Verwarming en ventilatie Gebouwen met hoge energieprestaties Mei 2013 Christophe Delmotte, Ir Laboratorium Luchtkwaliteit en ventilatie WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Bladzijde 1
In aanmerking genomen voor EPB De verwarmings- en ventilatiesystemen worden in aanmerking genomen voor EPB Totaal primair energieverbruik kwh/m².jaar Netto-verwarmingsbehoefte kwh/m².jaar Identieke berekeningswaarden ongeacht het reële ventilatiesysteem Bladzijde 2
Belangrijke punten voor verwarming Sterke thermische isolatie van de gebouwen Sterke luchtdichtheid van de gebouwen Aanwezigheid van een ventilatiesysteem Streven naar een lager energieverbruik met behoud van een comfortabel binnenklimaat Bladzijde 3
Warmteverlies Minder transmissieverlies Minder infiltratieverlies Eventueel minder ventilatieverlies Mechanische ventilatie met warmterecuperatie Mechanische ventilatie met enkele flux Natuurlijke ventilatie Heropstart Bladzijde 4
Heropstart Benodigd vermogen om het gebouw weer op te warmen na een periode van temperatuurvermindering bv. 's nachts voor een huis bv. het weekend voor een school hangt af van de thermische massa van het gebouw het te overbruggen temperatuurverschil de toegestane duur van de heropstart Bladzijde 5
Heropstart Vereenvoudigde berekeningsmethode A f,i : vloeroppervlakte [m²] f RH,i : heropstartfactor [W/m²] Bladzijde 6
Heropstart Bij een ventilatiesysteem met warmterecuperatie is het ventilatieverlies op het moment van het heropstarten groter De lucht wordt op een lagere temperatuur uitgeblazen Dus moet hiermee rekening worden gehouden bij de berekening van de verlieswaarden of moet het luchtdebiet tijdens de heropstart verminderd worden Bladzijde 7
Welke verwarmingssystemen gebruiken? Globale verlaging van het benodigd vermogen Maar de gebouwen moeten nog verwarmd kunnen worden in extreme omstandigheden Grote koude, geen zon, geen interne winsten Gecentraliseerde systemen? Gedecentraliseerde systemen? Bladzijde 8
Gedecentraliseerde systemen Elektrische verwarming Niet zo interessant op het vlak van primaire energie Conversiefactor 2.5 Nut bekijken op basis van de totale energieprestatie van het gebouw Bladzijde 9
Gecentraliseerde warmteproductie Benodigd vermogen voor de verwarming Plus eventueel: Productie van sanitair warm water EPB legt geen beperkingen op Regendouches, bubbelbaden... Bijkomende leidingen Warmeluchtbatterij, zwembad... Bladzijde 10
Gecentraliseerde warmteproductie Generators met laag vermogen beschikbaar? Gas Modulerende ketels vanaf 2 kw Stookolie Ketel met verschillende snelheden vanaf 12 kw Hout Modulerende ketels vanaf 4 kw Warmtepompen vanaf 3 kw Bladzijde 11
Gecentraliseerde warmteproductie Mogelijkheid om te werken met generators met een hoog vermogen (ten opzichte van de verwarmingsbehoeften)? Gebruik van een buffervat Bladzijde 12
Warmteafgifte Radiatoren Convectoren Vloerverwarming Bladzijde 13
Regeling Centrale bediening Programmeerbare thermostaten Programmeerbare thermostatische kranen Elektronische circulatiepompen Bladzijde 14
Verwarming via de ventilatie Elektrisch naverwarmen van de door de mechanische ventilatie uitgeblazen lucht Elektrische weerstand Uitgeblazen lucht enkel in de droge ruimtes Verwarming van het hele huis Zelfs om 's morgens enkel de badkamer een uur te verwarmen Verwarmings- en ventilatiebehoeften vallen niet altijd samen Niet mogelijk om bij de heropstart de ventilatie te verminderen Bladzijde 15
Gecentraliseerde warmteproductie Houtkachels beschikbaar vanaf 5 kw Openingen noodzakelijk om de warmte in het huis te verspreiden Verwarming van het hele huis Massieve kachels Trage reactiesnelheid (anticiperen noodzakelijk) Verwarmt urenlang (ook wanneer de warmte niet meer nodig is) Bladzijde 16
Compacte centrales Voorbeeld VITOTRES 343 Ventilatie ECS Verwarming Houd rekening met: Nominale spanning driefasig 400 V Beperkt PAC-vermogen (2 kw) Lage COP (2... 2,55) Elektrische weerstand 6 kw Drukverlies van de batterij die de lucht naverwarmt Drukverlies van de batterij die een deel van de afgevoerde lucht recupereert Bladzijde 17
Belangrijke punten voor de ventilatie Hoge luchtdichtheid van de gebouwen Streven naar een lager energieverbruik met behoud van een goede luchtkwaliteit Bladzijde 18
Ontwerpdebiet De in de NBN D 50-001 opgelegde debietwaarden zijn niet hoger dan die in de Europese norm NBN EN 15251 Bladzijde 19
Debietregeling De regelgeving laat de debietregeling toe Het debiet mag aangepast worden volgens de vraag of de behoeften Aanwezigheid / Afwezigheid Luchtkwaliteit (CO2, vochtigheid...) Zeer belangrijk aspect voor de energieprestatie Verminderingsfactor voor ventilatie op aanvraag Bladzijde 20
Debietregeling Talrijke onderdelen mogelijk Sensoren Bedieningssystemen Software Bladzijde 21
Welk systeem installeren? Voor woningen zijn vier systemen toegelaten Natuurlijke ventilatie Mechanische ventilatie enkele flux met toevoer Mechanische ventilatie enkele flux met afvoer Mechanische ventilatie dubbele flux Bladzijde 22
Mechanische ventilatie enkele flux met afvoer Grote inspanningen van de industrie om de energieprestatie te verbeteren DC-ventilatoren Regeling op aanvraag Zelfregelende ventilatieroosters Akoestische ventilatieroosters Bladzijde 23
Mechanische ventilatie enkele flux met afvoer Inlaat van buitenlucht rechtstreeks in droge ruimtes Mogelijk plaatselijk onaangenaam koudegevoel tijdens de winter Nieuw product met ingebouwde elektrische weerstand In aanmerking nemen voor dimensionering van de verwarming Bladzijde 24
Mechanische ventilatie dubbele flux Grote inspanningen van de industrie om de energieprestatie te verbeteren DC-ventilatoren Regeling van de ventilatoren Debiet of druk constant Regeling op aanvraag Warmtewisselaars Bladzijde 25
Warmterecuperatie Warmteoverdracht van de teruggenomen lucht naar de geleverde lucht Minder ventilatieverlies Minder risico op onaangenaam koudegevoel Mogelijkheid om vochtigheid te recupereren Niet altijd geschikt Bladzijde 26
Canadese put Weinig energie-efficiënt In sommige gevallen soms negatief resultaat Meer drukverlies Hygiënische aspecten Lijkt soms problemen te geven Bladzijde 27
Nut van debietregeling Wordt in aanmerking genomen voor EPB Debiet tussen 100 en 120% van het vereiste debiet Men moet Kunnen meten Tijdens het ontwerp voorzien in een manier om te meten Efficiënt meten Het debiet regelen Bladzijde 28
Belang van luchtdichtheid Wordt in aanmerking genomen voor EPB Mogelijkheid om een goede luchtdichtheid te valoriseren Toebehoren met pakkingen om lekkage te voorkomen Bladzijde 29
Belang van drukverlies Drukverlies beperken Om de vereiste debietwaarden te bereiken Om het energieverbruik te beperken Ontwerp van de luchtleidingen De luchtsnelheden beperken Geen flexibele buizen gebruiken Geen improvisatie op de bouwplaats Bladzijde 30
Belang van de akoestiek De normen op het vlak van akoestisch comfort in gebouwen zijn strenger dan vroeger Dit aspect integreren in het ontwerp Geluiddempers gebruiken De snelheden beperken Bladzijde 31
Belang van hygiëne in de installaties De buizen en toebehoren schoon houden tijdens transport en installatie Opslag op een schone plek Beschermdoppen Voorzien in vervangfilters of in een onderhoudscontract Zorgen voor toegangsluiken om de buizen eventueel te reinigen Bladzijde 32
Belang van isolatie van de buizen De warmeluchtbuizen moeten worden beschermd tegen warmteverlies Bladzijde 33
Technologische Dienstverlening Duurzaam Bouwen en Duurzame Ontwikkeling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Prioritaire thema's: Energie en gebouwen Renovatie en onderhoud van muren en gevels Akoestisch comfort Toegankelijkheid van gebouwen Duurzaam materiaalgebruik Innovatieve prospectie Technology watch (in samenwerking met SIRRIS) Duurzame mobiliteit (in samenwerking met het OCW) Missie: Directe en multidisciplinaire technische ondersteuning Informatie en collectieve opleiding Prospectie, verspreiding en promotie van innovatie Voor wie: Alle Brusselse ondernemingen uit de bouwsector In samenwerking met de Confederatie Bouw Brussel-Hoofdstad Gefinancierd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via InnovIRIS Poincarélaan 79 1060 Brussel info@bbri.be www.cstc.be\go\gt-batimentdurable ( +32 (0)2 529 81 06 6 +32 (0)2 653 07 29 Bladzijde 34