Münsterland e.v. Airportallee 1 D-48268 Greven Tel.: + 49 (0) 25 71 / 94 93 07 Fax: + 49 (0) 25 71 / 94 93 67 Internet: www.muensterland-tourismus.de E-Mail: touristik@muensterland.com Tourismusverband Osnabrücker Land e.v. Herrenteichsstraße 17+18 D-49074 Osnabrück Tel.: +49 (0) 541 / 95 111 95 Fax: + 49 (0)541 / 323 27 09 Internet: www.osnabruecker-land.de E-Mail: tv@osnabruecker-land.de Grensoverschrijdend projectbureau voor toerisme EUREGIO / Stichting ECC Gronausestraat 1260 NL-7534 AV Enschede Tel.: + 31 (0) 53 / 46051-48 E-Mail: toerisme@euregio.nl www.deutschland-nederland.eu

Touristische Informationsstellen: Verkehrsverein Rheine Bahnhofstr. 14, D-48431 Rheine Tel. +49 (0) 59 71/80 06 50 www.verkehrsverein-rheine.de verkehrsverein@tourismus.rheine.de Gemeinde Salzbergen Franz-Schratz-Straße 12, D 48499 Salzbergen Tel. + 49 (0) 59 76/94 79-0 www.salzbergen-touristik.de info@salzbergen.de Samtgemeinde Schüttorf Markt 2, D 48465 Schüttorf Tel. + 49 (0) 59 23/96 59-0 www.schuettorf.de info@schuettorf.de Touristinformation Bad Bentheim Schlossstraße 18, D 48455 Bentheim Tel. + 49 (0) 59 22/98 33-0 www.badbentheim.de info @ badbentheim.de VVV De Lutte Plechelmusstraat 10, NL-7587 AM De Lutte Tel. +31 (0) 541-55 116-0 www.vvvdinkeldal.nl info@vvvdinkeldal.nl VVV/ANWB Oldenzaal St. Plechelmusplein 5, NL-7571 EG Oldenzaal Tel. +31 (0) 541-514023 www.vvvoldenzaal.nl info@vvvoldenzaal.nl

Dag 1 Vertrek naar het hotel in Rheine U heeft de gelegenheid om op eigen houtje of tijdens een rondleiding kennis te maken met de stad. Een bezoek aan het recreatiegebied Bentlage mag u zeker niet missen: Klooster Bentlage, Natuurzoo Rheine en de Zoutziederij Gottesgabe lenen zich uitstekend voor een bezoek. Op drie verschillende themawandelroutes kunt u kennismaken met deze Bentlager Drieklank. Informatie over rondleidingen op tel. + 49 (0) 5971-54055 en op www.rheine.de. Rondleidingen in de Bentlager Drieklank worden ook in het Nederlands aangeboden. Interessant is ook de zogenoemde Valkhof. De adellijke residentie, die in 838 voor het eerst in documenten opduikt, staat aan de wieg van de stad Rheine. Bij de verbouwing in 2004 werd een tot dusverre geheel onbekend, onderaards systeem van gangen blootgelegd, waarin een grote hoeveelheid gebruiks- en luxe artikelen uit de 17e tot 19e eeuw verborgen was. In een speziale tentoonstelling zijn deze overblijfselen van het leven aan het Valkhof weer op hun oorspronkelijke plek teruggekeerd. Een hoogtepunt op architectuurgebied is het nieuwe grafische kabinet op de zolder, waar de omvangrijke papieren kunstcollectie van het museum te aanschouwen is. Dag 2 Etappe Rheine - Bad Bentheim (25 km) Na een uitgebreid ontbijt begint uw wandeling. De routebeschrijving van het hotel naar het begin van de wandelroute is te vinden op de plattegrond in uw reisbescheiden. De route leidt u langs Klooster Bentlage, langs de rivier de Eems. U passeert de sluis aan de lus van de Eems en ook de grenssteen uit 1827 die de grens tussen de koninkrijken Pruissen en Hannover markeerde. Ten zuiden van Salzbergen komt u langs een particulier koetsenmuseum. U vervolgt de route naar het oude landgoed Gut Stovern, dat momenteel in bezit is van de Westfaalse adellijke familie von Twickel. De tocht gaat verder door het Stoverner Gutswald en het bosgebied bij Samern, dat door de inwoners Samerott genoemd wordt en waarin zich de legendarische ravenboom bevond cq. bevindt. De route loopt onder de A31 door langs de oude Vecht en de historische stuw tot de oude wachttoren Mansbrügge in Suddendorf. Het laatste stuk van de dagetappe leidt u weer door het bos, langs de zogeheten Franzosenschlucht. Daarachter ligt het openluchttheater van Bad Bentheim. Dit ligt in drie niet meer gebruikte steengroeven en biedt een schilderachtig natuurlijk decor. U heeft nu het centrum van Bad Bentheim bereikt, waar uw hotel zich bevindt. Na een rustpauze kunt u een wandeling maken door de plaats. Breng een bezoekje aan het Zandsteenmuseum (bordjes ook in het Nederlands), geniet van het uitzicht vanaf de Burcht Bentheim of laat u verwennen in de Bentheimer mineraalthermen.

Dag 3 Etappe Bad Bentheim - Losser (15 km) Vandaag voert de dagetappe u naar het 15 kilometer verderop gelegen Nederlandse Losser. Allereerst loopt de route naar Gildehaus op de Bentheimer Berg. Hier staat de Ostmühle, waar tegenwoordig weer gemalen en in het naastgelegen bakhuis weer gebakken wordt. Met een beetje geluk krijgt u een vers gebakken steenovenbrood! Wie in de plaats een uitstapje wil maken, kan in het Otto- Pankok-Museum de werken van deze veelzijdige kunstenaar ontdekken of een bezoekje brengen aan het Geologische Openluchtmseum voor een leerzame wandeling door de geologie. Vlakbij het openluchtmuseum bevindt zich ook een zandsteengroeve. De route gaat verder door het boerengehucht Achterberg in de Forst Bentheim. In het zuiden ligt het klooster Bardel, waarin behalve de Franciscanergemeenschap ook een bisschoppelijke school en een postzegel- en Braziliëmuseum gehuisvest zijn. Hier worden gebruiksvoorwerpen tentoongesteld, die de monniken van hun missies uit Brazilië meebrachten. De route loopt nu over de Duits-Nederlandse grens en de direct hierachter gelegen Dinkel. Dicht in de buurt ligt Erve Kraesgenberg, een boerderij uit de 15e eeuw, waarvan de stallen en schuren de afgelopen jaren zijn gerenoveerd. De boerderij is toegankelijk voor bezoekers. In Losser aangekomen, nodigt het historische centrum uit tot een wandeling. Talrijke historische gebouwen hebben de tand des tijds doorstaan. Bezienswaardig is onder andere de Martinustoren uit de 16e eeuw. Verdere informatie is verkrijgbaar op www.vvvlosser.nl of tel. + 31-(0) 541/55 25 39. Wie nog over de nodige energie beschikt kan een uitstapje in de omgeving maken. Dat uitstapje wordt zeker beloond! Zo bevindt zich in de directe omgeving van Klooster Bardel, op de grens met Duitsland, het natuurgebied Oelemars, een door zandwinning ontstaan meer met een bijzondere soortenrijkdom. De dag wordt natuurlijk met een heerlijk menu afgesloten.

Dag 4 Etappe Losser - Oldenzaal (12 km) Goed uitgerust start u de laatste dagetappe van 12 kilometer naar Oldenzaal. Het eerste doel is de Duivelshof. Pas kort geleden werd deze boerderij gerenoveerd; het is een van de weinige bewaard gebleven boerderijen in Nederland met de typisch middeleeuwse verdedigingswerken met vestingwallen en grachten (versterkte hoeve). We gaan verder langs beschermd natuurgebied Landgoed Boerskotten dat vanwege zijn grote verscheidenheid aan flora en fauna bijzonder aantrekkelijk is. Kort daarna wandelt u de historische Hanzestad Oldenzaal binnen. De routebeschrijving naar uw hotel is te vinden in uw reisbescheiden. Nadat u in het hotel bent ingecheckt hebt u nog volop de tijd en gelegenheid om deze typisch Nederlandse stad met haar historische gebouwen te verkennen. De Hanzestad was al vroeg een belangrijk knooppunt van verschillende handelsroutes; in Museum het Paltehuis kunt u op aanschouwelijke wijze kennismaken met de geschiedenis van Oldenzaal. Oldenzaal biedt daarnaast een serie evenementen waar ieder jaar vele bezoekers op afkomen, zoals het zomerfeest Boeskool, de carnavalsoptocht en het ballonfeest. Data en verdere informatie is verkrijgbaar bij de plaatselijke VVV, op www.oldenzaal.nl en op tel. +31 (0) 541/514023. Nadat u heeft genoten van uw dag in Oldenzaal, wensen wij u een goede reis naar huis. Wij hopen dat u vele mooie indrukken mee terug neemt.