WRATTEN FRANCISCUS GASTHUIS
Inleiding Wratten (verruca vulgaris) zijn ruw aanvoelende, bloemkoolachtige knobbeltjes. Ze worden veroorzaakt door het humane papilloma virus (HPV). Dit virus bevindt zich in de wrat en niet in de rest van het lichaam. Wratten zijn volledig goedaardig. De meeste wratten komen voor op handen en voeten. De wratten aan de handen zijn meestal niet pijnlijk, de voetwratten kunnen wel pijnlijk zijn, omdat ze in het eelt van de voetzool zitten. Bij lopen kunnen de wratten dan in de voetzool gedrukt worden. Wratten kunnen voor andere mensen besmettelijk zijn. De tijd tussen besmetting en ontstaan van een wrat kan drie tot zes maanden zijn, of zelfs langer. Risicogroep Wratten komen meestal voor bij kinderen. Het virus wordt vaak opgelopen in een zwembad of in een gymzaal. Het virus verspreidt zich door huidcontact. Wanneer er aan een wrat gekrabd wordt, kan het virus zich makkelijk verspreiden. Op deze manier worden anderen met het virus besmet of krijgt de patiënt nieuwe wratten. Niet iedereen die met het virus in contact komt krijgt wratten. Volwassenen die als kind wratten hebben gehad ontwikkelen bij nieuw contact met het virus geen wratten meer omdat ze afweer tegen het virus hebben opgebouwd. Mensen die langdurig medicijnen krijgen die de weerstand verlagen, zoals mensen die een orgaantransplantatie hebben ondergaan, kunnen wel nieuwe wratten ontwikkelen. Hoe lang blijven wratten bestaan? Bij tachtig procent van de mensen zijn de wratten binnen één jaar geheel verdwenen. Bij twintig procent van de mensen duurt het echter langer, soms vele jaren, voordat alle wratten zijn verdwenen. Hoe wordt de diagnose gesteld? De afwijkingen zijn meestal zo kenmerkend, dat de arts de diagnose direct, zonder nader onderzoek, kan stellen. Zelden zal het nodig zijn om een klein stukje huid (biopt) weg te halen voor microscopisch onderzoek.
Wat is de behandeling? Bij het merendeel van de patiënten vindt spontane genezing plaats binnen een tot drie jaar. Mochten de wratten hardnekkig of pijnlijk zijn, dan verwijst de huisarts u door naar de dermatoloog. De behandeling bestaat uit twee onderdelen: een gedeelte voert u thuis uit en een gedeelte wordt, indien nodig, in het ziekenhuis uitgevoerd. De behandeling in het ziekenhuis wordt slechts een enkele keer uitgevoerd, u dient thuis de wrat zelf goed te behandelen. Behandeling thuis U hebt van de dermatoloog een recept met een wrattentinctuur (cignoline/ salicylzuur/aceton en collodium, salicylzuur 40% in vaseline) of Duofilm (salicylzuur, melkzuur en collodium) gekregen. Cignoline heeft een remmend effect op de groei van het virus. Salicylzuur maakt de opperhuid zachter, waardoor de wrat verweekt. Aceton heeft een etsende werking en Collodium zorgt voor langdurig contact van de werkzame stoffen met de huid. Dit middel mag niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Thuis vijlt u, voordat u de wrat aanstipt, het eelt zoveel mogelijk weg met een eelt-vijl, mesje, puimsteen of stukje schuurpapier. Als u dit niet doet, ontstaat er een eeltlaag op de wrat, waar de tinctuur niet meer doorheen kan. De tinctuur werkt dan niet goed en de behandeling heeft zo weinig zin. Probeer tijdens het vijlen de wrat niet te laten bloeden, zo kan het virus weer verder verspreid worden. Mocht de wrat toch gaan bloeden, dep deze dan totdat de wrat droog is. De behandeling moet dan een dag wachten. Gebruik van de wrattentinctuur: Week de wrat zo mogelijk vijf minuten in warm water en droog daarna goed af. Dek de omliggende huid eventueel af met een beetje vaseline, om de gezonde huid tegen irritatie te beschermen. Strijk met een penceeltje of wattenstaafje de tinctuur over de wrat. Laat deze even drogen. Plak na het aanstippen de wrat eventueel af met een pleister of nog liever met ductape (te verkrijgen bij de bouwmarkt).
Brengt u de tinctuur op de handen aan? Pas dan op dat u niet in de ogen wrijft, want al een klein beetje tinctuur kan de oogleden erg irriteren. Sluit het flesje goed af, om verdampen van de inhoud te voorkomen. De tinctuur is kort houdbaar, let dus op de uiterste gebruiksdatum op het flesje. De tinctuur maakt paarsbruine vlekken op onder andere de omliggende gezonde huid, kleding en beddengoed. Laat de tinctuur daarom altijd goed drogen. Behandeling in het ziekenhuis Vloeibare stikstof De wrat wordt door de assistente aangestipt met vloeibare stikstof. Door de bevriezing vindt weefselbeschadiging plaats. De behandeling kan (bloed)blaren veroorzaken. Grote blaren kunt u doorprikken met een steriel naaldje. Zorg er wel voor dat het vocht niet op de rest van de huid komt, dit kan nieuwe wratten veroorzaken. De behandeling kan gevoelig tot pijnlijk zijn. Mochten er blaren ontstaan, dan moet u even wachten met het gebruik van de tinctuur/zalf totdat ze weg zijn. Monochloorazijnzuur Dit is een etsende vloeistof, die met een wattenstokje op de wrat wordt aangebracht. Deze behandeling is niet pijnlijk. Wel kan naderhand een reactie ontstaan, die vergelijkbaar is met de reactie die kan ontstaan na behandeling met vloeibare stikstof. Als de wratten zijn behandeld, moeten deze drogen en wordt een pleister over de wrat geplakt, zodat de huid en de ogen beschermd worden tegen de etsende vloeistof. Duur van de behandeling Ondanks intensieve behandeling van de wrat door uzelf en evt. de specialist duurt het vaak lang voordat de wrat is verdwenen. Omdat de tinctuur laagje voor laagje van de wrat weghaalt, is het uiteindelijk, bij consequente behandeling, vrijwel altijd succesvol. Het is belangrijk om net zolang door te gaan totdat de wrat is verdwenen, het resterende deel van de wrat kan anders weer gaan groeien.
Wat kunt u zelf doen? U kunt zelf ook een aantal maatregelen treffen in de strijd tegen wratten: Draag schoenen of slippers in gymzalen en zwembaden, dat vermindert de kans op wratten. Als u wratten heeft, kunt u er het beste van afblijven. Als u aan de wratten peutert, kunnen er meer ontstaan. Wratten dienen thuis elke dag behandeld te worden. De behandeling in het ziekenhuis is slechts een aanvulling op de behandeling thuis. Vragen Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, dan neemt u tussen 8.00 en 16.30 uur telefonisch contact op met de polikliniek Dermatologie & Flebologisch Centrum, via telefoonnummer 010 461 6131. U vindt de polikliniek Dermatologie & Flebologisch Centrum bij balienummer 368, op de derde verdieping van het ziekenhuis. Maart 2017 561