Rijgeschiktheidsattest voor UITZENDKRACHTEN PRINCIPE De Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer heeft een eigen reglementering (Koninklijk Besluit betreffende het rijbewijs van 23/03/1998) waarin wordt bepaald dat een geldig rijbewijs wordt verkregen: na het slagen in een theoretisch en praktisch examen; en wanneer men beschikt over een geldig medisch attest. In verband met de medische geschiktheid verstrekt de aangeduide geneesheer een rijgeschiktheidsattest. De regels voor het medisch geschikt zijn verschillen volgens de categorie van het motorvoertuig waarvoor men een rijbewijs wil bekomen. CATEGORIEEN KB Rijbewijs, art. 2 De motorvoertuigen worden, in toepassing van de bepalingen betreffende het recht tot sturen, ingedeeld in categorieën (Tabel 1). De indeling is op basis van karakteristieken zoals snelheid, vermogen, gewicht van het voertuig alsook volgens het beoogde gebruik, bv.: transport van zaken; vervoer van passagiers; aanhangwagen; gebruik voor land- en bosbouw. Tabel 1: Indeling motorvoertuigen in categorieën voor de toepassing van de bepalingen betreffende het recht tot sturen. Categorie Type voertuig A3 Rijbewijs Bromfietsen bromfiets klasse A met een maximumsnelheid van minder dan 25 km/uur. / bromfiets van klasse B met een maximumsnelheid van meer dan 25 km/uur; lichte vierwielers. AM Aan de voertuigen van deze categorie mag een aanhangwagen gekoppeld worden. A, A< Rijbewijs A1 Motorfietsen met of zonder zijspan motorfiets met cilinderinhoud, maximumvermogen en gewichtsverhouding bepaald volgens de reglementering; bepaalde driewielers vallen ook onder deze categorie. Aan bepaalde voertuigen van deze categorie mag een aanhangwagen gekoppeld worden.
A2 A B Rijbewijs B B+E C Rijbewijs C1 C1+E C C+E D Rijbewijs D1 D1+E motorfiets met cilinderinhoud, maximumvermogen en gewichtsverhouding bepaald volgens de reglementering; Aan bepaalde voertuigen van deze categorie mag een aanhangwagen gekoppeld worden. motorfiets met een vermogen van meer dan 35 kw; driewielers met motor met een vermogen van meer dan 15 kw. Aan bepaalde voertuigen van deze categorie mag een aanhangwagen gekoppeld worden. Auto s (ten hoogste acht passagiers, bestuurder niet meegerekend) met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 3 500 kg; bepaalde vierwielers behoren eveneens tot deze categorie. Er kan aan deze categorie voertuigen een aanhangwagen gekoppeld worden onder de voorwaarden opgelegd door de reglementering. samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie B en een aanhangwagen of oplegger met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 3 500 kg. Vrachtwagens (transport van zaken) andere voertuigen dan die van de categorieën D1 of D, met een maximale toegelaten massa van meer dan 3 500 kg en ten hoogste 7 500 kg. Aan de voertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen gekoppeld worden met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 750 kg. - bestaande uit een trekkend voertuig van categorie C1 en een aanhangwagen of oplegger met een maximale toegelaten massa van meer dan 750 kg; - bestaande uit een trekkend voertuig van categorie B en een aanhangwagen of oplegger met een maximale toegelaten massa van meer dan 3.500 kg. andere voertuigen dan die van de categorieën D1 of D, met een maximale toegelaten massa van meer dan 3 500 kg. Aan de voertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen gekoppeld worden met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 750 kg. bestaande uit een trekkend voertuig van categorie C en een aanhangwagen of oplegger met een maximale toegelaten massa van meer dan 750 kg. Voertuigen voor het vervoer van passagiers, bv. autobussen, autocars voor het vervoer van meer dan acht passagiers, de bestuurder niet meegerekend, en ten hoogste zestien passagiers, de bestuurder niet meegerekend, en met een maximumlengte van 8 meter. Aan de voertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 750 kg worden gekoppeld. bestaande uit een trekkend voertuig van categorie D1 en een aanhangwagen met een maximale toegelaten massa van meer dan 750 kg.
voor het vervoer van meer dan acht passagiers, de bestuurder niet meegerekend. D D+E G Rijbewijs G MEDISCHE GESCHIKTHEID KB Rijbewijs, art. 40 e.v. Aan de voertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 750 kg worden gekoppeld. - gelede autobussen en autocars; - slepen, als attractie binnen de toeristische centra onder de voorwaarden opgelegd door de reglementering. bestaande uit een trekkend voertuig van categorie D en een aanhangwagen met een maximale toegelaten massa van meer dan 750 kg. Landbouwvoertuigen land- en bosbouwtrekkers en hun aanhangwagens evenals de voertuigen ingeschreven als landbouwmaterieel, landbouwmotor of maaimachine. Afhankelijk van de categorie van het motorvoertuig worden de kandidaten voor een rijbewijs ingedeeld in groep 1 of 2. De minimumnormen en attesten voor rijgeschiktheid zijn verschillend voor de kandidaten van groep 1 en 2. Groep 1 Categorie rijbewijs AM, A1, A2, A, B, B+E of G (bromfiets, motorfiets, auto, ) Medische geschiktheid De aanvrager van het rijbewijs ondertekent een verklaring waaruit blijkt dat hij voldoet aan de vereisten betreffende rijgeschiktheid. De verklaring omvat: een gedeelte betreffende de algemene lichamelijke en psychische geschiktheid; een gedeelte betreffende het gezichtsvermogen. De ondertekende verklaring volstaat om een rijbewijs te bekomen en er dient in dit geval geen medisch onderzoek plaats te vinden. Uitzonderingen ALS de kandidaat oordeelt dat hij het gedeelte van de verklaring betreffende de algemene lichamelijke en psychische geschiktheid niet kan ondertekenen, de kandidaat oordeelt dat hij: het gedeelte van de verklaring betreffende het gezichtsvermogen niet kan ondertekenen, of als hij niet voldoet aan de leestest (de leestest is verplicht voor elke kandidaat die geen houder is van een Belgisch of Europees rijbewijs), DAN kan hij zich laten onderzoeken bij een vrij gekozen geneesheer. Rijgeschiktheidsattest groep 1 kan hij zich laten onderzoeken bij een vrij gekozen oogarts. Rijgeschiktheidsattest groep 1 Geldigheidsduur geldig voor een onbepaalde duur of voor de door de geneesheer aangegeven duur als de toestemming tot sturen in de tijd beperkt is.
Relevante documenten De kandidaten die onder de uitzonderingen vallen beschikken over één van de volgende rijgeschiktheidsattesten: Rijgeschiktheidsattest voor de kandidaat voor het rijbewijs groep 1; Rijgeschiktheidsattest voor de kandidaat voor een rijbewijs van groep 1, afgeleverd door een oogarts. De kandidaat kan deze documenten bekomen bij een vrij gekozen geneesheer. Groep 2 Categorie rijbewijs C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D of D+E (vrachtwagen, autobus, autocar, ) A1, A2, A, B, B+E wanneer de bestuurder volgende functie heeft: taxichauffeur; chauffeur van verhuurdiensten van voertuigen met chauffeur; het vervoer van personen met ambulances; het bezoldigd leerlingenvervoer; instructeur van een rijschool. Medische geschiktheid Chauffeurs van groep 2 wordt steeds een rijgeschiktheidsattest opgelegd voor het bekomen van een rijbewijs. Voor het bekomen van dit rijgeschiktheidsattest is het medisch onderzoek aan strikte regels onderworpen en omvat het een geneeskundig onderzoek én een specifiek oogonderzoek. Het geneeskundig onderzoek moet men bij welbepaalde geneesheren ondergaan: via de werkgever kan men naar diens erkende Dienst voor Preventie en Bescherming op het werk gaan; bij een geneesheer van een Administratief gezondheidscentrum van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid (Bestuur van de medische expertise Medex); een geneesheer van de centra voor beroepsopleidingen (VDAB, FOREM en IBFFP); een geneesheer van de medische dienst van het leger; een geneesheer van de medische dienst van de federale politie; een geneesheer van een centrum voor leerlingenbegeleiding. Deze geneesheren kunnen na het onderzoek een rijgeschiktheidsattest voor groep 2 afgeven. Bij afwijkingen moet de geneesheer de kandidaat doorverwijzen naar een specialist (huisarts, oogarts, neuroloog, psychiater, pneumoloog, cardioloog, endocrinoloog, diabetoloog, NKO, internist, arts van CARA, ). Geldigheidsduur geldig voor de duur aangeduid op het attest. Relevante documenten Eigen verklaring van de kandidaat voor het rijbewijs van groep 2: de gegevens op dit formulier worden bijgehouden door het beheer van de medische onderzoeken. De kandidaat kan inzage vragen in zijn gegevens; Oogonderzoek kandidaat voor het rijbewijs van groep 2: de kandidaat moet aan de geneesheer van het medisch centrum het verslag van een oogarts voorleggen; Rijgeschiktheidsattest voor de kandidaat voor het rijbewijs van groep 2, afgeleverd door een erkende geneesheer.
RESTRICTIECODES KB Rijbewijs, Bijlage 7 De geneesheer kan op het rijgeschiktheidsattest codes vermelden die de toelating tot het sturen afhankelijk stellen van bepaalde voorwaarden of beperkingen, bv.: restricties tijdens het gebruik van het rijbewijs; verplichting tot gebruik van een bepaald type van voertuig; verplichting tot gebruik van een speciaal aangepast voertuig; verplichting tot gebruik van een voertuig uitgerust met een automatische schakeling. Deze codes worden overgenomen op het rijbewijsdocument. VERMELDING VAN VAKBEKWAAMHEID Categorie C + D De vakbekwaamheid is een aanvulling aan het rijbewijs die verplicht is voor alle professionele bestuurders met een rijbewijs van de categoriegroepen C en D. Zij moet bovenop het rijbewijs worden gehaald en de houder moet voor de verlenging ervan om de 5 jaar een nascholing volgen. Het bewijs van vakbekwaamheid wordt op het rijbewijs aangeduid met code 95 bij de betrokken categorieën. De vakbekwaamheid is gekoppeld aan de categorie van het rijbewijs en kan behaald worden: Hetzij tegelijkertijd met het rijbewijs, via een gecombineerd examen; Hetzij na het rijbewijs, via een initieel basiskwalificatie-examen. De vermelding van vakbekwaamheid voor categorie C is niet geldig voor categorie D en vice versa. Deze worden apart vermeld op het rijbewijs! Meer informatie over de vakbekwaamheid is beschikbaar op de site van de FOD Mobiliteit. BELANG voor UITZENDSECTOR Categorie rijbewijs groep 2 KB Gezondheidstoezicht, art. 15 1, 2 e lid De kandidaat doet het nodige om zelf zijn rijbewijs te bekomen bij de gemeente. Procedure voor rijgeschiktheidsattest van groep 2 Eerste rijbewijs 1. De kandidaat haalt een aanvraagformulier voor het specifieke rijbewijs bij zijn gemeente. 2. De uitzendconsulent vraagt het medisch onderzoek aan bij de externe dienst PBW. 3. De arbeidsgeneesheer verwijst de kandidaat, indien nodig naar een specialist. 4. Het attest dat de arbeidsgeneesheer aflevert bevat: de uiterste geldigheidsdatum van het attest; eventueel de voorwaarden waaronder de kandidaat gemachtigd is te sturen, in de vorm van codes overgenomen op het rijbewijs. 5. De kandidaat moet vervolgens nog het nodige doen om bij zijn gemeente het rijbewijs te verkrijgen.
Verlenging van een rijbewijs Wanneer het rijbewijs vervallen is moet er opnieuw een medisch onderzoek gebeuren bij een erkende geneesheer. De stappen 2-3-4 worden opnieuw doorlopen. De kandidaat moet dan vervolgens het nodige doen om bij de gemeente zijn rijbewijs te verlengen. Opmerking De houder van een rijbewijs dient zelf de geldigheidsduur ervan op te volgen! KOSTEN? Het rijgeschiktheidsattest wordt opgelegd door de wetgeving i.v.m. het rijbewijs en niet door de welzijnswet. De kosten zijn in principe ten laste van de bezitter van het rijbewijs. Voor beroepschauffeurs kunnen in de praktijk wel afspraken gemaakt tussen werkgever en werknemer. Het feit dat de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer het vereiste attest voor het bekomen van het rijbewijs mag uitschrijven, maakt het wel mogelijk dat dit onderzoek eventueel in te schakelen is in een ander onderzoek dat opgelegd wordt in het kader van de welzijnswetgeving, bv. veiligheidsfunctie. Bij de afspraken tussen uitzendbureau en uitzendkracht wordt in de praktijk dikwijls onderscheid gemaakt tussen werknemers die reeds geruime tijd voor het uitzendbureau werken en wiens rijbewijs moet hernieuwd worden en nieuwe kandidaten die zich aanbieden. SANCTIES De bestuurder zonder geldig rijbewijs: is wettelijk strafbaar en krijgt een geldboete en/of gevangenisstraf. Daarnaast kan ook een verval van het sturen uitgesproken worden. kan zware financiële gevolgen hebben omdat men ook voor de verzekering met een geldig rijbewijs moet rijden. Bij een ongeluk kan de verzekeraar een deel van de schade van de bestuurder terugvorderen. De werkgever: kan burgerlijk aansprakelijk gesteld worden vermits hij het vervoer organiseert en het voertuig toevertrouwd aan iemand die niet in het bezit is van een rijbewijs. GERELATEERDE INFO Op site FOD Mobiliteit: Soorten Belgische rijbewijzen: een overzicht van de oude en huidige documenten van het rijbewijs met aanduiding van de geldigheidsperiode. Toepassingsveld van het rijbewijs: info over wie een rijbewijs kan bekomen, minimumleeftijd en minimumrijbewijscategorie per voertuig, geldige rijbewijzen (Belgisch, Europees, erkend buitenlands, internationaal niet- Belgisch rijbewijs) in België, enz.
REGELGEVING Koninklijk Besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs. KB van 28 mei 2003 betreffende het gezondheidstoezicht op de werknemers (Codex Welzijn op het Werk, Titel I: Hoofdstuk IV: Maatregelen in verband met het gezondheidstoezicht van de werknemers). KB van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen van categorieën C, C+E, D, D+E en de subcategorieën C1, C1+E, D1, D1+E. Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer. Draagwijdte en doelstelling van de circulaire Een circulaire herneemt de inhoud van een besluit op een eenvoudige en klare taal. De informatie opgenomen in deze circulaire wordt gegeven ten louter indicatieve titel en houden geenszins een raad of juridisch advies in. Preventie en Interim wijst elke aansprakelijkheid af voor enige schade die zou volgen, rechtstreeks of onrechtstreeks, uit een vergissing of een weglating in deze circulaire. Het gebruik van deze circulaire behoort tot de exclusieve verantwoordelijkheid van de lezer.