Persoonlijke ontwikkelingstrajecten Het decreet betreffende het stelsel leren en werken binnen de Vlaamse Gemeenschap voorziet de mogelijkheid om jongeren die binnen het deeltijds beroepssecundair onderwijs die kampen met multicomplexe problematieken een persoonlijk ontwikkelingstraject aan te bieden. De persoonlijke ontwikkelingstrajecten zijn er vooral op gericht de band met onderwijs niet volledig of onnodig door te knippen en op maat van de jongeren te werken en met een zo snel mogelijke door- of terugstroom naar een kwalificatiegericht traject als ultiem doel. Tijdens het schooljaar 2007-2008 werd de implementatie van de persoonlijke ontwikkelingstrajecten voorbereid in 8 regio s. Een stuurgroep volgde deze projecten nauw op. Uit de talrijke overlegmomenten zijn de verschillende knelpunten besproken en werd er samen naar een oplossing gezocht. De onderstaande fiches zijn hiervan een resultaat. Tijdens het schooljaar 2008-2009 zal een reflectiegroep de persoonlijke ontwikkelingstrajecten blijven opvolgen. Het is dus belangrijk om knelpunten blijvend te signaleren zodat er gezamenlijk naar constructieve oplossingen gezocht kan worden. De deelnemers aan deze reflectiegroep kan u vinden in de bijhorende fiche. De volgende fiches geven u een handig overzicht van de belangrijkste elementen bij een persoonlijke ontwikkelingstraject. 2- maandelijks caseoverleg Handleiding voor toeleiding pot Gemotiveerd verslag Georganiseerde deelnemersuren Orde en tucht Ernstige spijbelproblematieken in een pot Leertijd Draaischijffunctie van het clb Reflectiegroep persoonlijke ontwikkelingstrajecten Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 1
2-maandelijks case-overleg Samenstelling o clb-medewerker o centrum voor deeltijdse vorming o trajectbegeleider cdo o begeleider voortraject of brugproject (indien gecombineerd met een pot) Doelstelling De doelstelling van het 2-maandelijks caseoverleg is het evalueren van de vorderingen van de jongere in functie van: o het verder zetten van het pot o het aanpassen van het pot van de jongere 28 naar 15 uur 28 naar 13 uur 15 naar 28 uur 13 naar 28 uur 13 naar 15 uur 15 naar 13 uur o het stopzetten van het pot Frequentie ten minste om de 2 maanden Consensus De beslissingen over de jongere dienen gezamenlijk genomen te worden. Indien er geen consensus is, dan beslist het clb. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 2
Handleiding voor toeleiding pot Toelating 3 manieren van toeleiden Een persoonlijk ontwikkelingstraject kan enkel gevolgd worden mits een gemotiveerd verslag van het clb en uiterlijk tot het einde van het schooljaar waarin de jongere zijn leerplicht beëindigt. Volgende mogelijkheden worden onderscheiden: 1. Toeleiding vanuit cdo van nieuw ingeschreven jongeren 2. Toeleiding vanuit cdo van reeds ingeschreven jongeren 3. Toeleiding na aanmelding van jongeren in cdv De stuurgroep heeft er voor gekozen om geen uitvoerige handleiding te schrijven, maar enkel de noodzakelijke stappen aan te duiden. Het is de bedoeling dat hierover lokaal duidelijke afspraken worden gemaakt. 1. Toeleiding vanuit cdo van nieuw ingeschreven jongeren 1. administratieve inschrijving in het cdo 2. intakegesprek trajectbegeleider van het cdo clb kan altijd betrokken worden screening + knipperlichtenlijst (binnen de 14 dagen) trajectbegeleider cdo het clb levert bijkomende elementen aan contact met cdv ifv mogelijkheden binnen het pot 3. schrijven van het gemotiveerd verslag en toeleidingsgesprek met ouders en jongere clb-medewerker cdo trajectbegeleider cdo 4. opstellen van het trajectbegeleidingsplan (binnen de maand) gezamenlijk opgesteld door trajectbegeleider van het cdo en pot-medewerker Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 3
2. Toeleiding vanuit cdo van reeds ingeschreven jongeren 1. de beslissing wordt genomen vanuit de klassenraad contact met cdv ifv mogelijkheden binnen het pot clb kan altijd betrokken worden 2. schrijven van het gemotiveerd verslag en toeleidingsgesprek met ouders en jongere clb-medewerker cdo trajectbegeleider cdo 3. bijsturen van het trajectbegeleidingsplan trajectbegeleider cdo pot-medewerker 3. Toeleiding na aanmelding van jongeren in cdv Het cdv is de regisseur van de procedure als een jongere zich rechtstreeks aanmeldt. 1. aanmelding in het cdv clb kan altijd betrokken worden 2. intakegesprek + inschrijving in het cdo van keuze van de ouders of wettelijke vertegenwoordiger van de jongere. Er dienen lokaal afspraken gemaakt te worden om er voor te zorgen dat de jongere zich inschrijft in een cdo. 3. screening + knipperlichtenlijst in cdv (binnen de 14 dagen) met medeverantwoordelijkheid van het clb en de trajectbegeleider van het cdo 4. de screening kan leiden tot a. de opstart van een pot opstellen van het trajectbegeleidingsplan gezamenlijk opgesteld door trajectbegeleider van het cdo en pot-medewerker b. geen opstart van een pot de jongere start een kwalificatiegericht traject in het cdo of wordt doorverwezen naar een andere onderwijsvorm Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 4
Gemotiveerd verslag Wie maakt het op? De clb-medewerker van het cdo Wie leest het? o De 3 actoren: cdo en clb en cdv o Enkel contextrelevante informatie voor het persoonlijk ontwikkelingstraject wordt in dit verslag opgenomen o Er dient rekening gehouden met de privacy van de jongere. o Geen enkele informatie mag genoteerd worden in het verslag zonder dat de ouders en de jongere hierover geconsulteerd worden en hun toestemming geven. Wie bewaart het? Het cdo in het leerlingendossier. De verificatie kan dit mogelijk opvragen. Wanneer wordt het geschreven? De datum van het gemotiveerd verslag is ook de startdatum van het persoonlijk ontwikkelingstraject. Het gemotiveerd verslag is het resultaat van de intake, de screening, de gegevens vanuit het clb, de gegevens van de klassenraad en het toeleidingsgesprek. Wat wordt er neergeschreven? o Dit verslag geeft minstens weer welke vorm van persoonlijk ontwikkelingstraject gevolgd wordt en de startdatum. o Iedere vormelijke trajectwijziging wordt opgenomen in een bijlage bij het gemotiveerd verslag. o De bijlage voor trajectwijziging dient ook ondertekend door het clb en wordt bewaard in het centrum voor deeltijds beroepssecundair onderwijs. Deze bijlage vermeldt duidelijk de aangepaste vorm van het persoonlijk ontwikkelingstraject met de startdatum of de stopzetting van het pot. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 5
Georganiseerde deelnemersuren Deelnemersuren? o De georganiseerde deelnemersuren zijn de uren die het cdv inricht voor de jongeren die naar een pot toegeleid worden zoals opgenomen in het gemotiveerd verslag. o Na het 2-maandelijks case-overleg kan de vorm van een pot wijzigen. Er wordt een bijlage bij het gemotiveerd verslag gevoegd met daarin de datum van de wijziging, de vorm van het persoonlijk ontwikkelingstraject vanaf die datum en de reden van de wijziging. Wie registreert? De trajectbegeleider van het cdo in CVS De clb-medewerker past het gemotiveerd verslag aan Waar registreren? Voor het overgangsjaar 2008-2009 wordt het pot geregistreerd in het clientvolgsysteem van VDAB. Hoe registreren? o Ieder cdo registreert voor elke ingeschreven jongere die een pot volgt. De registratie gebeurt per vestigingsplaats van een cdv. o Om de registratie correct en snel te laten verlopen worden er heldere afspraken gemaakt tussen het cdv en cdo. o Een persoonlijk ontwikkelingstraject kan schooljaaroverschrijdend zijn. De zomervakantie kan echter niet meegeteld worden voor georganiseerde deelnemersuren. De overige vakantie- en vrije dagen wel. Waarom registreren? Voor de berekening van de financiering van de persoonlijke ontwikkelingstrajecten. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 6
Orde en tucht Reglement Juridisch en administratief echter ligt alle verantwoordelijkheid en bevoegdheid ten aanzien van de jongere bij het CDO van inschrijving. Dit is vooral belangrijk op het gebied van orde en tucht. Huishoudelijk reglement van het cdv Indien tijdens het persoonlijk ontwikkelingstraject ordemaatregelen dienen te worden genomen, geldt het huishoudelijk reglement van het cdv. Dit betekent dat de aanbieders van de persoonlijke ontwikkelingstrajecten moeten kunnen ingrijpen indien jongeren de goede werking van het pot verstoren. Er dient een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen ordemaatregelen en tuchtmaatregelen. Ordemaatregelen Bij de start van de persoonlijke ontwikkelingstrajecten maken het cdv en het cdo waar de jongere is ingeschreven duidelijke afspraken over het toepassen van ordemaatregelen. De cdv-medewerkers worden door het cdo gemandateerd tot het nemen van ordemaatregelen voor de jongeren die een pot volgen. Indien het cdv tot ordemaatregelen overgaat, dient het cdo hiervan op de hoogte gesteld te worden, minimaal via een telefoontje. Tuchtmaatregelen o Een tuchtsanctie kan enkel uitgesproken worden door de inrichtende macht van het cdo en dus niet door het cdv. Een preventieve schorsing, een tijdelijke schorsing of een definitieve uitsluiting kan enkel gebeuren via de geijkte procedures door het cdo. o Bij het overwegen van tuchtmaatregelen i.f.v. gebeurtenissen of gedrag met een duidelijke link met het pot wordt overlegd met het cdv. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 7
Ernstige spijbelproblematieken in een pot Opvolging De opvolging van de jongere bij ernstige spijbelproblematiek dient te gebeuren bij onderling overleg van de drie partners: clb, cdo en cdb. Ook hier streeft men naar een stappenplan met een duidelijke taakverdeling. Stoppen? o Er mag geen standaardperiode zijn waarna het aanklampend werken ophoudt. In principe kunnen we de jongeren niet opgeven. o Mogelijkheden en grenzen worden na overleg met de drie partners case per case bepaald. Problematische afwezigheid o Indien de afwezigheid van de jongere in het persoonlijk ontwikkelingstraject als problematisch wordt beschouwd, volgt men de gebruikelijke procedure van het cdo met eventueel een justitieel sluitstuk. o Bij overschrijding van 10 halve dagen problematische afwezigheid, wordt het clb ingeschakeld. o Een problematische afwezigheid van meer dan 30 halve dagen wordt aan AgODI gemeld. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 8
Leertijd Persoonlijk ontwikkelingstraject? De jongeren die gescreend worden in de leertijd en voor wie blijkt dat een persoonlijk ontwikkelingstraject de juiste oplossing is, dienen een aparte procedure te volgen. Procedure o Het clb dat de jongere begeleidt in de syntra lesplaats schrijft het gemotiveerd verslag voor een persoonlijk ontwikkelingstraject. Deze jongere dient zich uit te schrijven in de leertijd en in te schrijven in een cdo naar keuze. o De verdere procedure verloopt als beschreven in de handleiding voor toeleiding pot punt 2 Toeleiding van nieuw ingeschreven jongeren in het cdo. Een tweede screening is hier evenwel niet meer nodig, aangezien dit al gebeurd is binnen leertijd. De gegevens van de screening van de jongere worden door de leertrajectbegeleider overgemaakt aan het cdo. 2-maandelijks case-overleg Bij het case-overleg zit de leertrajectbegeleider van syntra leertijd niet mee aan tafel.het clb is de beslissende factor bij de in- en uitstroom. Het clb moet telkens goed overwegen om de jongere opnieuw naar de leertijd door te verwijzen als dit het meest geschikte traject blijkt. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 9
Draaisschijffunctie van het clb Draaischijffunctie clb Het clb staat in voor de doorverwijzing en samenwerking met welzijnsinstanties. clb heeft de regie naar welzijn in handen De begeleiders van de jongeren in een pot leggen geen persoonlijke contacten met het netwerk van de jongere zonder voorafgaand overleg met het clb. Clb en cdv-begeleiders maken hierover duidelijke afspraken. Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 10
Reflectiegroep persoonlijke ontwikkelingstrajecten Samenstelling o Departement Onderwijs en vorming, afdeling ondersteuningsbeleid: Marijn Straetemans marijn.straetemans@ond.vlaanderen.be o Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI) Katrien Deman katrien.deman@ond.vlaanderen.be o Dienst voor Beroepsopleidingen (DBO) Miet Verhamme miet.verhamme@ond.vlaanderen.be o Kabinet minister Vandenbroucke Rudi Deceukelier rudi.deceukelier@vlaanderen.be o Deeltijdse vorming Willy Vandamme (Voorzitter DV, Aura) willy.vandamme@pandora.be Erik Vanwoensel (Arktos) evanwoensel@arktos.be Johan Gaudissabois (Groep Intro) johan.gaudissabois@groepintro.be o ISC & CLB Sonja Buts (VCLB) sonja.buts@vclb-koepel.be Gerda Baetens (GO!) gerda.baetens@pantarhei.be o Onderwijskoepels VVKSO Linda Wouters linda.wouters@vsko.be GO! Rita Beckers rita.beckers@g-o.be Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 11
POV Guido Coeck guido.coeck@pov.be OVSG Johan Vandenbranden Johan.Vandenbranden@OVSG.BE o VGC Isabelle Linclau isabelle.linclau@vgc.be o Syntra Vlaanderen An Van de Ven an.vandeven@syntravlaanderen.be o Eventueel aangevuld met onderzoekers Doelstelling o Het opvolgen van implementatie van de persoonlijke ontwikkelingstrajecten o Het signaleren van knelpunten o Het gezamenlijk op zoek gaan naar oplossingen Aanbevelingen van de stuurgroep pot voor het schooljaar 2008-2009 12