19-6-2015 Praktijknetwerk aarfusarium bijeenkomst 22 januari 2015 R. Timmer - PPO AGV J. Salomons - DLV Plant H. Groeneweg - Bayer Cropscience Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Programma Voor middag (J. Salomons & R. Timmer) Praktijknetwerk algemeen Graanziekten divers / ziektedruk aarfusarium / Cerdis-model Resultaten proefveld / DON -analyses Na middag (H. Groeneweg) Aarfusarium / fungiciden / DON-cast model Graanziekten divers & relatie bestrijding aarfusarium Einde: ca. 15.00 uur 1
19-6-2015 Praktijknetwerk TSC - aanleiding Laatste jaren: meer aantastingen door aarfusarium 2011: niet alleen in tarwe, ook in gerst klimaatstudies: problemen aarfusarium Probleem praktijk: ontbreken goede hulpmiddelen t.a.v. juiste moment wel / niet spuiten Probleem afnemers: onvoldoende hulpmiddelen t.a.v. inschatting risico s hoge DON-gehaltes.?? Bron: PPO-AGV 2
19-6-2015 Praktijknetwerk TSC - doelstelling Verzamelen kennis (binnen- / buitenland) samen met deskundigen verder uitbouwen / verspreiden BOS en aarfusarium: verbeteringen mogelijk? aanleg demo-stroken met rassen & bespuitingen ervaringen opdoen & delen fusarium - App?? Looptijd: tot 30 juni 2015 Aangelegde proef PPO-Lelystad, herfst 2013 BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 40 JB Asano 30 JB Asano 20 Elixer 10 Elixer 39 Expert 29 Expert 19 Tabasco 9 Tabasco 38 Elixer 28 Elixer 18 Henrik 8 Henrik 37 Tabasco 27 Tabasco 17 Expert 7 Expert 36 Henrik 26 Henrik 16 JB Asano 6 JB Asano BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 35 Elixer 25 Elixer 15 JB Asano 5 JB Asano 34 Henrik 24 Henrik 14 Expert 4 Expert 33 Tabasco 23 Tabasco 13 Elixer 3 Elixer 32 JB Asano 22 JB Asano 12 Henrik 5 Henrik 31 Expert 21 Expert 11 Tabasco 1 Tabasco BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO gehele proef spuiten op T1 en T2 geen T3 natuurlijke infectie T3 volgens BOS natuurlijke infectie geen T3 kunstmatige infectie T3 volgens BOS kunstmatige infectie 3
19-6-2015 Gele roest - vroeg & veel 2014! Zachte winter / voorjaar: betere overleving op jonge tarwe / opslagplant snellere ontwikkeling begin-infecties snel groeiend gewas: kortere beschermingsduur fungicide Nieuwe fysio s aanwezig: Engeland 2011: Warrior-type doorbreekt resistentie-niveau van aantal rassen Vanaf 2012: in geheel Europa aangetroffen forse verdringing oudere fysio s = agressief meer geslachtelijke voortplanting? = diversiteit DLV Plant Gele roest - verspreiding fyio s Europa Licht Paars = Warrior -types Bron: www.wheatrust.org 4
19-6-2015 Gele roest - Verspreiding fysio s 2013-2014 Licht Paars = Warrior -types Bron: www.wheatrust.org Gele roest & resistentiecijfers rassen Ras CGO 2014 2011 Anapolis N 9 - KWS Livius N 9 - Alves A 8,5 9 Benchmark 2jr 8,5 - Elixer B 8,5 8,5 Henrik A 8,5 8,5 Johnny 2jr 8,5 - Julius A 8,5 9 KWS Erasmus B 8,5 9 Memory 2jr 8,5 - RGT Reform 2jr 8,5 - SW Tataros B 8,5 9 Tabasco A 8,5 9 Kelvin A 8 8,5 Mediator N 8 - Amalia A 7,5 8,5 Delmare A 7,5 8,5 Lincoln B 7 9 meer gevoelige EU-rassen: Asano / Expert / Altigo / Kometus / Homeros / Sahara 5
19-6-2015 Tarwe gewasstadium & gemiddelde groei T O T 1 T 2 T 3 Werkingsduur fungiciden? = afhankelijk type / dosering / groei DLV Plant Granen - aandacht resistentie nodig? triazolen: werking tegen Septoria vermindert (langzaam) strobilurinen: resistentie tegen Septoria / sneeuwschimmel carboxamiden (SDHI s) : nieuwste generatie chemische groep voorlopig geen nieuwe ontwikkeling te verwachten groep: gevoelig voor ontwikkeling resistentie Septoria: 1 e minder gevoelige isolaten in veld gevonden Septoria A) sterk ras! & resistentie-management B) > preventieve inzet DLV Plant 6
19-6-2015 Fusarium? Fusarium culmorum (kafjesrood) Microdochium nivale (sneeuwschimmel) DLV Plant Weersomstandigheden mei-juni 14 - KNMI Lelystad 7
19-6-2015 Weersomstandigheden mei-juni 14 - KNMI Lelystad Risico-dagen infectie graanziekten, Cerdis 2014 Datum Gele roest Bruine roest DTR Septoria tr. Fusarium 11-5-2014 *** * 12-5-2014 ** 13-5-2014 ** 14-5-2014 15-5-2014 16-5-2014 * 17-5-2014 * 18-5-2014 ** 19-5-2014 * 20-5-2014 * 21-5-2014 ** *** ** 22-5-2014 * 23-5-2014 24-5-2014 25-5-2014 26-5-2014 ** 27-5-2014 *** ** *** 28-5-2014 ** ** 29-5-2014 * 30-5-2014 31-5-2014 1-6-2014 8
19-6-2015 Risico-dagen infectie graanziekten, Cerdis 2014 Datum Gele roest Bruine roest DTR Septoria tr. Fusarium 1-6-2014 2-6-2014 3-6-2014 4-6-2014 * *** ** 5-6-2014 ** *** ** 6-6-2014 7-6-2014 * 8-6-2014 * *** ** 9-6-2014 * *** ** 10-6-2014 * *** ** DON-cast syteem Bayer, ingevoerde percelen 2014 9
19-6-2015 Periode begin bloei - praktijkpercelen Naam Hoofd Grondbewerking Zaaidatum graangewas Ras Resistentie cijfer fusarium Bloeidatum (50% aren) K. Oosterom Cultiveren 28-sep Tabasco 6,5 13-mei S. Dubbelboer Ploegen 22-okt Asano 6 17-mei J. Brouwer Cultiveren 28-sep Premio 6,5 20-mei J. Brouwer Cultiveren 30-sep Expert 6 25-mei P. Hopma Zijlema Woelen 1-nov Expert 6 25-mei J. van der Berg Cultiveren 3-okt Altigo 7 25-mei J. van der Berg Cultiveren 3-okt Tobak 6 28-mei B. Vermaat Woelen+Cultiveren 8-okt Expert 6 28-mei Roos Agri BV Cultiveren 15-okt Tataros 6,5 28-mei B. Stehouwer Cultiveren 30-okt Tabasco 6,5 29-mei S. Dubbelboer Ploegen 14-okt Erasmus 7 29-mei J. Heeman Woelen+Cultiveren 22-okt Henrik 7 30-mei S. Dubbelboer Cultiveren 9-okt Tabasco 6,5 1-jun J. van der Berg Ploegen 12-nov Kelvin 6,5 1-jun Roos Agri BV Ploegen 17-nov Asano 6 3-jun J. Brouwer Ploegen 20-nov Asano 6 3-jun K. van der Es Woelen 18-okt Tabasco 6,5 3-jun VOF van Beusichem Spitten 22-okt Tobak 6 4-jun H. Waalkens Cultiveren 18-okt Henrik 7 8-jun H. Koefoed Woelen 29-sep Julius 7 10-jun L. Kluifhooft Woelen+Cultiveren 8-okt Tabasco 6,5 11-jun P. Hopma Zijlema Woelen 14-mrt Quintus 7,5 18-jun Naam Ras cijfer fusarium Inzet fungiciden - praktijkpercelen Fungicide T0 uitstoeling Fungicide T1 begin strekking Fungicide T2 vlagblad Fungicide T3 bloeifase J. van der Berg Altigo 7-0,75 Seguris 1,5 Adexar 1 Prosaro S. Dubbelboer Asano 6 2 Dithane 0,75 Seguris 1 Opus Team 1 Skyway Roos Agri BV Asano 6 1 Opus Team 0,75 Aviator 1,5 Adexar 1 Prosaro J. Brouwer Asano 6 1 Opus Team 0,8 Skyway 1 Skyway 1 Prosaro S. Dubbelboer Erasmus 7-0,75 Seguris 1 Skyway 0,75 Prosaro J. Brouwer Expert 6 1 Opus Team 0,8 Skyway 1 Skyway 1 Prosaro P. Hopma Zijlema Expert 6 1 Opus Team 0,75 Aviator 2 Adexar - B. Vermaat Expert 6 1 Opus Team 0,9 Aviator Xpro 1,7 Adexar 1 Prosaro J. Heeman Henrik 7-1 Opus Team 1,5 Adexar 1 Tebucur H. Waalkens Henrik 7-0,75 Aviator 1,5 Adexar - H. Koefoed Julius 7-0,9 Opus Team 1,3 Adexar 1 Aviator J. van der Berg Kelvin 6,5-0,8 Seguris 1,5 Adexar - J. Brouwer Premio 6,5 1 Opus Team 0,8 Skyway 1 Skyway 1 Prosaro P. Hopma Zijlema Quintus 7,5-1 Opus Team 2 Adexar 1 Prosaro K. Oosterom Tabasco 6,5-0,75 Aviator 1,75 Adexar 1 Prosaro B. Stehouwer Tabasco 6,5 - - 1,25 Adexar 1 Prosaro S. Dubbelboer Tabasco 6,5 2 Dithane 1 Seguris 1 Skyway 0,75 Prosaro K. van der Es Tabasco 6,5-1 Opus Team 1,5 Adexar - L. Kluifhooft Tabasco 6,5-0,75 Aviator 1,5 Adexar - Roos Agri BV Tataros 6,5 1 Opus Team 0,75 Aviator 1 Aviator 0,8 Prosaro J. van der Berg Tobak 6-0,75 Seguris 1,5 Imtrex Duo - VOF van Beusichem Tobak 6-0,75 Aviator 0,75 Aviator 0,75 Prosaro 10
19-6-2015 Aarfusarium - tijdstip bespuiting? Effectiviteit prothioconazool Ø 10 proeven: Bayer / Belgische instituten Bron: Bayer CS Nu verder met onderdeel proefresultaten DLV Plant 11
19-6-2015 Praktijknetwerk bijeenkomst Aarfusarium en mycotoxinen in tarwe Resultaten Demoveld & DON-analyses R. Timmer Aarfusarium onderzoek PNW 2014 Infectie-/bespuitingsproeven op 2 locaties: PPO Lelystad PPO Valthermond Praktijkpercelen in 2 regio s: Flevoland Drenthe 1
19-6-2015 Aarfusarium-proef Lelystad 2014 5 rassen: Tabasco, Henrik, JP Asano, Elixer, Expert 4 objecten: Natuurlijke infectie --- geen T3 Natuurlijke infectie --- wel T3 Kunstmatige infectie --- geen T3 Kunstmatige infectie --- wel T3 Schema fusariumproef PNW BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 40 JB Asano 30 JB Asano 20 Elixer 10 Elixer 39 Expert 29 Expert 19 Tabasco 9 Tabasco 38 Elixer 28 Elixer 18 Henrik 8 Henrik 37 Tabasco 27 Tabasco 17 Expert 7 Expert 36 Henrik 26 Henrik 16 JB Asano 6 JB Asano BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO 35 Elixer 25 Elixer 15 JB Asano 5 JB Asano 34 Henrik 24 Henrik 14 Expert 4 Expert 33 Tabasco 23 Tabasco 13 Elixer 3 Elixer 32 JB Asano 22 JB Asano 12 Henrik 5 Henrik 31 Expert 21 Expert 11 Tabasco 1 Tabasco BRUTO BRUTO BRUTO BRUTO gehele proef spuiten op T1 en T2 geen T3 natuurlijke infectie T3 volgens BOS natuurlijke infectie geen T3 kunstmatige infectie T3 volgens BOS kunstmatige infectie 2
19-6-2015 Uitvoering Zaaidatum: 24 oktober 2013 (na suikerbieten) N-bemesting: 100 + 70 + 60/40 Groeiregulatie: 0.75 CCC + 0.6 CCC Ziektebestrijding: T0: 0.75 Opus Team op 19 maart T1: 1.5 Adexar T2: 1.0 Skyway T3: 1.0 Prosaro op 17 april op 16 mei op 3 juni (alleen T3-objecten) Kunstmatige infectie: 5 juni (midden bloei/tabasco begin bloei) Oogstdatum: 31 juli 2014 3
19-6-2015 Beslissingsondersteunende systemen Cerdis (AgroVision) 27 mei infectiegevaar groot (***) DONcast (Bayer) Lelystad (66-72%) en Valthermond (70-75%) kans op overschrijding van de DON-norm iets verschil per ras risico inschatting oranje Effect T3-bespuiting op opbrengst (ton/ha); Lelystad 2014 Natuur. infectie Natuur. infectie - T3 + T3 verschil Elixer 12.2 12.1-0.1 geen Expert 11.5 11.5 0.0 geen Henrik 11.9 12.2 +0.3 JB Asano 11.2 11.3 +0.1 geen Tabasco 11.8 12.1 +0.3 4
19-6-2015 Effect T3-bespuiting op opbrengst (ton/ha); Lelystad 2014 Natuur. infectie Kunstmatige infectie - T3 - T3 verschil Elixer 12.2 11.1-1.1 Expert 11.5 11.4-0.1 Henrik 11.9 11.5-0.4 JB Asano 11.2 10.5-0.7 Tabasco 11.8 9.3-2.5 Effect T3-bespuiting op opbrengst (ton/ha); Lelystad 2014 Kunstmatige infectie Kunstmatige infectie - T3 + T3 verschil Elixer 11.1 11.5 +0.4 Expert 11.4 11.3-0.1 geen Henrik 11.5 11.8 +0.3 JB Asano 10.5 10.9 +0.4 Tabasco 9.3 10.3 +1.0 5
19-6-2015 Effect T3-bespuiting op opbrengst; Lelystad 2014 Schade KI meeropbrengst Zonder T3 T3 % Elixer 1.1 0.4 36 Expert 0.1-0.1 -- Henrik 0.4 0.3 75 JB Asano 0.7 0.4 57 Tabasco 2.5 1.0 40 DON-gehaltes (deoxynivalenol µg/gr, ppb); Lelystad 2014 Elixer Expert Henrik JB Asano Tabasco Natuur. infectie Natuur. infectie Kunstmatige infectie Kunstmatige infectie - T3 + T3 - T3 + T3 6
19-6-2015 Samenvatting en conclusies Visueel lage natuurlijke infectie aarfusarium (NI) Weinig meeropbrengst door T3-bespuiting bij NI Kunstmatige infectie goed geslaagd Tabasco vrij zware aantasting (vergelijkbaar flinke aantasting in fusariumjaar); andere rassen minder Schade aan opbrengst 0-2.5 t/ha T3-bespuiting Bij KI meeropbr 0-1.0 t/ha (4/5 ras rendabel) Bij NI meeropbr 0-0.3 t/ha (2/5 rassen rendabel) Effect op DON? Waarde van BOS-systemen? 7
74<=>?@B 6..-789.-18:; P-./012/34054-/ *+ (, A ) (' %&' #$ " G! S A E F Tarwestudieclub Flevoland PPO-Lelystad, 22 jan. 2015 1. spp Microdochium nivale 2. 3. // bestrijdingsmogelijkheden 4. 5. 6. e
vwxyz{w? Aarfusarium wordt door verscheidene ziektenverwekkers veroorzaakt. DCHCCIJ KLLMNLHCOQCRTIUMVTHWILLMJCO QVCQC UUM UUOJUIten zijn: Fusarium graminearum _Y`^a\Y^ XYZ[\]Y^ Fusarium avenaceum Fusarium poae Fusarium langsethiae Microdochium nivale bcdfghcijffgffklfdlhkm nogppgqffrl sffgthsrdffkqhokthjke opbrengst- en kwaliteitsverliezen aan het oogstprodukt. Een aantal Fusarium-soorten produceren mycotoxinen, zoals Deoxynivalenolu Nivalenol and Zearalenone. Zijn de mycotoxinen in grotere hoeveelheden op het product aanwezig, dan wordt dit graan onbruikbaar als voedingsmidel en/of als veevoer. Het instellen van EU-grenswaarden onderstreept het maatschappelijke belang!. ˆ Ž Œ ~ˆ Š~ }~ ƒ ~ Fusarium spp. kunnen vrijwel alle plantendelen infecteren ˆ Ž Œ ~ˆ Š~ }~ ƒ ~ ctipgci bcdfghci khnfto œh gp p žhci ctipgci bcdfghci š š Ÿ š š Ÿ š
ØÐÐÏÙÚÛÐÏÓÚÜÝÙÖÞßàáâã ÎÏÐÑÒÓÔÑÕÖÒ ÖÏÑ æééç äåæëçéåè äåæëçéåè ØÐÐÏÙÚÛÐÏÓÚÜÝÙÖÞßàáâã ÎÏÐÑÒÓÔÑÕÖÒ ÖÏÑ Fusarium langsethiae ÆÇÈÉÊËÌÍ µµ ±² µµ ª «³ ³ ÂÃÄÅ ¾ ÀÁ ¹º» ¼½¼ Fusarium spp. kunnen vrijwel alle plantendelen infecteren Partiële of totale witarigheid van de aar: graminearum
P ìëëûóïììôñí ôìíøùìïòúôñüô Gôüôþïìòôôìüô P îïî ðëñòóñôõìö ôíøùöòòôñíúïìôû ïúüôëìôûýóëþÿôí êëëìí Overige Symptome: Overige symptomen: ñëë GôûHLG) Fusarium spp.
M*+,-.-+/*01?@5>>5=A 234567859:;<=>565 nivale: sneeuwschimmel Symptomen herkenning (blad) S!""#$%&#'() QTIOVEFHHFIJKLFNFIOJJQRFEOFQLFEF Gele bladvlekkenziekte (DTR): Later in centrum vaak een zwarte stip Septoria tritici: @3456=5B6<47CBD Niet scherp begrensd Spettert omhoog vanaf besmet zaad of vanaf plantenresten Géén scherpe, helder gele rand (= DTR) Géén zwarte pycniden (= septoria) Vlekken met zwarte puntjes (pycniden) M*+,-.-+/*01 S ]^_Y`XYZ[Y\ nivale: sneeuwschimmel Symptomen herkenning (vlagblad)!""#$% U#'W&#'() Sneeuwschimmel in de aar: mnizbzicy]yo^peyj besmet Geen oranje, zalmkleurig schimmelopluis abcz]d[`zefygh]^ijklyiy v.h. vlagblad Soms doorlopend tot op de basis v.d. bladschijf
ª«œ šš š š œ ž Ÿ ƒˆ ˆ Š ƒ }~ z{ ru tuvwrxy qrrs Dé 3 risicofactoren voor het optreden van Fusarium-aaraantasting: Bodembewerking Warm en vochtig met dauw en regen bodembewerking bevorderen infectie Fusarium aarinfectie aanzienlijk ˆƒ Œ~~ˆ Žˆ ˆŽ~ s s t
µ ±²² ³² ± ¹ º mei: natte maand eind mei: wisselvallig soms zware buien (bv. 26 mei) Zonuren: 209 (213) Gem. temp.: 13,2 C (13,1 C) mei: normale temperaturen»¼½± ±²² ³² juni: vrij droge maand begin juni: zware buien º ¾ Zonuren: 227 (201), vrij zonnig Gem. temp.: 16,2 C (15,6 C) juni: vrij warm Conclusies: bloeiperiode eind mei/begin juni Ondanks (kortdurende) buien juni (te) droog voor aarfusarium-infecties
ÏÐÑÐÒÓ ÖÓÓÎ ÏÐÑÐÒÓ ÔÍÕÐÎ ÏÐÑÐÒÓ ÌÍÍÎ Ë ÆÂÇÇÈÃÄÉÄÁÈÂÊÄ ÀÁÂÃÄÅ Lokaal zware, kortdurende buien 2013 32 56 Gemid. DONcast-prognose: 54 % ÏÐÑÐÒÓ ÖÓÓÎ ÏÐÑÐÒÓ ÔÍÕÐÎ ÏÐÑÐÒÓ ÌÍÍÎ 2 41 2014 Gemid. DONcast-prognose: 65 %
DONcast RESULTATEN ØÙÚÛÜÚÝÞßàßÝáâãÞßä å íîîïìæçèéêëì ú ðîëñòìêìîó ø ù <25% = laag risico <50% = matig risico >50% = hoog risico ôóõ öòêëëîó þÿ þ ûüý 4 Beoordelingsschalen voor evaluatie: Optimum Voorspelling laag en DON < 500 ppb geen verschil in klasse Correct Voorspelling hoog en DON > 500 ppb één klasse verschil) Voorspelling hoog en DON < 500 ppb 2 klassen verschil SCHATTING Onveilig Voorspelling laag en DON > 1250 ppb ; 2 klassen verschil O C C Page 21 D D!"#$ DONcast RESULTS B%&âÜ'Ý(% 01,1;<1: 75/ 45060-7,18+1/9103-7:. 01.23/. )*+,-./ Page 22 DONcast Year end meeting December 2014
WZ oitm uvrrvpwspkmnwxmiky pirqrmjipirsjsjt A{N{RwSPKMNwxMIKy z pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky YYz pirqrmjipirsjsjt UAMHMRVMNWXYZ MPQRMMKSPT AFGHIJKLMIN DONcast RESULTATEN E=E>?E@-landen) Page 23 Common Durum Wheat = 33 uvrrvpwspkmnwxmikywx pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky W} pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky WZ pirqrmjipirsjsjt uvrrvpwspkmnwxmiky WY pirqrmjipirsjsjt DONcast ~~ ƒ DONcast Year end meeting December 2014 ~ ƒ ˆ ƒ Š Œ bc`dea`fgbhb_i^cj]cakcbe_il` igabc^cmncl [\]^_`a
!"#$% $&'($$")&* +D$$(,$%-./0 D ¾ ÁŽ  À Ž À š œ ± ±µ¹±²º»¼½ ±³ µ±± ³ ª«± ² Ž Ž š œ Ž Ž Ž PATHOGENEN POPULATIES F. spp significante toename sinds 2013 Lichte afname van Fus. graminaerum behalve in Slovenië Microdochium spp afname behalve in België, Nederland en Kroatië, waar deze ziekte juist toenam Page 25 DON GEHALTES ¾ ¾ ÀŽ Sommige locaties in Slovenië en vooral in Frankrijk en België komen boven de limiet (>1250 ppb) uit. In totaal 18 monsters zijn boven de limiet. Page 26 ÉÊÉËÊÈÄÌÍÅÆÍÉÆÄÎ ÌÍÇÏÄÐÑÒÈÄËÍÓÉÄÎÔ ÃÄÅÆÇÈÄ T 22 22 2 2 22 Sý üýþÿýn ê èèê ê èèê èèê ûéñ èé ùìîöúõ ôõö îìø èóè ñéó èèê òóñ ñ ëìíîïðî DON Min DON 863 Max DON Standard deviation DON 6109 1363 èêê åæßúâçß èé âýãäßá ÝÞßÚÖà Belgium 698 10552 1479 570 3331 708 ÕÖ ØÙÚÛ Ÿ Ÿ ž žÿ
Š wxyz{y }y~{x ƒ y ˆ hijklmnompqmrojlstlpuv 4_`a44\b_3cW4Z4ad4^5efg WXYZ1[\]41^ 56 P134 LMOQRUV >?>@ABCFGHIJKL? DON gehaltes >limiet E789:;9<:= in 2014 niet hoog. Tendens van afname van de DON-productie in de laatste 3 jaar. Komen DON s in een cyclus?.
º š œ žž Ÿ ±² ³ ª «ª µ³ ³ ¹µª± ª«š œ žž Ÿ Œ Ž Œ Ž Œ Ž Œ Ž Gemiddelde 3 proeven: Rilland (Chatelet), Munnekezijl (Henrik), Nagelee (Lincoln) Meeropbrengst t.o.v. onbehandeld (kg/ha) 13.000 + 693 kg/ha 11.000 2.565 3.258 2.932 9.000 7.000 ----- Xpro 0,75 Xpro 0,75 Ref.A 1,5 ----- Xpro 1 Xpro 1 Ref. B 1,5 ----- ----- Prosaro 1 Ref. C 2 1.250 ppb
èá ç ÔÕÖ ØÖÙÚÖÛØÜÕÝÞÙßßÜàÙÖÙáâãäåáâãæ ÒÆÆÓ ËÈÇÇÌÍËÎÏÐÊÊÇÑ ÅÆÇÈÉÊÇ nivale) Ziektenbestrijdng granen 2014/2015 31 target-site resistentie tegen strobi s (G143A)»¼½¾ ÀÁÀ¾Â½ÃÄ
)% (!"#$%&"#$' Z L W7898;9<=>?@?AC98DE7GHIJK )) (!"#$%&"#$' Z /01 2 3435 :54 6 :* +,--. S S ýòìü ôóõþøÿëìübíðëìü Bixafen, Fluoxapyroxad éêëìíîïðëñòóôõöðò øëìíîïðëñòóôõ Fusarium graminearum Prothioconazole Tebuconazole, Metconazole Dimoxystrobine, Methyl Thiophanate Prochloraz )* Epoxyconazole Cyproconazole, Prochloraz Epoxyconazole Tebuconazole, Metconazole éêëìíîïðëñòóôõöðò øëìíîïðëñòóô ùðëïúòëûëóüêëøô spp én sneeuwschimmel: werkzame actieve stoffen Microdochium nivale )* 62 61 72 46 54 69 72 69 75 46 44 39 43 0 20 40 60 80 100 olpwrxpt ulpsrsvt olpqrpst MNOT QNOR MNOP bcdecfghijkbcde cfghilambcdecfghin `a _^UUVX A B C D E Werking in % 7 days after A 1,25 OpusTeam 1,5 Adexar 2 Osiris 0,75 Xpro 1 Xpro 2 Osiris 0,75 Xpro 1 Xpro 1 Prosaro 1.25 Opus Team 1,5 Adexar 0,75 Xpro 1,5 Adexar 0.75 Seguris 1 Xpro 0,75 Xpro 1 Xpro 0.75 Seguris 1 Xpro 0,75 Xpro 1 Xpro 2 Osiris 1 Xpro 0,75 Seguris 1 Xpro 1.25 Opus Team 1 Xpro 0,75 Xpro 1 Xpro ^^ UUVX Y] UUVX Y\ UUVX Y[ UUVX F
Œ ˆ{ }~{ {ƒ ˆ {ƒš yz{ }~ Opbrengst - Onbehandeld 12000 10000 Ž 9820 10515 10029 11060 9893 8423 9727 8943 9255 8000 6000 4000 5406 š œ Gele roest (rasafh.) Septoria Sneeuwschimmel 2000 0 n=13 n=15 n=16 n=19 n=24 n=21 n=20 n=24 n=14 n=18 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Gemid. Ziektenbestrijdng granen 2014/2015 35 ª Ÿ«žŸ Ziektenbestrijdng granen 2014/2015 36
ÎÏ Í º»¼½¾¼ À¼Á¾Â»ÃÄ ÅÅÂÆ ¼ ÇÈÉÊËÇÈÉÌ Ziektenbestrijdng granen 2014/2015 37 Warrior: 11 virulentiegenen! ³ µ µ ³¹ ± ²
22 22 Z ÿz %&'()!"#$ O Z ÿz ÙØ ñòûúèáüæûúáüó îïåßáâáùãðßøùúûü ëûßéåìýæûéáþíû æûéûêæùã çèåúæû ßÛáçÙÛÜ áý äåæûú àáüâã ØÙÚÛÜÝÙÙØÞÛß (in tarwe en triticale) stoten uredo-sporen uit verspreiding sporen sporenhoopjes op blad uredosporen (wind) opslagplanten áüõûìæáûâùùú ôúùûóû levenscyclus voltooid in 7 dgn. vele cycli per seizoen enorme windverspreider produceert 2x zoveel sporen als oudere fysio s opbrengstreductie tot -50% infectie optimaal bij 10-15C en 100 % RLV >25C remt de epidemie (was vroeger >20C) latente periode: 7-14 dgn. Vroege zaai, zachte winters (-5C doodt sporen, maar tot -20C nog overleving) ýøþññó een epidemie? Enorme sporenproductie, gedurende het hele seizoen op alle percelen úóñûüö ö ÖøÑÑÒù ÓÔÑÕÖ ÐÑÒÑ
ƒ ƒˆ Š ˆŒ Ž Ž wsp}pqxlpo~ rslntuvpqjwsuxyluzuqntuuv{xpk zuqntuuv fghij :SS:U>9:E:BD9e;X J:EB> bcdcbdx ]^_`X =@:;> F:A: SM<F9U9N:\=:;9;>:<>9:J9R =9;9U@ VDD <CB=H:C9<>:=;W E=@:F: E@@=RB=:<XY[\>@:LB;;9<F 9<S:U>9:;VDD ::=;>: J9RN: J:;>=9RN9<F Q:F9< =B;;:<H@:>:<H:>H9<9HBBAI G:E@:A9F: ::< =:;9;>:<>?? >@A:=B<> >B=C:=B;D K9:; van gele roest T*+*,-./0.1*3 P45367683 Zwarte sporen (puntjes)? van septoria Ziektenbestrijdng granen 2014/2015 41 J:;LM9>9<F:<C@=Nen behandeld kortere intervallen nodig (max. 3 weken) nodig triazolen / strobi s / SDHI s allemaal nog effectief (elke a.i. op zijn eigen niveau) a::=f:ring! klmnopq effectiefpreventief z satief & eradicatief
20 10 0 1 0,5 0,5 0,5 30 % Gele roest aantasting Rilland (Chatelet) Oldenzijl (Asano) Onbehandeld Referentie A 1 Referentie A 1,5 Xpro 0,75 Xpro 1 Ziektenbestrijdng granen 2014/2015 44 ÝÔÒÞÖÒÕßÐàÞá ØÙÙÐÛÏÏÐ ÜÙÚÒ ÎÏÐÑÒÓÔÕÖÒÐ ØÐÙÒÚ ÉÍ Ì ¹º»¼½»¾»À½ÁºÂþÄÄÁž»¾ÆÇÈÉÊÆÇÈË ª««± ²³ ² µ µ ž ž žÿ š œœ œ
Gemiddelde 3 proeven: Lelystad (Expert), Uithuizermeeden (Expert), Wijnandsrade (Delmare) Onbehandeld = 10.650 kg/ha 13.000 T0 (+T1/T2)-meeropbrengst t.o.v. T1/T2 zonder T0 (kg/ha) 12.500 12.000 825 1265 1010 11.500 11.000 ââãäåä 10.500 æçèççç T1=Seguris 0,75 - T2=Skyway 1 T0: Daconil 1,5 +T1/T2 T0: Dac.1,5+Corbel1 +T1/T2 T0: Mancozeb 3 +T1/T2 ùû ü éêëìíëîïëðíñêòóîôôñõîëîö øùúö øû Gemiddelde 3 proeven: Rilland (Chatelet), Nagele (Lincoln), Munnekezijl (Henrik) Onbehandeld = 8.744 kg/ha 12.000 T0 (+T1/T2)-meeropbrengst t.o.v. T1/T2 zonder T0 (kg/ha) 11.500 244 414 11.000 10.500 ýýþÿ1 æçèççç T1=Aviator 0,75 - T2=Aviator 1T0: OpusTeam 1,5 +T1/T2 T0: Dac.1,5+Corbel1 +T1/T2 ü éêëìíëîïëðíñêòóîôôñõîëîö øùúö øû ùz
8< ; '()*+),-).+/(02,33/4,),56789567: S S 0,75 à 1.0 Multi-site resistentiemanagement Res.management SDHI triazolen Extra bestrijding Fusarium/Microd. op blad Aarfusarium én Sneeuwschimmel!! S!"#!$""%#!& T P X X