Chirurgie Operatie bij refluxziekte fundoplicatie volgens Toupet U heeft last van een aandoening waarbij de zure inhoud van uw maag, terugstroomt in uw slokdarm. Dit wordt gastro-oesofageale refluxziekte genoemd. Medicijnen helpen bij u niet goed of u wilt ze niet uw hele leven slikken. Daarom hebben uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) en/of uw chirurg met u gesproken over een operatie. Deze operatie heet fundoplicatie volgens Toupet. In deze folder leest u hier meer over. Het is goed om u te realiseren, dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan hier is beschreven. Waarom een operatie bij refluxziekte? Reflux is het terugstromen van maaginhoud naar de slokdarm (oesofagus). Ernstige refluxklachten kunnen ontstaan door een middenrifsbreuk bij de slokdarm (hiatus hernia diafragmatica). Dit is een te wijde opening in het middenrif. Het middenrif is een spierplaat, die de borstholte scheidt van de buikholte. In het middenrif zit een opening, waar de slokdarm doorheen gaat. Als deze opening wijder is dan noodzakelijk, spreken we van een middenrifbreuk. Bij mensen met een middenrifbreuk sluit de overgang tussen de slokdarm en de maag soms niet goed. Dat komt doordat (een deel van) de maag door de wijde opening in het middenrif, in de borstholte kan komen te liggen. Hierdoor kan maaginhoud gemakkelijk omhoog de slokdarm in stromen. De slokdarm is niet bestand tegen het agressieve maagzuur. Als maaginhoud regelmatig en langdurig omhoog stroomt, kan de slokdarm geïrriteerd en op den duur ontstoken raken. Bij mensen met ernstige refluxklachten, kan een operatie overwogen worden. Bij deze fundoplicatie volgens Toupet wordt de breuk in het middenrif hersteld. Deze buikoperatie wordt meestal uitgevoerd als kijkoperatie. U wordt hiervoor ongeveer vier dagen opgenomen in het ziekenhuis. Deze informatie voor patienten is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Jeroen Bosch Ziekenhuis / www.jeroenboschziekenhuis.nl (CHI-081, uitgave juni 2017)
Onderzoek vooraf Voordat besloten wordt om deze operatie uit te voeren, moet duidelijk zijn hoe ernstig de klachten zijn en in welke mate de slokdarm is beschadigd. Daarvoor kunnen verschillende onderzoeken nodig zijn, zoals: een onderzoek waarbij we in uw slokdarm en maag kijken (gastroscopie). Hierbij worden soms stukjes weefsel uit de slokdarm weggenomen. Deze stukjes weefsel worden dan onderzocht om de aard van eventuele beschadiging vast te stellen. het meten van de zuurgraad van de slokdarm gedurende 24 uur (24 uurs phmeting). het meten van de druk in de slokdarm (manometrie). heel soms röntgenfoto s van uw slokdarm en maag (slikfoto s). Uw MDL-arts geeft u uitleg over de onderzoeken die gaat krijgen. Ook ontvangt u hierover dan aparte informatiefolders. Als alle uitslagen bekend zijn, wordt bepaald of deze operatie voor u een alternatief is voor de behandeling met medicijnen. Uw MDLarts en uw chirurg bespreken dit met u. Hoe bereidt u zich voor? PreOperatieve Screening (POS) Om u goed en veilig voor te bereiden op de operatie, bezoekt u enige tijd voor de operatie de afdeling PreOperatieve Screening (POS). U krijgt hiervoor een afspraak. Op de POS heeft u een gesprek met een intakeverpleegkundige en een anesthesioloog. Ook krijgt u een kort lichamelijk onderzoek. Op www.jbz.nl/anesthesiologie kunt u meer lezen over de verdoving en bewaking tijdens de operatie. Als u hierover vragen heeft, kunt u deze bespreken tijdens uw bezoek aan de POS. Om u voor te bereiden op het gesprek kunt u kijken op de website: www.jbz.nl/pos. Op de POS krijgt u een informatieboekje mee. Hierin leest u praktische informatie die u kan helpen bij de voorbereiding op de opname. Nuchter zijn Voor de operatie moet u nuchter zijn. Dit betekent dat u vanaf een bepaald tijdstip niets meer mag eten en drinken. U krijgt hierover instructies van het Planbureau. Wat neemt u bij ieder bezoek mee? Uw geldig legitimatiebewijs. Uw patiëntenpas van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Uw Actueel Medicatie Overzicht (AMO). Het is voor uw arts belangrijk te weten welke medicijnen u thuis gebruikt. Uw eigen apotheek kan dit overzicht voor u uitprinten. Vraag hierom kort voordat u het ziekenhuis bezoekt. Uw verblijf in het ziekenhuis Waar meldt u zich? Het Planbureau spreekt met u de opnamedag en tijd af. U meldt zich bij de Infobalie in de centrale ontvangsthal (Boulevard). Daar wordt u verwezen naar de juiste afdeling. Het kan zijn dat u eerst nog langs de polikliniek Bloedafname wordt gestuurd om bloed te laten prikken. Gesprek met de verpleegkundige Op de afdeling wordt u ontvangen door een verpleegkundige. Deze bespreekt met u: De gang van zaken tijdens uw opname. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 2 van 5
De voorbereidingen die nodig zijn en wat hierbij van u wordt verwacht. Wat u na de operatie kunt verwachten en wat u zelf moet doen voor verder herstel. De vragen die u nog heeft over de voorbereiding, behandeling en nazorg. Bij wie u terecht kunt als u nog vragen heeft over uw opname. Voorbereidingen tijdens de opname Voor de operatie krijgt u operatiekleding aan. Ter voorbereiding op de anesthesie krijgt u een tabletje waar u rustig van wordt en een injectie ter voorkoming van trombose (een bloedstolsel dat een ader kan afsluiten). Wanneer u aan de beurt bent, brengt een verpleegkundige u in bed naar de operatieafdeling. Daar gaat u zelf op de operatietafel liggen. U krijgt een infuus in de arm. Hierdoor worden de medicijnen toegediend voor de anesthesie. Daarna begint de operatie. Wat gebeurt er bij de operatie? De operatie vindt plaats onder algehele anesthesie (narcose). Bij de operatie worden de benodigde instrumenten ingebracht via enkele kleine sneetjes in de buikwand. Ook wordt zo een hele kleine camera ingebracht, die is aangesloten op een beeldscherm. Hierop ziet de chirurg wat hij doet. De chirurg maakt de overgang van slokdarm naar maag vrij. De te wijde opening in het middenrif bij de slokdarm (de middenrifbreuk), wordt met enkele hechtingen vernauwd. Vervolgens wordt de koepel van de maag als een soort manchet om de overgang van de slokdarm naar de maag heen gehecht. Hierdoor ontstaat er een soort klep die voorkomt dat de maaginhoud terug de slokdarm instroomt. Deze operatie wordt uitgevoerd via een kijkoperatie. Als dit voor u anders is bespreekt uw behandelend arts dit met u. Wat zijn de risico s? Geen enkele operatie is zonder risico s. Zo zijn ook bij deze operaties de normale risico s op complicaties aanwezig, zoals een (na)bloeding, wondinfectie, trombose of longontsteking. Daarnaast zijn bij deze operatie nog enkele specifieke complicaties mogelijk, zoals bloeding uit de milt. Hiervoor moet soms de milt tijdens de operatie worden verwijderd. Ook bestaat de kans op beschadiging van de milt, maag of slokdarm. Verder kunnen de zenuwtakken naar maag en darmen die in het operatiegebied liggen, worden beschadigd. Hierdoor kunnen (meestal tijdelijk) spijsverteringsproblemen optreden zoals diarree, misselijkheid of een vol gevoel. Wat gebeurt er na de operatie? Na de operatie stapt u zelf over van operatietafel naar bed, hierna wordt u naar de uitslaapkamer (recovery) gebracht. Als u pijn heeft of misselijk bent, kunt u de verpleegkundige vragen u hiervoor medicijnen te geven. Wanneer uw bloeddruk en ademhaling goed zijn en u bent goed wakker, brengt een verpleegkundige u terug naar de verpleegafdeling. Twee uur na de operatie komt u uit bed en mag u starten met kleine slokjes water. Daarna heeft u een vloeibaar dieet. U breidt dit naar kunnen verder uit naar een normaal dieet. Op de tweede dag na uw operatie verwijdert een verpleegkundige de operatiepleister. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 3 van 5
Weer naar huis Als alles goed gaat, kunt u 3 dagen na de operatie naar huis. Voordat u naar huis gaat, komt de zaalarts bij u langs. Deze bekijkt de wondjes en regelt uw ontslag. U krijgt een afspraak mee voor controle bij de diëtist over 1 week en een controle op de polikliniek Chirurgie over meestal 4 weken. Leefregels na de operatie Als u weer thuis bent, is het belangrijk dat u zich aan deze leefregels houdt: Verzorging van de wond De operatiepleister is al in het ziekenhuis verwijderd. Een nieuw verband is alleen nodig als de wond doorlekt. Douchen/baden U mag douchen zodra de operatiepleister is verwijderd. Baden en zwemmen mag pas na 2 weken als de wond geheel genezen is. Let erop dat het water niet te heet is. Lichamelijke activiteiten De eerste 2 weken mag u niet zwaar tillen. Doe de eerste dagen rustig aan en breidt uw activiteiten uit afhankelijk van de pijn en de wondgenezing. Overleg met uw chirurg wanneer u weer kunt gaan werken. Dit is afhankelijk van het soort werk dat u doet. U mag gewoon fietsen en autorijden. Pijn Als u thuis nog pijn heeft, mag u hiervoor paracetamol nemen, volgens het voorschrift op de bijsluiter. De pijn verdwijnt meestal binnen enkele dagen. Ontlasting Een regelmatige ontlasting is heel belangrijk. Dit is in het begin wat moeilijker, doordat u minder eet (zie verder onder voeding ). Vezelrijke voeding helpt hierbij. Uw arts en de verpleegkundige kunnen u hierover adviseren. Ook veel bewegen is hierbij belangrijk. Voeding De chirurg geeft u een dieetadvies. Hierbij mag u eten naar kunnen. In het begin zal dit een vloeibaar of licht verteerbaar dieet zijn, waarbij u vaker op een dag kleine hoeveelheden eet. Dit mag u later geleidelijk uitbreiden naar gewone voeding. Bij het eten zijn de volgende punten belangrijk: Als u eet of drinkt, praat dan niet tegelijkertijd (kans op luchtslikken). Eet rustig en niet gejaagd of snel. Kauw goed. Zit rechtop tijdens het eten. Drink niet teveel meteen na de maaltijd. Drink geen koolzuurhoudende dranken. Door de operatie kunt u namelijk niet goed meer opboeren. Eet meermaals op een dag kleine hoeveelheden. Als u teveel in een keer eet, bestaat de kans dat u hierdoor gaat braken. Belangrijk! Krijgt u tijdens het eten het gevoel dat u genoeg heeft gegeten of vol zit? Stop dan direct met eten. Als u toch verder eet, stapelt het voedsel zich op in uw slokdarm, waardoor u krampen kan krijgen. Ook kan hierdoor pijn achter het borstbeen of tussen de schouderbladen ontstaan. Het kan ook zijn dat u moet braken. Deze Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 4 van 5
klachten (dysfagie genoemd) kunnen 3 tot 6 maanden aanhouden en verdwijnen meestal spontaan. Vragen of problemen na ontslag? In de onderstaande situaties is het belangrijk dat u contact opneemt: Als de wond rood wordt of gaat nabloeden. Wanneer er een zwelling ontstaat rond de wond. Als u koorts krijgt hoger dan 38,5 Celsius. Bij pijn die niet vermindert door paracetamol. Als u na een paar weken nog steeds moet braken. Bij vragen of problemen na ontslag belt u tijdens kantooruren met de polikliniek Chirurgie, telefoonnummer (073) 553 60 05 (bereikbaar op werkdagen tussen 8.30-16.30 uur). Buiten kantooruren belt u met de verpleegafdeling Chirurgie A7, telefoonnummer (073) 553 20 23 of afdeling Spoedeisende Hulp, telefoonnummer (073) 553 27 00. Vragen? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Stel deze dan gerust aan uw behandelend chirurg, verpleegkundige of huisarts. Bij dringende vragen of problemen vóór uw behandeling kunt u zich het beste wenden tot de polikliniek Chirurgie, telefoonnummer (073) 553 60 05 (bereikbaar op werkdagen tussen 8.30-16.30 uur) Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 5 van 5