Vorming in het bisdom Hasselt

CCV in het bisdom Hasselt Vorming in het bisdom Hasselt Werkjaar 2014-2015

Woordje vooraf Wie een kijkje neemt in deze nieuwe brochure voor het werkjaar 2014-2015 merkt dat het vormingsaanbod van het Centrum voor Christelijk Vormingswerk (CCV) in bisdom Hasselt ook dit jaar levensbreed is, met aandacht voor de persoonlijke leef- en werksfeer, de sociale en culturele sfeer. De snelle ontwikkeling van de samenleving spoort de mens ertoe aan om zich voortdurend te blijven ontplooien, een leven lang en dat op alle domeinen van het leven. De vormingen willen ertoe bijdragen dat deelnemers de kans krijgen om hun gaven te ontdekken en waar te maken in kerk en maatschappij, vanuit een sterke identiteit en met respect voor de eigenheid van anderen. De groei naar persoonlijke heelheid blijft een belangrijke uitdaging. We hopen dat de aangeboden vormingen u zullen aanspreken en stimuleren in uw persoonlijke zin- en geloofsbeleving. De vormingen vinden steeds plaats in het Pastoraal Centrum Seminarie, Tulpinstraat 75, 3500 Hasselt, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld. Voor meer informatie over de aangeboden vormingen verwijzen wij u graag naar onze website www.ccv.be/hasselt. U kan zich telkens via onze website inschrijven of telefonisch via het secretariaat (011 24 90 70). Elke drie maanden verzenden we ook een nieuwsbrief met een update van het programma. Via onze website kan u zich eenvoudig op deze nieuwsbrief abonneren en kan u de voorbije nieuwsbrieven raadplegen. Tijdens het werkjaar worden ook telkens folders verspreid. We hopen van harte u te mogen verwelkomen tijdens één van onze vormingen. Het CCV-team in bisdom Hasselt Els, Gerda, Marina, Hugo, Martijn en Vic. Jaak Inhoudstabel CURSUSSEN INDELING PER RUBRIEK 1. Persoonlijke levensvragen Er zijn. Met en voor elkaar. Infomoment: wat is een lotgenotengroep eigenlijk? Een weg naar verinnerlijking. Een weekend op weg. 2. Spiritualiteit Ignatiaans bijbels bidden. Geestelijke oefeningen. Laat mijn volk gaan! Het Mozesverhaal verteld. Inspiratie gezocht. Ziekenhuisverhalen door het Aurora Collectief. Inspiratie gezocht. GOSPODI. Muziek van de stilte. Inspiratie gezocht Pelgrimswandelingen 2014-2015 - Pelgrimspastoraal. Op pelgrimstocht richting Compostella. 3. Bijbel Berichten van een jonge Kerk in wording. Het Boek Handelingen (BVT). U, roep ik Heer - Psalmen ontdekken, beluisteren, leren begrijpen en doorleven (HCT). Bronmoment. Bijbelse verhalen verbeeld Tentoonstelling van Luc Blomme. Kennismaken met de evangelieverhalen: het Johannesevangelie (HCT). Een bijbelgroep starten. 4. Sacramentencatechese Sacramenten en liturgie (BVT). 5. Liturgie Voorgaan in gebed. Basiscursus gebedsleider. Rituelen en symbolen in de uitvaartliturgie. Vervolgmodule. Als leek de uitvaartdienst leiden. Basismodule. De homilie of preek in de uitvaartliturgie. Vervolgmodule Terugkomavond voor gebedsleiders. 6. Gemeenschapsopbouw Omgaan met de rouwende mens. Gave of opgave? Begeleiders van lotgenotengroepen. Omgaan met de rouwende mens. Gave of opgave? Dragers van Rouwenden Nabij. 1 2

1. Persoonlijke levensvragen Rouwenden nabij. Hoe voer je een goed rouwgesprek? Aandacht voor mensen die een kind verloren. Vormingsavond rouwbezoekers. 7. Christenen in de samenleving Naar buiten met de vreugde van het evangelie. Over uitdagingen in de pastoraal. Vormingsnamiddag voor vrijgestelden. Tegenlicht. Nadenken over God, wereld en mens. 8. Christelijk geloof Kerkleer. Reflecties omtrent het Kerk-zijn (BVT). Wie zegt gij dat Ik ben? Een christologie voor vandaag (HCT). WeG, wegen naar een volwassen geloof. Begeleiding en ondersteuning volwassencatechese. 9. Taakgerichte pastorale vorming De homilie nader bekeken. Dialoog van God met zijn volk. Herder, huurling, wolf. De kunst om geloofsgesprekken in groep te begeleiden. BEGELEIDING Supervisie en (begeleide) intervisie. Er zijn. Met en voor elkaar Infomoment: wat is een lotgenotengroep eigenlijk? Het verlies door overlijden of door echtscheiding van iemand die je dierbaar is, kan je hele leven onderuit halen. Je voelt je verloren, het raakt je in je hele wezen. Het rouwproces moet je zelf doorlopen. Maar als je gedachten en reacties met lotgenoten mag delen kan dat heel erg bevrijdend zijn. Een lotgenotengroep wil een luisterend oor zijn en ondersteuning bieden. Maar wat is een lotgenotengroep eigenlijk? Is het niet te zwaar om naar al die verschillende verhalen te luisteren? Moet je tijdens de bijeenkomst iets zeggen? Kan je daar wel terecht met je eigen verdriet? Kortom, heel wat vragen waarop we tijdens dit infomoment willen antwoorden. Enkele mensen getuigen tijdens het infomoment wat de lotgenotengroep voor hen heeft betekend. Voor mogelijke deelnemers aan een lotgenotengroep of ontmoetingsgroep, hulpverleners en geïnteresseerden. Gerda Linssen en Els Stulens Maandag 13 oktober 2014 van 15.00 tot 17.00 uur of van 19.00 tot 21.00 uur Vrije bijdrage Inschrijven Niet nodig Gerda Linssen, gerda.linssen@ccv.be Els Stulens, els.stulens@ccv.be 011 24 90 73 3 4

1. Persoonlijke levensvragen 2. Spiritualiteit Een weg naar verinnerlijking Een weekend op weg Om met gekwetsten en rouwenden op weg te gaan is het nodig dat je ook zelf een weg gaat; een weg van confrontatie, verinnerlijking en verdieping. In dit vormingsweekend willen we dat proberen door: - op een milde manier bewust te worden van licht en schaduw in onszelf en ermee te leren omgaan - vanuit ons geloof te werken aan innerlijke groei, mildheid, barmhartigheid en overgave. Op die manier kan de Liefde ons hart ten volle vullen zodat ze kan gaan stromen, als een levensstroom, in onze ontmoetingen. Je kan anderen maar oprecht nabij zijn als je hebt geleerd jezelf te dragen en te laten dragen. Voor mensen die de vorming Verliesverwerking en vergeving of Rouwenden nabij gevolgd hebben. Voor geïnteresseerden die helend met mensen op weg willen gaan. Wies Beckers, Gerda Linssen en Els Stulens Waar Bezinnings- en ontmoetingscentrum Hof Zevenkerken, Kasteeldreef 22, 2520 Ranst Van vrijdag 6 februari 2015 om 17.00 uur tot zondag 8 februari 17.00 uur. 130 euro Geestelijke oefeningen in het dagelijks leven Begeleiden en stimuleren van persoonlijke groei Je verwacht iets meer van het leven dan wat er tot nu toe te beleven viel. Je wil op de een of andere manier groeien als mens en je weet niet hoe. Indien je verwacht dat God als groeikracht van je leven daar iets aan kan verhelpen, kunnen de geestelijke oefeningen van Ignatius van Loyola je een dienst bewijzen. Het wordt een groeiproces van luisteren en tot klaarheid komen naar binnen toe. Daarbij hulp krijgen van iemand die in dat proces thuis is, helpt je op weg. Dat noemen we de geestelijke oefeningen in het dagelijks leven. Het veronderstelt dat je elke dag wat aandacht geeft aan dat proces in jou en er wekelijks met een begeleider over praat. Indien je daar meer informatie over wil dan ben je welkom op onze infoavond. Je kunt ook contact opnemen met één van de begeleiders. Iedereen die interesse heeft Waar In onderling overleg te bepalen Op aanvraag Infoavond op donderdag 25 september van 19.30 tot 22.00 uur Informatie en begeleider s Rita Loyens 089 38 49 08 Marijke Meinesz-van t Hoff 011 68 05 57 Gerda Linssen, gerda.linssen@ccv.be Els Stulens, els.stulens@ccv.be 011 24 90 73 5 6

2. Spiritualiteit Ignatiaans bijbels bidden Vertrouwelijk met God mogen omgaan, naar Hem luisteren en met Hem spreken is een voorrecht voor elke christen. Bidden is zeer eenvoudig en voor iedereen toegankelijk. God staat immers al naar ons op de uitkijk, klaar om met ieder van ons in verbinding te treden. Het enige wat van onze kant gevraagd wordt, is wat tijd en aandacht en dit in een vast gebedsritme. Het bewust tijd nemen voor God helpt de gelovige om in dit gebed voedsel te vinden voor zijn/haar concrete leven. Deelnemers vinden weer kracht en energie en ervaren dat bidden met het evangelie een bron van leven is. Enkele gebedsbegeleiders kunnen een tijd lang naar uw parochie komen om mensen bij hun persoonlijk gebed te begeleiden. Ze reiken een eenvoudige manier aan om te leren bidden met de Schrift. Dit initiatief nodigt uit om gedurende een bepaalde periode elke dag wat tijd te maken voor het hart van ons christen-zijn: de ontmoeting met de levende Heer. Groepen, in de parochie, de federatie of het dekenaat Rita Loyens en Marijke Meinesz-van t Hoff Ignatiaans bijbels bidden naar Kerstmis toe: *4 zaterdagen: 29 november, 6, 13 en 20 december 2014 telkens van 9.30 tot 12 uur. Ignatiaans bijbels bidden naar Pasen toe: *6 zaterdagen: 21 en 28 februari, 7, 14, 21 en 28 maart 2015 telkens van 9.30 tot 12 uur. De traditionele Ignatiaanse gebedsweken blijven na aanvraag ook mogelijk. Waar Plaatselijk Informatie en begeleiders Rita Loyens 089 38 49 08 Marijke Meinesz-van t Hoff 011 68 05 57 Laat mijn volk gaan! Het Mozesverhaal verteld. Inspiratie gezocht! Mozes deed de schoenen van zijn voeten. Op blote voeten stond hij daar, als Adam voor zijn schepper. En hij verborg zijn gezicht. Hoe zou een mens de God van hemel en aarde zomaar kunnen aanschouwen? Mozes, Ik wil dat jij naar de farao gaat om mijn volk uit de slavernij te leiden. Jij zult voortaan herder van Israël zijn. Ik, Heer? In mijn eentje? De Nederlandse dominee Nico ter Linden vertelt ons tijdens een sfeervolle avond het verhaal van Mozes. Tijdens de voordracht wordt hij muzikaal begeleid door pianist Willy Appermont. Alle geïnteresseerden; in het bijzonder catechisten, diakens, pastorale werkers, leerkrachten godsdienst. Dominee Nico ter Linden ( 1936) is ook in Vlaanderen geen onbekende. Naast zijn bijbelprogramma s, waarin hij, muzikaal begeleid, verhalen voordraagt uit het Oude Testament, geniet hij vooral bekendheid als auteur van het zesdelige opus magnum Het verhaal gaat (1996 2003). Hij is ook auteur van drie bijbelse verhalenboeken voor kinderen: Het land onder de regenboog, Profeet in de vis en Koning op een ezel. Infoavond: donderdag 25 september 7 van 19.30 tot 22.00 uur 8

2. Spiritualiteit Woensdag 15 oktober 2014 van 19.30 uur tot 22.00 uur 8 euro Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 Vrijdag 14 november 2014 van 20.00 tot 22.00 uur 8 euro Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 Ziekenhuisverhalen door het Aurora Collectief. Inspiratie gezocht! In een ziekenhuis draait altijd alles om mensen. Mensen met een heden en meestal ook met een toekomst. Maar het zijn telkens mensen met een verleden. In Ziekenhuisverhalen neemt het collectief toehoorders mee in enkele ontmoetingen die Marcel in het Mariaziekenhuis in Overpelt had. De ervaringen van zijn collega Jan De Cock komen eveneens aan bod. Het zijn stuk voor stuk verhalen over lijden, pijn en verdriet. Maar ook blije verhalen over genezing, geboorte, naar huis mogen gaan. In een ziekenhuis worden immers vele verhalen verteld door zieken, hun familie, hun vrienden, hun omgeving. GOSPODI. Muziek van de stilte Inspiratie gezocht! Het ensemble GOSPODI werd in 1982 opgericht. GOSPODI is in het kerkslavisch de aanroepende vorm van God en betekent O Heer. Bij het zingen staan de vier zangers van Gospodi naar elkaar toegekeerd, het midden leeg latend. Hierbij doen ze denken aan de zogenaamde symphonia. Dit is de cirkel van de vier evangelisten die beklemtonen hoe ze in eenklank met elkaar de Blijde Boodschap verwoorden. Alle geïnteresseerden voor een kennismaking met de Slavisch-Byzantijnse liturgie. Het ensemble Gospodi werd in 1982 opgericht door Herman Elegast (tenor) en Guido Cassiman Alle geïnteresseerden en in het bijzonder mensen (bariton). Samen met Jos Simal (bariton) en Paul die van dichtbij of veraf te maken hebben met het Nieuwdorp (bas) begon hun ontdekkingsreis ziekenhuis. doorheen de muziek van de Slavisch-Byzantijnse liturgie. De nauwgezette selectie van partituren vroeg van meet af aan ijverig speurwerk in een tamelijk Het Aurora Collectief, bestaande uit Marjan gesloten wereld. De beheersing van de uitspraak, Verachtert (verpleegkundige in Geel), Karen de vertaling van de liturgische teksten en de juiste Berghmans (psychologe) en Marcel Kumpen interpretatie van de muziek brachten Gospodi in (ziekenhuispastor). nauw contact met slavisten, iconografen en de monnikengemeenschap van Chevetogne. 9 10

2. Spiritualiteit Het ensemble produceerde verscheidene cd s en verzorgt geregeld concerten in binnen- en buitenland. Sinds 2005 bestaat het kwartet uit Pieter Stevens (altus), Michaël Wittoek (tenor), Wenceslaus Mertens (bariton) en Frederik Meireson (bas). Waar Abdij van Herkenrode, Hasselt 23 januari 2015 om 19.30 uur 8 euro Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 Voor meer info: hou onze nieuwsbrief in de gaten! Pelgrimswandelingen Planning werkjaar 2014-2015 tocht van 11 km naar de kerk van Zutendaal- Wiemesmeer, met eucharistieviering; einde om 18.30 uur Maandag 29 december 2014 Kerstpelgrimswandeling met bezoek aan de kerststallen van Walshoutem, Walsbets en Wezeren; van 13.30 tot 17.00 uur Zaterdag 21 februari 2015 Pelgrimswandeling bij het begin van de veertigdagentijd vanuit Herkenrode naar de Kluis van Bolderberg en terug (15 km), vertrek om 9.30 uur; ofwel namiddagtocht rondom Herkenrode (6 km), vertrek om 13.30 uur; gezamenlijk einde omstreeks 16.30 uur Zaterdag 4 april 2015 Pelgrimswandeling op Stille Zaterdag Tussen lijden en hoop ; locatie, afstanden en uren nog te bepalen Voor meer info over deze tochten: hou onze nieuwsbrief in de gaten! Zaterdag 6 september 2014 Pelgrimswandeling bij de start van het nieuwe werkjaar De vreugde van het evangelie ; locatie, afstanden en uren nog te bepalen Vrijdag-zaterdag 17-18 oktober 2014 Pelgrimstweedaagse Pelgrimeren naar Maria van Wégimont naar Banneux en terug (2 x 15 km) met overnachting in Chaityfontaine te Banneux Zaterdag 8 november 2014 Sint-Hubertuspelgrimswandeling; start aan de Salamander te Maasmechelen om 13.30 uur; 11

2. Spiritualiteit 3. Bijbel Op pelgrimstocht richting Compostela Sedert enkele jaren gaan we in de zomer op pelgrimstocht richting Compostela. De voorbije jaren zelfs telkens met twee groepen. Elke tocht nam 12 dagen in beslag en stond in het teken van een bijbels thema: bv. de verhalen over aartsvader Jakob, de Bergrede, de uittocht uit Egypte en de tocht naar het Beloofde land. Eén tocht is zwaar (gemiddeld 25 km. per dag), de andere tocht is lichter (gemiddeld 20 km per dag), maar ook nog behoorlijk inspannend. Erg zwaar of iets minder zwaar, voor elke deelnemer was het ongetwijfeld onvergetelijk. De prachtige natuur, de gesprekken, de gebedsmomenten, de eucharistievieringen in oude kerkjes of gewoon buiten, de vriendschap, de verrassende ontmoetingen onderweg alles werkte mee om God, elkaar en jezelf te ontmoeten. Ook in de zomer van 2015 zullen we weer als pelgrims op weg gaan. Bij het ter perse gaan van deze brochure lagen data en routes nog niet vast. Die zullen in het vroege najaar in elk geval worden bekendgemaakt. U mag nieuws van ons verwachten! Voor vragen of informatie neemt u contact op met Hugo Quintiens 011 24 90 70 of 0498 80 79 68 of via e-mail hugo.quintiens@ccv.be Voor meer info over deze tochten: hou onze nieuwsbrief in de gaten! Berichten van een jonge Kerk in wording. Het boek Handelingen Basisvorming Theologie Het vijfde boek uit het Nieuwe Testament verleent ons inzicht in het ontstaan van de eerste christengemeenschappen. Midden de onderdrukking en vervolging groeien deze gemeenschappen snel omdat ze één van hart en ziel zijn en alles met elkaar delen. Hun getuigenis maakte indruk op toehoorders, zo bericht Lucas. Tijdens vier dinsdagavonden verkennen we het ontstaan van deze prille gemeenschappen van christenen aan de hand van enkele kernverhalen en gaan we na hoe deze verhalen ook voor hedendaagse christenen nog relevant zijn. Kunnen we nog iets proeven van dat aanstekelijk enthousiasme? Al wie een opleiding volgt tot godsdienstleraar, parochieassistent, diaken of pastoraal werker. En voor elke geïnteresseerde. Martijn Steegen Vic. Jaak Janssen Dinsdagen: 30 september, 7, 14 en 21 oktober 2014 telkens van18.45 tot 22.00 uur 32 euro Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 13 14

3. Bijbel U roep ik, Heer! Psalmen ontdekken, beluisteren, leren begrijpen en doorleven Hogere Cursus Theologie Het boek der Psalmen staat in het midden van de Bijbel, het is als het ware de samenvatting van de hele Schrift. Er zijn psalmen over de schepping en de Thora, over de uittocht en het verbond, over koningen en profeten, over het beloofde land en de ballingschap. En de kerkvaders betrokken alle psalmen ook op Christus. Wie de psalmen kent, kent heel de Schrift. Daarom weerklinken de psalmen al zoveel eeuwen in de gebedstraditie van joden en christenen. De psalmen zijn bovendien zeer menselijke gebeden. Alle gevoelens komen erin aan bod: angst en blijdschap, huiver en bewondering, dankbaarheid en opstandigheid, liefde en haat, hoop en ontreddering, kennis en ervaring, vragen en antwoorden. Altijd opnieuw hebben mensen hun toevlucht genomen tot deze liederen, ze raken niet versleten. Daarom worden de psalmen ook altijd opnieuw vertaald en hertaald, op muziek gezet en gezongen. Tijdens deze vier middagen maken we kennis met het boek der Psalmen als geheel, met de voornaamste psalmensoorten en met enkele afzonderlijke psalmen. We besteden ook aandacht aan hertalingen en muzikale versies. Al wie een opleiding volgde tot godsdienstleraar, parochieassistent, diaken of pastoraal werker. En voor elke geïnteresseerde. Paul Kevers 32 euro Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 Bijbelse verhalen verbeeld Tentoonstelling Luc Blomme Tijdens het najaar van 2014 organiseert het Pastoraal Informatie Centrum i.s.m. CCV in bisdom Hasselt een tentoonstelling met kunstwerken van Luc Blomme. Blomme die schooldirecteur was, heeft heel zijn leven olieverfschilderijen gemaakt. In het Pastoraal Centrum Seminarie zullen voornamelijk de schilderijen met bijbelse thema s worden tentoongesteld. Uit het oeuvre blijkt dat het leven hem niet gespaard heeft. Met zijn schilderijenreeks getuigt hij van de kracht van zijn geloof. Parochies, scholen, verenigingen en andere groepen kunnen een rondleiding aanvragen bij CCV. Ter voorbereiding van de adventsperiode zullen in het aanbod ook thema-avonden voorzien worden. Voor meer informatie houdt u de nieuwsbrief van het PIC en CCV in het oog! Alle geïnteresseerden CCV Hasselt Pastoraal Informatie Centrum, PIC vzw Najaar 2014 Maandagen: 17 en 24 november, 1 en 8 december Secretariaat CCV, 011 24 90 70 2014, telkens van 14.00 tot 16.30 uur hasselt.secr@ccv.be 15 16

3. Bijbel Martijn Steegen, 011 24 90 72 martijn.steegen@ccv.be Tom Van Wambeke, 011 24 90 56 tom.van.wambeke@bisdomhasselt.be Voor meer info over de tentoonstelling en vormingen: hou onze nieuwsbrief in de gaten! Bronmoment Het Bronmoment is een gelegenheid om, bij het begin van de Advent en Veertigdagentijd, even op adem te komen bij jezelf, bij anderen en bij God opdat je opnieuw ten volle zou leven vanuit innerlijke bewogenheid. Vicaris Jaak Janssen brengt ons thuis in een evangelieverhaal van een zondag uit deze adventsperiode. Momenten van stilte, zingen, luisteren naar het evangelie, samen uitwisselen in kleine groepen en bidden, maken dat ieder tot in het diepste van zijn hart wordt geraakt en vreugdevol naar huis keert. Voor iedereen die geïnteresseerd is Vic. Jaak Janssen Gerda Linssen Vrijdagen: 5 december 2014 en 6 maart 2015 telkens van 18.45 tot 22.00 uur 8 euro Gerda Linssen, 011 24 90 73 gerda.linssen@ccv.be

3. Bijbel Kennismaken met de evangelieverhalen: het Johannesevangelie Hogere Cursus Theologie Het Johannesevangelie staat erom bekend moeilijk toegankelijk te zijn. Je moet al bijna een insider zijn, wil je de lange theologische redevoeringen van Jezus in het Johannesevangelie goed kunnen begrijpen. Als lezers staan we daarin niet alleen. Want meer dan eens weerklinkt ook in het evangelie veel onbegrip op de uitspraken van die johanneïsche Jezus. Vergelijk je het evangelie met de andere drie evangeliën van Marcus, Matteüs en Lucas, dan is het Johannesevangelie een eigenaardig evangelie. De soms zo nabije en menselijke Jezus die we ontmoeten bij Marcus, Matteüs en Lucas, blijkt in het Johannesevangelie een afstandelijke en moeilijk te doorgronden man. Het lijkt wel alsof hij niet van deze wereld afkomstig is. Voorts treffen we ook heel wat bekende verhalen die Marcus, Matteüs en Lucas delen niet aan in het Johannesevangelie en vertelt Johannes verhalen die de andere drie niet vertelden. Tijdens vier avonden maken we kennis met de eigenaardigheid van dit evangelie. We zullen daarbij niet al teveel aandacht besteden aan de historische achtergronden waartegen dit evangelie tot stand kwam. Onze interesse gaat voornamelijk uit naar het verhaal dat deze evangelist vertelt en zijn Jezusportret. Al wie een opleiding volgde tot godsdienstleraar, parochieassistent, diaken of pastoraal werker. En voor elke geïnteresseerde. 32 euro Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 Een bijbelgroep starten Wil jij in jouw federatie graag starten met een bijbelgroep? Maar weet je niet goed hoe je daaraan moet beginnen? Of ben je op zoek naar nieuwe methodieken voor je reeds bestaande bijbelgroep? Dan biedt CCV Hasselt jou graag haar ondersteunende medewerking aan. We doen dit vanuit de overtuiging dat: * bijbelse verhalen en beelden ons uitdagen om de diepte van het eigen leven te (her-)ontdekken. * bijbelverhalen ons uitdagen om de eigen levensdynamiek en die van de gemeenschap om te vormen of te laten openbloeien, om bepaalde appèls in het eigen leven en de samenleving te horen en erop in te gaan. * een terugkeer naar de bron van het christelijke geloof een belangrijke WeG is in de groei naar een verdiept geloof. je met een bijbelgroep wil starten brengen we na een verkennend gesprek het doelpubliek in kaart en zoeken we naar de meest geschikte methodiek, waarbij deelnemers optimaal de kans krijgen om te reflecteren en samen te delen wat hen raakt. Martijn Steegen Donderdagen: 21 mei, 28 mei, 4 juni en 11 juni 2015 telkens van 19.30 tot 22.00 uur Voor vragen en meer informatie kan u steeds terecht bij: Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 19 20

4. Sacramentencatechese Sacramenten en Liturgie Basisvorming Theologie Deze cursus biedt inzicht in de eigenheid van de christelijke liturgie en sacramenten. In het onderdeel liturgie staan volgende vragen centraal: wat is liturgie eigenlijk en wat is haar plaats in het geheel van het gelovige leven? Wat zijn de bouwstenen en de spelregels van de liturgie? Hoe is het kerkelijk jaar opgebouwd? Welke taal hanteert de liturgie? Wat is de plaats van het Woord in de liturgie? Welke symbolen en rituelen hanteert de liturgie? Sacramenten verwijzen naar een ongrijpbare werkelijkheid en realiseren die werkelijkheid tegelijk door haar te gedenken en te vieren. Anders gezegd: sacramenten zijn tegelijk teken en instrument. Het zijn krachtige tekenen die gebruik maken van broze en kwetsbare woorden, symbolen en gebaren. In deze cursus wordt die mysterievolle kern van ons geloof toegelicht en uitgediept door in te gaan op enkele belangrijke sacramenten. Dinsdag 3 februari (Liturgie) Dinsdag 10 februari (Sacramenten) Dinsdag 24 februari (Sacramenten) Dinsdag 3 maart (Liturgie) Dinsdag 10 maart (Sacramenten) Dinsdag 17 maart (Sacramenten) 80 euro 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur Martijn Steegen, martijn.steegen@ccv.be 011 24 90 72 Al wie een opleiding volgt tot godsdienstleraar, parochieassistent, diaken of pastoraal werker. En voor elke geïnteresseerde. Chris Jeunen o praem. Jean-Paul Pinxten Dinsdag 6 januari (Liturgie) Dinsdag 13 januari (Liturgie) Dinsdag 20 januari (Sacramenten) Dinsdag 27 januari (Sacramenten) 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 18.45 tot 22.00 uur 21 22

5. Liturgie Voorgaan in het gebed Basiscursus gebedsleider In deze basisvorming verkennen we mogelijkheden en reiken we inzichten aan om een cultuur van gebed te bevorderen en te beoefenen. Je leert hoe je het liturgisch gebed in zijn verschillende vormen kunt leiden. Specifieke aandacht gaat naar de grondhouding van de gebedsleider. Daarnaast worden er praktische vaardigheden aangeleerd en geoefend om in klein groepsverband een gebedsviering uit te werken. Een zendingsviering in aanwezigheid van plaatselijke pastores sluit de cursus af. Voor christenen die het liturgisch gebed van de gemeenschap willen leiden en die in overleg met hun pastoor hiertoe worden gezonden. Parochievicariaat, de Diocesane Commissie Liturgie en CCV; E.H. Eric Reynders, Germaine Sinnesael en Louisa Cloesen Waar Federatie Borgloon (locatie nog te bepalen) Donderdagen: 2, 9, 16 en 23 oktober en 13 en 27 november 2014 telkens van 19.00 tot 22.00 uur. 48 euro per deelnemer, eventueel door de federatie of de parochie betaald Rituelen en symbolen in de uitvaartliturgie Vervolgmodule uitvaartliturgie Aansluitend op de basismodule Leider van de uitvaart wil deze vervolgmodule inzichten brengen over de liturgische symbolen en rituelen, over hun werkzaamheid en hoe wij mensen kunnen brengen tot een mogelijke ervaring van het religieuze mysterie. leren hoe symbolen in de uitvaartliturgie in zich de kracht dragen om de verbinding te maken tussen het levensverhaal van de overledene en het gevierde paasmysterie. laten leren uit de praktijkervaring van federaties in een gebedsviering en de eucharistie op zondag. leren omgaan met muziek en zang in de uitvaart in een gebedsviering. Voor leken-leiders van de uitvaartliturgie die de basismodule Leider van de uitvaart in een gebedsviering hebben gevolgd, en die samen met een team de verantwoordelijkheid dragen voor het hele uitvaartgebeuren in hun federatie. Best samen met één van hun pastores. Voor geïnteresseerde priesters, diakens en parochieassistenten. CCV, Parochievicariaat en de Diocesane Commissie Liturgie Dinsdagen: 4 en 18 november 2014 van 14.00 tot 17.00 uur Louisa Cloesen, 011 28 84 44 louisa.cloesen@bisdomhasselt.be Hugo Quintiens, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be 16 euro per deelnemer 23 24

5. Liturgie Inschrijven Uiterlijk tot 23 oktober 2014 bij CCV Louisa Cloesen, 011 28 84 44 louisa.cloesen@bisdomhasselt.be andere pastorale taken toekomen. * Zij worden gesteund door een team dat de verantwoordelijkheid draagt voor de liturgie en pastoraal bij een overlijden. * Zij zijn bereid de twee vervolgmodules samen met een pastor uit de federatie te volgen. Hugo Quintiens, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be Als leek de uitvaartliturgie leiden Basismodule De uitvaartliturgie en pastoraal steunt op drie pijlers: mensen in rouw nabij zijn, in naam van Jezus Christus; liturgie, een werk van vele mensen; het geloof in de verrijzenis. Deze drie thema s komen in de vorming uitgebreid aan bod. Daarnaast focussen we op De kunst van het vieren van de uitvaartliturgie. Waarin bestaat de kunst om waardig liturgie te vieren en hoe kan ik, als leider van de uitvaart, mij die kunst eigen maken? Wie de basismodule heeft gevolgd, kan vanaf dan samen met een plaatselijke pastor stapsgewijs ingroeien in deze liturgische en pastorale taak en instappen in de vervolgmodules. De basismodule beslaat voortaan vijf in plaats van drie bijeenkomsten. De vroegere vervolgmodule De kunst van het vieren wordt in de basismodule geïntegreerd. Als vervolgmodules hebben we dan voortaan: 1. De homilie of preek in de uitvaartliturgie 2. Symbolen en rituelen in de uitvaartliturgie Kandidaat-leiders van de uitvaartliturgie worden voor deze vorming door hun pastoor aangesproken. Zij volgen de vorming best samen met een pastor uit de federatie. Tijdens en na de vorming krijgen kandidaten alle kansen en tijd om de vereiste kennis op te doen en de nodige vaardigheden te verwerven en in te oefenen. CCV, Parochievicariaat en de Diocesane Commissie Liturgie; E.H. Eric Reynders, E.H. Karel D Huys, Louisa Cloesen, Hugo Quintiens Woensdagen: 14, 21 en 28 januari en 4 en 11 februari 2015 telkens van 19 tot 22 uur. 40 euro per deelnemer Inschrijven De pastoor-moderator meldt kandidaat-deelnemers aan bij vicaris Karel D Huys. Daarna kan hij hen inschrijven bij CCV, Tulpinstraat 75, Hasselt, 011 24 90 70, hasselt.secr@ccv.be Inschrijven uiterlijk tot 7 januari 2015! Louisa Cloesen, 011 28 84 44 louisa.cloesen@bisdomhasselt.be Hugo Quintiens, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be Voor leken die kandidaat zijn om de uitvaartliturgie in een gebedsviering te leiden. * Zij kunnen pastores helpen die omwille van het 25 aantal uitvaarten niet meer of onvoldoende aan hun 26

5. Liturgie De homilie of preek in de uitvaartliturgie Vervolgmodule uitvaartliturgie Het is niet zo eenvoudig om een homilie of preek voor een uitvaart voor te bereiden en uit te spreken. De voorbereiding start eigenlijk al bij het rouwbezoek. In deze vorming leer je welke betekenis en functie de predicatie in een uitvaart heeft, hoe je die het best kunt voorbereiden en ook uitspreken. Er is tijd om inzichten op te doen en te oefenen. Voor leken-leiders van de uitvaartliturgie die de basismodule Als leek de uitvaartliturgie leiden hebben gevolgd, en die samen met een team de verantwoordelijkheid dragen voor de liturgie en pastoraal bij de uitvaarten in hun federatie. U volgt deze module het best samen met één van de pastores; Voor geïnteresseerde priesters, diakens en parochieassistenten. Terugkomavond voor gebedsleiders Voor alle gebedsleiders organiseren we jaarlijks een terugkomavond waarin één specifiek aspect of thema van de liturgie of het gebed wordt behandeld. Het thema van de avond wordt later meegedeeld. Donderdag 28 mei 2015 van 19.30 tot 22.00 uur 8 euro Louisa Cloesen, 011 28 84 44 louisa.cloesen@bisdomhasselt.be Hugo Quintiens, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be 27 CCV, Parochievicariaat en de Diocesane Commissie Liturgie; E.H. Luc Herbots, Louisa Cloesen, Hugo Quintiens Woensdagen: 22 april en 6 mei 2015 telkens van 19.00 tot 22.00 uur 16 euro per deelnemer Inschrijven Uiterlijk tot 22 april 2015 bij CCV Louisa Cloesen, 011 28 84 44 louisa.cloesen@bisdomhasselt.be Hugo Quintiens, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be

6. Gemeenschapsopbouw Omgaan met de rouwende mens. Gave of opgave? Vorming, ondersteuning en begeleiding van begeleiders lotgenotengroepen Tijdens deze samenkomsten willen we de begeleiders van lotgenotengroepen en ontmoetingsgroepen verder bekwamen in het begeleiden van deze groepen door te luisteren naar hun ervaringen en eventuele problemen. Daarnaast bieden we nieuwe werkvormen aan om in de groepen het rouwgesprek te stimuleren. Begeleiders van de lotgenotengroepen en ontmoetingsgroepen Gerda Linssen en Els Stulens Donderdag 11 september 2014 van 19.30 tot 22.00 uur Een tweede datum wordt in onderling overleg afgesproken. gratis Gerda Linssen, 011 24 90 73 gerda.linssen@ccv.be Els Stulens, 011 24 90 73 els.stulens@ccv.be Omgaan met de rouwende mens. Gave of opgave? Vorming, ondersteuning en begeleiding van dragers Rouwenden nabij Op deze samenkomsten willen we de verantwoordelijken van de federatieve en dekenale werkgroepen Rouwenden nabij bekwamen in het begeleiden van deze groepen. De inhoud van deze samenkomsten: - het project Rouwenden nabij mogelijk maken in federatie/dekenaat - vorming rond onderwerpen die betrekking hebben op het rouwproces: de nieuwe visie op rouw, rouw bij kinderen en jongeren, rouw bij nabestaanden na zelfdoding, - ervaringen en knelpunten uitwisselen Begeleiders van de federatieve of dekenale werkgroep Rouwenden nabij Gerda Linssen en Els Stulens Waar Abdij Herkenrode, Herkenrodeabdij 1, 3511 Kuringen Dinsdagen: 30 september 2014 en 21 april 2015 telkens van 9.00 tot 16.00 uur. Gratis Gerda Linssen, gerda.linssen@ccv.be Els Stulens, els.stulens@ccv.be 011 24 90 73 29 30

6. Gemeenschapsopbouw Rouwenden nabij Vanuit de ervaring dat mensen, die geconfronteerd worden met het verlies van een geliefde, vaak in de kou staan, startte CCV-Gezinspastoraal in 2004 het project Rouwenden nabij. Wie rouwenden nabij wil zijn krijgt in deze zes samenkomsten de kans om (beter) te leren omgaan met eigen en andermans rouw. Vanuit christelijk perspectief worden inzichten aangereikt en vaardigheden geoefend, grondhoudingen aangeleerd en spiritualiteit verdiept. Iedereen die rouwende mensen nabij wil zijn. In het bijzonder mensen die het project Rouwenden nabij in hun federatie of dekenaat willen dragen. Gerda Linssen en Els Stulens Woensdagen: 22 en 29 oktober, 5, 12 en 26 november, 3 december 2014 telkens van 19.00 tot 22.00 uur 50 euro Gerda Linssen, gerda.linssen@ccv.be Els Stulens, els.stulens@ccv.be 011 24 90 73 Hoe voer je een goed rouwgesprek? Maar we ervaren ook dat echte communicatie met rouwenden niet eenvoudig is. Als de rouwende zijn verhaal vertelt ervaren we regelmatig onvermogen om juist te vatten waar de ander in de diepte mee bezig is. Hoe gaan we om met vragen rond zingeving? Na een gesprek vragen we onszelf soms af of we wel goed reageren of terecht tussenkomen. Arthur Polspoel heeft een jarenlange ervaring met rouwgesprekken. Aan de hand van een aantal voorbeelden die we zelf meebrengen vanuit onze eigen ervaring en via rollenspel begeleidt hij ons in het zoeken naar de goede vragen en antwoorden in bepaalde situaties. Hij geeft ons een beter inzicht waarom sommige vragen en antwoorden juist wel of niet goed zijn. Doelstelling Leren om op een goede manier en met de juiste aandacht een rouwgesprek te voeren. Voor alle mensen die rouwbezoeken doen. Prof. Arthur Polspoel, pastoraaltheoloog en veelgevraagd spreker en auteur van boeken over rouw Woensdagen: 20 en 27 mei en 3 juni 2015. Men kan telkens kiezen voor een namiddag- of avondprogramma: Groep 1: van 14.00 tot 17.00 uur Groep 2: van 19.00 tot 22.00 uur 25 euro Met veel goede bedoelingen trachten we rouwenden Gerda Linssen, gerda.linssen@ccv.be nabij te zijn en troost te bieden. Wij zijn ervan Els Stulens, els.stulens@ccv.be overtuigd dat mensen nabij zijn en naar hen luisteren 011 24 90 73 31 kansen biedt om hun verdriet en verlies te uiten. 32

6. Gemeenschapsopbouw Aandacht voor mensen die een kind verloren Vormingsavond voor rouwbezoekers Geen enkel kind is zo aanwezig dan het kind dat er niet meer is, horen we vaak zeggen door ouders die een kind uit handen hebben moeten geven. Het verlies van een kind is ongetwijfeld één van de ingrijpendste gebeurtenissen die een mens kan meemaken. Voor velen lijkt het of men het verlies nooit meer te boven zal komen, alsof men overspoeld wordt door verdriet. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het een hele tijd duurt voordat mensen over die immense berg van verdriet heen zijn. En toch is er hoop. Hoe onbegrijpelijk dit ook mag klinken. Jammer dat de omgeving het zo moeilijk heeft om aan te voelen, of zelfs maar te vermoeden, welke afschuwelijke ervaring het verlies van een kind is en te begrijpen hoe men telkens weer door de golven van het verdriet wordt meegesleurd. Misschien kunnen we als rouwbezoekers wèl iets betekenen voor deze mensen. Hoe kunnen we het best aanwezig zijn bij deze nabestaanden? Voor rouwbezoekers en allen die helend met mensen op weg gaan Spreker: Geert Hulselmans Begeleiders: Els Stulens en Gerda Linssen Woensdag 10 juni 2015 van 19.00 tot 22.00 uur 8 euro 7.Christenen in de samenleving Naar buiten met de vreugde van het evangelie Nauw aansluitend bij de exhortatie van Paus Franciscus, Evangelii Gaudium. De vreugde van het Evangelie, worden christenen met hun pastores uitgenodigd om kennis te maken met dit schrijven. De Paus dringt aan een evangeliserende gemeenschap te worden en wel een gemeenschap van missionaire leerlingen (EG 24). De vorming wil vertrekken van in het oog springende citaten die tot reflectie en gesprek brengen. De vorming kan per dekenaat gebeuren gericht aan alle geïnteresseerden. Najaar 2014; de juiste data en plaatsen worden bepaald door de dekenaten. Over uitdagingen in de pastoraal Vormingsnamiddag voor vrijgestelden Paus Franciscus spreekt in zijn exhortatie De vreugde van het evangelie over de context waarin de Kerkgemeenschap moet leven en handelen. Hij biedt een evangelisch onderscheiden aan (EG, 50). Hij ziet er aanvechtingen en uitdagingen in de context van een mondiale cultuur. Deze gedachten vragen om beluisterd en besproken te worden. Ze kunnen een missionaire kracht geven (EG, 106). Deze vorming kan per dekenaat of gezamenlijk met enkele dekenaten georganiseerd worden. Gerda Linssen, gerda.linssen@ccv.be Els Stulens, els.stulens@ccv.be 011 24 90 73 Vrijgestelden Voorjaar 2015; datum en plaats worden vastgelegd door de dekenaten. 33 34

7.Christenen in de samenleving Tegenlicht. Nadenken over God, wereld en mens Er is wel iets, hoor je dan. Maar naar wat zoeken in een maatschappij die steeds verder seculariseert? Het is niet altijd even evident om in deze pluralistische context als jonge christen te onderscheiden waar het om gaat. Tegenlicht durft weleens te verblinden. En toch verlangen we naar houvast, zin, heelheid en verwondering over wat er meer is tussen hemel en aarde. Aan de hand van thematische avonden houden we actuele maatschappelijke thema s tegen het licht. Theologie en filosofie zijn er immers niet enkel voor theologen en filosofen. Tijdens de thema-avonden beogen we een kritisch geloof op mensenmaat, zonder daarbij te verzanden in vastliggende antwoorden en oude dogma s. Een vaste format is er niet. Afhankelijk van het thema wordt een passende vorm gekozen. Jongvolwassen zinzoekers Stuurgroep Tegenlicht Data worden nog bekend gemaakt Meer info Evi Freson, 011 24 90 30 evi.freson@ijd.be Filips Defoort, 011 24 90 15 filips.defoort@bisdomhasselt.be Martijn Steegen, 011 24 90 72 martijn.steegen@ccv.be 8. Christelijk geloof Kerkleer Reflecties omtrent Kerk-zijn Basisvorming Theologie De Kerk, wat is dat? Voor de man in de straat is de Kerk, en met name de katholieke Kerk, een machtig instituut dat met zijn talrijke instellingen een niet onaanzienlijke maatschappelijke en economische plaats bekleedt. Vraag je aan diezelfde man of hij gedoopt is, dan zal hij dikwijls ja antwoorden, maar eraan toevoegen dat hij zich niet als een lid van die Kerk ziet. Zelfs mensen die gelovig zijn, zeggen vaak dat de Kerk als instituut iets is waar zij liever geen deel van uitmaken. De cursus Kerkleer gaat midden in deze spanning staan. Het dubbelgebeuren dat ten grondslag ligt aan de Kerk vormt de vertrekbasis van deze cursus: het gebeuren dat werd voltrokken door Jezus Christus, die gestorven en verrezen is, en het gebeuren van de gave van de Geest op Pinksteren. Tijdens 6 avonden worden volgende thema s verkend: De Kerk in de geschiedenis; Wezen en oorsprong van de Kerk; Drie-eenheid en Kerk geloofsbelijdenis en Kerk; Volk van God: het algemeen priesterschap; Religieuzen in de Kerk; Kennismaking met hedendaagse gestalten van Kerk. Al wie een opleiding volgt tot godsdienstleraar, parochieassistent, diaken of pastoraal werker. En voor elke geïnteresseerde. Vic. Karel D Huys Dinsdagen: 4, 18 en 25 november, 2, 9 en 16 december 2014 telkens van 18.45 tot 22.00 uur Voor meer info over deze tochten: hou onze 35 nieuwsbrief in de gaten! 36

8. Christelijk geloof 48 Euro Martijn Steegen, 011 24 90 72 martijn.steegen@ccv.be Wie zegt gij dat Ik ben? Een christologie voor vandaag Hogere Cursus Theologie In deze cursus opteren we ervoor om uit te gaan van de teksten van de evangelies, de meest directe getuigenissen over de persoon van Jezus Christus. We stellen vast dat het verhaal van de mens Jezus het verhaal van Gods Zoon is. We ontdekken dat deze getuigenissen een eigensoortige interpretatie vragen het zijn immers geloofsgetuigenissen. In de loop van de cursus worden christologische leessleutels gevonden en toegelicht. Ze leren ons om de historische Jezus en de Christus van het geloof in het juiste perspectief te verstaan. Doelstelling Verdiepende kennismaking met de fundamenten van de Christologie Al wie een opleiding volgde tot godsdienstleraar, parochieassistent, diaken of pastoraal werker. En voor elke geïnteresseerde. Kristof Struys Donderdagen: 5, 12, 19 en 26 maart 2015 telkens van 19.30 tot 22.00 uur 32 euro Martijn Steegen, 011 24 90 72 martijn.steegen@ccv.be Inhoudelijk focussen we achtereenvolgens op de christologische betekenis van Jezus woorden en (wonder)daden, van zijn lijden, dood en verrijzenis (Pasen). Ook de verschijningsverhalen leren ons heel wat over de wijze waarop de verrezen Christus na Pasen moet verstaan worden. We bekijken hoe het Christusgebeuren het hoogtepunt is van de openbaring van de drie-ene God. De leer over Jezus de Christus (christologie) en de leer over God als Vader, Zoon en Geest (triniteitsleer) hebben ten diepste met elkaar te maken. 37

8. Christelijk geloof 9. Taakgerichte pastorale vorming WeG, wegen naar een volwassen geloof Begeleiding en ondersteuning volwassenencatechese Het geloof heeft zijn vanzelfsprekendheid al enige tijd verloren. Dat geeft kansen, bijvoorbeeld aan volwassenen om het geloof te ontdekken, te herontdekken of te verdiepen. Die nood is heel reëel. Vele mensen hebben behoefte aan plaatsen en gelegenheden om rond geloof, bijbel en leven samen te komen. In ons bisdom is er een ruim en divers aanbod om het geloof met volwassenen te leren kennen of te verdiepen. Er is het WeG-project met vormingen als Opnieuw beginnen, Kom en zie, Jonge wijn en Jezus, wie ben Jij? Er zijn bijbelgroepen, er zijn groepen Groeien in geloof en ook nog pastorale animatoren. Bent u van plan om met een van die initiatieven te starten of bent u ermee bezig en hebt u ondersteuning nodig, zit u met bepaalde vragen Neem gerust contact op met iemand van het diocesane WeG-team, welke vraag naar info, nood aan ondersteuning of hulp u ook hebt. Onderstaande personen staan klaar voor u: Filips Defoort, Parochiecatechese, 011 24 90 15 filips.defoort@bisdomhasselt.be Ria Ombelets, Parochieopbouw, 011 28 84 46 ria.ombelets@bisdomhasselt.be De homilie nader bekeken Dialoog van God met zijn volk Paus Franciscus vindt de verkondiging via de homilie zeer belangrijk. In zijn exhortatie (De vreugde van het evangelie) spreekt hij er uitdrukkelijk over. Hij staat stil bij deze vorm van verkondiging en haar voorbereiding (EG, 135-149). In deze vorming worden de ideeën van de Paus aangeboden en besproken. Ze worden de aanleiding tot reflectie en tot vernieuwde pogingen om met de homilie om te gaan. Deze vorming kan per dekenaat of gezamenlijk met enkele dekenaten georganiseerd worden. Priesters en diakens Najaar 2014 Secretariaat CCV, 011 24 90 70, hasselt.secr@ccv.be Herder, huurling of wolf? De kunst om geloofsgesprekken in groep te begeleiden Hugo Quintiens, CCV, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be Als mensen in een groep leren spreken over hun leven, hun geloof (hun twijfels), als ze open komen Martijn Steegen, CCV, 011 24 90 72 voor zichzelf en anderen, gebeuren er vaak kleine en martijn.steegen@ccv.be grote wonderen. Er ontstaat openheid. Mensen raken betrokken op elkaar en op God. Deelnemers groeien, Ria Thaens, Parochiecatechese, 011 24 90 13 als mens en als christen. ria.thaens@bisdomhasselt.be Het is een prachtige taak om zulke groepen te begeleiden. Maar gemakkelijk is het niet. Hoe houd je mensen bij het thema? Hoe zorg je ervoor dat ieder tot zijn recht komt? Hoe rem je veelpraters af, hoe 39 bemoedig je verlegen mensen? 40

9. Taakgerichte pastorale vorming Maar ook: hoe houd je je eigen rol als begeleider een beetje zuiver? Hoe bereid je je voor? Hoe vermijd je zelf teveel aan het woord te zijn, of te weinig? Welke methodieken kun je hanteren? Hoe kun je een goede herder zijn? In deze vorming reiken we inzichten en tips aan, is er ruimte voor vraag en antwoord en voor uitwisseling. Bovendien doen we enkele praktische oefeningen. Al wie geloofsgesprekken in groep begeleidt of dat wil doen Els Stulens en Hugo Quintiens Maandagen: 12 en 26 januari 2015, van 19.30 tot 22.00 uur. 16 euro Els Stulens, CCV, 011 24 90 73 els.stulens@ccv.be Hugo Quintiens, CCV, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be Begeleiding Supervisie en (begeleide) intervisie In supervisie wordt over eigen werkervaringen volgens een welbepaalde systematiek en methode nagedacht en gesproken. Dit proces wordt door een supervisor begeleid. De belangrijkste doelstelling van supervisie is de kwaliteit van het pastorale werk te verbeteren en daarmee meteen ook het persoonlijk functioneren en welzijn te bevorderen. De ervaring leert dat deze begeleide reflecties werkelijk een hulp en stimulans kunnen betekenen. Supervisie wordt in ons bisdom in groep of individueel aangeboden. Beide formules hebben hun eigenheid en voordelen. Daarnaast is er ook een aanbod van begeleide intervisie. Deze formule is geschikt voor groepen die vertrouwd zijn met supervisie en nog slechts weinig begeleiding nodig hebben om zinvol en met enige discipline over werk, werkcontext en eigen persoon te spreken. Priesters, diakens en parochieassistenten, in groep of individueel Ons bisdom beschikt over een ploeg van gevormde supervisors voor de territoriale pastoraal: Ria Ombelets, Parochieopbouw, 011 28 84 46, ria.ombelets@bisdomhasselt.be Els Stulens, CCV, 011 24 90 73, els.stulens@ccv.be Hugo Quintiens, CCV, 011 24 90 71, hugo.quintiens@ccv.be E.H. Tjeu Neyens, pastoor Genk-Zuid, 089 35 32 18, tjeu.neyens@telenet.be en waar De momenten en plaats van samenkomst worden in onderling overleg afgesproken. 42

Algemene inlichtingen Gratis Inschrijven Neem contact op met één van de supervisors Els Stulens, 011 24 90 73 els.stulens@ccv.be Hugo Quintiens, 011 24 90 71 hugo.quintiens@ccv.be Voor alle verder informatie CCV in het bisdom Hasselt Tulpinstraat 75, 3500 Hasselt www.ccv.be/hasselt Eindverantwoordelijke Vicaris Jaak Janssen Educatieve medewerkers Els Stulens, diensthoofd, 011 24 90 73 of 0486 79 34 91, els.stulens@ccv.be Gerda Linssen, 011 24 90 73 of 0472 44 65 39 gerda.linssen@ccv.be Hugo Quintiens, 011 24 90 71 of 0498 80 79 68 hugo.quintiens@ccv.be Martijn Steegen, 011 24 90 72 of 0494 05 86 82 martijn.steegen@ccv.be Secretariaat Marina Vanderhoydonck, 011 24 90 70 of 0493 51 43 08, hasselt.secr@ccv.be Inschrijven kan je bij CCV vzw Tulpinstraat 75 3500 Hasselt tel. 011 24 90 70 of 0493 51 43 08 e-mail: hasselt.secr@ccv.be www.ccv.be Inschrijvingsgeld kan je storten op rekeningnummer BE49-7330-4871-7571 BIC: KREDBEBB op naam van CCV (tenzij anders vermeld). Als mededeling vermeld je naam, titel en startdatum van de cursus. De inschrijving is pas definitief als het inschrijvingsgeld betaald is. Inschrijvingsgeld mag geen bezwaar zijn. Meer informatie en de meest recente gegevens vind je op www.ccv.be/hasselt. 43

Kalender 2014-2015 SEPTEMBER 2014 6 Pelgrimswandeling pg.11 11 Omgaan met de rouwende mens - begeleiders lotgenotengroepen pg.30 25 Geestelijke oefeningen van Ignatius 6 30 Omgaan met de rouwende mens - dragers Rouwenden Nabij pg.30 30 Het boek Handelingen pg.14 Najaar 2014: Tentoonstelling Luc Blomme Najaar 2014: Naar buiten met de vreugde van het evangelie Najaar 2014: De homilie nader bekeken OKTOBER 2014 2 Voorgaan in gebed - basiscursus gebedsleider pg.24 7 Het boek Handelingen pg.14 9 Voorgaan in gebed - basiscursus gebedsleider pg.24 13 Infomoment: Lotgenotengroepen pg. 4 14 Het boek Handelingen pg.14 15 Het Mozesverhaal verteld pg.10 16 Voorgaan in gebed - basiscursus gebedsleider pg.24 17-18 Pelgrimstweedaagse pg.11 21 Het boek Handelingen pg.14 22 Rouwenden nabij 32 23 Voorgaan in gebed-basiscursus gebedsleider pg.24 29 Rouwenden nabij pg.32 NOVEMBER 2014 4 Kerkleer Reflecties omtrent Kerk-zijn pg.36 4 Rituelen en symbolen in de uitvaartliturgie pg.24 5 Rouwenden nabij pg.32 8 Sint-Hubertuspelgrimswandeling pg.11 12 Rouwenden nabij pg.32 13 Voorgaan in gebed - basiscursus gebedsleider pg.24 14 Ziekenhuisverhalen door het Aurora Collectief pg.10 17 Psalmen ontdekken, beluisteren, begrijpen en doorleven pg.16 18 Kerkleer Reflecties omtrent Kerk-zijn pg.36 18 Rituelen en symbolen in de uitvaartliturgie pg.24 24 Psalmen ontdekken, beluisteren, begrijpen en doorleven pg.16 25 Kerkleer Reflecties omtrent Kerk-zijn pg.36 26 Rouwenden nabij pg.32 27 Voorgaan in gebed - basiscursus gebedsleider pg.24 29 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 DECEMBER 2014 1 Psalmen ontdekken, beluisteren, begrijpen en doorleven pg.16 2 Kerkleer Reflecties omtrent Kerk-zijn pg.36 3 Rouwenden nabij pg.32 5 Bronmoment pg.17 6 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 8 Psalmen ontdekken, beluisteren, begrijpen en doorleven pg.16 9 Kerkleer Reflecties omtrent Kerk pg.36 13 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 16 Kerkleer Reflecties omtrent Kerk pg.36 29 Kerstpelgrimswandeling pg.11 JANUARI 2015 6 Sacramenten en liturgie pg.22 12 Herder, huurling of wolf? pg.42 13 Sacramenten en liturgie pg.22 14 Als leek de uitvaartdienst leiden pg.26 20 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 20 Sacramenten en liturgie pg.22 21 Als leek de uitvaartdienst leiden pg.26 23 Gospodi: Muziek van de stilte pg.10 26 Herder, huurling of wolf? pg.42 27 Sacramenten en liturgie pg.22 28 Als leek de uitvaartdienst leiden pg.26 Voorjaar 2015: Over uitdagingen in de pastoraal FEBRUARI 2015 3 Sacramenten en liturgie pg.22 4 Als leek de uitvaartdienst leiden pg.26 6-8 Een weg naar verinnerlijking pg. 6 10 Sacramenten en liturgie pg.22 11 Als leek de uitvaartdienst leiden pg.26 21 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 21 Pelgrimswandeling veertigdagentijd pg.11 24 Sacramenten en liturgie pg.22 28 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 MAART 2015 3 Sacramenten en liturgie pg.22 5 Wie zegt Gij dat ik ben? Een christologie voor vandaag pg.38 6 Bronmoment pg. 7 7 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 10 Sacramenten en liturgie pg.22 12 Wie zegt Gij dat ik ben? Een christologie voor vandaag pg.38

Kalender 2014-2015 14 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 17 Sacramenten en liturgie pg.22 19 Wie zegt Gij dat ik ben? Een christologie voor vandaag pg.38 21 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 26 Wie zegt Gij dat ik ben? Een christologie voor vandaag pg.38 28 Ignatiaans bijbels bidden pg. 8 APRIL 2015 4 Pelgrimswandeling Tussen lijden en hoop pg.11 21 Omgaan met de rouwende mens - dragers Rouwenden Nabij pg.30 22 De homilie of preek in de uitvaartliturgie pg.28 JUNI 2015 3 Hoe voer je een goed rouwgesprek? pg.32 4 Het Johannesevangelie pg.20 10 Aandacht voor mensen die een kind verloren pg.34 11 Het Johannesevangelie pg.20 JULI 2015 25 Sint-Jacobuspelgrimswandeling Pelgrimstocht richting Compostela MEI 2015 6 De homilie of preek in de uitvaartliturgie pg.28 20 Hoe voer je een goed rouwgesprek? pg.32 21 Het Johannesevangelie pg.20 27 Hoe voer je een goed rouwgesprek? pg.32 28 Het Johannesevangelie pg.28 28 Terugkomavond voor gebedsleiders pg.20

Publiciteitsteksten Notities Aanbevolen U volgt de actualiteit en wilt vanuit uw christelijke geloofsovertuiging een eigen mening vormen? Dan is Tertio voor u een ideale informatiebron. Tertio bericht wekelijks over religie, kerk en maatschappij. Tertio doet dit vanuit een christelijke invalshoek met artikels, interviews, dossiers, reportages, getuigenissen en opiniestukken. www.tertio.be Jouw verhaal, ons verhaal, Zijn verhaal! Kerk&leven brengt elke week nieuws en praktische informatie uit uw federatie. In het tweede katern leest u interviews, reportages, achtergronden, opinie, brieven en duiding over wat er beweegt in kerk en maatschappij in het bisdom Hasselt, in Vlaanderen en in de wereld. www.kerkenleven.be Info: tony.dupont@kerknet.be Verschillende rubrieken staan garant voor vele invalshoeken. O.a.:Officiële mededelingen; bezinningsmoment; verschillende deelaspecten van de pastoraal; over de grenzen van ons bisdom kijken; de toekomst voorbereiden; initiatieven te velde; interviews; momentopnames en impulsen; verrijkende, opiniërende artikels; recensies; aankondigingen; Samen doet je meeleven op de wind die door de Kerk van Limburg waait. 20 euro per jaargang (10 nummers) Abonneren of proefnummer aanvragen: persdienst@bisdomhasselt.be

Notities Notities

CCV in het bisdom Hasselt Tulpinstraat 75, 3500 Hasselt 011 24 90 70 - www.ccv.be/hasselt