De Boom van Bas over Levensloopbestendig wonen 5 oktober, Technology Cares! Gerben G. van Dijk (g.v.dijk@isso.nl) Introductie ISSO wie UNETO-VNI ONRI TVVL SAVI VABI Participanten Bestuur Deskundigen: Universiteiten TNO Participanten RvB ISSObureau
Introductie ISSO wat en hoe Kennisvragen signaleren Verzamelen, verrijken en verspreiden van kennis Veel publicaties gelden als praktijk-richtlijnen voor de installatiesector ISSO-publicatie 77 Opzet: Realisatieproces Gebruiksfuncties Uitvoeringsconcepten Model met ontwerpcriteria Installaties voor Levensloopbestendig wonen: functie ontwerp en uitvoering
Ik ben Bas Levensloop en levensfase 33 jaar samenwonend parttime job (4 dgn) luxe huurwoning studerend Levensloop Kenmerken traditionele levensloop: Vast patroon Een activiteit per levensfase centraal: zorgen, ouderdom Leren, werken of Kenmerken moderne levensloop: differentiatie en diversiteit, geen standaard; het combineren van activiteiten komt in alle levensfasen voor; mensen stappen vaker over van de ene activiteit op de andere, tussen én binnen verschillende levensfasen.
Levensfasen Traditionele Levensloop 1 e fase jeugd 0-20 jaar 2 e fase volwassenheid 20-65 jaar 3 e fase ouderdom >65 jaar gemiddeld 75 jaar 1 e fase Moderne Levensloop 2 e fase 3 e fase 4 e fase 5 e fase vroege jeugd jongvolwassenheid consolidatie en spitsuur actieve ouderdom intensieve verzorging 0-15 jaar 15-30 jaar 30-60 jaar 60-80 jaar (en ouder) >80 jaar Levensloopbestendig wonen (LLBW) Vele definities Een voorbeeld: Deelverkenning Wonen, SZW, 2002: "Een levensloopbestendige woning is een woning die aan de bewoners, in willekeurig welke levensfase, huishoudsamenstelling en culturele achtergrond, optimale mogelijkheden biedt voor alle vormen van fysieke en geestelijke activiteit en zelfontplooiing die kunnen worden toegerekend aan het wonen en die door de ruimtelijke vormgeving en materiële constructie ervan die mogelijkheden niet in de weg staat."
LLBW en installaties Verleden kachel, olielamp en kaars Heden primair voor licht, water, verwarming en (elektrisch) vermogen voor losse apparaten in de woning Toekomst belangrijke rol in complexere levensloop van mensen; bv. op gebied van comfort, veiligheid, energiebesparing, diensten, zorg hoe? o.a. ISSO-publicatie 77 Levensloopbestendig Installeren (LLBI) Op basis van definitie LLBW: de technische installatie is aan te passen aan wijzigende levensomstandigheden en de daarbij behorende wensen en behoeften ook kan de installatie eenvoudig gewijzigd of uitgebreid worden volgens de laatste stand van de techniek.
Ik ben Bas Levensloop en infrastructuur Infrastructuren in de omgeving van Bas
Interne infrastructuren van Bas Vatenstelsel Zenuwstelsel Infrastructuur in het huis van Bas
Interne infrastructuren van Bas Signaalverwerking Besturingscentrum Meterkast Energievoorziening Wat wil Bas? Twee dagen per week thuiswerken De indeling van de woonkamer veranderen Internet op z n slaapkamer Online videoverbinding met zieke moeder ver weg De deur uit zonder veel gedoe TV in de keuken Elektrische barbecue in de tuin Etc. Maar wat wilt u?
Maar wat wilt u? U als (toekomstig) bewoner bent niet of nauwelijks betrokken bij ontwerp kent de mogelijkheden niet weet onvoldoende wat u koopt komt al wonende op ideeën Praktijk massaproductie moet snel en goedkoop minimum wordt maximum weinig aandacht voor zenuwstelsel Infrastructuur bij uw buren?
Resumé 1. Fysieke infrastructuur is weinig flexibel 2. Infrastructuur in woning loopt mank 3. Conflict tussen variatie aan wensen en massaproductie Oplossingen Realisatieproces Gebruiksfuncties Woning-backbone Robuust Flexibel te gebruiken Energietransport & Zenuwstelsel
Realisatieproces Aanbodgestuurd of consumentgericht? Wie, wanneer, hoe en wat Rol overheid? Kamerbrief juni 2004: Meer zeggenschap en keuzevrijheid consument Belangrijke rol marktpartijen Introductie systeemintegrator In staat functionele eisen en wensen te vertalen in passende installaties. Realisatieproces vervolg opdrachtgever opdrachtgever bewoner/ gebruiker aannemer systeemintegrator installateur dienstverlener project- (organisatie) realisatie ET+KT+ST bewoner/ gebruiker producten
Gebruiksfuncties Zorgfunctie tijdens levensfase Globale verhouding van gegeven zorg (grijs) en ontvangen zorg (wit) tijdens vijf fasen van de levensloop.
Gebruiksfuncties vervolg Confrontatie met meest voorkomende niveau van technische voorzieningen Oplossingrichtingen voor opheffen knelpunten Voorbeeld: 3. Zorgfuncties 1. zorgfuncties ten behoeve van kinderen 2. zorgfuncties ten behoeve van mensen met een beperking 3. zorgfuncties ten behoeve van senioren o o o Standaard geen zorgondersteunende Zie woonfuncties, additioneel: functies, domotica of voorbereidingen hiertoe o (buiten 2 telefoonaansluitingen; in Noodstroomvoorziening voor zorgapparatuur woonkamer en hoofdslaapkamer) o Aansluitmogelijkheid voor een elektrisch Geen zorgondersteuning voor handicaps deurslot en/of een smartcard bij de (visueel/mobiliteit) hoofdentree Geen extra beveiligingen t.b.v. kinderen o Aansluitpunt bij het toilet t.b.v. een (bijv. kinderveilige wandcontactdozen) comforttoilet o.i.d. o Aansluitpunt in badkamer voor telecare/medice o Aansluitpunt voor een woonhuislift (traplift) o Alle schakelaars zijn voorzien van grote bedieningselementen (conform het WoonKeur). o Wandcontactdozen toepassen die zijn voorzien van kinderbeveiliging Woning-backbone Energietransport: EDN energiedistributienet: voor het distribueren van elektrisch vermogen (230 V) Zenuwstelsel IBN ICT- en besturingsnet: voor het overdragen van signalen verwarming, ventilatie, verlichting, internet, audio, video, beveiliging, etc.
Woning-backbone vervolg Fysieke infrastructuur EDN Bedraad buizen en dozen plint en kanaalsystemen Fysieke infrastructuur IBN Bedraad Draadloos Powerline integratie met EDN Interne infrastructuren van Bas Energietransport en zenuwstelstel zorgen samen voor optimale werking Actoren Sensoren
Infrastructuur in het huis van Bas De Boom van Bas BackBoom voor energietransport en het zenuwstelsel van de woning Zodat wensen van verschillende bewoners kunnen worden ingevuld Tegen een aanvaardbare prijs
Hoe groeit de Boom van Bas? Technology Care People Investments Profit TCP/IP in de juiste mix Dank voor uw aandacht Zie binnenkort ook: www.levensloopbestendiginstalleren.nl