RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS DE COMPOSITIE School : OBS De Compositie Plaats : Almere-Stad BRIN-nummer : 27NU Onderzoeksnummer : 79623 Datum schoolbezoek : 10 juli 2006 Datum vaststelling : 2 oktober 2006
INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...5 2 DE UITGANGSSITUATIE VAN DE SCHOOL...7 3 OORDEEL OVER DE INDICATOREN...9 4 VERVOLG VAN HET TOEZICHT...13 Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 3
1 INLEIDING Het jaarlijks onderzoek Op 10 juli 2006 bezocht de Inspectie van het Onderwijs OBS De Compositie in het kader van een jaarlijks onderzoek (JO). Daarbij heeft een onderzoek plaatsgevonden naar een aantal indicatoren uit het door de inspectie gehanteerde toezichtkader primair onderwijs 2005. De indicatoren betreffen de volgende kwaliteitsaspecten: De school zorgt systematisch voor behoud en verbetering van de kwaliteit van haar onderwijs; De resultaten van de leerlingen liggen ten minste op het niveau dat mag worden verwacht; De leerlingen ontwikkelen zich naar verwachting. In de brochure 'Toezichtkader PO 2005' vindt u achtergrondinformatie over de indicatoren die de inspectie bij haar toezicht in ogenschouw heeft genomen. U kunt deze brochure downloaden van de website van de inspectie: www.onderwijsinspectie.nl. Zoals in het toezichtkader primair onderwijs 2005 is vastgelegd, gaat de inspectie zoveel mogelijk uit van de gegevens die de school zelf over de eigen kwaliteit heeft verzameld. Daarmee sluit de inspectie aan bij de specifieke situatie van de school en wordt de school bovendien niet onnodig belast. U heeft naast de schoolgids en het schoolplan hiervoor documenten ingestuurd die op uw zelfevaluatie-activiteiten betrekking hebben, namelijk een analyse van de opbrengstgegevens en de casus Jeugdbeleid Tussen de Vaarten (december 2005). De opzet van het onderzoek Het jaarlijks onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: Analyse van, indien beschikbaar, documenten die betrekking hebben op zelfevaluatie-activiteiten van de school en van andere documenten die de school voorafgaand aan het schoolbezoek heeft toegestuurd. Ook de jaarlijkse vragenlijst en de aanvullende vragenlijst jaarlijks onderzoek zijn bij de analyse betrokken. Onderzoek en analyse van documenten en gegevens over de school die bij de inspectie aanwezig zijn. Schoolbezoek, waarbij gesprekken met de directie en -voor zover van toepassing- met de coördinatie leerlingenzorg zijn gevoerd over de onderzochte indicatoren en de ontwikkeling en voornemens van de school met name op onderwijsinhoudelijk terrein. In het gesprek met de directie is tevens gesproken over de invulling van het eerstvolgende periodiek kwaliteitsonderzoek. Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 5
De inhoud van het rapport Het onderzoek naar de kwaliteit van de hiervoor genoemde aspecten van het onderwijs levert oordelen op een aantal indicatoren op. Na een korte beschrijving van de uitgangssituatie van de school (hoofdstuk 2), worden in hoofdstuk 3 deze indicatoren en de oordelen van de inspectie in een tabel weergegeven en van een toelichting voorzien. In hoofdstuk 4 zijn de afspraken over de invulling van het onderzoek in het volgende kalenderjaar aangegeven en worden, indien noodzakelijk, afspraken vermeld met betrekking tot wettelijke bepalingen waaraan de school niet voldoet. Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 6
2 DE UITGANGSSITUATIE VAN DE SCHOOL De Compositie is een nog jonge groeischool in de wijk Tussen de Vaarten in Almere. De school is in augustus 2002 gestart en werkt volgens het Jenaplanconcept. Het aantal leerlingen zal komend schooljaar rond de 320 liggen. De groei begint zich te stabiliseren. Het aantal kinderen in de wijk groeit minder snel dan verwacht. Ook op de andere scholen in de wijk is dit merkbaar. Het merendeel van de leerlingen stroomt nu via de kleutergroepen in. De zij-instroom van leerlingen is duidelijk afgenomen. De wijk is door de gemeente aangemerkt als een wijk met potentieel een hoge mate van stadsproblematiek. Uit de wijkprofielen die zijn opgesteld komt dit voor de wijk naar voren. De wijk is opgenomen in het Stadsakkoord voor Almere (casus Jeugdbeleid). De school merkt dit aan het aantal leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of leerachterstanden. De school is onderdeel van de Brede School De Compositie. Dit betekent dat de school samenwerkt met het in hetzelfde gebouw gevestigde Kinderdagpaleis La Luna, Kinderdagverblijf UK en peuterspeelzaal Klein Duimpje. Het school heeft te maken met wisselingen. Voor een deel komen er nieuwe teamleden bij door de groei. Ook kan de school leraren soms niet handhaven als consequentie van het personeelsbeleid van de bestuurscommissie. Verder is de school daardoor niet geheel vrij in het kiezen van de meest geschikte kandidaten voor vacatures. Daardoor is het lastig het Jenaplanconcept goed gestalte te geven. De school sluit dit schooljaar een scholingstraject van het team ondersteund door het Landelijk bureau vernieuwend onderwijs (LBVO) gericht op de invulling van het Jenaplanonderwijs. Dit heeft de eenheid binnen het team vergroot. Het team wil graag verder vorm geven aan Jenaplanonderwijs. De school is gehuisvest op de bovenverdieping van het nieuwe complex dat zij met partners van de Brede School deelt. De jonge kinderen zitten op de benedenverdieping. De lokalen op de bovenverdieping hebben een halfopen structuur gericht op gemeenschappelijkheid passend bij het onderwijsconcept. De school constateert echter dat de groepen teveel geluidsoverlast van elkaar hebben. Dit gaat ten koste van de concentratie van de leerlingen. De school heeft daarop de groepen van de bovenbouw gewisseld met de kleuters. Deze lokalen hebben geen open structuur. Inmiddels heeft de school een onderzoek laten uitvoeren naar de geluidsoverlast tussen de groepen. Hieruit blijkt dat er inderdaad sprake is van teveel overlast voor elkaar. De lokalen gaan opzij dicht. De achterkant blijft echter open. De kleuters kunnen dan ook volgend jaar weer naar beneden. Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 7
3 OORDEEL OVER DE INDICATOREN De waarderingen die over de onderzochte indicatoren zijn gegeven, staan vermeld in de onderstaande tabellen. Iedere tabel wordt gevolgd door een toelichting op deze waarderingen van de inspectie. De nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader primair onderwijs. In de waardering op de indicatoren is tot uitdrukking gebracht in welke mate deze bijdragen aan de kwaliteit van het desbetreffende kwaliteitsaspect: 1. draagt niet of nauwelijks bij; 2. draagt onvoldoende bij; 3. draagt voldoende bij; 4. draagt in hoge mate bij; 5. niet te beoordelen (alleen bij Resultaten en Ontwikkeling van leerlingen). Deze waardering is gegeven indien de school geen betrouwbare en valide gegevens over haar opbrengsten beschikbaar heeft. OBS De Compositie Kwaliteitszorg 1 2 3 4 1.1 De school heeft inzicht in de verschillen in onderwijsbehoeften van haar leerlingenpopulatie. 1.2 De school evalueert jaarlijks systematisch de kwaliteit van haar opbrengsten. 1.3 De school evalueert regelmatig het leren en onderwijzen. 1.4 De school werkt planmatig aan verbeteractiviteiten. 1.5 De school borgt de kwaliteit van het leren en onderwijzen. 1.6 De school rapporteert aan belanghebbenden inzichtelijk over de gerealiseerde kwaliteit van het onderwijs. 1.7 De school waarborgt de sociale veiligheid voor leerlingen en personeel. Toelichting: De school is de afgelopen drie jaar ondersteund door de LBVO. Deze begeleiding heeft zich gericht op het ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie, scholing en begeleiding bij de praktische uitwerking van het Jenaplanconcept, de coaching van de directieleden, de begeleiding van de jaarlijkse evaluatie en het formuleren van vervolgplannen. Daarmee heeft de school de basis voor een systeem van kwaliteitszorg gelegd. Daarbij zijn de voorwaarden voor kwaliteitszorg op de school duidelijk aanwezig. De directie stuurt de schoolontwikkeling aan. Directie en team zetten sterk in op de ontwikkeling van een professionele schoolcultuur als belangrijke voorwaarde voor verdere schoolontwikkeling. De teamleden zijn bij deze ontwikkeling nadrukkelijk betrokken. Verder is er veel ondersteuning en begeleiding van externen bij dit proces. Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 9
De school heeft ook het systeem voor zorg en begeleiding inmiddels verder vorm weten te geven. De school gaat de specifieke kenmerken van de leerlingen die instromen zorgvuldig na om goed in te kunnen spelen op eventuele belemmeringen of achterstanden. Ook besteedt de school aandacht aan de analyse op groeps- en schoolniveau van de vorderingen en ontwikkeling van de leerlingen. Het team constateerde dat teveel leerlingen achterbleven bij de verschillende leer- en vormingsgebieden. Tevens sluiten de methoden niet goed aan bij de kenmerken van de leerlingenpopulatie. Dit heeft ertoe geleid dat de school halverwege het vorige schooljaar ingrijpende aanpassingen heeft doorgevoerd in de organisatie en inrichting van het onderwijs. De leerlingen van leerjaar drie en vier krijgen nu in aparte groepen onderwijs. De leerlingen van leerjaar vijf en zes en van zeven en acht zijn in stamgroepen van twee leerjaren gekoppeld. Verder heeft het team de methode voor rekenen en wiskunde geherstructureerd tot een methode die beter aansluit bij de leerlingen. Er is door het gehele team een extra inspanning geleverd om het aantal leerlingen met een achterstand te verminderen. Uit de analyse van de opbrengsten blijkt dat dit succes heeft. Het aantal leerlingen met een achterstand is het laatste half jaar duidelijk afgenomen. De school heeft inmiddels goed zicht gekregen op de kenmerken van de leerlingenpopulatie. De gemeenschappelijke aandacht binnen de wijk voor het Jeugdbeleid op basis van het Stadsakkoord Almere draagt daar toe bij. De school ziet het belang van een goede intakeprocedure van nieuwe leerlingen, zowel bij de kleuters, als de zij-instromers. Verder heeft de school inzicht in de kwaliteit van haar onderwijs. Recent heeft de IJsselgroep een externe evaluatie uitgevoerd. Daarnaast evalueert de school jaarlijks de verbetertrajecten, zowel met het team, als binnen het management en de medezeggenschapsraad. Verder hanteert de school een registratiesysteem ontwikkeld door het LBVO om de impact van het leerstofaanbod voor wereldoriëntatie te volgen. Verder gaat de school het volgsysteem van de methode voor de sociaal-emotionele ontwikkeling implementeren, zodra dit technisch is te koppelen aan het systeem. De veelheid aan initiatieven waar de school aan werkt vragen nu om een nadere prioritering op basis van de analyse van de opbrengsten. Tot nu toe is het schoolplan leidend geweest. De constateringen vragen om aanpassingen in (de volgorde van) de beleidsvoornemens. Het beleid rond de sociale veiligheid is binnen het openbaar onderwijs in de gemeente Almere in ontwikkeling. De sociale veiligheid is als onderdeel van de externe evaluatie wel onderzocht. Resultaten 12.1 De resultaten van de leerlingen aan het eind van de schoolperiode liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 12.2 De sociale vaardigheden van de leerlingen liggen op een niveau dat mag worden verwacht. 1 2 3 4 5 Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 10
Toelichting: De resultaten van de leerlingen aan het einde van de schoolperiode beoordeelt de inspectie nog niet. Alle leerlingen die aan de eindtoets hebben meegedaan hebben vier jaar maar meestal korter onderwijs gevolgd op De Compositie. De inspectie constateert dat de resultaten van de leerlingen op de eindtoets evenals de voorgaande twee jaar gemiddeld onder het niveau liggen van scholen met een vergelijkbare leerlingenpopulatie. De ontwikkeling van de sociale vaardigheden van de leerlingen gaat de school in de komende periode volgen. De school heeft nu nog geen gegevens beschikbaar. Ontwikkeling van leerlingen 13.1 De resultaten van de leerlingen voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde tijdens de schoolperiode liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 13.3 De leerlingen doorlopen in beginsel de school binnen de verwachte periode van 8 jaar. 1 2 3 4 5 Toelichting: Uit de recente analyse van de resultaten van de leerlingen tijdens hun schoolperiode van juni 2006 blijkt dat de resultaten in het algemeen sterk vooruit zijn gegaan. Dit geldt niet alleen voor de vergelijking tussen de resultaten van dit jaar met het vorige schooljaar, maar ook van de toetsresultaten van mei 2006 ten opzichte van januari 2006. Vooral in het laatste halfjaar is de verbetering van de resultaten opmerkelijk. Het geldt voor alle basale vaardigheden en voor alle leerjaren. De inspectie beoordeelt de resultaten van de leerlingen tijdens hun schoolperiode op basis van deze gegevens nu als voldoende. In de voorgaande periode was dat niet het geval. Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 11
4 VERVOLG VAN HET TOEZICHT Afspraak met betrekking tot wettelijke bepalingen Bij dit jaarlijks onderzoek heeft de inspectie ook een onderzoek gedaan naar de naleving van een aantal wettelijke voorschriften. Dit onderzoek betrof de wettelijke voorschriften over de geplande onderwijstijd en over een door het bevoegd gezag vastgestelde schoolgids en schoolplan. Op basis van dit onderzoek concludeert de inspectie dat de school aan deze wettelijke bepalingen voldoet. Afspraken over de invulling van het eerstvolgende PKO Het volgende bezoek van de inspectie zal in beginsel bestaan uit een periodiek kwaliteitsonderzoek (PKO). Op basis van de gegevens die de inspectie heeft verkregen bij dit jaarlijks onderzoek worden geen veranderingen aangebracht in de inhoud van het eerstvolgende PKO. De inspectie zal de bevindingen van de externe evaluatie door de IJsselgroep bij het kwaliteitsonderzoek betrekken. De school stuurt een exemplaar van het definitieve rapport van de evaluatie naar de inspectie. Op basis van de bevindingen bekijkt de inspectie opnieuw de nadere invulling van het inspectieonderzoek en stelt deze eventueel bij. Rapport jaarlijks onderzoek OBS De Compositie - 10 juli 2006 13