Revalidatie Autorijden Inleiding Deze informatie is bestemd voor revalidanten (en familie) die meer willen weten over het zelf weer gaan autorijden na ziekte of handicap. Meer informatie kunt u lezen in de brochure: Met een handicap veilig achter het stuur. En op de website van het CBR: www.cbr.nl In deze folder worden de volgende vragen beantwoord: - Is mijn rijbewijs nog geldig? - Wie beslist of ik weer mag autorijden? - Wat is er voor nodig en wat kost het? - Kan ik rijlessen nemen? - Zijn er aanpassingen aan de auto nodig? - Ik heb een buitenlands rijbewijs, wat nu? Tenslotte volgt een globaal overzicht van mogelijke financiële vergoedingen. Is mijn rijbewijs nog geldig? Om te mogen autorijden is een rijbewijs nodig. In de Nederlandse wet staat dat het rijbewijs afgegeven wordt aan iemand die heeft laten zien dat hij kan autorijden (rijexamen) én die gezond is. Iemands gezondheid kan namelijk het autorijden beïnvloeden. Voordat u het rijbewijs kunt aanvragen heeft u twee verklaringen nodig. Rijvaardigheid De verklaring van rijvaardigheid krijgt u als u slaagt voor het rijexamen. Eigen verklaring Om uw gezondheid te laten beoordelen vult u een Eigen Verklaring in. Dit is een lijst met vragen over uw gezondheid. Toen u destijds uw rijbewijs aanvroeg kon u alle vragen waarschijnlijk met NEEN invullen, waarmee u verklaarde dat u gezond was en geen beperkingen had. Op grond van deze gegevens heeft de arts van het CBR (het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen) een verklaring afgegeven dat u geschikt bent. 107292 20052008 1
Met deze twee verklaringen (Verklaring van Rijvaardigheid en Verklaring van Geschiktheid) heeft de gemeente een rijbewijs afgegeven. Verandering gezondheid Op dit moment is uw gezondheid mogelijk veranderd. Door het insturen van een Eigen Verklaring vraagt u het CBR uw rijgeschiktheid opnieuw te beoordelen. Naast een medische rapportage is hiervoor vaak ook een praktische beoordeling nodig. In een aantal situaties zijn uw beperkingen te compenseren door de auto aan te passen (zie pagina 7). Meestal is ook een rijtest nodig om ook de rijgeschiktheid in de praktijk te beoordelen. Wanneer alles is bekeken en goed bevonden, geeft het CBR een nieuwe Verklaring van Geschiktheid af.een van de taken van het CBR is om ervoor te zorgen dat iedereen met een rijbewijs weer veilig de weg op kan en het CBR doet daar dan ook al het mogelijke voor. Toch kan het gebeuren dat het CBR iemand na ziekte of handicap niet meer geschikt acht om een auto te besturen. Wie beslist of ik weer mag autorijden? Het CBR is door de minister aangewezen als de instantie die beslist of u wel of niet mag autorijden. Anderen, zoals de huisarts, de revalidatiearts (of een andere medisch specialist), de politie, de ANWB of uw verzekeringsadviseur, kunnen niet bepalen of u weer mag rijden. Zij weten onvoldoende welke invloed de veranderingen in uw gezondheid kunnen hebben op uw rijgeschiktheid. Hetzelfde geldt voor de rijschool waar u vroeger uw rijlessen gehad heeft of zelf recent weer eens een les genomen hebt. Alleen door een ingevulde Eigen Verklaring op te sturen naar het CBR, kan definitief bepaald worden of u weer mag rijden. Wat is ervoor nodig en wat kost het? Om te bepalen of u weer mag autorijden heeft het CBR de volgende gegevens nodig: - afschrift van de persoonsgegevens uit de gemeentelijke basisadministratie (uittreksel uit het bevolkingsregister) - een ingevulde en ondertekende Eigen Verklaring en een fotokopie van uw huidige rijbewijs 2
Persoonsgegevens Het afschrift van de persoonsgegevens uit de gemeentelijke basisadministratie kunt u uitsluitend krijgen bij de gemeente waar u woont. De kosten ervan wisselen per gemeente. Het CBR kan zonder dit afschrift uw aanvraag niet in behandeling nemen. Eigen Verklaring Het formulier Eigen Verklaring kunt u kopen bij elke gemeente en bij de aanpassingsdeskundige van het CBR. De Eigen Verklaring moet u zelf invullen en ondertekenen. Bij reden aanvraag vult u (bij III) in: toestand na ziekte. Alle vragen aan de achterkant moet u beantwoorden. Omdat u ongetwijfeld een of meerdere vragen met JA moet beantwoorden is er ook een aantekening van een arts nodig. In de kleine lettertjes staat dat dit niet uw behandelend arts mag zijn. Revalidatiearts Uw revalidatiearts mag echter van het CBR deze aantekening wel geven, juist omdat in het revalidatiecentrum goed bekend is wat de gevolgen van uw ziekte of handicap zijn. In plaats van de aantekening, maakt de revalidatiearts een functionele beschrijving voor het CBR. Hierin geeft de arts aan wat de aard, de ernst en de oorzaak van de afwijking zijn en wat deze voor gevolgen heeft voor uw functioneren. Bij bepaalde ziektebeelden kan het CBR, naast het rapport van de revalidatiearts, ook een rapport van een andere specialist (neuroloog, oogarts) vragen. Als dit in uw situatie van toepassing is, hoort u dit van het CBR. Het CBR geeft u dan ook een naam van een specialist waar u een afspraak moet maken voor een rijbewijskeuring. De kosten van een dergelijke keuring moet u zelf betalen. Fotokopie rijbewijs Uit een fotokopie van uw rijbewijs blijkt welke rijbewijzen u heeft. De medische eisen voor het rijbewijs voor de personenauto (categorie B) verschillen van die voor een motor (categorie A), vrachtauto of autobus (categorie C en D). In geval van beoordeling van de rijgeschiktheid voor de categorie C en D is een uitgebreidere rapportage van de arts nodig. 3
Het is verstandig om u hierover eerst te informeren bij de aanpassingsdeskundige van het CBR. Beoordeling Hoe verloopt de beoordeling? Nadat u de Eigen Verklaring, het afschrift van de persoonsgegevens uit de gemeentelijke basisadministratie en het kopie van het rijbewijs opgestuurd hebt naar het CBR, kan de beoordeling beginnen. Meestal is dit eerst een gesprek om het verdere traject of te spreken, een eventuele test volgt later. Aan de hand van de rapportage van de (revalidatie) arts bepaalt de Medisch Adviseur van het CBR allereerst de medische geschiktheid. Hij gaat hierbij uit van de meest recente Regeling eisen geschiktheid. Uw revalidatiearts of de aanpassingsdeskundige van het CBR kunnen u vertellen wat in deze regeling van toepassing is op uw situatie. Testrit Zodra vaststaat dat er geen medische bezwaren bestaan tegen zelfstandig autorijden, kan de aanpassingsdeskundige van het CBR de praktische rijgeschiktheid gaan beoordelen. De aanpassingsdeskundige doet dit meestal tijdens een testrit. In de volgende situatie wordt een testrit uitgevoerd: - bij functiestoornissen in armen en/of benen; - bij cognitieve stoornissen na bijvoorbeeld hersenletsel of beroerte; - bij problemen met het zien (verminderde gezichtsscherpte of uitval van een deel van het gezichtsveld): - bij andere problemen die het autorijden kunnen bemoeilijken. De praktische beoordeling vindt doorgaans plaats in een lesauto. De redenen hiervoor zijn: de aanwezigheid van een dubbele bediening en de eventuele noodzaak van aanpassingen aan de auto. De noodzaak van de lesauto en eventuele aanpassingen worden besproken bij de eerste ontmoeting met u. 4
Aangepaste lesauto Bij uitgebreide of ingewikkelde aanpassingen (zoals in het geval van een hoge dwarslaesie) wordt er regelmatig een passing bij een aanpasbedrijf afgesproken. Dergelijke bedrijven hebben meestal een lesauto waarin alle mogelijke aanpassingen ingebouwd kunnen worden. In korte tijd (anderhalf uur) kunnen dan de noodzakelijke aanpassingen bepaald worden. Ook is een testrit met de aangepaste auto mogelijk, vaak nadat u een aantal proeflessen gevolgd hebt. De kosten van het gebruik van een (al dan niet aangepaste) lesauto zijn voor uw rekening. Een beoordeling van de rijgeschiktheid is, afhankelijk van de soort en mate van aandoening, mogelijk voor alle voertuigen waarvoor een rijbewijs vereist is, dus voor motor, personenauto, vrachtwagen en autobus. Kosten Het CBR brengt behalve voor de Eigen Verklaring voor de medische en praktische beoordeling geen kosten in rekening. Alle overige kosten, zoals de kosten voor een eventuele specialistische medische keuring, het huren van een lesauto en voor eventuele autorijlessen, moet u zelf betalen. Kan ik rijlessen nemen? Tijdens de revalidatie ontstaat soms al snel de vraag: Kan ik nog rijden?. Aan de hand van een eerste gesprek kan het CBR adviseren dat u eerst een aantal rijlessen moet nemen om te wennen aan de veranderde situatie en aan de invloed die uw ziekte of handicap heeft op het autorijden. Na een aantal lessen volgt dan een testrit om te beoordelen of u inmiddels wel rijgeschikt bent. Indien u in een aangepaste auto moet gaan rijden heeft u vrijwel altijd een aantal lessen nodig om met de andere bediening om te kunnen gaan (denk bijvoorbeeld aan bediening met de linkervoet in een automaat waar het gaspedaal links naast het rempedaal is geplaatst). Alle rijlessen komen voor eigen rekening, ook als deze gevolgd worden op advies van het CBR. 5
Rijscholen Er zijn diverse gespecialiseerde rijscholen in de omgeving van de revalidatiecentra, die ervaring hebben met rijlessen voor mensen na een ziekte of handicap. Gegevens betreffende deze rijscholen kunt u opvragen bij het CBR, afdeling aanpassingen, tel: (026)- 323 87 37 voor de regio Oost of u kunt bellen met het centrale nummer van het CBR te Rijswijk (070)- 372 05 00. Het internetadres van het CBR is www.cbr.nl. Zijn er aanpassingen aan de auto nodig? Eventuele aanpassingen van uw auto zijn afhankelijk van uw beperkingen. Er zijn vele aanpassingen mogelijk, specifiek gericht op de behoeften van u als bestuurder. Denk hierbij aan bekrachtiging van rem, stuur en/of gas, éénhandige bediening van stuur en schakelaars maar ook aanpassingen van een stoel of het toegankelijk maken voor een rolstoel. Eigenlijk kan iedere bedieningsfunctie wel aangepast worden. De noodzaak en de aard van de aanpassingen worden bepaald door de aanpassingsdeskundige van het CBR. Meer informatie over aanpassingen kunt u vinden in de CBR-folder of via het CBR. In het geval van beperkingen door cognitieve stoornissen kan de auto niet aangepast worden, maar moet de bestuurder zich aanpassen. Het belangrijkste hierbij is dat de bestuurder inzicht heeft in het bestaan van de stoornissen en er blijk van geeft hier rekening mee te houden in het verkeer! Het volgen van een of meer rijlessen kan hiervoor gewenst zijn. Ga hiervoor naar een rijschool die bekend is met de gevolgen van cognitieve stoornissen. Voor meer informatie over aanpassingsbedrijven kunt u contact opnemen met het CBR. Ik heb een buitenlands rijbewijs. Wat nu? Voor het buitenlandse rijbewijs geldt een vergelijkbare procedure. De beoordelende instantie is echter de buitenlandse equivalent van het CBR. U kunt navragen wie dat is bij de instantie die uw buitenlandse rijbewijs heeft afgegeven of bij het CBR zelf. 6
Procedures voor het aanvragen van vergoedingen LET OP: het gaat hierbij alleen om een vergoeding van de kosten van het aanpassen van de auto en (soms) om de kosten van rijlessen. Vergoedingen in het kader van de AAW Als u een baan hebt of als u studeert, kunt u een beroep doen op de AAW (Algemene Arbeidsongeschiktheidswet) via de bedrijfsvereniging. Deze aanvraag moet u schriftelijk indienen bij uw eigen bedrijfsvereniging. Uw werkgever kan u informeren bij welke bedrijfsvereniging u de aanvraag moet indienen. Als u studeert, kunt u de aanvraag indienen bij de BV 26. Dit is de Nieuwe Algemene Bedrijfsvereniging (via het GAK). 7
Ziekenhuis Rivierenland Tiel Pres. Kennedylaan 1 4002 WP Tiel Postbus 6024 4000 HA Tiel Tel. (0344) 67 49 11 Fax (0344) 67 44 19 Internetsite: www.zrt.nl