SURVEY 2011 Voor heel wat data wordt sinds de eerste editie een beroep gedaan op een survey bij de stadsbewoners zelf. In 2004 en 2006 werd hiervoor een telefonische enquête opgezet, in 2008 en 2011 is gekozen voor een schriftelijke of postenquête. In de rubriek Aanpassingen aan de Stadsmonitor sinds 2004 is informatie over de survey 2004, 2006 en 2008 terug te vinden. Via de survey 2011 worden een zeventigtal indicatoren ingevuld. Voor de helft is vergelijking met de vorige meting mogelijk, voor de ander helft gaat het om een nulmeting. Dit geldt vooral voor de domeinen Wonen, Veiligheidszorg en Milieu- en natuurbeheer. Het ontbreken van klassieke volkstellingen waarbij zeer gedetailleerde data beschikbaar zijn op adresniveau, zorgt er voor dat heel wat data op niveau van de huishoudens enkel nog via de survey kunnen verzameld worden. Vele surveys zijn echter niet representatief tot op stadsniveau. Steden die ook op deelgemeente- of buurtniveau over data wilden beschikken, konden tegen kostprijs - extra bevragingen laten uitvoeren om zo zicht te krijgen op onderlinge verschillen binnen hun stad. Zowel Antwerpen, Genk, Aalst als Turnhout hebben hiervan gebruik gemaakt. STEEKPROEF SURVEY 2011 De survey Stadsmonitor 2011 is bevraagd bij een representatief staal van de inwoners van de 13 centrumsteden ouder dan 15 jaar. Bedoeling is om zoals bij de voorgaande editie zowel analyses voor de 13 steden samen, als voor de 13 steden afzonderlijk uit te voeren. In 2011 bedroeg de te realiseren steekproefomvang 14.725 eenheden voor de 13 steden samen, waaronder 1.300 extra eenheden voor de stad Aalst, 2.500 extra eenheden voor de stad Antwerpen, 1.900 extra eenheden voor de stad Genk en 1.250 extra eenheden voor de stad Turnhout. Rekening houdend met een realistisch responspercentage tussen 35 en 40% werd de initieel uit te zetten steekproef begroot op 40.900 eenheden. Het trekken van de steekproef gebeurde volgens 2 principes: expliciete en impliciete stratificatie. Een gestratificeerde steekproef helpt het toeval een beetje. Bij expliciete stratificatie wordt de populatie vooraf ingedeeld in een aantal groepen en neemt dan een steekproef uit elke groep. Deze expliciete stratificatie werd gebruikt voor de gebiedsindeling van de verschillende steden (deelgemeenten of postsectoren) en gebeurde proportioneel voor de 9 centrumsteden. Voor Antwerpen, Aalst, Genk en Turnhout gebeurde de expliciete stratificatie disproportioneel zodat binnen deze steden ook districten/deelgemeenten of wijken kunnen vergeleken worden. De impliciete stratificatie gebeurde volgens nationaliteit, geslacht en leeftijd. Bij impliciete stratificatie wordt de populatielijst volgens de relevante kenmerken geordend waarna systematisch eenheden worden geselecteerd. Concreet werden eerst alle Belgische mannen van jong naar oud op de lijst geplaatst, dan alle Belgische vrouwen, daarna de niet-belgische mannen en de niet- Belgische vrouwen, telkens van jong naar oud. Nadien werd de sprong van de steekproeftrekking bepaald (gelijk aan de steekproeffractie) en werd op basis van één toevalsgetal de hele steekproefgetrokken. Stel bijvoorbeeld dat er in een gemeente van 50.000 inwoners 500 mensen
geselecteerd moeten worden. De sprong is dan gelijk aan 100. Er wordt één toevalsgetal (t) getrokken tussen 1 en 100 en de steekproef bevat dan de elementen t, 100+t, 200+t Het resultaat van deze procedure is dat de getrokken steekproef in elke centrumstad de populatie perfect weerspiegelt voor de kenmerken nationaliteit, leeftijd en geslacht. Elke inwoner uit de centrumsteden komt ook in aanmerking voor de bevraging. Dit is een eerste voorwaarde om representativiteit van de respons na te streven. Na akkoord van de colleges van Burgemeester en Schepenen en in overleg met de stadsbesturen werd de steekproef getrokken uit de bevolkingsregisters. RESPONSSURVEY 2011 De directe benadering van de respondent verliep via 4 communicatiemomenten. De startdatum was 5 april 2011. Het eerste herinnerings- of bedankingskaartje volgde op 12 april 2011, de rappelzending op 3 mei 2011 en tot slot een tweede herinnerings- of bedankingskaartje op 10 mei 2011. De eerste zending bestond uit een vragenlijst, een begeleidend schrijven, een gepersonaliseerde verzendenveloppe en een antwoordenveloppe (port betaald). In de eerste zending werden 40.900 personen aangeschreven in de 13 centrumsteden. Een week later werd een herinnerings- of bedankingskaartje gezonden naar alle in zending 1 aangeschreven personen. In zending 3 werden enkel de respondenten aangeschreven waarvan het antwoord nog niet was binnengekomen of verwerkt, 31.000 personen in totaal. In de laatste zending kregen zij nogmaals een herinnerings- of bedankingskaartje in de bus. Op 11 juli 201, bij het afsluiten van het veldwerk, bedroeg de bruto respons 20.238 eenheden. De bruto respons omvat hier elke vorm van respons op de vragenlijst en bevat ook leeg teruggestuurde vragenlijsten of vragenlijsten ingevuld door verkeerde personen. De netto respons bedroeg op 11 juli 2011 18.828 eenheden. Uit het verloop van de responsaantallen was duidelijk het effect van de verschillende zendingen af te leiden. Rekening houdend met een week doorwerking per zending klokte de bruto respons van zending 1 na een week af op 27%. De verdere doorwerking van zending 1 en zending 2 leverde een cumulatieve bruto respons op van 36%. Zending 3 zorgde voor een bijkomende bruto respons van minstens 8%. Op 11 juli 2011 bedroeg de cumulatieve bruto respons 49,5%. Bijna één op twee aangeschreven respondenten heeft aldus de vragenlijst ingevuld en teruggestuurd. Na kwaliteitscontrole bleven er 18.828 vragenlijsten over om te analyseren. De netto respons bedroeg aldus 46%. Realisatie survey Stadsmonitor 2011. Vereist aantal Uitgezette steekproef Aantal teruggekeerde vragenlijsten Bruto respons Na kwaliteitscontrole Netto respons Aalst 1.800 5.200 2.609 50,2 2.432 46,8 (6stadsdelen) Antwerpen 3.500 9.700 4.473 46,1 4.166 42,9 (9districten) Brugge 650 1.750 961 54,9 899 51,4
Genk 2.400 6.900 3.250 47,1 2.981 43,2 Gent 850 2.300 1.089 47,3 1.021 44,4 Hasselt 525 1.450 766 52,8 720 49,7 Kortrijk 550 1.500 765 51,0 703 46,9 Leuven 600 1.650 808 49,0 759 46,0 Mechelen 550 1.500 741 49,4 698 46,5 Oostende 525 1.450 728 50,2 682 47,0 Roeselare 500 1.350 751 55,6 703 52,1 Sint-Niklaas 525 1.450 772 53,2 721 49,7 Turnhout (7 1.750 4.700 2.525 53,7 2.343 49,9 stadsdelen) Totaal 14.725 40.900 20.238 49,5 18.828 46,0 REPRESENTATIVITEIT EN WEGINGSURVEY 2011 Vrouwen hebben iets vlotter de vragenlijsten ingevuld teruggestuurd dan mannen. Er zijn minder jongeren en jongvolwassenen onder de respondenten dan in de werkelijke populatie. Voor wat betreft de andere leeftijdscategorieën is er een lichte oververtegenwoordiging. Vooral in de leeftijdsgroep 45-64jarigen is er oververtegenwoordiging. Tussen de steden onderling zijn er lichte verschillen, maar er zijn geen echte uitschieters. Vreemdelingen of niet-belgen zijn ondervertegenwoordigd. In totaal werden 1.831 vragenlijsten van niet - Belgen ontvangen. De gerealiseerde steekproef heeft dus te kampen met een vertekening door oververtegenwoordiging van bepaalde groepen en ondervertegenwoordiging van andere groepen. Om die non-respons vertekening te ondervangen, worden de data van de gerealiseerde steekproef gewogen. De gewogen steekproef is representatief voor de kenmerken leeftijd en geslacht in alle steden en ook voor alle steden samen. De weging die werd toegepast op de databestanden van de survey van de stadsmonitor doet twee dingen. In eerste instantie wordt er gewogen voor de bevolkingsaantallen van de verschillende centrumsteden (en voor Antwerpen,Turnhout, Aalst en Genk ook voor de bevolkingsaantallen van de districten of de stadsdelen). Het resultaat van deze weging is dat gewogen percentages die berekend zijn op het hele databestand, gelden voor alle inwoners van de 13 centrumsteden. In tweede instantie wordt er gewogen voor de gecombineerde verdeling van leeftijd en geslacht binnen elke stad of voor Aalst, Antwerpen, Genk en Turnhout binnen elk stadsdeel. Het resultaat is dat de gewogen data representatief zijn voor die variabelen leeftijd en geslacht. Als bepaalde kenmerken samenhangen met leeftijd en/of geslacht dan zal de gewogen verdeling voor die kenmerken anders zijn dan de ongewogen verdeling.
CONGRES STADSMONITOR TE ROESELARE CONGRES STADSMONITOR VOOR LEEFBARE EN DUURZAME STEDEN EDITIE 2011 Op 6 december 2011 is de vierde editie van de Stadsmonitor voorgesteld op een congres te Roeselare. Hieronder vindt u het programma en u kan tevens de presentaties downloaden. 11u00-11u10 Verwelkoming door de heer Luc Martens, burgemeester van Roeselare 11u10-11u25 Toespraak van Freya Van den Bossche, Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie 11u25-11u35 Globale situering editie 2011 van de Stadsmonitor door Ann Vanderhasselt, team stedenbeleid (presentatie) (pdf) 11u35-11u55 De bruisende stad door Karen Stuyck, team stedenbeleid en Annelies Jacques, UGent(presentatie) (pdf) Panelgesprek o.l.v. prof. HerwigReynaert met: 11u55-12u15 - de heer Patrick Moenaert, burgemeester van de stad Brugge - de heer Daniël Termont, burgemeester van de stad Gent - de heer Luc Martens, burgemeester van de stad Roeselare 12u15-12u40 De woonstad door Hilde Schelfaut, Studiedienst van de Vlaamse Regering (presentatie) (pdf) Panelgesprek o.l.v. prof. HerwigReynaert met: 12u40-13u - mevrouw Ilse Uyttersprot, burgemeester van de stad Aalst - de heer Wim Dries, burgemeester van de stad Genk - de heer JaakBrepoels, schepen van de stad Leuven 13u - 13u20 De stad als polis Luk Bral, Studiedienst van de Vlaamse Regering (presentatie) (pdf)
Panelgesprek o.l.v. prof. HerwigReynaert met: 13u20 13u40 - de heer Lieven Lybeer, wnd. Burgemeester van de Kortrijk - de heer Francis Stijnen, burgemeester van de stad Turnhout - de heer Karel Geys, schepen van de stad Mechelen 13u40 Receptie met lichte lunch Dagvoorzitter Guido Decoster, administrateur-generaal van het Agentschap voor Binnenlands Bestuur
STADSSPECIFIEKE PRESENTATIES In het voorjaar 2012 werd een stedenronde gehouden. Op deze stedenronde ontvingen de steden een stadsspecifieke presentatie van de Stadsmonitor 2011 (presentaties). Spreker(s) Presentatie Aalst Hilde Schelfaut en Karen Stuyck Presentatie Aalst Antwerpen / / Brugge Hilde Schelfaut en Ann Vanderhasselt Presentatie Brugge Genk Hilde Schelfaut en Annelies Jacques Presentatie Genk Gent Annelies Jacques en Hilde Schelfaut Presentatie Gent Hasselt Annelies Jacques en Karen Stuyck Presentatie Hasselt Kortrijk Luk Bral en Karen Stuyck Presentatie Kortrijk Leuven Karen stuyck en Annelies Jacques Presentatie Leuven Mechelen Karen Stuyck, Stefaan Tubex en Hilde Schelfaut Presentatie Mechelen Oostende Annelies Jacques en Ann Vanderhasselt Presentatie Oostende Roeselare Karen Stuyck en Annelies Jacques Volgt nog... Sint-Niklaas Luk Bral Presentatie Sint-Niklaas
Turnhout Luk Bral en Karen Stuyck Presentatie Turnhout