UROLOGIE Behandeling met botulinetoxine A BEHANDELING
Behandeling met botulinetoxine A Uw uroloog heeft bij u de diagnose overactieve blaas gesteld. Dit betekent dat u vaak moet plassen en dat het plassen meestal wordt voorafgegaan door hevige aandrang. Het kan zelfs zo zijn dat u af en toe de urine niet kunt ophouden. U hebt hiervoor al verschillende behandelingen gehad, bijvoorbeeld medicijnen, bekkenfysiotherapie of elektrostimulatie. Als geen van deze behandelingen helpt, kan behandeling met botulinetoxine A uitkomst bieden. Dit is een experimentele behandeling, waarvoor u uw goedkeuring moet geven. Lees daarom de informatie in deze folder goed door en neem de tijd om te beslissen of u deze behandeling wilt. Als u vragen hebt, kunt u deze aan uw uroloog stellen. Wat is botulinetoxine A? Botulinetoxine A is een stof die kan werken als een medicijn. Wanneer de arts het in een spier spuit zorgt het ervoor dat de spier geen signaal meer kan ontvangen van de zenuwvezels. De spier is dan (tijdelijk) verlamd. In de urologie wordt botulinetoxine A gebruikt voor de behandeling van een overactieve blaas. Na injectie van botulinetoxine A in de blaasspier verdwijnt bij ongeveer 80% van de patiënten de klachten. In andere specialismen wordt deze stof al langer gebruikt (revalidatie, plastische chirurgie). Nuchter Voor de behandeling met botulinetoxine A moet u nuchter zijn. Dit houdt in dat u voorafgaand aan de behandeling niet mag eten en drinken. De anesthesist vertelt u meer hierover (bijvoorbeeld vanaf welk tijdstip u nuchter moet zijn). 1
De behandeling met botulinetoxine A Ongeveer een week voor de ingreep wordt u gebeld door een medewerker van de afdeling Opname. Zij vertelt u wanneer u in het ziekenhuis verwacht wordt en waar u zich moet melden. Voor meer informatie verwijzen wij u ook naar de brochure Algemene informatie rond de operatie die u van de anesthesist kreeg. Meestal wordt u op de dag van de operatie opgenomen in het ziekenhuis. De behandeling gebeurt op de operatiekamer. De uroloog gaat met een blaaskijker (cystoscoop) via uw plasbuis in uw blaas. Via deze blaaskijker kan de arts ook een lange injectienaald naar binnen brengen. Hiermee spuit de arts op 25 plaatsen in de blaasspier een zeer kleine hoeveelheid botulinetoxine A in. Omdat de injecties pijnlijk kunnen zijn, krijgt u een (plaatselijke) verdoving. De behandeling duurt ongeveer twintig minuten. Hierna gaat u terug naar de afdeling. Hier blijft u één nacht. Na de behandeling houdt u een dag een blaaskatheter (een slangetje via de plasbuis in de blaas) om de urine weg te laten lopen. Voor u naar huis gaat verwijdert de verpleegkundige deze weer. Het resultaat U kunt na 3 dagen tot 3 weken het effect van de behandeling merken. De behandeling is bij ongeveer 80% van de patiënten effectief. Helaas werkt botulinetoxine A maar 6 tot 12 maanden; daarna is het uitgewerkt. De behandeling kan dan herhaald worden. Bijwerkingen De behandeling heeft weinig echte bijwerkingen. Soms kan de urine iets bloederig zijn. Dit wordt vanzelf weer normaal. Bij sommige patiënten werkt de botulinetoxine A zo goed dat zij enige tijd niet goed kunnen plassen en daarom zichzelf enkele malen per dag moeten katheteriseren (met een slangetje via de urinebuis in de blaas gaan om de urine weg te laten lopen). Als u twijfelt of u dit zelfkatheteriseren wel aankunt of aandurft, kunt u dit leren voor u de behandeling krijgt. Hieronder vindt u de bijwerkingen op een rij. grieperig gevoel; blaasontsteking; bloedplassen; spierzwakte (gevoel van zwakte) rond heupspieren; het niet goed kunnen leegplassen van de blaas (urineretentie). Deze bijwerkingen duren meestal maar kort. Voor de blaasontsteking krijgt u al antibiotica op de operatiekamer. Er kunnen ook bijwerkingen optreden die niet in dit lijstje genoemd zijn. Meldt u deze aan uw uroloog. Toestemming De behandeling van een overactieve blaas met botulinetoxine A is een behandeling buiten het geregistreerde therapeutisch bereik van het medicijn. Dit betekent dat u een experimentele behandeling krijgt. Hiervoor is uw toestemming nodig. Internationaal is de behandeling met botulinetoxine A een standaardbehandeling. Er zijn al heel veel 2
onderzoeken naar deze behandeling gedaan en de resultaten zijn duidelijk. U kunt alleen maar toestemming geven voor de behandeling als u genoeg informatie hebt gehad over wat de behandeling inhoudt, de voordelen en de risico s. De uroloog moet u hier over informeren, maar heeft ook informatie van u nodig. De uroloog zal u een aantal vragen stellen en verwacht dat u daar een eerlijk antwoord op geeft. Als u vragen hebt kunt u die altijd stellen. Als u het toestemmingsformulier ondertekent geeft u daarmee aan dat u voldoende tijd hebt gehad om over de behandeling na te denken en vragen te stellen. U bent op de hoogte van de behandeling, de voordelen en risico s. Verder hebt u naar waarheid antwoord gegeven op de vragen van de uroloog. Uw uroloog ondertekent ook het toestemmingsformulier. Daarmee geeft de uroloog aan, dat hij/zij u heeft geïnformeerd over de behandeling, over de voordelen en risico s. Hij/zij heeft uw vragen beantwoord. En de uroloog geeft hiermee aan dat hij/zij verantwoordelijk blijft voor uw behandeling. Vragen Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de poli Urologie. U vindt onze contactgegevens in het grijze adreskader achterin deze folder. 3
St. Antonius Ziekenhuis T 088-320 30 00 E patienteninformatie@antoniusziekenhuis.nl www.antoniusziekenhuis.nl Spoedeisende Hulp 088-320 33 00 Urologie 088-320 25 00 Locaties en bezoekadressen Ziekenhuizen St. Antonius Ziekenhuis Utrecht Soestwetering 1, Utrecht (Leidsche Rijn) Poliklinieken St. Antonius Polikliniek Utrecht Overvecht Neckardreef 6, Utrecht St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein Koekoekslaan 1, Nieuwegein St. Antonius Polikliniek Houten Hofspoor 2, Houten St. Antonius Spatadercentrum Utrecht-De Meern Van Lawick van Pabstlaan 12, De Meern 4
Meer weten? Ga naar www.antoniusziekenhuis.nl Dit is een uitgave van St. Antonius Ziekenhuis URO 23/05-13