Informatie voor nabestaanden Haarlem U heeft zojuist een begin moeten maken met het afscheid van uw naaste. De komende tijd zal niet makkelijk zijn voor u. U krijgt veel informatie. En er moeten praktische zaken geregeld worden. In deze folder is deze informatie samengevoegd, zodat u deze nog eens rustig kunt nalezen. Verzorging van de overledene in het ziekenhuis In principe regelen wij de laatste verzorging van de overledene in het ziekenhuis. Deze zorg bestaat uit het: sluiten van de ogen plaatsen van de gebitsprothese in de mond verwijderen van infuus of andere slangetjes of apparatuur Heeft de patiënt voor zijn overlijden andere wensen aangegeven, of willen de nabestaanden het anders geregeld? Overleg dit dan met uw uitvaartondernemer. U geeft de uitvaartondernemer opdracht de overledene over te brengen naar de plaats van de opbaring. Geeft u die opdracht niet of kiest u voor opbaring in ons mortuarium, dan verzorgen de mortuariummedewerkers de overledene. Het lichaam wordt daarna gekoeld. Persoonlijke bezittingen Om misverstanden of het zoekraken van eigendommen te voorkomen, vragen wij u de persoonlijke bezittingen van de overledene zo spoedig mogelijk mee te nemen van de (verpleeg)afdeling.
Gaan de bezittingen mee naar het mortuarium? Dan beschrijft de verpleegkundige de bezittingen op het overdrachtsformulier. U neemt de eigendommen dan in ontvangst in het mortuarium. U tekent dan voor het in ontvangst nemen. Begeleiding van de uitvaart Heeft de overledene een uitvaartverzekering of polis, dan neemt u contact op met deze uitvaartverzekering. U maakt zelf een keuze voor een uitvaartonderneming die de uitvaart samen met de nabestaanden verzorgt. De overledene blijft in het mortuarium van het Haarlem Zuid totdat bekend is welke uitvaartonderneming de begeleiding van de uitvaart verzorgt. De uitvaartonderneming van uw keuze brengt de overledene naar de plaats van de opbaring. Opbaren in het ziekenhuis De overledene kan worden opgebaard in het mortuarium. Service en persoonlijke aandacht voor de nabestaanden staan hierbij voorop. Ook een condoleancebezoek is mogelijk. Omdat bij dit bezoek een medewerker aanwezig is, vragen wij u dit bezoek vooraf te regelen. U kunt hiervoor contact opnemen via de receptie van het ziekenhuis (023) 224 0000. Foto: Trinca Tullemans Persoonlijke wensen Heeft u, als nabestaande, persoonlijke wensen voor het aanbrengen van make-up, het verzorgen van kleding, sieraden en mogelijke andere zaken, geeft u die wensen dan door aan de uitvaartverzorger. Hij neemt hierover contact op met de mortuariummedewerker. Informatie voor nabestaanden pagina 2
Rituele en religieuze handelingen Religieuze en rituele handelingen, zoals een bewassing kunnen in het mortuarium worden gedaan. De uitvaartverzorger reserveert hiervoor de beschikbare ruimte en stemt het tijdstip af. Niet natuurlijk overlijden Een niet-natuurlijke overlijden, ook wel niet-natuurlijke dood genoemd, betekent dat iemand is overleden door een niet-natuurlijke oorzaak. Denk hierbij aan slachtoffers van een verkeersongeval, een brand of een misdrijf. De doodsoorzaak wordt onderzocht via een gerechtelijke schouwing. De forensisch geneeskundige tekent de overlijdenspapieren en overhandigt ze aan de officier van justitie. De door u gekozen uitvaartondernemer haalt vervolgens het verlof tot begraven of cremeren op bij het parket. Met dit verlof kan de uitvaartondernemer aangifte van overlijden doen bij de burgerlijke stand. Een rouwbezoek vindt pas plaats nadat de officier van justitie het verlof heeft gegeven. Veel te regelen en te beslissen Kort na een overlijden moeten allerlei praktische zaken worden geregeld. En over het algemeen zijn dat zaken waar uw hoofd op dat moment niet naar staat. Toch vragen wij uw aandacht voor de volgende onderwerpen: Weefsel of orgaandonatie Na overlijden kijkt de behandelend arts in het donorinformatiesysteem of de overledene zich als donor heeft geregistreerd. Is dit niet het geval dan kan de behandelend arts u vragen om weefsels en/of organen te doneren. Obductie Het kan zijn dat de behandelend arts u vraagt om een obductie te mogen aanvragen, verderop in deze folder leest u meer over de obductie. Terbeschikkingstelling aan de wetenschap Wie zijn lichaam ter beschikking stelt aan de wetenschap, heeft zich hiervoor al tijdens zijn leven aangemeld bij een universiteit. U kunt uw nabestaande na zijn overlijden niet aanmelden. De ter beschikking stelling gebeurt alleen wanneer de bevestiging van de universiteit kan worden overlegd. De handgeschreven wilsbeschikking moet bij de overledene in het ziekenhuis aanwezig zijn. Bij een ter beschikkingstelling kan obductie niet plaatsvinden. Alleen de hoornvliezen kunnen worden gedoneerd. Pacemaker/ICD verwijderen Heeft de overledene een pacemaker of een ICD, dan wordt deze door het ziekenhuis verwijderd. Dit doen we omdat crematoria weigeren een overledene met een pacemaker te cremeren. Aan het verwijderen van de pacemaker/icd zijn kosten verbonden. U vindt de tarieven op de laatste pagina. Wat is een obductie? Obductie is een onderzoek van het lichaam na het overlijden. Een andere naam voor obductie is sectie of autopsie. Het onderzoek wordt verricht door een patholoog en omvat zowel uitwendig als inwendig onderzoek. De obductie wordt zo uitgevoerd dat er bij opbaring vrijwel niets meer van te zien is. U bent degene die beslist of dit onderzoek mag plaatsvinden. De arts vraagt u of obductie mag worden gedaan om verschillende redenen: Informatie voor nabestaanden pagina 3
Nabestaanden en artsen willen vaak weten hoe het ziekteproces en het daarop volgende overlijden verlopen zijn. Soms is een obductie nodig om de directe doodsoorzaak vast te stellen. Om het medisch handelen achteraf te beoordelen. Om vast te stellen of de ziekte erfelijk of besmettelijk is. Bij een besmettelijke ziekte moet namelijk actie worden ondernomen om eventueel besmette personen op te sporen en te onderzoeken. Sommige ziekten kunnen alleen met zekerheid worden vastgesteld via een obductie. Tenslotte zijn obducties van belang voor onderwijs en wetenschap. Wat gebeurt er bij een obductie? Bij een obductie worden de organen één voor één uit het lichaam gehaald. Vervolgens wordt uit elk orgaan een klein stukje weefsel genomen voor microscopisch onderzoek. Dat is belangrijk, omdat niet alle afwijkingen met het blote oog herkenbaar zijn. Daarna worden de organen teruggeplaatst (behalve de organen waarvan het onderzoek nog niet afgerond is). Het lichaam wordt gesloten en overgedragen aan de uitvaartondernemer. Het bewaren van weefsel en organen Soms moet een (deel van een) orgaan langer worden bewaard omdat er uitgebreider onderzoek nodig is. In een ander geval wordt het weefsel of orgaan eerst bewerkt om tot onderzoek over te kunnen gaan. De bewerking kan enkele dagen tot enkele weken in beslag nemen. De weefsels of (delen van) organen kunnen dan niet met de overledene worden begraven of gecremeerd, maar worden later alsnog gecremeerd. De stukjes weefsel, die voor microscopisch onderzoek worden uitgenomen, worden na bewerking voor onbepaalde tijd bewaard in het archief van de afdeling pathologie. Het is belangrijk dat u zich dit realiseert. Heeft u bezwaar tegen het tijdelijk bewaren van (delen van) organen, maakt u dit dan kenbaar aan de arts. Hij schrijft dit op het toestemmingsformulier voor obductie. Het toestemmingsformulier wordt in het archief van de afdeling pathologie bewaard. Hoe verloopt de procedure? De arts vraagt u of obductie mag worden gedaan en vertelt u over het hoe en waarom. Hierbij wordt ook een eventuele schedelobductie besproken. Voor deze obductie moet namelijk apart toestemming worden gegeven. De arts maakt met u de afspraak om uw beslissing door te geven. Een gedeeltelijke obductie kan tot gevolg hebben dat er onvoldoende gegevens verkregen worden. Heeft u bezwaar tegen een deel van het onderzoek, geef dit aan. Gaat u akkoord, dan vult de arts het toestemmingsformulier voor obductie in. De overledene wordt naar het mortuarium gebracht. Daar vindt de obductie plaats. Het hele onderzoek duurt ongeveer 4 uur. Obductie wordt in principe alleen op werkdagen gedaan. Slechts bij hoge uitzondering en na overleg met de patholoog gebeurt een obductie in het weekend. Na de obductie wordt de overledene overgedragen aan de nabestaanden, zoals hierboven beschreven. Een obductie belemmert de gang van zaken rond het regelen van de begrafenis of crematie niet. De patholoog maakt een verslag voor de arts die de obductie heeft aangevraagd. Wilt u de uitslagen weten, dan kunt u na ongeveer 8 weken een afspraak maken met de arts. De meeste onderzoeksuitslagen zijn dan bekend. U heeft dan de gelegenheid om vragen te stellen. U kunt ook de huisarts benaderen. Uitzonderingen Heeft de overledene in een wilsbeschikking laten opnemen dat hij/zij geen obductie wilt, dan kunt u geen obductie aanvragen. Wanneer de overledene zijn lichaam ter beschikking heeft Informatie voor nabestaanden pagina 4
gesteld voor de wetenschap is obductie niet mogelijk. Het lichaam wordt dan geweigerd door de universiteit. Bij een niet-natuurlijke dood (bijvoorbeeld een verkeersongeval of een misdrijf) bepaalt de officier van justitie of er een gerechtelijke obductie wordt verricht. Hiervoor is geen toestemming van de familie vereist. Een andere uitzondering is een obductie in het belang van de volksgezondheid. Bijvoorbeeld om te onderzoeken of een zeer besmettelijke ziekte aanwezig is en hoe een epidemie kan worden voorkomen. Overledene is onverzekerd en de nabestaanden hebben geen financiële middelen [kop] Stel dat de overledene tijdens het leven geen financiële dekking heeft voor de uitvaartkosten. Dan komen de kosten voor rekening van de nabestaanden. Wilt of kunt u deze financiële lasten niet dragen, dan kunnen wij u doorverwijzen naar daarvoor ingestelde instanties. Is er een nalatenschap, dan vordert het Bureau bijzondere regelingen van de gemeente de kosten terug. Kosten van het mortuarium Het Haarlem brengt de kosten voor het gebruik haar faciliteiten in rekening via de uitvaartondernemer. De tarieven vindt u onderaan deze pagina. Overlijdt uw naaste in het ziekenhuis, dan geldt vanaf 3 uur na overlijden een vast dagtarief. Bij een overlijden buiten het ziekenhuis worden de kosten direct aan u berekend. De doorberekening verloopt per kalenderdag of per periode. Voor de goede orde wijzen wij u erop dat de kosten voor de faciliteiten, de verzorging en de kosten voor het gebruik van het mortuarium geen onderdeel zijn van het normale ziekenhuistarief. De kosten zijn evenmin opgenomen in de ziektekostenverzekering. Ze zijn onderdeel van de kosten die horen bij een uitvaartverzorging. Heeft u vragen? Heeft u na het lezen van deze informatie vragen, neemt u dan contact op met de verpleegkundige van de afdeling of met de medewerkers van het mortuarium. U belt de medewerkers van het mortuarium via het centrale telefoonnummer van het ziekenhuis (023) 224 0000. Tarieven mortuarium Dagtarief wordt in rekening gebracht 3 uur na overlijden. 130,00 Inclusief 1 opbaring overdag van maximaal 1/2 uur. Dagtarief wordt per 24 uur gerekend. Periodetarief kosten koeling. 350,00 Maximaal 3 dagen zonder opbaring. Periodetarief 3 dagen. 420,00 Inclusief 1 bezoek. Koffie en thee inbegrepen. Periodetarief 5 dagen. 535,00 Inclusief 1 bezoek. Koffie en thee inbegrepen. Tarief per dag na periodetarief. 50,00 Extra openstelling voor bezoek en/of uitvaartondernemer. 75,00 Overdag met gebruik van koffie en thee. Overdracht in het weekend (weekend toeslag). 75,00 Uurtarief mortuarium. 80,00 Verwijderen van een pacemaker/icd. 55,00 Onderdeel van zorg. Verwijderen van een pacemaker/icd. 105,00 Geen onderdeel zorg. Gebruik van een bodybag (overledenenhoes). 45,00 Gebruik van vervangende kleding bij ontbreken van eigen kleding. 35,00 Informatie voor nabestaanden pagina 5
Gebruik van een vochtisolatiepak. 30,00 Verzorging van overledene in mortuarium met familie. 90,00 Verzorging van overledene in mortuarium zonder familie. 75,00 Mortuariumkosten bij een niet opgenomen patiënt. 120,00 Komst via spoedeisende hulp /ambulance/ uitvaartverzorging. Inclusief opbaring en koffie /thee op dag van overlijden. Culturele rites inclusief gebruik van sectieruimte 460,00 en rouwkamers voor maximaal 2 uur. Culturele rites inclusief gebruik van sectieruimte 650,00 en rouwkamers voor maximaal 4 uur. Waar zijn we te vinden? Haarlem Zuid Boerhaavelaan 22 2035 RC Haarlem Hoofddorp Spaarnepoort 1 2134 TM Hoofddorp Haarlem Noord Vondelweg 999 2026 BW Haarlem Heemstede Händellaan 2A 2102 CW Heemstede (023) 224 0000 www.spaarnegasthuis.nl info@spaarnegasthuis.nl Informatie voor nabestaanden pagina 6