AFPARELEN & ADEMEN TEST Tekst Tjeerd Visser Fotografie Andries de la Lande Cremer Openingsbeeld Désiré Weststrate Test 11De softshell is eindelijk doorgebroken onder de buitensporters. Zelfs kinderen zie je in dit comfortabele kledingstuk lopen. Een goede softshell is namelijk winddicht, goed ademend, behoorlijk waterafstotend en als je daarvoor kiest zelfs warm. Altijd ideaal dus, tenzij het hard regent. SOFTSHELLS 58
Met een softshell vervang je de waterdichte buitenste laag en de isolerende tussenlaag door één kledingstuk. Je draagt hem dus direct over je sportondergoed. Een softshell is winddicht, duurzaam, snel drogend en gemakkelijk te reinigen. Comfortabel ook, gemaakt van stretchstof met een zachte laag aan de binnenkant en aan de buitenkant een laag die ervoor zorgt dat water (regenbuitje) er snel vanaf rolt. Om je softshell zo lang mogelijk te kunnen dragen is dit laatste cruciaal. De belangrijkste eigenschappen van een goede softshell zijn daarom het ademende vermogen en het duurzaam afparelen van waterdruppels op de buitenstof. HOE GETEST? Vanaf het vroege voorjaar werden 11 softshells in de praktijk gebruikt. Tegelijkertijd ondergingen 11 ongebruikte, identieke shells drie wasbeurten waarna ze in het lab werden doorgemeten op ademende werking (je mag in een softshell niet gaan zweten), het afparelen van waterdruppels over de buitenkant, droogtijd en luchtdoorlaatbaarheid (de wind mag niet dwars door je shell heen blazen). Belangrijk voor het behoud van de afparelende eigenschappen is, mits toegestaan volgens het waslabel, het strijken van de buitenstof na een wasbeurt. Er werd niet getest op waterdichtheid, want als het echt gaat regenen, trek je een regenjack (hardshell) aan. De softshells zijn op basis van gewicht en isolerende eigenschappen van de voering verdeeld in drie groepen: actief, allround en winter. Alle allround- en wintershells hebben een (fleece)voering en de meeste een capuchon ( hoody ). De winnende softshells voldeden zowel in de praktijk als in het lab, en scoorden vooral op ademend vermogen en afparelen. WWW.RANKABRAND.NL Hoe verantwoord is je softshell? Los van de testresultaten schreef Op Pad in samenwerking met Elsewear in het verleden over de manier waarop de verschillende kledingmerken produceren. Denk hierbij aan de milieubelasting en de arbeidsomstandigheden. Destijds ontvingen de deelnemende merken een enquête die gedocumenteerd beantwoord diende te worden. Elsewear is van deze methode afgestapt en heeft in plaats daarvan een website ontwikkeld (www.rankabrand.nl) waarop alle enquêtevragen per merk in kaart zijn gebracht. Het groene en eerlijke beleid dat merken zelf op hun website publiceren wordt aan hun scherpe vragenlijst onderworpen. Merken die geen openheid van zaken geven verdienen geen punten, merken die zich publiekelijk verantwoorden wel. Vaste thema s zijn arbeidsomstandigheden, milieu en klimaat. Onder het kopje Rankabrand-score heeft Op Pad de resultaten opgenomen in deze test. 59
Bergans Kongsberg Jacket Columbia Thermodynamic Softshell Eider Power Pro Jacket 219,90 149,95 299 90% Polyester, 10% elastaan. 100% Polyester. Polartec Powershield Pro Highloft (81% polyester, 19% polyamide). Stretchmateriaal. Geweven waterdichte buitenlaag verlijmd met een fleecelaag. Gladde waterafwijzende buitenlaag (Omnishield), gladde warmtereflecterende binnenlaag (Omniheat). Stretchmateriaal. Geweven waterdichte (getapete) buitenlaag verlijmd met een membraan en een dikke isolerende fleecelaag. Onder de oksels een dunnere ademende stof. 30º C, mag in droger, strijken. 30º C, mag in droger, strijken. 30o C, niet in droger. 2 Steekzakken, borstzak met mp3-uitgang, onderarmzakje, vaste capuchon, mouwmanchetten met klittenband, pitzips onder de oksels, sneeuwvanger. 2 Steekzakken, borstzak, geen capuchon, mouwmanchetten met klittenband, hoofdrits met royale overslag. 2 Steekzakken, 1 bovenarmzakje, vaste capuchon, mouwmanchetten met klittenband. Wintergebruik. Wintergebruik. 235 gr. 303 gr. 339 gr. òò (192 gr/uur) 21 tot 34 l/m2/sec 11 tot 17 l/m2/sec. òòò ò 6 uit 16. 2 uit 16. 2 uit 16. Soepele shell met veel extra s. Capuchon en kraag sluiten goed af. Onder de (uitritsbare!) sneeuwvanger ontstaat snel condens. Relatief warme maar nooit benauwde wintershell die in de praktijk op veel waardering kan rekenen. Capuchon wordt gemist. Zeer warme shell voor onder het vriespunt. Fijne capuchon (minimale klep) en kraag. Soepel en comfortabel, bij hogere temperaturen te warm. Luxe uitgevoerde shell. Niet volledig winddicht maar in actie is dit geen probleem. De ademende werking kan beter. Betaalbare shell die heel netjes ademt en afparelt. Bovendien relatief warm en daardoor zeer geschikt voor wintergebruik. De enige echte (waterdichte) wintershell uit deze test. In andere seizoenen te warm. RA Company, (0032) 13 67 01 01; www.bergans.no www.columbia.com Outware Trading, (078) 620 04 86; www.eider-world.com 60 OP1008_Test Softshells 60 WAARDERING // (267 gr/uur) slecht // òò (188 gr/uur) matig // redelijk // goed // uitstekend 11-11-2010 16:09:17
Kaikkialla Ilpo Jacket *) 169,95 86% Polyester, 14% elastaan. Stretchmateriaal. Waterafwijzende buitenlaag, PU-membraan, gladde binnenkant. 30 o C, niet in droger, strijken. 2 Steekzakken, borstzakje, geen capuchon, mouwmanchetten met klittenband, pitzips aan beide zijkanten. Actief en allround gebruik. 300 gr. (202 gr/uur) Nog niet opgenomen. Degelijk jack met goed afsluitbare kraag en royale pitzips. Niet warm. Moet het hebben van z n sportieve uiterlijk en details. De labwaarden zijn niet indrukwekkend. Bever Zwerfsport, (070) 388 37 00; www.bever.nl *) Het Ilpo Jacket is bij Bever al nagenoeg uitverkocht. Een goed alternatief is de winteruitvoering (Kaikkialla Heiki Jacket, 199,95) met vaste capuchon, dezelfde buitenstof en zachte fleecevoering. 61
Mammut Alto Jacket Mountain Equipment Shield Jacket The North Face Kishtwar Jacket 189 279,95 299 Body van SOFtech 28001 (stretch, 100% nylon), armen en schouders van SOFtech 28000 (100% nylon). 91% Nylon, 9% elastaan. Polartec Powershield Pro (84% polyester, 16% elastaan). Waterafwijzende buitenlaag verlijmd met zacht fleece aan de binnenkant. Daartussen een membraan. Waterafwijzende buitenlaag, Gore Windstopper membraan, zachte voering. Onder de armen Polartec Powershield Lite. Stretchmateriaal. Geweven nagenoeg waterdichte (maar niet getapete) buitenlaag verlijmd met een membraan en een dunne isolerende binnenlaag. 30º C, niet in droger, strijken. 30º C, niet in droger. 40º C, mag in droger. 2 Steekzakken, 1 bovenarmzak, geen capuchon, mouwmanchetten met klittenband. 2 Steekzakken, 2 borstzakken, vaste capuchon, mouwmanchetten met elastische binnenkant. 2 Steekzakken, 1 borstzak, vaste capuchon, mouwmanchetten met klittenband. Actief gebruik. 270 g (SOFtech 28000) en 255 g (SOFtech 28001). 218 gr (Powershield Lite 166 gr). 224 g. ò (89 gr/uur) op de schouders ò (83 gr/uur) op het lichaam òòòò zowel op schouders als lichaam òòòò op de schouders òò op het lichaam òòò 7 uit 16. Nog niet opgenomen. 2 uit 16. Fijne royale zakken, kraag uitstekend afsluitbaar, goede pasvorm. Soepele, relatief lange shell met fijne manchetten. Prima capuchon, goed afsluitbare kraag en fijne gevoerde zakken. Fijne, soepele stof. Goed afsluitbare kraag en capuchon, niet warm. Alles goed tot zeer goed (praktijkwaardering, afparelen, prijsniveau, productiemethode) behalve de ademende werking. Jammer dat er geen capuchon op zit. Sportieve shell met zeer goede eigenschappen onder alle omstandigheden. Beste allround shell ooit getest door Op Pad. Prachtige shell met nagenoeg ideale eigenschappen (ademt zeer goed, parelt uitstekend af, waterdichte stof, snel droog). Voor actief gebruik in 3 seizoenen één van de beste shells ooit getest. Te dun voor gebruik als wintershell. Mammut Sports Group, (079) 330 01 00; www.mammutsportsgroup.ch Matterhorn, (055) 540 08 50; www.mountain-equipment.co.uk CJ Agencies, (035) 542 42 00; www.thenorthface.com 62 OP1008_Test Softshells 62 WAARDERING // (500 gr/uur) slecht // òòòòò (746 g/uur) matig // redelijk // goed // uitstekend 11-11-2010 16:11:47
Patagonia Guide Hoody Tenson Njal Vaude Platinum Jacket 170 149,95 370 100% Polyester. 100% Nylon. Body van Schoeller WB 400 (o.a. 74% polyamide), onder de armen Schoeller stretchmateriaal (48% polyamide, 45% merinowol). Dubbel geweven, waterafwijzende buitenlaag, zachte binnenlaag. Waterafwijzende buitenlaag, PU-membraan, fleece aan de binnenkant. Waterafwijzende buitenlaag, PU-membraan, zachte voering. 40º C, mag in droger, strijken. 30º C, niet in droger. 30º C, niet in droger, strijken. 2 Steekzakken, borstzak, vaste capuchon, mouwmanchetten zonder klittenband. 2 Steekzakken, borstzak, mouwzakje, vaste capuchon, mouwmanchetten met klittenband. 2 Hooggeplaatste borst/steekzakken, 1 bovenarmzakje, vaste capuchon, mouwmanchetten met elastische binnenkant. Allround gebruik. 258 gr. 290 gr 380 gr (WB400). (432 gr/uur) (74 gr/uur) (428 gr/uur) 37 l/m2/sec 8 uit 16. Na gebruik recyclebaar. 0 uit 16. 2 uit 16. Bluesign Approved Fabric (www.bluesign.com). Sportieve shell met goed instelbare capuchon (eveneens goede klep). De wijde kraag kan helaas niet goed rondom de hals aangetrokken worden. Sportieve shell zonder minpunten. Fijne capuchon. Relatief zware maar zeer soepele zachte shell. Fijne capuchon/kraag (ook met 1 hand zeer goed instelbaar), slappe klep. De mouwen sluiten goed aan op de pols. Uitstekende, betaalbare shell voor alle activiteiten. Bovendien mens- en milieuvriendelijk geproduceerd. Eén onbegrijpelijk nadeel: die nogal wijde kraag. Daarom geen testwinnaar. Softshell die het moet hebben van z n sportieve uiterlijk en details. De labwaarden zijn niet indrukwekkend. Een wintershell met uitstekende ademende eigenschappen. Water rolt goed van de buitenstof af en in het gebruik geen minpunten. Voor iedereen die de koude opzoekt een prijzige maar absolute aanrader. Peak Events (070) 303 02 88; www.patagonia.com Tenson Nederland, (020) 614 01 61; www.tenson.com Vaude Nederland, (0172) 23 23 38; www.vaude.nl 63 OP1008_Test Softshells 63 11-11-2010 16:12:55
Wild Roses Kanchenjonga 289,95 EINDOORDEEL Buitenzijde 100% polyester, binnenzijde 54% polyester, 33% nylon, 13% elastaan. Het Kistwar Jacket van The North Face, het Shield Jacket van Mountain Equipment, de Guide Hoody van Patagonia en het Platinum Jacket van Vaude steken duidelijk boven de anderen uit. Ze ademen allemaal erg goed, water rolt ook na 3 wasbeurten nog uitstekend van de buitenstof af, ze drogen snel, zijn volledig of bijna winddicht en hebben allemaal een capuchon. Verschillen zijn er ook. Zo ademt het Kistwar Jacket van The North Face duidelijk het best, maar isoleert dit jack het minst: het is de enige actieve shell uit de test en ongeschikt voor winterse omstandigheden. Het Shield Jacket van Mountain Equipment ademt weliswaar iets minder dan het Kistwar Jacket, maar is onder alle omstandigheden, waaronder winterse, probleemloos inzetbaar. Het Vaude Platinum Jacket isoleert nog iets meer (en ademt dus iets minder) maar is aanzienlijk duurder. De Patagonia Guide Hoody tot slot is juist een stuk betaalbaarder en scoort als enige ook een voldoende bij Rank-a-Brand. Op basis daarvan zou het de testwinnaar geworden zijn, als die kraag in de praktijk goed had aangesloten om de hals. Dat bleek helaas niet bij alle testpersonen het geval. Eén uitgesproken testwinnaar valt niet aan te wijzen, maar vergelijk de shells zelf in de winkel en maak op basis van je portemonnee en isolatievoorkeur je keuze. Waterafwijzende buitenlaag, Gore Windstopper membraan, zachte binnenlaag. 30º C, niet in droger, strijken. 2 Steekzakken, 1 bovenarmzakje, vaste capuchon, mouwmanchetten zonder klittenband, reflectiestrepen. 280 gr. (437 gr/uur) òòò Nog niet opgenomen. Relatief korte softshell. Capuchon (goede klep) en kraag sluiten zeer goed aan, de manchetten voldoen, de stof is licht en soepel. Eén van de betere shells uit deze test. In deze prijsklasse zijn er echter shells die nog beter presteren. Ideavelop (0547) 35 27 27; www.wildroses.ch 1) DIN- en ISO 15496-test, na 3 wasbeurten én 3 volledige droog beurten. MVTR-meting (moisture vapor transmission) volgens de zogenaamde bekermethode, in gram H2O per uur. 2) DIN- en ISO 24920-test, na 3 wasbeurten èn 3 volledige droogbeurten en 1 strijkbeurt (indien toegestaan). 3) DIN- en ISO 9237-test, na 3 wasbeurten èn 3 volledige droogbeurten. In liters per m2 per seconde. Bij waarden lager dan 10 l/m/sec geldt een stof als winddicht. De luchtdoorlaatbaarheid van standaard fleece ligt rond de 900 l/m2/sec. 4) Na een korte wasbeurt, plat op het droogrek. 5) Voor toelichting: zie www.rankabrand.nl. Hoe hoger het getal (0-16) hoe schoner het product. 64 OP1008_Test Softshells 64 WAARDERING // slecht // matig // WORDEN SOFTSHELLS BETER? Volgens exact dezelfde methode testte Op Pad in 2006 en 2008 ook al softshells. Het aantal geteste stoffen komt hiermee in totaal op ruim 40. Als we al die stoffen op een rij zetten, kunnen we een paar conclusies trekken. Alle shells die goed scoren op zowel afparelen als ademen blijken shells van een dubbel geweven stof, van Schöllerof Polartecmateriaal of shells met een Gore-membraan. e PU-membranen of -coatings lijken nooit de beste scores te halen. Daarnaast blijken de betere shells (met name die van Patagonia en The North Face, maar ook die van Vaude en Lafuma) vooral geschikt voor actief gebruik. Warme shells die nog altijd goed ademen zijn veel zeldzamer en aanzienlijk duurder. In deze test zijn dat de shells van Mountain Equipment en Vaude en in het verleden waren het shells van Arc Teryx, Haglöfs, Mammut en Berghaus. Over de hele linie valt nog op dat de testresultaten rond dezelfde waarden blijven schommelen. Echte vernieuwingen, bijvoorbeeld qua ademend vermogen, blijven dus uit. redelijk // goed // uitstekend 11-11-2010 16:13:24