RADIOLOGIE CT-scan van de dikke darm virtuele colonografie ONDERZOEK
CT-scan van de dikke darm Uw behandelend arts heeft u voor een CT-scan van uw dikke darm doorgestuurd naar de afdeling Radiologie. In deze folder vindt u informatie over de voorbereiding voor dit onderzoek en het verloop ervan. Wat is een CT-scan Bij een CT-scan (computertomografie) ligt u op een tafel die in een soort ring wordt geschoven. In deze ring bevindt zich een ronddraaiende bron die röntgenstraling uitzendt. Met behulp van de computer kan zo de dwarsdoorsnede van het lichaam in beeld worden gebracht. In dit geval van uw dikke darm (colon). Voorbereiding thuis Ter voorbereiding op het onderzoek volgt u een vezelarm dieet en drinkt u het jodiumhoudend contrastmiddel Telebrix Gastro. Verderop in deze folder, onder het kopje uw voorbereiding en vezelarm dieet, leest u hier meer over. De flesjes Telebrix Gastro kunt u afhalen bij de afdeling Radiologie locatie Utrecht route 6 Nutridrink Wij attenderen u op het bestaan van Nutridrink, dit is een goede aanvullende drank die voorkomt dat u erg hongerig wordt. Het gebruik is niet noodzakelijk, maar u kunt het naar eigen voorkeur gebruiken als vervangende drank bij het ontbijt en lunch op de dag voor het onderzoek en eventueel ook op de dag van het onderzoek. Voor het betreffende onderzoek verzoeken wij u Nutridrink Standaard te gebruiken, deze is leverbaar in meerdere smaken bij de apotheek. Het onderzoek Een CT- Colonografie is een onderzoek waarbij met röntgenstralen dwarsdoorsneden van de dikke darm worden gemaakt. De opnamen die door de computertomograaf (CT-scanner) gemaakt worden, geven een driedimensionaal beeld van uw darm. Zo is het dus mogelijk om van buitenaf in de darm te kijken en afwijkingen te vinden, zonder dat daar een slang (endoscoop) voor nodig is. Daarom kunnen patiënten een CT- Colonogafie als minder belastend ervaren dan een Coloscopie. Er wordt geen slaapmiddel of pijnstilling gebruikt voor dit onderzoek. Verloop van het onderzoek Op het afgesproken tijdstip meldt u zich op de afdeling Radiologie. De röntgenlaborant haalt u op uit de wachtkamer. Hij/zij zal u precies vertellen wat er gaat gebeuren. Heeft u vragen dan kunt u die aan hem/haar 1
stellen. U wordt verzocht zich deels te ontkleden in een afsluitbare kleedkamer en u krijgt van ons een schort om aan te trekken. Op de onderzoekstafel in de CT-ruimte wordt een dun slangetje in de anus gebracht. Vervolgens wordt er via een infuusnaald een darmontspannend middel (Buscopan) gegeven. U merkt zelf niets van het effect op de darm. Dit middel heeft ook geen invloed op uw bewustzijn. Mocht u last hebben van glaucoom of hartritmestoring, geef dit dan voor het onderzoek aan bij de aanwezige CTlaborant. Daarna wordt langzaam via het slangetje CO 2 (koolzuurgas) in de darmen geblazen terwijl u afwisselend op uw rechterzijde, rug en linkerzijde ligt. Dit is nodig om alle delen van de dikke darm goed te kunnen afbeelden en beoordelen. De maximale druk in de darm wordt continu geregistreerd en het apparaat stopt wanneer de druk te hoog wordt. Wanneer er voldoende CO2 in de darm aanwezig is kan de scan gemaakt worden. Er worden 2 scans gemaakt: een serie in rugligging en een serie in buikligging. Na het onderzoek krijgt u de gelegenheid om naar het toilet te gaan. Het onderzoek duurt ongeveer 30 minuten. Hierna kunt u weer gewoon eten en drinken. Belangrijke informatie Zwanger? Röntgenstraling kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Als u zwanger bent, of denkt te zijn, dan moet u dit zo snel mogelijk melden. Het is beter het kind niet aan röntgenstraling bloot te stellen. Kleding/sieraden Tijdens het onderzoek kunt u een hemd of T-shirt aanhouden. Daarnaast krijgt u een speciaal schort van ons aan. Wij raden u aan een setje schoon ondergoed en iets te eten voor na het onderzoek mee te nemen. Sieraden en piercings zijn niet toegestaan in het te scannen gebied, laat ze bij voorkeur thuis. Het ziekenhuis kan namelijk niet aansprakelijk worden gesteld voor vermissing. Medicijnen Als u medicijnen gebruikt kunt u deze innemen met een beetje water, maar omdat de voeding tijdens de voorbereidingsperiode sneller door de darm gaat dan normaal, worden sommige medicijnen (ook de pil!) niet goed opgenomen in het bloed. De werking kan hierdoor veranderen. Diabetes Als u diabetes (suikerziekte) hebt, moet u overleggen met uw behandelend arts over de voorbereiding op het onderzoek. De verandering van het eetpatroon/het dieet kan de glucosespiegel ontregelen. Hierdoor kan de behoefte aan medicijnen veranderen. 2
Uw voorbereiding Dieet Het is voor dit onderzoek noodzakelijk dat de dikke darm van binnen schoon is. De dag voorafgaand aan het CT-onderzoek eet u vezelarm. Op de dag zelf volgt u een vloeibaar dieet. Voor een goede beoordeling van de dikke darm is het belangrijk dat u zich nauwkeurig houdt aan de voorbereiding die in deze folder beschreven staat. Uitgangspunt van het dieet is dat vezels en vezelachtige bestanddelen in de voeding beperkt worden. Veel voedingsmiddelen, zoals beschuiten, rijst of chocolade kennen varianten die noten, zaden of grove vezels bevatten. Kies niet voor deze producten. Groenten en fruit bevatten veel vezels, deze zijn slechts met mate toegestaan. Onder het kopje vezelarm dieet leest u wat u wel en niet mag eten. Contrastmiddel drinken Telebrix Gastro is een jodiumhoudend contrastmiddel. Dit moet in 4 keer (50ml. per keer) worden ingenomen. U mag dit puur gebruiken of eerst in een groot glas limonade schenken en vervolgens opdrinken. Let op: u hoeft de Telebrix niet aan te lengen met 950 ml water zoals in de bijsluiter staat vermeld! Telebrix veroorzaakt bij veel patiënten diarree, houdt u daar dus rekening mee. 2 dagen voor het onderzoek U mag deze dag gewoon eten en drinken, maar geen koolsoorten, uien, prei, peulvruchten en koolzuurhoudende dranken. 1 dag voor het onderzoek Ontbijt: vezelarm dieet + 50 ml Telebrix Gastro Lunch: vezelarm dieet + 50 ml Telebrix Gastro Avondmaaltijd: vezelarm dieet + 50 ml Telebrix Gastro Zorg ervoor dat u voldoende drinkt op deze dag, minimaal 12 glazen. Na de avondmaaltijd op de dag vóór het onderzoek mag u alleen nog maar een vloeibaar dieet gebruiken: dit zijn de toegestane dranken en bouillon. Dit moet u blijven doen totdat het onderzoek heeft plaatsgevonden. Zie verderop in deze folder wat wordt verstaan onder een vezelarm dieet. Dag van het onderzoek Op de dag van het onderzoek mag u maximaal 4 glazen water drinken. Probeert u op de dag van het onderzoek nog enkele malen naar het toilet te gaan voor ontlasting om ervoor te zorgen dat de darm zo goed mogelijk leeg is. Ontbijt Als u pas s middags een CT-Colonografie heeft, kunt u als ontbijt vloeibare etenswaren gebruiken zoals vla, yogurt of kwark (zonder stukjes) of Nutridrink. Heeft u het onderzoek s ochtends dan ontbijt u niet. Lunch We raden u een flesje Nutridrink aan. 1,5 uur vóór het onderzoek U drinkt de laatste 50 ml Telebrix Gastro. Direct hierna mag u nog 1 kopje thee of koffie zonder melk. 3
Vezelarm dieet Wat u wel mag eten Graanproducten Wit brood, beschuit, toast (naturel) Witte rijst, pasta (bijvoorbeeld spaghetti of macaroni) Pannenkoeken Custardpap, lammetjespap (rijstebloempap) Groenten en fruit Aardappelen Gaar gekookte groenten, zoals wortelen, bloemkool, witlof, andijvie en spinazie Vers fruit, mits goed rijp, geschild en zonder pitten, zoals appel, banaan, peer Vlees, vis en gevogelte Alle soorten vlees, vis en kip Soepen Bouillon Soepen met stukjes kip, vermicelli, macaroni en rijst Beleg Boter, halvarine en margarine Kaas Alle zoet beleg (behalve pindakaas, marmelade en jam met stukjes fruit) Eieren Suiker Kip, vis Dranken Vruchtensap zónder vruchtvlees Frisdranken zónder koolzuur Thee en koffie Mineraalwater Melk en melkproducten (zónder stukjes fruit en vezels) Alcoholische dranken Tussendoortjes Cake (geen koekjes) Snoep IJs Chocolade (zonder nootjes) Smaakmakers De minder scherpe kruiden en specerijen: zout, peper, paprikapoeder, kaneel en nootmuskaat Verse kruiden: peterselie Mosterd Ketchup Groene kruidenmixen Wat u niet mag eten Graanproducten Volkoren graanproducten: Bruin-, volkoren- en roggebrood Tarwe- en maïszemelen Muesli Volkoren- en meergranenpasta s Havermoutpap Zilvervliesrijst Groenten Vezelige groenten, zoals asperges, bleekselderij, zuurkool, snijbonen, sperziebonen, prei, doperwten, peulvruchten, taugé, maïs, champignons, tomaten, rauwkost, ui en knoflook Fruit Onrijp fruit Sinaasappel, grapefruit, mandarijn, ananas, mango, kiwi 4
Gedroogde (zuid)vruchten zoals dadels, vijgen, pruimen, krenten, rozijnen, Kokos Noten en zaden Noten Sesamzaad, maanzaad, zonnebloempitten Overigen producten Scherpe specerijen Popcorn Uitslag De uitslag hoort u van uw behandelend arts bij uw eerstvolgende afspraak Vragen Hebt u na het lezen van de folder nog vragen over het onderzoek? Wij beantwoorden deze graag. U vindt de contactgegevens in het grijze adreskader achterin deze folder. 5
T 088-320 30 00 E patienteninformatie@antoniusziekenhuis.nl www.antoniusziekenhuis.nl Spoedeisende Hulp 088-320 33 00 Radiologie 088-320 80 00 Locaties en bezoekadressen Ziekenhuizen Utrecht Soestwetering 1, Utrecht (Leidsche Rijn) Nieuwegein Koekoekslaan 1, Nieuwegein Poliklinieken St. Antonius Polikliniek Utrecht Overvecht Neckardreef 6, Utrecht St. Antonius Polikliniek Houten Hofspoor 2, Houten St. Antonius Spatadercentrum Utrecht-De Meern Van Lawick van Pabstlaan 12, De Meern
Meer weten? Ga naar www.antoniusziekenhuis.nl Dit is een uitgave van het BT 80/07-16