DE NEDERLANDSE UILEBAARD Tekst: Jan Kraan. Foto s: Piet Kroon, Rolf de Ruiter, Rolinka Snijders en Jan Kraan. Waarom kiezen voor de Nederlandse Uilebaard? In stand houden van een Zeldzaam Oud Nederlands hoen Veel keus in kleur De diversiteit die er is Leg eigenschap Makkelijk te houden, sterk en rustig De Uilebaard is een echt historisch hoen met een eigentijdse uitstraling. Het ras bestaat in heel veel veerkleuren om een keuze uit te maken. Voor wie iets bijzonders wil is het dan natuurlijk niet zo moeilijk om voor deze kip te kiezen. Uilebaarden scharrelen graag rond in de tuin als opruimer van keukenafval, zoals je tegenwoordig vaak hoort via de media (zoals bijv. in het programma Vroege Vogels ). Maar een kanttekening is hierbij toch wel op zijn plaats. Zorg ervoor dat je niet zomaar alles verstrekt; teveel toegevoegd zout in etensresten is bijvoorbeeld slecht voor kippen. Kies je voor dit ras om, zoals hiervoor genoemd, een bijzondere en nuttige kip in de tuin te hebben, of kies om er mee te gaan fokken? Dan adviseer ik je om eens rond te kijken op een tentoonstelling en daar een keuze te maken uit de diverse kleurslagen. Tentoonstellingen zijn vaak alleen in het najaar. Je kunt ook op de website van de rasvereniging kijken: www.bku-club.nl - de speciaalclub van
liefhebbers en fokkers van de Brabanters, Kraaikoppen en Nederlandse Uilebaarden. De secretaris van de BKU club zal je graag aan adressen helpen waar ze in Nederland te zien zijn bij de fokker thuis. Motief voor de aanschaf Er zijn verschillende redenen om een toompje Uilebaarden aan te schaffen. De eerste is het bijzondere uiterlijk, zeldzaamheid (het in stand houden van dit zeldzame ras) een mooie tuin vulling en het is een ontspanning om de dieren bezig te zien hoe ze hun kostje bij elkaar scharrelen en zo uw eitje verdient. Gedrag Maar hoe is nu het karakter van het dier? Een Uilebaard is van karakter een rustig dier dat niet vliegerig is. Dat geldt vooral voor de groten, de krielen kunnen daarentegen wel eens een pittig gedrag tonen. De leg is uitstekend te noemen, ook in de winter leggen ze door. Er zijn in Nederland zeer goede dieren aanwezig die een goed type tonen, met goede kamhoorntjes, goed rechtop geplaatst voor de ogen. Deze dieren tonen in dat geval ook minder kamvlees. De twee kamhoorntjes moeten even groot zijn. Broedsheid, ook dat komt voor, maar de meeste fokkers kiezen voor kunstmatig uitbroeden in de broedmachine. Het is een sterk ras waardoor er naar mijn mening weinig ziekten in voorkomen. Het is alleen de vraag, hoelang hou je dit vol als er nog maar weinig Uilebaarden zijn. Wat is een Nederlandse Uilebaard Een Uilebaard is een gehard ras van het landhoen type (kenmerk: lange rug) met op de kop een 2 zogenaamde tweehoornige kam. Ze hebben geen kinlellen, maar op die plaats een mooi rond gevormde volle baard en ruime, volle bevedering in de hals. Ze hebben oranjerode tot roodbruine ogen en leiblauwe poten. Nederlandse Uilebaarden zijn in 14 kleuren erkend. Wanneer je besluit om Uilebaarden aan te schaffen, kun je het beste beginnen met eenkleurige dieren. Kiezen we voor groot of dwerg De grote Uilebaarden zijn zeldzamer dan de krielen. Als je een grote tuin hebt, kan je voor de grote Uilebaard kiezen. In een kleine stadstuin is een klein nachthokje van 1 m 2 oppervlakte en een buitenren van 3 m. x 1 m. voldoende voor drie grote Uilebaarden of vijf Uilebaard krielen. Selectie Kies om uit te broeden eieren van hennen die goed aan de leg zijn en regelmatig eieren leggen, het zijn uiteindelijk ook goede winterleggers. Wat betreft het selecteren van de broedeieren, deze moet gaaf, glad en goed van model zijn. Wanneer de eieren uitkomen moeten de kuikens vitaal zijn.
(Zie hieronder de criterialijst die ik gebruik bij de selectie. Wil je ook met zo n lijst gaan werken, klik dan hier voor een uitprintbare versie) Als ik de jonge dieren met de definitieve ring van de KLN heb geringd, vul ik onderstaande lijst in met plussen of minnen en deze tel ik op. Onderaan de lijst heb ik dan de aantallen plussen en minnen; bij grote aantallen dieren vallen zo in een oogopslag de dieren op die meerdere minnen hebben. Wanneer ik wat weinig fokdieren heb, kijk ik wat beter naar de onderdelen met minnen die het sterkst vererven; die vallen dan zeker af. Het is even een administratie, maar het is voor later super handig, wanneer je de dieren later bekijkt dan weet je ook waarom je dit dier hebt aangehouden. Beoordelingslijst Uilebaarden Geslacht Ring no. Type 1 Kop 2 ogen 3 kamdoorns 4 baard 5 oren 6 snavel 7 kamvlees 8 kinlellen 9 Vleugels 10 slagpennen 11 kleur 12 Hals/tekening 13 Rug 14 zadeltekening 15 Staart 16 goed gedragen 17 sikkels 18 tekening / kleur 19 Borst 20 tekening / kleur 21 Schouder 22 Benen 23 stand 24 kleur 25 Tenen 26 stand 27 nagels 28 kleur 29 Achterlijf 30 Dijen 31 kleur 32 Borstbeen 33 Onderdonskleur 34 Kleur totaal 35 Aantal + Aantal -
Opfok van kuikens Wanneer de eieren uitkomen moeten de kuikens vitaal zijn. De Uilebaardkuikens worden in een goed geventileerde en warme, droge opfokruimte geplaatst. Welke kleuren zijn erkend Zwart Wit Gezoomd blauw Koekoek Goud zwartgeloverd Zilver zwartgeloverd Geel witgeloverd - Goudpel Zilverpel Moorkop wit Moorkop goudgeel Moorkop goud Citroen zwartgeloverd Zilver parelgrijsgeloverd (alleen krielen) Je ziet, er is keus genoeg. Wat voor eisen stelt een Uilebaard Niet meer dan andere hoenders. Voor voer kun je ze het beste korrelvoer geven omdat meelvoer nog al eens in de baard blijft plakken, waarna de dieren bij elkaar het voer uit de baard gaan pikken zodat de baard beschadigd kan worden. Dat geeft vooral een probleem voor het tentoonstellen. Alle soorten kippenvoer zijn tegenwoordig goed te noemen, maar zelf geef ik ze het liefste korrelvoer om bovengenoemde reden. Tentoonstelling Het onderstaande is een indicatie waaruit de zeldzaamheid blijkt. Op de clubshow in Ede waren er: 1 Goud zwartgeloverd 4 Zilver zwartgeloverd - 2 Citroen zwartgeloverd - 1 Zilver Moorkop - 3 Wit 2 Zwart 2 Koekoek. En krielen: 3 Goudpel 8 Goud geloverd 1 Zilver zwartgeloverd 5 Zilver parelgrijsgeloverd 4 Geel witgeloverd 7 Wit - 13 Zwart 2 Gezoomd blauw. Goudpel kuikens van 2 dagen oud in opfokruimte. Het interessante van deze kleurslag (dat betreft zowel goudpel als zilverpel) is dat de krielhanen op ongeveer 10 weken - en de groten op 14 weken - hun pel tekening kwijt raken en de tekening bij de hanen dus heel anders wordt dan bij de hennen.
Links: Iets oudere goudpel en zilverpel kuikens. Foto s onder: Een koppeltje goudpel krielen. De hennen zijn aardig op kleur,de haan mag wel iets lichter; bij deze kun je nog zien dat er een Frieshoen roodpel in zit. Links: Nederlandse Uilebaard kriel haan, kleur zilver parelgrijsgeloverd. De bijsikkels zijn niet goed getekend, ook die moeten een lovering hebben. Rechts: Koekoek Uilebaard kriel. Bij de kuikens in de koekoektekening kan je duidelijk zien dat koekoek een geslachtsgebonden kleur is. De hanenkuikens hebben een duidelijke witte vlek op het kopje.
Links: Uilebaard gezoomd blauw. Onder: Uilebaard haan, wit zwartcolumbia getekend (waarschijnlijk uit Brabanter fok). Links: Geel witgeloverde Uilebaard. Mooie kop met baard zonder kinlellen, goed verhoogde neusdop en een mooie lovering. Onder: Een zeldzame zilver moorkop. Links: Kop van een zilver zwartgeloverde haan. Uilebaarden zijn een bijzondere en prachtige verschijning in uw tuin.
Links: Een zilverpel hen die mooi schoon is in de bovenborst, zoals het in de standaard beschreven wordt. Onder: Mooie toom zilver zwartgeloverde Uilebaarden. De staart van de haan mag wat meer geloverd zijn en de baard wat voller en ronder tonen. Waarschijnlijk is de haan wat in de rui. De hennen vertonen een mooi verdeelde lovering op de bevedering. Onder: Goud zwartgeloverde hen, met een zeer goede baard. Hier mag de lovering wat duidelijker zijn en in de staart mag de grondkleur wat schoner zijn, en met lovering.
Boven: Een héél mooie Goud moorkop; een zeldzame kleurslag. Links: Citroen zwartgeloverd, de nieuwste kleur. Mag wat nog egaler van kleur. De kamhoorntjes zijn iets ongelijk. Onder: Kopstudie van een prachtige witte hen, met fraaie kamhoorntjes. Links: Een witte hen, F type dier met F veerkleur en forse baard, die nog wat ronder zou kunnen. Een voorbeeld hoe een Uilebaard moet zijn. Echt een showdier!
Links: Haan in de nieuwste kleurslag citroen zwartgeloverd. Onder: Een marketenster uit Bourtange met Uilebaarden in haar mand. Ook bij re-enactment festiviteiten in de vesting (het naspelen of uitbeelden van historische gebeurtenissen, door deelnemers in historisch kostuum) zijn de Uilebaarden weleens van de partij. Zie voor meer informatie de website www.bkuclub.nl Hier kun je ook het kontaktadres vinden van de sekretaris van de Brabanter, Kraaikop en Uilebaarden Club. Copyright 2015 All rights reserved by the Aviculture-Europe Foundation. Dit is een publicatie uit het online tijdschrift www.aviculture-europe.nl Nederlandse uitgave ISSN: 1871-6865 U mag deze tekst / foto s niet kopiëren, distribueren, zenden of publiceren zonder schriftelijke toestemming.