggen en op basis daarvan een advies geven. Dit kost ook 25 euro. De vzw geeft ook advies meegroeiwoningen. 10.2.3. Maatschappelijk verantwoord ondernemen FairTradeGemeente Sinds 25 oktober 2007 is de gemeente Kuurne een Fair Trade Gemeente. In zitting van 31 mei 2005 keurde de gemeenteraad een Fair Trade-resolutie goed. Daarmee is de gemeente volgende engagementen aangegaan: - De gemeenteraad stemt er principieel mee in dat in het kader van een duurzaam beleid op sociaal, ecologisch en economisch vlak, bij de aankoop van producten aandacht zal worden besteed aan de prijs die de producenten in ontwikkelingslanden voor hun product krijgen en aan hun arbeidsomstandigheden. Voor koffie, wijn en fruitsap zal de gemeente een beroep doen op plaatselijke leveranciers die worden gecertificeerd door Max Havelaar, het keurmerk voor eerlijke handel. - De gemeente zal in haar interne nota s voor het personeel en communicatie naar de bevolking toe, aandacht besteden aan haar duurzaam aankoopbeleid zodat ze op die manier haar informatie- en sensibilisatieopdracht uitvoert. - De gemeente zal in het aankoopbeleid maatregelen nemen ter bevordering van het gebruik van producten uit eerlijke handel en hiervoor eventueel bij de geijkte organen adviezen opvragen. Ondermeer de plaatselijke wereldwinkel is opgenomen in het roulement voor aankoop van Fair Trade producten voor gemeentelijke recepties. Sinds 2007 worden ook solidariteitsagenda s aangekocht. In alle gemeentegebouwen wordt Fair Trade koffie gedronken. Ook de melk en suiker zijn Fair Trade. Pagina 65 van 67

Ook de Kuurnse bedrijven werden aangesproken om aan dit project mee te werken. Om het logo van Fair Trade gemeente te kunnen halen moesten ook een aantal handelaars en horecazaken Fair Trade producten aanbieden. Vier winkels en drie horecazaken bevestigden hun deelname met een verklaring op eer. Ondermeer door het aanbieden van Fair Trade fruit, cocktails en koffie maakten ze hun engagement waar. Ook een heleboel verenigingen en scholen gebruiken Fair Tradeproducten in hun werking. Alle info: http://www.fairtradegemeenten.be/gemeente/zoek/kuurne.html 10.2.4. Vlaams implementatieplan educatie voor duurzame ontwikkeling De gemeente Kuurne heeft sedert 7 juli 2008 een gemeentelijk subsidiereglement voor sensibiliserende activiteiten rond de noordzuid thematiek. Het doel van het reglement is om een grotere belangstelling te krijgen en meer betrokkenheid te creëren van de burger voor de noordzuid problematiek. Het uiteindelijke doel is verdraagzaamheid en respect voor het andere te vergroten. De gemeente heeft zelf geen mogelijkheden om sensibiliserende activiteiten te organiseren, maar ze heeft een subsidiereglement goedgekeurd om verenigingen en scholen aan te moedigen activiteiten op te zetten rond de noordzuid thematiek. Een sensibiliserende activiteit is ieder in tijd en ruimte afgebakend initiatief dat welomlijnd is naar pedagogische en/of animatieve doelstellingen, middelen en methodes. Die activiteiten kunnen zijn: films, animatieve werkwinkels, spreekbeurten, educatieve spelen, theatervoorstellingen, De noordzuidthematiek gaat niet alleen over omstandigheden in het Zuiden, maar ook over de verhoudingen tussen het Noorden en het Zuiden, met betrekking tot één of meer van de volgende thema s: leefmilieu, gezondheidszorg, onderwijs, cultuur, democratisering en politieke bewustwording, duurzame ontwikkeling, gelijkheid tussen man en vrouw, economie en handelsverhoudingen, of mensenrechten. Het gaat m.a.w. niet over de vierde wereld, of omstandigheden en verhoudingen in het Noorden. De subsidie bedraagt maximaal 500 euro per goedgekeurde activiteit. Er moet ook een financieel verslag worden opgemaakt. De Kuurnse noordzuidraad moet advies verlenen bij de aanvraag. Het schepencollege beslist finaal over de uitbetaling. De gemeente heeft dus wel degelijk concreet inspraak over de inhoud van de activiteit. In 2009 werden 5 subsidies uitbetaald, voor een totaalbedrag van 2129,60 euro. BIJLAGE 21: Vlaams implementatieplan educatie voor duurzame ontwikkeling - Subsidiereglement voor sensibiliserende activiteiten rond de noordzuidproblematiek Pagina 66 van 67

11. SO 2008-2013 11.1. Onderschrijven van de contracttekst 2008-2013. De gemeenteraad van 7 april 2008 onderschreef de samenwerkingsovereenkomst voor de volledige periode van 2008-2013 voor volgende onderdelen: - basis - onderscheidingsniveau - projecten - voltijds duurzaamheidsambtenaar - Mina-werkers Het advies ter ondertekening van deze overeenkomst werd aan de milieuraad gevraagd op 4 maart 2008. De milieuraad gaf hiervoor positief advies. Het College van Burgemeester en Schepen bevestigde de ondertekening voor het jaar 2010 in zitting van 8 december 2009. 11.2. Planning acties 2010 11.2.1 Uitvoeren basisniveau Net zoals in 2009 zullen alle acties met betrekking tot het basisniveau van de samenwerkingsovereenkomst worden uitgevoerd. 11.2.1 Uitvoeren onderscheidingsniveau Net zoals in 2009 zullen heel wat acties op poten gezet worden om de nodige punten te verzamelen om te voldoen aan het onderscheidingsniveau van de overeenkomst. Pagina 67 van 67