Strategisch plan scope 3 emissies

Vergelijkbare documenten
ANALYSE SCOPE 3 EMISSIES ARCADIS

Evelien Ploos van Amstel

Emissie inventaris Brouwers Groenaannemers SCOPE 3 ANALYSE

CO 2 -Prestatieladder

4.A.1 KWANTIFICERING SCOPE 3 EMISSIES

CO 2 Footprint 2015 ZAVIN C.V. Conform de CO 2 - Prestatieladder. Datum: januari 2016 Auteur: Nicole Deylius Rapport nr.: 2016/CO2 Footprint/Q1/1.

Memo Meest Materiële Emissies CO 2 -Prestatieladder

CO 2 -reductieplan Scope 3

Projectdocument. PQR scope 3 emissieinventarisatie. Betreft: Bij: Versie: 2.0 Datum: 7 mei 2018 Referentienummer: CO2-prestatieladder eis 4.A.

CO 2 -Footprint 2016 Conform de CO 2 -Prestatieladder Opgesteld door N. Deylius KAM- Coördinator

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Eaton Industries (Netherlands) B.V. Meest materiële Scope 3 emissies

Energiemanagement plan

Meest Materiële scope 3 emissies

Meest materiële Scope 3 emissies en twee ketenanalyses

KLIMAATTRANSPARANTIE

Memo introductie inventarisatie scope 3

CO-2 Rapportage Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem

Rapportage Scope 3-Emissies Geïdentificeerde emissies conform de Corporate Value Chain (scope 3) Accounting and Reporting Standard

De CO2-footprint is weer bekend!

Rapportage CO 2 -footprint Theuma

Rapportage Scope 3 Emissies Geïdentificeerde en gekwantificeerde emissies conform de Corporate Value Chain (scope 3) Accounting and Reporting Standard

1. Introductie Doel Omvang, bereik Taken en verantwoordelijkheden... 3

Transcriptie:

Strategisch plan scope 3 emissies 20150901.Strategisch Plan Scope 3 emissies Iv-Groep b.v. i

Opdrachtgever: Projectnummer opdrachtgever: Project: Projectnummer: Betreft: Referentie: Strategisch plan scope 3 emissies Auteur(s): S. Badi, F.Valk, K.H. Hereman Paraaf: Gecontroleerd: Paraaf: Goedgekeurd: E. Vegt / R.A. van Bodegraven Paraaf: Geautoriseerd: R. Spits Paraaf: Datum: 1 september 2015 Revisie: 1.0 Status: Concept Aantal pagina's: iii + 27 Iv-Groep b.v., Alle rechten voorbehouden, Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke ii toestemming van Iv-Groep b.v.

Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 1.1 Algemeen 4 1.2 Aanleiding 4 1.2.1 Categorieën scope 3 emissies 6 2 Analyse 7 2.1 Afbakening Iv 7 2.1.1 Markt Gebouwen & Installaties 7 2.1.2 Markt Infrastructuur & Havens 8 2.1.3 Markt Water 8 2.2 Analyse relevantie scope 3 emissies 9 2.2.1 Upstream scope 3 emissies 9 2.2.2 Downstream Scope 3 emissies 11 2.2.3 De waardeketen van Iv-Groep 12 3 Meest materiële emissies Scope 3 15 4 Analyse van mogelijke autonome acties 16 5 Scope 3 strategieën 18 A Bijlage 20

1 Inleiding 1.1 Algemeen Iv-Groep voegt waarde aan de maatschappij in haar dagelijkse activiteiten. Bij alle projecten ziet Iv- Groep het als haar verantwoordelijkheid om de kwaliteit van de leef- en werkomgeving te behouden en te verbeteren. We zijn continu op zoek naar de beste oplossingen met de grootst mogelijke impact met betrekking tot duurzaamheid. Iv-Groep zet zich al jaren in voor een duurzame samenleving en heeft er daarom in 2010 voor gekozen om de CO 2 -prestatieladder van Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO) in te voeren in de bedrijfsvoering. Hiermee wordt op een concrete wijze vormgegeven aan de ambities die Iv-Groep heeft om haar doelstelling op het terrein van duurzaamheid te realiseren. 1.2 Aanleiding Als onderdeel van de certificering voor trede 5 op de CO 2 -prestatieladder 3.0 dient Iv-Groep aan te tonen dat aan alle eisen van de ladder wordt voldaan. Als onderdeel daarvan maakt Iv-Groep inzichtelijk wat haar beleid is op het gebied van haar scope 1, scope 2 en scope 3 emissies. Iv- Groep als geheel en cluster Iv-Groep staf, Iv-Bouw, Iv-Infra en Iv-Water (organisatorische grenzen) hebben al inzicht in de scope 1 en scope 2 emissies en houdt deze periodiek bij. Dit document beschrijft de meest materiële emissies uit scope 3. De belangrijkste doelstelling die de divisies binnen de organisatorische grenzen wil behalen met het in kaart brengen van de Scope 3 emissies, is het identificeren van CO 2 -reductiekansen en het bepalen van reductiedoelstellingen.

Afbeelding 1.1: CO 2-prestatieladder scopediagram, gebaseerd op scopediagram van GHG Protocol scope 3 standard. Emissies Scope Definitie Voorbeelden Directe emissies 1 Emissies van activiteiten die beheerd of uitgevoerd worden door het rapporterende bedrijf Indirecte emissies 2 Emissies als gevolg van de productie van ingekochte elektriciteit, stoom, warmte en koeling en stoom in installaties die gebruikt wordt door het rapporterende bedrijf 3 Alle indirecte emissies, die niet onder scope 2 vallen, die voorkomen in de waardeketen van het rapporterende bedrijf Emissies door eigen gasgebruik (in bijvoorbeeld gasboilers, warmtekrachtinstallaties en ovens) en emissies door het eigen wagenpark. Emissies van ingekochte elektriciteit, warmte of koeling opgewekt in centrales. Emissies die voortkomen uit de productie van ingekochte materialen (upstream) en het gebruik van het door het bedrijf aangeboden/verkochte

inclusief upstream en downstream emissies werk, project, dienst of levering (downstream) Tabel 1.1: Overzicht scopes uit GHG Protocol scope 3 standard Let op: de CO 2 -prestatieladder rekent brandstofgebruik voor zakelijk verkeer met privéauto s, zakelijk vliegverkeer en zakelijk openbaar vervoer onder scope 2. 1.2.1 Categorieën scope 3 emissies De scope 3 emissies kunnen in verschillende categorieën worden ingedeeld volgens Hoofdstuk 5 Identifying Scope 3 emissions van het GHG Protocol Scope 3 Standard (zie tabel 1.2). Hierbij wordt onderscheidt gemaakt tussen zogeheten upstream scope 3 emissies en downstream scope 3 emissies. Upstream: gerelateerd aan inkoop of verkregen goederen en diensten; Downstream: Gerelateerd aan verkochte goederen en diensten. Upstream Downstream 1. Aangekochte goederen en diensten 9. Downstream transport en distributie 2. Kapitaal goederen 10. Ver- of bewerken van verkochte producten 3. Brandstof en energie gerelateerde 11. Gebruik van verkochte producten activiteiten (niet opgenomen in scope 1 of scope 2) 4. Upstream transport en distributie 12. End-of-life verwerking van verkochte producten 5. Productieafval 13. Downstream geleaste assets 6. Personenvervoer onder werktijd 14. Franchisehouders (Business Travel) 7. Woon-werkverkeer 15. Investeringen 8. Upstream geleaste assets Tabel 1.2: Categorie-indeling upstream en downstream scope 3 emissies conform GHG Protocol scope 3 Standard

2 Analyse 2.1 Afbakening Iv Bij de voorgaande scope analyses is gekozen voor de operational control aanpak uit het GHG protocol. Dit houdt in dat Iv de verantwoordelijkheid neemt voor 100% van de uitstoot door bedrijfsonderdelen waar zij de operationele controle over heeft. Iv is een wereldwijd opererend advies- en ingenieursbureau. Met 1000 professionals sterk, bieden wij een multidisciplinair dienstenpakket op de markten Gebouwen & Installaties, Industrie, Infrastructuur & Havens, Maritiem, Olie & Gas, Speciale constructies & equipment en Water. Onze Passie voor Techniek, die zich vertaalt in innovatieve en duurzame oplossingen, maakt Iv- Groep de juiste partner voor projecten van iedere omvang en complexiteit. Van concept tot beheer, Iv-Groep is kennisgedreven en toonaangevend. De divisies binnen de organisatorische grenzen zijn actief in de markten Gebouwen & Installaties, Infrastructuur & Havens en Water en bedienen de klanten binnen deze markten. 2.1.1 Markt Gebouwen & Installaties Afbeelding 2.1: Markt Gebouwen & Installaties Het economisch tij en de gematigde groeiverwachtingen zorgen voor een verschuiving van de focus op nieuwbouw naar optimalisatie van de bestaande gebouwenvoorraad. De markt zoekt meer naar vervanging dan naar uitbreiding van bestaande huisvestingsruimte. Daarnaast groeit de behoefte aan verduurzamen. In de huidige markt ligt de grootste uitdaging in het hergebruik van bestaande gebouwen en installaties. Dit vraagt om een integrale aanpak. De kracht van Iv-Bouw is dat zij alle technische specialistische kennis op het gebied van bouwkunde, constructies en technische installaties in huis heeft om de best passende duurzame oplossingen aan te dragen. Bovendien kent Iv-Bouw de eisen van beleggers, beheerders en gebruikers in de wereld van het commerciële vastgoed en het maatschappelijke vastgoed. Een bijzondere markt waarin wij actief zijn, is de markt van datacenters. Iv-Bouw beschikt over jarenlange ervaring op het gebied van het verduurzamen van datacenters. Iv-Bouw verzorgt diensten in alle fasen van een project, van de studiefase tot en met de realisatiefase en in de exploitatiefase. De markt Gebouwen & Installaties wordt onderverdeeld in de volgende deelmarkten: Commercieel vastgoed Maatschappelijk vastgoed

Datacenters 2.1.2 Markt Infrastructuur & Havens Afbeelding 2.2: Markt Infrastructuur & Havens Een optimale ruimtelijke inrichting van landschappen, steden en havengebieden is cruciaal voor de toekomst van de economie. De aanleg en het onderhoud van wegen, havens, rails en kunstwerken vragen dan ook om de juiste aandacht. Een goede infrastructuur - op lokaal, provinciaal en landelijk niveau en de juiste ontwikkeling van havengebieden spelen een belangrijke rol, waarbij veiligheid en duurzaamheid voorop staan en efficiency en kostenbeheersing actuele onderwerpen zijn. Iv-Infra biedt een integrale aanpak voor infrastructurele projecten en is een veelgevraagde partner. De markt Infrastructuur & Havens wordt onderverdeeld in de volgende deelmarkten: Infrastructurele constructies Lijninfrastructuur Beheer openbare ruimte Mobiliteit & Verkeer Havens & Waterwegen Ruimtelijke inrichting Railinfrastructuur 2.1.3 Markt Water Afbeelding 2.3: Markt Water

Een goede beheersing van de kwaliteit en kwantiteit van water is van cruciaal belang. Het zuiveren en het transport van drinkwater, afvalwater en proceswater, maar ook het voorkomen van wateroverlast door een juiste regulering van het oppervlaktewater. Dit zijn vraagstukken waar waterschappen, overheden en de industrie dagelijks mee geconfronteerd worden en waarvoor innovatieve en duurzame oplossingen noodzakelijk zijn. Met oog voor veiligheid en duurzaamheid levert Iv-Groep integrale technische adviesdiensten voor deze markt. De markt Water wordt onderverdeeld in de volgende deelmarkten: Waterkwaliteit Waterkwantiteit Waterveiligheid Drinkwater & Proceswater 2.2 Analyse relevantie scope 3 emissies Hieronder volgt achtereenvolgens een analyse van upstream scope 3 emissies en downstream scope 3 emissies, om de relevantie ervan voor Iv te bepalen. Hierbij is aansluiting gezocht bij de categorieën die in het GHG-protocol staan. 2.2.1 Upstream scope 3 emissies 1. Aangekochte goederen en diensten De CO 2 -uitstoot van ingekochte goederen en diensten wordt nog niet structureel gemonitord door Iv. Iv koopt goederen en diensten in die direct gerelateerd zijn aan de productie van de diensten van het bedrijf. Hierbij betreft het de inkoop van diensten en producten bij onderaannemers en toeleveranciers. Hierin kunnen we een tweedeling maken tussen goederen en diensten ingekocht ter ondersteuning van onze dienst (kantoormeubilair, ICT-middelen, papier et cetera), en goederen en diensten die worden ingekocht worden door ons voor onze klant. Dit betreft dus inkoop als dienst voor onze klant. Deze laatste categorie wordt binnen de organisatorische grenzen nauwelijks uitgevoerd en is dus niet materieel. Van het totale inkoopbedrag betreffen de drie grootste categorieën: pensioenkosten (25%), overige personeelskosten (4%), huisvestingskosten (4%). Pensioenkosten: 4.716 kg CO 2 Overige personeelskosten: 799 kg CO 2 Huisvestigingskosten: 315 kg CO 2 We kunnen concluderen de emissiegroep Aangekochte goederen en diensten niet materieel te noemen is voor Iv-Groep.

2. Kapitaalgoederen Voor Iv betreft dit de gebouwen die in eigendom zijn. De emissies die hieraan verbonden zijn, zijn al opgenomen bij de scope 1 en 2 emissies. 3. Brandstof- en energiegerelateerde activiteiten (niet opgenomen in scope 1 of scope 2) Energieverbruik thuiswerken Een medewerker bij Iv-Groep werkt gemiddeld 0,5 dagen per maand thuis. Over een heel jaar zijn dat dus zes dagen. Het aantal medewerkers in 2014 was 914. Dit komt neer op een aantal thuiswerkdagen van ongeveer 5484 per jaar. Volgens Milieucentraal is het energieverbruik van een gemiddeld huishouden 3.500 kwh elektriciteit en 1.600 m3 aardgas per jaar. Per dag komt dat gemiddeld uit op ongeveer 10 kwh elektriciteit (met emissiefactor voor stroom onbekend is de CO2-uitstoot 3,5 kg CO2) en 4,5 m3 aardgas (gelijk aan 8,5 kg CO2). Hiermee schatten we de totale CO2-uitstoot van thuiswerkende medewerkers in op 65,8 ton CO2 per jaar. De totale scope 1 en 2 emissie van Iv-Groep is 4057 ton CO2. Het aandeel van thuiswerkende medewerkers is daarom redelijk. Echter, bij deze berekening is geen rekening gehouden met de emissies die ook zonder het thuiswerken door het huishouden zou worden uitgestoten. Vandaar dat de werkelijke CO2- uitstoot van thuiswerkende medewerkers lager is. Daarnaast is de invloed die Iv-Groep heeft op deze emissiebron minimaal, en daarom niet materieel. 4. Upstream transport en distributie Deze categorie is verwaarloosbaar ten opzichte van de totale footprint van Iv-Groep. 5. Productieafval Hierbij gaat het om de verwerking van afval zoals papierafval en restafval. Dit afval wordt veroorzaakt op de kantoren van Iv. In 2014 is op de vestigingen Papendrecht, Alblasserdam en Sliedrecht 33.280 kilogram restafval verzameld en afgevoerd en 69.760 kg oud papier opgehaald. Dit betreffen de vestigingen van de divisies binnen de organisatorische grenzen. Oud papier: 69.760 x 0,0018 = 126 kg CO 2 Restafval: 33.280 x 0,0108 = 360 kg CO 2 De emissie van dit afval bedraagt minder dan 1% van de totale uitstoot van Iv en is daarmee niet materieel. 6. Personenvervoer onder werktijd (Business Travel) Deze categorie is meegenomen in scope 1 en 2 emissies. 7. Woon-werkverkeer De woon-werk kilometers met het eigen wagenpark (leaseauto s) zijn reeds ondervangen in de rapportage van scope 1, het gaat hier dus enkel om woon-werkverkeer met privéauto s. De CO2-uitstoot die vrijkomt bij woon-werkverkeer met privéauto s wordt niet meegenomen in scope 1 en 2 emissies. De gemiddelde woon-werk afstand per medewerker is 34 kilometer. Het aantal medewerkers zonder leaseauto is 914 200 = 714 medewerkers. Dus 714 x 34 = 24.276 km per werkdag. Gemiddelde emissiefactor van diesel en benzine is 3,06 per liter; gemiddelde auto rijdt 1 op 17 km. Dus 24.276/17 = 1428 liter diesel/benzine per werkdag. Dus 3,06 x 1428 = 4370 kg CO2 per werkdag. Het aantal werkdagen per jaar is 261, dus 4370 x 261 dagen = 1.140 ton CO2. Dit is aanzienlijk ten opzichte van de totale uitstoot van Iv-Groep en kan dus aangemerkt worden als materiële scope 3 emissie.

8. Upstream geleaste activa Alle verbruiken van de door Iv-Groep gehuurde of geleaste assests (zoals gehuurde kantoren, leaseauto s en multifunctionals) worden reeds meegenomen in scope 1 en 2. Uit bovenstaande analyse volgen de volgende materiële upstream scope 3 emissies: Woonwerkverkeer met privéauto s 2.2.2 Downstream Scope 3 emissies 9. Downstream transport en distributie Iv heeft beperkte invloed op de wijze waarop de producten aangeleverd worden voor de volgende (levens)fase van het project. Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt dat de wijze waarop producten aangeleverd worden vaak een eis in het contract is. Afwijkingen hierop zijn altijd in overleg met de opdrachtgever. 10. Ver- of bewerken van verkochte producten Iv heeft (beperkte) invloed op de wijze waarop de producten worden verwerkt. Wanneer de diensten met de eisen voor een project door Iv opgesteld zijn, zijn wij nooit de uitvoerende partij. Wanneer wij betrokken zijn bij de uitvoering is deze invloed uiteraard groter, maar de verantwoordelijkheid en expertise van de uitvoering ligt altijd bij de aannemer. 11. Gebruik van verkochte producten De invloed van Iv op het gebruik van de door Iv verkochte diensten heeft een technische- en een sociaal-maatschappelijke component. Bijvoorbeeld, mobiliteitsvraagstukken hebben invloed op het verbruik en de uitstoot van voertuigen, op de robuustheid van de oplossing, maar ook op de beleving van de gebruikers en de bereikbaarheid van Nederland. Uiteraard zijn de oplossingen altijd binnen de kaders van de wetgeving. 12. End-of-life verwerking van verkochte producten De theoretische levensduur van infrastructuur is 50 of 100 jaar. Life cycle berekeningen zijn hierop gebaseerd. In het ontwerp is een optimalisatie mogelijk om hergebruik van reststoffen na de gebruiksfase te optimaliseren. De invloed op de wijze waarop end-of-life van een ontwerp uitgevoerd wordt is uiteraard minimaal. Door een afgewogen keuze van materialen is een logische keuze van end-of-life verwerking wel te beïnvloeden, hetzij zeer beperkt en na een lange periode. De sloop van infrastructuur is vaak het gevolg van vervanging of uitbreiding. De eisen die hieraan gesteld worden zijn vaak opgenomen in het contract waarin de vervanging of uitbreiding is vastgelegd. Wij hebben in de ontwerpfase weinig invloed op de invulling van dat contract. Enkel als wij betrokken zijn bij het opstellen van deze contracten kunnen wij meer invloed uitoefenen. 13. Dowstream geleaste activa Niet van toepassing. 14. Franchisehouders

Niet van toepassing. 15. Investeringen Niet van toepassing. 2.2.2.1 Scope 3 emissies uit Iv ontwerpen/projecten Om specifieker te inventariseren welke activiteiten van Iv leiden tot downstream scope 3 emissies, is een overzicht gemaakt van de diverse activiteiten van Iv. Dit is gedaan aan de hand van de Product Markt Combinaties. Vervolgens is gekeken naar het relatieve belang van de CO 2 -belasting van de sector, de relatieve invloed van de activiteiten per PMC, en de ontwerpinvloed op de CO 2 - uitstoot. Bij de potentiële invloed van Iv is gekeken naar de invloed die Iv kan uitoefenen op de activiteit aan de hand van de omzet die Iv in 2014 heeft behaald bij de betreffende PMC. De uitkomst hiervan is opgenomen in bijlage A. Uit de analyse zijn de volgende twee meest beïnvloedbare/grootste PMC s naar voren gekomen: PMC s sectoren Omschrijving relatieve belang van CO2 Potentiele Rangorde en activiteiten van de activiteit belasting van de sector en invloed invloed van het waarbij CO 2 van de activiteiten bedrijf op Co2- vrijkomt uitstoot/ invloed van Iv binnen deze sector Infrastructurele Initiatie Middelgroot 49 constructies Definitie Middelgroot Ontwerp Middelgroot Realisatie Klein Middelgroot Exploitatie Middelgroot Te verwaarlozen Sloop Te verwaarlozen Te verwaarlozen Waterkwaliteit Initiatie Klein 64,8 Definitie Klein Ontwerp Klein Realisatie Klein Klein Exploitatie Klein Middelgroot Sloop Klein Te verwaarlozen Tabel 2.1: ste PMC's 2.2.3 De waardeketen van Iv-Groep Iv heeft als ingenieursbureau veel impact downstream in de keten middels haar ontwerpen en adviezen. Echter, hierbij is zij wel afhankelijk van haar ketenpartners (zoals opdrachtgevers). De downstream en upstream scope 3 emissies en de invloed die Iv hier op heeft, hangen onder andere af van de fase waarin een project zich bevindt op het moment dat onze diensten worden gevraagd. Om dit beter inzichtelijk te maken is voor Iv een globale waardeketen opgesteld van de

producten. Hierin wordt per fase/ onderdeel aangegeven welke downstream en upstream scope 3 emissiegroepen een rol spelen, wat de meest relevante producten zijn, en wie de mogelijke partners zijn. De partners zijn in eerste instantie vaak onze opdrachtgever, maar ook toeleveranciers van bijvoorbeeld veldonderzoek en aannemers die de uitvoering doen. Fase Producten Ketenpartner Emissiegroepen Initiatie Probleemverkenning Opdrachtgever, 7, 9, 10, 11 en 12 Inventarisatie ambities, wensen, eisen, beleid publiek of privaat Haalbaarheid Plan van aanpak Definitie Rapporten (individuele onderzoeken) Scenariostudies (ontwerp en maatregelen uit individuele onderzoeken) Programma van eisen (PvE) Ontwerp MER/Vergunningen Voorlopig ontwerp/plan (ontwerp en maatregelen uit individuele onderzoeken) Definitief ontwerp/plan (ontwerp en maatregelen uit individuele onderzoeken) Bestek (ontwerp en maatregelen uit individuele onderzoeken) Realisatie Begeleiding en toezicht tijdens uitvoering (ontwerp en maatregelen uit individuele onderzoeken) Exploitatie Vergunningen Onderhoud en reparaties Beheer (evt. doorlopen van verkenningsfase tot gebruik/beheerfase) Sloop Sloop Sanering Nazorg (doorlopen van Opdrachtgever, publiek of privaat Opdrachtgever, publiek of privaat. Bevoegd gezag Toeleveranciers Opdrachtgever, publiek of privaat Aannemer Opdrachtgever, publiek of privaat Aannemer Opdrachtgever, publiek of privaat Aannemer 7, 9, 10, 11 en 12 7, 9, 10, 11 en 12 7, 9, 10, 11, 12 7, 9, 10, 11, 12 7, 9, 10, 11, 12

verkennings- tot realisatiefase) Tabel 2.2: Waardenketen ontwerpen en adviezen

3 Meest materiële emissies Scope 3 In hoofstuk 2 zijn alle activiteiten van Iv beschouwd, hieruit zijn zowel de belangrijkste upstream als downstream activiteiten bepaald. Upstream Binnen de categorie upstream scope 3 emissies ligt de focus voor Iv op emissies die vrijkomen bij woonwerkverkeer met privéauto s. Downstream Binnen de downstream scope 3 activiteiten is op basis van de scores in bijlage A gekozen voor een primaire focus op de infrastructurele en watersector in Nederland. In de rangorde die is gemaakt, komen namelijk de PMC s Infrastructurele constructies en Waterkwaliteit naar voren. Aangezien de belangrijkste opdrachtgevers in deze sectoren voor ons (Rijkswaterstaat en de waterschappen) ook het belang van duurzaamheid regelmatig naar voren laten komen middels het implementeren van een CO 2 -ambitieniveau in de aanbesteding, is onze potentiële invloed in deze PMC s het grootst. Bij het bepalen van de meest materiële materiële scope 3 emissies kiest Iv-Groep ervoor zich niet te richten op haar grootste klanten en leveranciers, maar juist op die projecten waar het meeste CO 2 te reduceren valt. Dit hangt niet af van de grootste klant, maar juist van het type project en de markt.

4 Analyse van mogelijke autonome acties Om te bepalen op welke manier wij deze meest materiële scope 3 emissies het beste kunnen reduceren is een analyse gemaakt van mogelijke acties die Iv-Groep autonoom kan ondernemen. Het gaat hierbij dus niet om acties gericht op het overtuigen van andere ketenpartners, onderzoek, kennisdeling et cetera. Meest materiële scope 3 emissies onderscheiden we twee verschillende stromen: 1. Woon-werkverkeer (upstream) 2. Binnen projecten met als meest potentiële PMC s: infrastructurele constructies en waterkwaliteit (downstream) Voor beide stromen hebben we mogelijke autonome acties opgesteld en bekeken. Tevens zijn andere mogelijke acties bekeken binnen Scope 3. De voor ons relevante standaardacties uit de maatregellijst van SKAO zijn hier toegevoegd. Voor iedere actie is aangegeven of deze onze meest materiële scope 3 emissie kan helpen reduceren en of de actie haalbaar geacht wordt binnen het bedrijf. Analyse van acties binnen de eigen bedrijfsvoering: Categorie Actie Materiële Haalbaarheid scope 3 Iv emissie Mobiliteit/ mobiliteitsbudget invoeren ++ -- woonwerkverkeer Mobiliteit/ Carpoolen stimuleren ++ + woonwerkverkeer Mobiliteit/ Thuiswerkregeling ++ - woonwerkverkeer Mobiliteit/ Cursus/training in het nieuwe rijden voor ++ + woonwerkverkeer minstens 90% van alle medewerkers Mobiliteit/ Toolbox zuinig rijden ter beschikking stellen ++ + woonwerkverkeer aan alle medewerkers Mobiliteit/ Woonwerkverkeerkilometerreduceerchallenge ++ + woonwerkverkeer Mobiliteit/ Controle bandenspanning privéauto s ++ - woonwerkverkeer Mobiliteit/ Een laadpunt voor elektrisch rijden bij kantoor ++ - woonwerkverkeer Inkoop plaatsen Opnemen criteria in inkoopvoorwaarden/ bindende afspraken maken met leveranciers t.a.v. CO 2 -reductie - +

Analyse van acties binnen projecten: Categorie Actie Materiële scope 3 emissie Ketenanalyse Ketenanalyse Advies Advies Advies Advies Advies Advies Advies Maatregelen vanuit ketenanalyse Infrastructurele Constructies Maatregelen vanuit ketenanalyse Waterkwaliteit Bij minstens 10% van de omzet in ontwerpopdrachten is er aantoonbare aandacht voor CO2- reductie. 5% tot 10% van onderzoek- en innovatiebudget wordt besteed aan onderwerpen die (mede) CO2 kunnen besparen 25% tot 50% van ingenieurs/ontwerpers/projectleiders heeft cursus gehad waarin aantoonbaar aandacht voor belang, materialiteit en ontwerpmethoden CO2-reductie is besteed. CO2-reductie krijgt aantoonbaar aandacht in inwerktraject bij 20% tot 50% van nieuwe adviseurs en projectleiders CO2-reductie krijgt aantoonbaar aandacht bij functioneringsgesprekken van minstens 20% van adviseurs en projectleiders. CO2-reductie is vast agendapunt in periodiek overleg met grote opdrachtgevers. Analyse van CO2-footprint van project standaard als extra dienst aanbieden. ++ + ++ + ++ + ++ - ++ + ++ + ++ - ++ -/+ ++ + Haalbaarheid Iv

5 Scope 3 strategieën Uit de analyse blijkt dat de volgende strategieën ten aanzien van het reduceren van scope 3 emissies het beste kunnen worden gevolgd. De concrete uitvoering van deze strategieën wordt beschreven in het energiemanagement actieplan. Hierin zijn ook de bijbehorende reductiedoelstellingen beschreven. Reduceren woon-werkverkeer CO 2 -reductie in ontwerpfase van projecten CO 2 -reductie in projecten sector Waterkwaliteit CO 2 -reductie in projecten sector Infrastructurele Constructies Overtuigen van ketenpartners om CO 2 te reduceren In onderstaande tabel zijn alle relevante directe ketenpartners weergegeven die relevant zijn voor de uitvoering van de strategie. In Bijlage B is de omzetverdeling van Iv-Infra, Iv-Bouw en Iv-Water weergegeven. Hieruit zijn de belangrijkste ketenpartners afgeleid. Scope 3 strategie Reduceren woon-werkverkeer CO 2 -reductie in ontwerpfase projecten CO 2 -reductie in projecten sector Waterkwaliteit CO 2 -reductie in projecten sector Infrastructurele Constructies Overtuigen van ketenpartners om CO 2 te reduceren Directe Ketenpartners medewerkers -Waterschappen -Prorail -Havenbedrijven -Gemeenten -Provincies -Rijkswaterstaat -Aannemers Waterschappen Aannemers Provincies Gemeenten Rijkswaterstaat Zie bovenstaande genoemde ketenpartners Van deze ketenpartners dient Iv-Groep over specifiek emissiegegevens te beschikken die relevant zijn voor de uitvoering van de strategie. Specifieke emissiegegevens kunnen zijn: 1. CO2-emissiegegevens over de producten en/of diensten die ketenpartners upstream leveren aan het bedrijf; 2. CO2-emissiegegevens over de projecten, aangeleverd door ketenpartners downstream.

Voor de uitvoering van de gekozen strategieën van Iv-Groep is de laatste categorie het meest belangrijke. Wij hebben emissiegegevens nodig om te kunnen onderbouwen hoeveel CO 2 gereduceerd wordt binnen scope 3. Met name materiaalkeuze is vaak een belangrijke factor in de ontwerpfase. Voor de specifieke emissiegegevens dient de projectleider gebruik te maken van gegevens uit de Nationale Milieudatabase.

A Bijlage PMC's sectoren en activiteiten omschrijving van activiteit waarbij CO2 vrijkomt relatieve belang van CO2 belasting van de sector en invloed van de activiteiten Potentiele invloed van het bedrijf op Co2-uitstoot/ invloed van Iv binnen deze sector Score gewogen Rangorde Sector (Wegingsfactor 0,30) Activiteiten (Wegingsfactor 0,70) Commercieel vastgoed relatieve belang van CO2 belasting van de sector t.o.v. BV Nederland Het mogelijke effect van innovatieve ontwerpen op CO2-uitstoot van een project binnen deze sector hoe groot zijn wij als ingenieursbureau in deze sector Initiatie 3 4 2 7,4 Definitie 3 4 2 7,4 29,1 20

Maatschappelijk vastgoed Ontwerp 3 4 2 7,4 Realisatie 3 2 1 2,3 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 3 4 2 7,4 definitie 3 4 2 7,4 Datacenters ontwerp 3 4 2 7,4 Realisatie 3 2 1 2,3 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 1 4 3 9,3 29,1 Definitie 1 4 3 9,3 Ontwerp 1 4 3 9,3 Realisatie 1 2 1 1,7 Exploitatie 1 3 1 2,4 Sloop 1 1 1 1 21 33

Infrastructurele constructies Initiatie 4 4 3 12 definitie 4 4 3 12 lijninfrastructuur ontwerp 4 4 3 12 Realisatie 4 2 3 7,8 Exploitatie 4 3 1 3,3 Sloop 4 1 1 1,9 49 Initiatie 3 4 2 7,4 definitie 3 4 2 7,4 ontwerp 3 4 2 7,4 Realisatie 3 2 2 4,6 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 31,4 22

Verkeer & mobiliteit Beheer & openbare ruimte Initiatie 3 4 1 3,7 definitie 3 4 1 3,7 ontwerp 3 4 1 3,7 Realisatie 3 2 1 2,3 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 3 4 2 7,4 18 Definitie 3 4 2 7,4 ontwerp 3 4 2 7,4 Havens & waterwegen Realisatie 3 2 2 4,6 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 3 4 3 11,1 31,4 definitie 3 4 3 11,1 ontwerp 3 4 2 7,4 Realisatie 3 2 2 4,6 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 38,8 23

Railinfrastructuur Initiatie 3 4 2 7,4 definitie 3 4 2 7,4 ontwerp 3 4 2 7,4 Ruimtelijke inrichting Realisatie 3 2 2 4,6 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 3 4 2 7,4 definitie 3 4 2 7,4 ontwerp 3 4 2 7,4 31,4 Waterveiligheid Waterkwantiteit Realisatie 3 2 3 6,9 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 3 4 2 7,4 definitie 3 4 2 7,4 ontwerp 3 4 2 7,4 Realisatie 3 2 2 4,6 Exploitatie 3 3 1 3 Sloop 3 1 1 1,6 Initiatie 2 4 2 6,8 definitie 2 4 2 6,8 ontwerp 2 4 2 6,8 33,7 31,4 26,4 24

Drinkwater & proceswater Realisatie 2 2 1 2 Exploitatie 2 3 1 2,7 Sloop 2 1 1 1,3 Initiatie 2 4 1 3,4 Definitie 2 4 1 3,4 ontwerp 2 4 1 3,4 Waterkwaliteit Realisatie 2 2 1 2 Exploitatie 2 3 1 2,7 Sloop 2 1 1 1,3 Initiatie 2 4 4 13,6 Definitie 2 4 4 13,6 ontwerp 2 4 4 13,6 Realisatie 2 2 4 8 Exploitatie 2 3 4 10,8 Sloop 2 1 4 5,2 16,2 64,8 25

Bijlage B: Omzetverdeling Iv-Infra, Iv-Water en Iv-Bouw Iv-Infra 26

Iv-Bouw Iv-Water 27