Technische Handleiding

Technische Handleiding Cockpit Project: Flying High! - Cockpit Door: M. de Jong & IJ. Dijkstra

2 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 3 INLEIDING... 5 1. BESTURINGSKAST... 7 1.1. ONDERZIJDE... 7 1.2. RECHTERZIJDE... 12 1.3. LINKERZIJDE... 13 1.4. BINNENZIJDE... 14 2. SCHEMA S... 19 2.1. BEDRADINGSCHEMA METERS EN PANELEN... 21 2.2. PC... 23 3. PROGRAMMA & INSTELLINGEN... 25 3.1. BASIC STAMP 2... 25 4. UITBREIDINGEN... 27 5. MATERIAALLIJST... 29 6. BEGROTING... 31 7. NACALCULATIE... 33 8. STORINGEN... 39 8.1. METERS BEWEGEN NIET.... 39 9. VEILIGHEIDSVOORSCHRIFTEN... 41 Aeolus Flying High! Technische Handleiding 3 van 42

Inleiding De cockpit is een project voor het avontuurlijk ontdekkingscentrum en kinderspelparadijs Aeolus. De opdracht was om in de cockpit een flightsimulator in te bouwen en de originele panelen van de MIG21 interactief te maken. Zodat de kinderen er mee kunnen spelen. Het project hebben we met zijn tweeën onder handen genomen. We zijn eerst eens gaan kijken wat voor mogelijkheden er waren om de cockpit leuk te maken voor de kinderen. De ideeën hebben we in overleg met E. Vervat en R. van der Plaats besproken. Sommige ideeën hebben we toegepast en hebben hier een leuk project van gemaakt. Dit verslag is een technische handleiding, het is geschreven om de installatie duidelijk uit te lichten. Er staan technische gegevens en programma s in beschreven. Het project is gemaakt door IJme Dijkstra (links) en Marco de Jong (rechts). Het project was een eindopdracht voor het 4 e jaar elektrotechniek op het R.O.C. Friese Poort te Sneek. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 5 van 42

1. Besturingskast Het besturingskastje zit in de cockpit gemonteerd. Hier is de besturing en voeding van de meters en panelen. In dit hoofdstuk wordt er uitgelegd waar en wat de verschillende componenten zijn in het besturingskastje. 1.1. Onderzijde 3. Paneel 2 2. Paneel 1 1. Computer 6. Paneel 5 5. Paneel 4 4. Paneel 3 7. Meter 1 8. Meter 2 9. Meter 3 10. Meter 4 11. Meter 5 1.1.1. Computer Deze XLR socket is voor de aan/uit knop van de PC. Punten 1 en 2 gaan naar het sleutel contact. 2. Contact 1. Contact 3. Leeg Aeolus Flying High! Technische Handleiding 7 van 42

1.1.2. Paneel 1 Deze XLR socket is voor de lampjes op het 1 e paneel (zie hier onder). De lampjes werken op 12VDC. 4. Nul 3. 12VDC 1. 12VDC 2. Nul 1.1.3. Paneel 2 Deze XLR socket is voor de lampjes op het 2 e paneel. Het maakt niet uit welk paneel dit is. De lampjes werken op 12VDC. 2. Nul 1. 12VDC 3. Leeg 1.1.4. Paneel 3 Deze XLR socket is voor de lampjes op het 3 e paneel. Het maakt niet uit welk paneel dit is. De lampjes werken op 12VDC. 2. Nul 1. 12VDC 3. Leeg 8 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

1.1.5. Paneel 4 Deze XLR socket is voor de lampjes op het 4 e paneel. Het maakt niet uit welk paneel dit is. De lampjes werken op 12VDC. 2. Nul 1. 12VDC 3. Leeg 1.1.6. Paneel 5 Deze XLR socket is voor de lampjes op het 5 e paneel. Het maakt niet uit welk paneel dit is. De lampjes werken op 12VDC. 2. Nul 1. 12VDC 3. Leeg 1.1.7. Meter 1 Deze XLR is voor de 1 e helft van de meter hier onder. Punt 1 gaat naar de eerste paar weerstanden op de meterprint. Punt 2 zit op de nul van de meterprint. 2. Nul 1. Basic Stamp 3. Leeg Aeolus Flying High! Technische Handleiding 9 van 42

1.1.8. Meter 2 Deze XLR is voor de 2 e helft van de meter hier onder. Punt 1 gaat naar de eerste paar weerstanden op de meterprint. Punt 2 zit op de nul van de meterprint. 2. Nul 1. Basic Stamp 3. Leeg 1.1.9. Meter 3 Deze XLR is voor de de meter hier onder. Punt 1 gaat naar de eerste paar weerstanden op de meterprint. Punt 2 zit op de nul van de meterprint. 2. Nul 1. Basic Stamp 3. Leeg 1.1.10. Meter 4 Deze XLR is voor de de meter hier onder. Punt 1 gaat naar de eerste paar weerstanden op de meterprint. Punt 2 zit op de nul van de meterprint. 2. Nul 1. Basic Stamp 3. Leeg 10 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

1.1.11. Meter 5 Deze XLR is voor de de meter hier onder. Punt 1 gaat naar de eerste paar weerstanden op de meterprint. Punt 2 zit op de nul van de meterprint. 2. Nul 1. Basic Stamp 3. Leeg Aeolus Flying High! Technische Handleiding 11 van 42

1.2. Rechterzijde 1.2.1. Kabel 1 Deze kabel is gaat naar het sleutelcontact. 1. Kabel 1 2. Kabel 2 3. Kabel 3 1.2.2. Kabel 2 Op deze kabel komt de voeding van het besturingskastje binnen. 230V~ 50Hz. 1.2.3. Kabel 3 Deze kabel gaat naar de WCD. Deze worden geschakeld door het pulsrelais. 12 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

1.3. Linkerzijde 1.3.1. Ventilator De ventilator is voor het koelen van het kastje. 1. Ventilator 2. Schakelaar 3. Voeding 1.3.2. Schakelaar De schakelaar is om de voeding van de panelen en meters in en uit te schakelen. 1.3.3. Voeding Hier zit de connector voor de voeding 230V~ van de panelen en meters. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 13 van 42

1.4. Binnenzijde Hier onder een overzicht van de binnenzijde van het besturingskastje. 1. Voeding 2. Computer 3. Meterprint 4. Klemstrook 5. Kabels 6. Panelen 1.4.1. Voeding De voeding wordt gebruikt om de panelen en meters te voeden. Van de voeding komen drie aders. De eerste is 12VDC, de tweede 5VDC en de laatste is de Nul. 1.4.2. Computer Deze connector is voor het starten van de pc. Zie 1.1.1. 14 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

1.4.3. Meterprint 1. Basic Stamp 2. Componenten 1.4.3.1. Basic Stamp De Basic Stamp 2 is voor de aansturing van de meters op de panelen. 1.4.3.2. Componenten Hier onder staat aangegeven welke componenten er zijn gebruikt. R1: 4,7 kω D1 t/m D10: BAT85 Diode R2: 22 kω R3: 4,7 kω R4: 22 kω R5: 2,2 kω R6: 3,3 kω R7: 2,2 kω R8: 3,3 kω R9: 800 Ω R10: 2,2 kω Aeolus Flying High! Technische Handleiding 15 van 42

1.4.4. Klemstrook 1. Fase 2. Nul 3. Ground 4. Pulsrelais 5. 12VDC 6. Nul 7. 5VDC 8. Meter 1 9. Meter 2 10. Meter 3 11. Meter 4 12. Meter 5 13. 12VDC 14. Nul 1.4.4.1. Fase Op deze twee klemmen is de fase 230V~ aangesloten. 1.4.4.2. Nul Op deze twee klemmen is de Nul op aangesloten. 1.4.4.3. Ground Op deze twee klemmen is de Ground op aangesloten. 16 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

1.4.4.4. Pulsrelais Via het pulsrelais zijn verschillende apparaten aangesloten. Zo kan alles met één sleutelcontact worden gestart en aangezet worden. 1.4.4.5. 12VDC Op deze klem is de 12VDC aangesloten. Deze komt van de computer voeding. 1.4.4.6. Nul Op deze klemmen is de Nul aangesloten. Deze komt van de computer voeding. 1.4.4.7. 5VDC Op deze klemmen is de 5VDC aangesloten. Deze komt van de computer voeding. 1.4.4.8. Meter 1 Op deze klemmen zit de 1 e meter aangesloten. De aders komen vanaf de meterprint en gaan naar de connector op de onderzijde. (Zie 1.1.7.) 1.4.4.9. Meter 2 Op deze klemmen zit de 2 e meter aangesloten. De aders komen vanaf de meterprint en gaan naar de connector op de onderzijde. (Zie 1.1.8.) 1.4.4.10. Meter 3 Op deze klemmen zit de 3 e meter aangesloten. De aders komen vanaf de meterprint en gaan naar de connector op de onderzijde. (Zie 1.1.9.) 1.4.4.11. Meter 4 Op deze klemmen zit de 4 e meter aangesloten. De aders komen vanaf de meterprint en gaan naar de connector op de onderzijde. (Zie 1.1.10.) 1.4.4.12. Meter 5 Op deze klemmen zit de 5 e meter aangesloten. De aders komen vanaf de meterprint en gaan naar de connector op de onderzijde. (Zie 1.1.11.) Aeolus Flying High! Technische Handleiding 17 van 42

1.4.4.13. 12VDC Op deze vier klemmen is de 12VDC aangesloten. Deze gaat dan naar de connectoren aan de onderzijde en dan naar de lampjes op de panelen. (Zie 1.1.2. t/m 1.1.6.) 1.4.4.14. Nul Op deze vier klemmen is de Nul aangesloten. Deze gaat dan naar de connectoren aan de onderzijde en dan naar de lampjes op de panelen. (Zie 1.1.2. t/m 1.1.6.) 1.4.5. Kabels De kabels die hier binnen komen zijn voor het sleutelcontact, voeding 230V~ en geschakelde WCD. (Zie 1.2.) 1.4.6. Panelen Hier zijn de connectoren voor de panelen geplaatst. (Zie 1.1.2. t/m 1.1.11.) 18 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

2. Schema s Panelen 22 TFT-panel Aansturingsprint panelen Logitech 2.1 Set PC Systeem Pulsrelais Voeding 5 en 12 VDC Thrustmaster Joystick Sleutelcontact Aeolus Flying High! Technische Handleiding 19 van 42

2.1. Bedradingschema meters en panelen In deze paragraaf wordt het bedradingschema van de aansturing van de meters en panelen beschreven. Meter 5 Meter 4 Meter 3 Voeding Meter 2 Meter 1 Voeding De voeding van de meterprint komt van de computer voeding. De meterprint heeft 5VDC en Nul nodig van de computervoeding. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 21 van 42

Meters Meter 1 en 2 Meter 3 Meter 4 Meter 5 Op meterprint is de Basic Stamp 2 geplaatst deze stuurt een aantal weerstanden aan. Na een paar weerstanden zijn de meters aangesloten. Bij meters 3 en 4 is parallel over de meter een weerstand van 1 MΩ geplaatst (zie onder). Lampjes Op de panelen zitten lampjes bevestigt. Deze lampjes zijn direct op de voeding aan gesloten. Er staat dus een spanning van 12V op. De panelen zijn geaard dus dit is het nul punt. 22 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

2.2. PC In deze paragraaf wordt uitgelegd hoe de pc is aangesloten en waar de aansluitingen voor dienen. De pc is op de WCD aangesloten die constant onder spanning staat. Dit omdat de pc niet opstart als het sleutelcontact wordt over gehaald. Input Output 1. Aan/ Uit 2. Muis 3. 3. Toetsenbord 1. Monitor 2. Geluidsysteem 4. Game control Input 1. Aan/ Uit Om de pc in en uit te schakelen zit er een kabeltje met een XLR plug aan. Deze is met 2 aders op het moederbord gemaakt waar de start knop anders op is aangesloten. De kabel gaat eerst naar de besturingskast en dan naar het sleutelcontact achter op de cockpit. Dit is een maak contact. Het sleutel contact is maakt alleen een puls om de pc op te starten en weer af te sluiten. 2. Muis De muis die bij de pc zit is aangesloten op de PS/2 muis aansluiting aangesloten. 3. Toetsenbord Het toetsenbord is op de PS/2 toetsenbord aangesloten. 4. Game control De game control is een Thrustmaster Joystick. Deze Joystick is doormiddel van een USB kabel op de pc aangesloten. Bij de Joystick is ook een throttle deze is met een VGA kabel aan de joystick aangesloten. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 23 van 42

Output 1. Monitor De monitor is aangesloten doormiddel van de DVI kabel. Dit geeft een beter beeld dan de normale VGA kabel. De monitor is op de geschakelde 230V voeding aangesloten zo gaat de monitor aan of uit als het schakelcontact wordt omgehaald. 2. Geluidssysteem Het geluidssysteem is met een jack plug op de pc aangesloten. Met de afstandsbediening kan het volume van het geluidssysteem worden ingesteld. Het geluidssysteem is net als de monitor op de geschakelde 230V voeding aangesloten. Deze gaat dus aan en uit als het sleutelcontact wordt over gehaald. 24 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

3.1. Basic Stamp 2 3. Programma & Instellingen Dit is het programma van de Basic stamp 2 deze is op de meterprint geplaatst. De Basic stamp regelt de beweging van de meters. ' {$STAMP BS2} ' {$PBASIC 2.5} ----- [ I/O Definitions ]----- Hoog1 PIN 0 ;R1 Meter1 Hoog2 PIN 2 ;R1 Meter2 Hoog3 PIN 4 ;R1 Meter3 Hoog4 PIN 6 ;R1 Meter4 Hoog5 PIN 8 ;R1 Meter5 Laag1 PIN 1 ;R2 Meter1 Laag2 PIN 3 ;R2 Meter2 Laag3 PIN 5 ;R2 Meter3 Laag4 PIN 7 ;R2 Meter4 Laag5 PIN 9 ;R2 Meter5 ----- [ Program code ]----- Main: DO ;DO LOW Hoog1 ;Maak Hoog1 laag HIGH Laag1 ;Maak Laag1 hoog LOW Hoog2 ;Maak Hoog2 laag HIGH Laag2 ;Maak Laag2 hoog LOW Hoog3 ;Maak Hoog3 laag HIGH Laag3 ;Maak Laag3 hoog LOW Hoog4 ;Maak Hoog4 laag HIGH Laag4 ;Maak Laag4 hoog LOW Hoog5 ;Maak Hoog5 laag HIGH Laag5 ;Maak Laag5 hoog PAUSE 1750 ;Pause 1750 * 100ms LOW Laag1 ;Maak Laag1 laag HIGH Hoog1 ;Maak Hoog1 hoog LOW Laag2 ;Maak Laag2 laag HIGH Hoog2 ;Maak Hoog2 hoog LOW Laag3 ;Maak Laag3 laag HIGH Hoog3 ;Maak Hoog3 hoog LOW Laag4 ;Maak Laag4 laag HIGH Hoog4 ;Maak Hoog4 hoog LOW Laag5 ;Maak Laag5 laag HIGH Hoog5 ;Maak Hoog5 hoog PAUSE 1750 ;Pause 1750 * 100ms LOOP ;Terug naar DO Aeolus Flying High! Technische Handleiding 25 van 42

3.1.1. Afstelmogelijkheden Om de meters wat sneller of langzamer te laten bewegen moeten de pauzes worden gewijzigd. HIGH Laag5 ;Maak Laag5 hoog PAUSE 1750 ;Pause 1750 * 100ms LOW Laag1 ;Maak Laag1 laag HIGH Hoog5 ;Maak Hoog5 hoog PAUSE 1750 ;Pause 1750 * 100ms LOOP ;Terug naar DO 26 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

4. Uitbreidingen Op de cockpit zijn niet veel uitbreidingsmogelijkheden. Op de pc kunnen nog een aantal apparaten worden aangesloten. Verder zijn er geen uitbreidingen mogelijk. Tenzij er een nieuwe print wordt gemaakt voor de Basic Stamp deze heeft nog een aantal poorten over. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 27 van 42

5. Materiaallijst Materiaal lijst Aantal Beschrijving 1 FAN, 119MM 12VDC 10 PLUG, Speakon 2 pole 10 Socket, Speakon 2 pole 1 Speakon 4 pole plug 1 Socket, Speakon 4 pole 1 Switch head, key operated 1 Enclosure, IP67 Ex Clear LID 1 Remote switch 1 Thrustmaster Joystick Hotas Cougar F16 1 Logitech Z-2300 2,1 set 970118-0914 1 Transportverzekering tot 1000,- 1 Verzendkosten vooruitbetaling 20 tot 25 kg 1 Systeemassemblage 1 MS Windows Vista Home Basic NL 1 Asus P5LD2-X/133 S775 1 Intel Core 2 Duo E6750 2,66GHz 2 Kingston VR 1GB DDR2 667 1 WD Raptor 36GB 16MB (SATA) 1 Samsung SH-D163B DVD Sata zw 1 Behuizing NoRRoD Midi ATX zwar 1 Recom Power Engine 450 ATX voe 1 Sweex Multimedia keyboard PS/2 1 Point VGA 8800GT 512MB PCIe 1 Microsoft Flight Sim X Deluxe 1 Acer AL2216Wsd 1 Bijdrage vervoerskosten Aeolus Flying High! Technische Handleiding 29 van 42

6. Begroting Kosten computer systeem: PC systeem 498.11 Flatpanel 22" 164.72 Logitech Speakerset Z-2300 2.1, Zilver / Zwart 103.50 Trustmaster Joystick Hotas Cougar F16 Replica 150.93 Toltaal: 917.26 ex. BTW Kosten software: Windows VISTA Home Basic NL 67.38 Microsoft Flight Sim X Deluxe 30.97 Totaal: 98.35 ex. BTW kleinmateriaal 200.00 ex. BTW Totaal kosten project: 1,215.61 ex. BTW Aeolus Flying High! Technische Handleiding 31 van 42

7. Nacalculatie Totaal kosten Bedrijf Prijs excl. Prijs incl. Farnell.nl 249.07 296.39 Conelgro - - EMPC 269.14 320.28 Norrod 831.10 989.01 Overig 2.76 3.29 Totaal 1,352.08 1,608.97 Aeolus Flying High! Technische Handleiding 33 van 42

Totaal kosten Farnell.nl Bestelnr. Aantal Beschrijving Prijs Tot. Prijs 9600698 1 FAN, 119MM 12VDC 30.10 30.10 3104394 10 PLUG, XLR 2 pole 2.37 23.70 3104400 10 Socket, XLR 2 pole 3.98 39.80 4169426 1 XLR 4 pole plug 3.60 3.60 152306 1 Socket, XLR 4 pole 6.31 6.31 175516 1 Switch head, key operated 26.41 26.41 1004136 1 Enclosure, IP67 Ex Clear LID 85.66 85.66 3082477 1 Remote switch 33.49 33.49 Sub totaal BTW 19% Totaal 249.07 47.32 296.39 34 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

Totaal kosten EMPC Bestelnr. Aantal Beschrijving Prijs Tot. Prijs 15252 1 Thrustmaster Joystick Hotas Cougar F16 150.93 150.93 6574 1 Logitech Z-2300 2,1 set 970118-0914 103.50 103.50 1027 1 Transportverzekering tot 1000,- 1.26 1.26 S1016 1 Verzendkosten vooruitbetaling 20 tot 25 kg 13.45 13.45 Sub totaal BTW 19% Totaal 269.14 51.14 320.28 Aeolus Flying High! Technische Handleiding 35 van 42

Totaal kosten Norrod Bestelnr. Aantal Beschrijving Prijs Tot. Prijs A502 1 Systeemassemblage - - A8809 1 MS Windows Vista Home Basic NL 61.34 61.34 A10848 1 Asus P5LD2-X/133 S775 41.18 41.18 A10196 1 Intel Core 2 Duo E6750 2,66GHz 142.86 142.86 A7481 2 Kingston VR 1GB DDR2 667 15.97 31.94 A9655 1 WD Raptor 36GB 16MB (SATA) 78.99 78.99 A10682 1 Samsung SH-D163B DVD Sata zw 11.76 11.76 A3149 1 Behuizing NoRRoD Midi ATX zwar 21.85 21.85 A9881 1 Recom Power Engine 450 ATX voe 18.49 18.49 A10421 1 Sweex Multimedia keyboard PS/2 3.78 3.78 A11264 1 Point VGA 8800GT 512MB PCIe 188.66 188.66 A12112 1 Microsoft Flight Sim X Deluxe 36.97 36.97 A8695 1 Acer AL2216Wsd 193.28 193.28 A237 1 Bijdrage vervoerskosten - - Sub totaal BTW 19% Totaal 831.10 157.91 989.01 36 van 42 Technische Handleiding Aeolus Flying High!

Totaal kosten Overige Aantal Eenheid Beschrijving Prijs Tot. Prijs 1 stk Houtschroef galv. Pk 2.76 2.76 Sub totaal BTW 19% Totaal 2.76 0.53 3.29 Aeolus Flying High! Technische Handleiding 37 van 42

8. Storingen 8.1. Meters bewegen niet. Als de meters niet bewegen kan het zijn dat de Basic Stamp is vast gelopen. Het kan ook zijn dat de voeding van de lampjes en de Basic Stamp niet meer werkt. Als dit het probleem is moet er een nieuwe pc voeding in worden gezet. Als de Basic Stamp is vast gelopen moet deze opnieuw worden opgestart dit moet met het sleutelcontact gebeuren. Pas op de pc gaat dan ook uit zorg er voor dat deze helemaal is opgestart. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 39 van 42

9. Veiligheidsvoorschriften Omdat de hele cockpit gemaakt is van aluminium is de buitenkant van de cockpit geaard. Aeolus Flying High! Technische Handleiding 41 van 42